III SA/Lu 35/22
WyrokWSA w Lublinie2022-04-12
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Anna Strzelec, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy student, który został skreślony z listy studentów z powodu niezłożenia pracy dyplomowej, a następnie złożył rezygnację ze studiów, może ubiegać się o wznowienie studiów na kierunku, który został wygaszony, czy też powinien zostać wznowiony na aktualnie prowadzony kierunek studiów, nawet jeśli wiąże się to z koniecznością uzupełnienia różnic programowych i poniesienia opłat?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wznowienie studiów jest możliwe tylko na kierunku aktualnie prowadzonym przez uczelnię, jeśli pierwotny kierunek został wygaszony. W przypadku różnic programowych student zobowiązany jest do ich uzupełnienia i poniesienia stosownych opłat. Umowa zawarta z uczelnią na początku studiów nie obliguje uczelni do prowadzenia danego kierunku przez nieograniczony czas, a jej postanowienia dotyczące opłat wygasają wraz z rozwiązaniem umowy, np. w przypadku rezygnacji ze studiów.Stan faktyczny
Skarżąca, L.K., podjęła studia matematyczne w 2012 r. Po skreśleniu z listy studentów w 2017 r. z powodu niezłożenia pracy dyplomowej, uzyskała zgodę na wznowienie studiów w 2019 r., jednak wkrótce potem zrezygnowała i została ponownie skreślona. W 2021 r. złożyła kolejny wniosek o wznowienie studiów, na co Dziekan wyraził zgodę, ale na kierunek o zmienionym profilu i z obowiązkiem uzupełnienia różnic programowych oraz opłat. Rektor utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę, domagając się uchylenia decyzji i możliwości dokończenia studiów na pierwotnym kierunku i specjalności, powołując się na umowę z uczelnią i przepisy przejściowe ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 25 listopada 2021 r. w przedmiocie wznowienia studiów stacjonarnych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 25 listopada 2021 r. Rektor Uniwersytetu [...] w L. (dalej Rektor, organ II instancji, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania L.K. (dalej skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki Uniwersytetu [...] w L. (dalej Dziekan, organ I instancji) z dnia 25 października 2021 r. wydaną w przedmiocie wyrażenia skarżącej zgody na wznowienie w roku akademickim 2021/2022 studiów stacjonarnych I stopnia na kierunku matematyka o profilu ogólnoakademickim oraz zobowiązania skarżącej do opłacenia kosztów kształcenia w trakcie wznowionych studiów.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W roku akademickim 2012/2013 r. skarżąca podjęła na Uniwersytecie [...] w Lublinie (dalej [...]) studia stacjonarne I stopnia na kierunku matematyka, specjalność matematyka teoretyczna.
Decyzją z dnia 2 listopada 2017 r., na skutek niezłożenia w terminie pracy dyplomowej skarżąca została skreślona z listy studentów.
Następnie decyzją z dnia 3 października 2019 r. Dziekan wyraził skarżącej zgodę na wznowienie w roku akademickim 2019/2020 studiów na specjalności matematyka teoretyczna kierunku matematyka studia stacjonarne I stopnia, na czas złożenia pracy dyplomowej i przystąpienia do egzaminu dyplomowego z jednoczesnym powtórzeniem seminarium w semestrze zimowym i letnim.
Pismem z dnia 15 listopada 2019 r. skarżąca złożyła wniosek o wykreślenie jej z listy studentów z uwagi na to, że nie ma możliwości dokończenia pracy dyplomowej.
Decyzją z dnia 19 listopada 2019 r. skarżąca została skreślona z listy studentów.
Następnie, pismem z dnia 28 września 2021 r., skarżąca złożyła kolejny wniosek o wznowienie studiów.
