I SA/Wa 560/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Bożena Marciniak Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] października 2021 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wniosku K. K. o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, na podstawie której doszło do sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku położonym w [...] przy ulicy [...] oraz oddano w użytkowanie wieczyste część gruntu, na której usytuowany jest ten budynek. Wydanie postanowienia nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym: K. K. w dniu [...] września 2021 r. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosek o stwierdzenie nieważności nieokreślonej z daty podjęcia ani z numeru decyzji administracyjnej, w przedmiocie sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku położonym przy ul. [...] w [...], wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste części gruntu, na którym usytuowany jest ten budynek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2021 r., wydanym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. i art. 158 § 3 k.p.a. w związku z art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491), odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu organ powołał się na okoliczność, że dnia 16 września 2021 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r., z której art. 1 pkt 2 wynika, że do art. 158 k.p.a. dodano § 3, który uniemożliwia wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło trzydzieści lat. Kolegium stwierdziło, że we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie podano nazwy organu, który wydał decyzję, jej numeru ani daty wydania, wskazano tylko, że na podstawie tej decyzji została zawarta w dniu [...] maja 1990 r. umowa sprzedaży lokalu oraz oddania części gruntu w użytkowanie wieczyste. Jednak w związku z powyższym można stwierdzić, iż decyzja została wydana przed dniem 24 maja 1990 r., a zatem upłynęło 30 lat od jej doręczenia, w konsekwencji postępowanie nadzorcze w tej sprawie nie może być wszczęte. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podniosła, że skoro złożyła wniosek przed dniem 16 września 2021 r., a więc przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, to w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 158 k.p.a. w zmienionym brzmieniu. Następnie w piśmie z dnia [...] grudnia 2021 r. K. K. podała, że jest następcą prawnym dawnego współwłaściciela nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Nie dysponuje kopią decyzji o sprzedaży lokalu nr [...], bowiem Wydział Zarządzania Nieruchomościami Urzędu [...] odmówił udostępnienia decyzji o sprzedaży lokalu, nie podano też żadnych danych o niej. Także w dziale II księgi wieczystej nieruchomości nie ma informacji o decyzji orzekającej o sprzedaży lokalu. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. organ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, podnosząc, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie mogło być wszczęte, choć z innych przyczyn niż podane w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] października 2021 r. Kolegium podkreśliło, że występując z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie należy skonkretyzować żądanie, co w tym przypadku bez wątpienia nie miało miejsca. Wnioskodawczyni nie ma żadnej wiedzy, czy w ogóle o sprzedaży lokalu nr [...] orzeczono decyzją administracyjną, w której wykonaniu zawarta została dopiero umowa sprzedaży w formie aktu notarialnego. Zdaniem organu, wydanie takiej decyzji poprzedzającej zawarcie umowy sprzedaży jest bardzo wątpliwe w sytuacji, gdy brak jest o niej jakiejkolwiek wzmianki w zapisach księgi wieczystej lokalu. Organ nadzorczy nie może natomiast poszukiwać dokumentu, który nie wiadomo czy w ogóle funkcjonuje w obrocie prawnym i który nie został w żaden sposób skonkretyzowany. K. K. złożyła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji odmowę wszczęcia postępowania w sprawie w sytuacji, gdy nie istnieją ku temu uzasadnione przyczyny w rozumieniu ww. przepisu; 2. art. 63 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, iż podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa dotyczących wskazania żądania. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi K. K. podniosła, że w sprawie nie miał zastosowania art. 158 § 3 k.p.a., bowiem wszczęcie postępowania nastąpiło w dniu [...] września 2021 r. (data złożenia wniosku). Ponadto jej zdaniem, dostatecznie sprecyzowała, która decyzja jest przedmiotem wniosku, bowiem podała, że dotyczy ona sprzedaży konkretnego lokalu. Powołała się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące zasady odformalizowania postępowania na korzyść strony co do formy i treści żądania wszczęcia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, choć niektóre z podniesionych w niej zarzutów są zasadne. Zaskarżone postanowienie z dnia [...] grudnia 2021 r. pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, bowiem w rozpoznawanej sprawie prawidłowo zostało wydane postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Odnosząc się w pierwszej kolejności do argumentacji organu zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, należy stwierdzić, że nie budzi wątpliwości, iż składając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, strona powinna sprecyzować przedmiot swojego żądania, które nie może dotyczyć jedynie hipotetycznego rozstrzygnięcia. Nie można jednak zgodzić się z organem, że sposób sformułowania przez skarżącą wniosku z dnia [...] września 2021 r. o stwierdzenie nieważności decyzji uniemożliwiał ustalenie, jaki konkretnie akt był przedmiotem tego wniosku. Istotnie skarżąca nie wskazała daty wydania decyzji ani jej numeru, nie określiła również organu, który wydał decyzję. Jednak przedmiot wniosku został określony jednoznacznie jako decyzja "w przedmiocie sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku położonym w [...] przy ul. [...] oraz części ww. budynku i innych urządzeń służących do wspólnego użytku mieszkańców oraz oddania w użytkowanie wieczyste gruntu, na którym usytuowany jest ww. budynek". Tak sformułowany wniosek, na podstawie dołączonej do akt administracyjnych teczki lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...], pozwala ustalić, że żądanie skarżącej dotyczy decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] z dnia [...] lutego 1990 r. nr [...]. Należy podkreślić, że organ zwrócił się do Urzędu [...] o nadesłanie akt lokalu dopiero w dniu [...] lutego 2022 r., tj. po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Gdyby zaś organ z takim żądaniem wystąpił przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, mógłby w sposób niebudzący wątpliwości ustalić przedmiot wniosku. Tymczasem Kolegium ograniczyło się do stwierdzenia, że nie wiadomo, czy decyzja powoływana przez stroną funkcjonuje w obrocie prawnym. Z tych przyczyn Sąd nie podziela stanowiska organu, że w rozpoznawanej sprawie należało odmówić wszczęcia postępowania w związku z niedostatecznym sprecyzowaniem przez stronę przedmiotu jej wniosku z dnia [...] września 2021 r. Należy jednak mieć na względzie, na co zasadnie zwrócił uwagę organ w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] października 2021 r., że w dniu 16 września 2021 r. weszła w życie nowelizacja ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, mocą której do art. 158 k.p.a. dodano § 3, zgodnie z którym jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, będąca przedmiotem wniosku decyzja z dnia 5 lutego 1990 r. została doręczona stronom najpóźniej w dniu [...] maja 1990 r. W tym dniu bowiem zawarta została, w formie aktu notarialnego, umowa sprzedaży lokalu i oddania części gruntu w użytkowanie wieczyste. W § 2 umowy wskazano, że do aktu została dołączona ostateczna decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] z dnia [...] lutego 1990 r. nr [...]. Wniosek skarżącej z dnia [...] września 2021 r. został zatem złożony po upływie 30 lat od dnia doręczenia decyzji. Wprawdzie skarżąca podnosi, że złożyła wniosek przed dniem [...] września 2021 r., tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. nowelizującej art. 158 k.p.a., ale należy zauważyć, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej, do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Niezależnie zatem od daty złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, skoro sprawa nie została zakończona ostateczną decyzją lub postanowieniem, organ po dniu 16 września 2021 r. zobligowany był do stosowania przepisów k.p.a. w nowym brzmieniu, tzn. również art. 158 § 3 k.p.a., który stanowił podstawę odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 tej ustawy.