Decyzją z dnia 25 października 2021 r. Dziekan wyraził skarżącej zgodę na wznowienie studiów w trybie powtarzanie V i VI semestru na kierunku matematyka studia stacjonarne I stopnia roku akademickiego 2021/2022. Jednocześnie organ I instancji poinformował skarżącą, że jej nowym promotorem będzie dr M.P.. Przedmiotową decyzją organ I instancji w ujęciu tabelarycznym przedstawił przedmioty, jakie skarżąca powinna zaliczyć z uwagi na powstałe różnice programowe i poinformował, że pozostałe zaliczone przedmioty zostają uznane, i że efekty uczenia się dla zaliczonych przedmiotów zostały zrealizowane. W końcu tą samą decyzją Dziekan zobowiązał skarżącą do opłacenia kosztów kształcenia w trakcie wznowionych studiów.
Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie. Skarżąca wyjaśniła, że spełniła kryteria § 33 ust 2 Regulaminu studiów na [...] (dalej Regulamin studiów) i zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie postanowień § 38 ust. 5 pkt 1 Regulaminu studiów. W jej ocenie ma ona prawo do ukończenia studiów na tym samym kierunku i tej samej specjalizacji. Skarżąca podważyła zasadność wznowienia jej na studia z obowiązkiem zaliczenia różnic programowych oraz potrzebę poniesienia opłat za usługi edukacyjne w roku akademickim 2021/2022. Podkreśliła, że ma prawo do ukończenia studiów na kierunku, na którym ukończyła ostatni semestr, i podczas wznawiania studiów w roku 2021/2022 nie wystąpiły warunki wyczerpujące § 38 ust. 4 Regulaminu studiów (powtarzania ostatniego roku).
Rektor nie uwzględnił odwołania. Organ odwoławczy uzasadniał, że w świetle postanowień Regulaminu studiów, w tym § 33, w roku akademickim 2021/2022 na [...] nie ma kierunku matematyka o specjalności matematyka teoretyczna, w konsekwencji czego przywrócenie skarżącej w prawa studenta w drodze wznowienia możliwe jest wyłącznie na aktualnie prowadzony kierunek studiów, tj. matematyka o profilu ogólnoakademickim, którego program różni się od programu kierunku, który pierwotnie skarżąca studiowała. Organ II instancji wyjaśnił, że na gruncie przedmiotowej sprawy niezmiernie istotnym jest, że wznowienie studiów odbywa się na konkretny kierunek studiów i realizowany w chwili wznowienia program studiów. Ewentualne zmiany programowe obligują studenta do uzupełnienia różnic programowych, niezależnie od liczby zaliczonych wcześniej semestrów. Uzupełnienie różnic ma na celu zrealizowanie przez studenta wszystkich efektów uczenia się wynikających z aktualnego programu studiów, bowiem osoba wznawiająca studia może je ukończyć jeśli osiągnie takie same efekty uczenia się jak pozostali studenci danego rocznika studiów. Ponadto, zgodnie z § 24 Regulaminu studiów, warunkiem zaliczenia semestru/roku jest spełnienie wszystkich wymagań objętych programem studiów dla danego okresu nauki. Zgodnie z treścią aktualnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwem wyższym i nauce (Dz.U. z 2021 r., poz. 478 ze zm., obecnie Dz.U. z 2022 r., poz. 574 ze zm.), w szczególności z treścią art. 76 tej ustawy, warunkiem ukończenia studiów i otrzymania dyplomu jest uzyskanie efektów uczenia się na określonych w programie studiów, co w sytuacji skarżącej będzie możliwe po zaliczeniu wskazanych w decyzji z dnia 25 października 2021 r. różnic programowych.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia § 38 ust. 5 pkt Regulaminu studiów organ odwoławczy wskazał, że przepisu tego nie można interpretować w oderwaniu od pełnej treści Regulaminu studiów. Regulacja ta wyznacza ogólne wytyczne, zasady wznowienia na studia, które interpretować należy w powiązaniu z pozostałymi przepisami mającymi charakter szczególny, doprecyzowujący, że na studia można wznowić się na tym samym kierunku, o ile Uniwersytet posiada uprawnienie do prowadzenia studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu kształcenia. Dodatkowo organ odwoławczy zaznaczył, że wznowienie na kierunek o określonym poziomie i profilu, który nie jest już prowadzony na uniwersytecie, jako niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa, od samego początku byłoby nieważne.
Ponadto, organ odwoławczy podkreślił, że zobowiązanie do uiszczenia opłat za kształcenie na V i VI semestrze na wznowionych studiach uznać należy za określone na właściwym poziomie i zgodne z regulacją wewnętrzną [...] oraz przepisami powszechnie obowiązującymi. Rektor odwołał się do regulacji Zarządzenia nr 35/2021 Rektora [...] w L. z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie wysokości opłat za usługi edukacyjne w roku akademickim 2021/2022 dla studentów, którzy rozpoczęli kształcenie w roku akademickim 2018/2019 i wcześniej (dalej Zarządzenie nr 35/2021) i Zarządzenia nr 32/2021 Rektora [...] w L. z dnia 29 marca 2021 r. w sprawne wysokości opłat za usługi edukacyjne na studiach wyższych i za postępowanie związane z potwierdzeniem efektów uczenia się zdobytych poza edukacją formalną, przeprowadzone przez [...] w L. dla studentów rozpoczynających kształcenie na pierwszym roku studiów od roku akademickiego 2021/2022 oraz zasad wnoszenia i zwalniania z opłat studentów cudzoziemców (dalej Zarządzenie nr 32/2021). Wyjaśnił, że załącznik nr 1 Zarządzenia nr 32/2021 ustala wysokość przedmiotowej opłaty na poziomie kwoty 4 000 zł, tj. 2 000 zł za każdy z dwóch semestrów. Końcowo organ odwoławczy poinformował skarżącą o możliwości i warunkach zwalniania z opłat za usługi edukacyjne na studiach wyższych na wniosek studenta.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 264 pkt 1, art. 265, art. 268 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz.1669). Skarżąca w oparciu o ten zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Skarżąca wyjaśniła, że studia na kierunku matematyka, specjalność teoretyczna rozpoczęła w roku akademickim 2012/2013, na podstawie zawartej umowy z dnia 19 października 2012 r., która w § 3 pkt 1, 3 zobowiązuje uczelnię do "realizowania toku studiów zgodnego z programem kształcenia obowiązującym dla danego stopnia i kierunku studiów". Skarżąca podkreśliła, że w roku akademickim 2016/2017 uzyskała zaliczenie wszystkich przedmiotów wymaganych programem studiów. Do zakończenia studiów pozostało jej złożenie pracy dyplomowej i egzaminu dyplomowego. Pracy dyplomową nie złożyła w terminie i została skreślona z listy studentów. Po wejściu w życie nowej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, umowa z uczelnią nie straciła mocy prawnej, zgodnie z art. 264 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zdaniem skarżącej, ma ona prawo do dokończenia studiów zgodnie z zawartą umową, na tym samym kierunku studiów i specjalności.
Swoje stanowisko skarżąca potrzymała w piśmie procesowym z dnia 16 lutego 2022 r. i z dnia 17 marca 2022 r. oraz wskazała, że dołączona do akt "Karta przebiegu studiów [...]" jest niezgodna z Wyciągiem z indeksu, gdyż nie zawiera wszystkich zaliczonych przez nią przedmiotów, tym samym dowód z tego dokumentu powinien zostać pominięty.
W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia 3 marca 2022 r. organ odwoławczy wyjaśnił, że umowa, na która powołuje się skarżąca dotyczy wyłącznie warunków wnoszenia opłat przez skarżącą na kierunku studiów, który rozpoczęła w roku akademickim 2012/2013, a poza tym przedmiotowa umowa wygasła co skarżąca pomija. Ponadto w kontekście argumentacji skarżącej organ dokonał zestawienia planu kierunku studiów, który skarżąca wcześniej studiowała z planem studiów, na który została wznowiona z wykazaniem zaistniałych różnic programowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W ocenie sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też przepisów prawa materialnego.
Bezspornym jest, że skarżąca podjęła w roku akademickim 2012/2013 r. studia stacjonarne I stopnia, na kierunku matematyka, specjalność matematyka teoretyczna.
Decyzją Dziekana z dnia 25 października 2021 r. utrzymaną w mocy zaskarżaną decyzją Rektora z dnia 25 listopada 2021 r. i podlegającą sądowej kontroli legalności, skarżąca uzyskała zgodę na wznowienie studiów w trybie powtarzanie V i VI semestru na kierunku matematyka studia stacjonarne I stopnia, jednakże o profilu ogólnoakademickim. Jednocześnie wskazano skarżącej przedmioty, jakie powinna zaliczyć z uwagi na powstałe różnice programowe i zobowiązano skarżącą do opłacenia kosztów kształcenia w trakcie wznowionych studiów w łącznej wysokości 4 000 zł.
W ocenie skarżącej ma ona prawo do dokończenia studiów zgodnie z zawartą z uczelnia umową, na tym samym kierunku studiów i specjalności, zatem na kierunku matematyka, specjalność matematyka teoretyczna. Swoje uprawnienie skarżąca wyprowadza również z zapisów Regulaminu studiów, z § 38 ust. 5 pkt 1 i przepisów ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce – art. 264 ust. 1, art. 265 i art. 268 tej ustawy. Skarżąca podkreślała, że uzyskała zaliczenie wszystkich przedmiotów wymaganych programem studiów, a do zakończenia studiów postało jej złożenie pracy dyplomowej i egzaminu dyplomowego.
W ocenie organów natomiast, skoro w roku akademickim 2021/2022 na [...] nie ma kierunku matematyka o specjalności matematyka teoretyczna, to przywrócenie skarżącej w prawa studenta, w drodze wznowienia możliwe jest wyłącznie na aktualnie prowadzony kierunek studiów tj. matematyka o profilu ogólnoakademickim, którego program różni się od programu kierunku, który pierwotnie skarżąca studiowała. W konsekwencji wiąże się to z zaliczeniem różnic programowych i poniesieniem stosowych opłat. Swoje stanowisko organ wyprowadził w oparciu o regulacje wewnętrzne uczelni, przede wszystkim w oparciu regulacje Regulaminu studiów.
W sporze tym, w ocenie sądu, rację należy przygnać organowi.
Przede wszystkim zauważyć należy, że ani przepisy obowiązującej w dacie podejmowanych przez organy rozstrzygnięć ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ani przepisy ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie zawierają żadnych regulacji odnoszących się wprost do wznowienia studiów.
Tym samym ocena legalności decyzji w sprawach studenckich przez sąd administracyjny musi uwzględniać nie tylko regulacje prawne rangi ustawowej, ale także postanowienia zawarte w Regulaminie studiów, z którego wynika wyłączna podstawa prawna umożliwiająca wznowienie studiów przez studenta.
Rację ma przy tym organ odwoławczy, że poszczególnych postanowień Regulaminu studiów nie można interpretować w oderwaniu od pełnej jego treści.
Na gruncie niniejszej sprawy istotne jest, w świetle postanowień Regulaminu studiów, o których będzie mowa poniżej, i której to okoliczności skarżąca skutecznie nie podważyła, że na dzień złożenia przez skarżącą we wrześniu 2021 r. wniosku o wyrażenie zgody na wznowienie studiów, kierunek matematyka, specjalność matematyka teoretyczna nie był już przez [...] prowadzony. Konsekwencją wejścia w życie nowej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i postanowień ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce była m.in. Uchwała nr [...] z dnia 26 czerwca 2019 r. Senatu [...] w sprawie dostosowania programów studiów do wymagań ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz przyporządkowania do dyscyplin naukowych kierunków prowadzonych na Wydziale Matematyki, Fizyki i Informatyki rozpoczynających się od roku akademickiego 2019/2020. Z załącznika nr 7 tej uchwały stanowiącym plan studiów na kierunku Matematyka – studia stacjonarne pierwszego stopnia wynika, że wskazano w nim profil studiów: ogólnoakademicki. Dodać należy, że powyższy załącznik do niniejszej uchwały został skarżącej doręczony wraz z zaskarżoną decyzją. Przedmiotowy załącznik koresponduje z załącznikiem nr 17 do ww. uchwały dotyczącym efektów nauczania na kierunku matematyka – studia pierwszego stopnia o profilu ogólnoakademickim.
Przechodząc do analizy postanowień Regulaminu studiów wyjaśnić należy, że skarżąca w odwołaniu wskazała na regulację § 38 ust. 5 pkt 1 tego aktu. Zgodnie z § 38 ust. 5 pkt 1 Regulaminu studiów w terminie 3 lat od prawomocnej decyzji o skreśleniu z listy studentów osoba, która uzyskała zaliczenie ostatniego semestru tych studiów może ubiegać się o wznowienie studiów w celu ich ukończenia. Zgodnie z kolei z § 38 ust. 2 i 3 Regulaminu studiów w przypadku, gdy student nie złoży pracy dyplomowej w terminach określonych § 35 ust. 1 zostaje skreślony z listy studentów. Osoba skreślona z listy studentów może wznowić studia na warunkach określonych przez dziekana wydziału zgodnie z § 33 z zastrzeżeniem ust. 4. Zgodnie z § 38 ust. 4 jeżeli w roku akademickim, w którym student będzie składał egzamin dyplomowy, obowiązuje inny program studiów niż w roku, w którym uzyskał zaliczenie ostatniego semestru, dziekan może skierować go na powtarzanie ostatniego roku studiów z obowiązkiem uzupełnienia różnic programowych. Zdaniem skarżącej, ten przypadek nie zachodzi.
Przypomnieć należy, że skarżąca została dwukrotnie skreślona z listy studentów, przy czym, decyzją z dnia 19 listopada 2019 r. skarżąca została skreślona z listy studentów, z uwagi na złożoną pismem z dnia 15 listopada 2019 r. rezygnację ze studiów. Podstawę skreślenia stanowił § 30 ust. 2 pkt 2 Regulaminu studiów, zgodnie z którym Dziekan skreśla studenta z listy studentów, w przypadku rezygnacji ze studiów.
Zgodnie natomiast z § 33 ust. 1 Regulaminu studiów student, który przerwał studia lub został skreślony z listy studentów, może wznowić naukę na tym samym kierunku lub - w wyjątkowych przypadkach - na kierunku pokrewnym, o ile Uniwersytet posiada uprawnienie do prowadzenia studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu kształcenia. O wznowienie studiów może ubiegać się osoba, która ma zaliczony co najmniej pierwszy semestr studiów, składając wniosek do dziekana wydziału przed rozpoczęciem właściwego semestru lub roku studiów, ale nie później niż 3 lat od prawomocnej decyzji, o skreśleniu z listy studentów, z zastrzeżeniem nie mającym w sprawie zastosowania (§ 33 ust. 2). W decyzji o wznowieniu studiów dziekan określa warunki oraz rok studiów, na który osoba wznawiająca studia zostaje przyjęta, z uwzględnieniem efektów uczenia się, które student zdobył przed skreśleniem z listy studentów (§ 33 ust. 4). W przypadku dużych różnic programowych dziekan może cofnąć osobę wznawiającą studia na niższy semestr lub rok studiów (§ 33 ust. 5).
Jak wynika z akt termin do złożenia wniosku o wznowienie studiów został przez skarżącą zachowany i nie jest to okoliczność sporna.
W świetle powyższych regulacji, odczytanych we wzajemnej ze sobą łączności, w ocenie sądu, nie może budzić wątpliwości, że przywrócenie w prawach studenta jest możliwe w przypadku gdy na uczelni jest prowadzony określony kierunek studiów lub kierunek pokrewny (tu w wyjątkowych przypadkach). Zresztą we wskazywanym przez skarżącą § 38 ust. 5 pkt 1 Regulaminu studiów mowa jest o zaliczeniu ostatniego semestru tych studiów. Sformułowanie tych studiów nie może oznaczać nic innego jak, tożsamość danego kierunku studiów i jego profilu w chwili aplikowania o ich wznowienie.
Dlatego też prawidłowa jest ocena organu odwoławczego, że wznowienie studiów odbywa się na konkretny kierunek studiów i realizowany w chwili wznowienia program studiów, zaś ewentualne zmiany programowe obligują studenta do uzupełnienia różnic programowych, niezależnie od liczby zaliczonych wcześniej semestrów. Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy, w chwili rozpatrywania podania skarżącej z dnia 28 września 2021 r. o wyrażenie zgody na wznowienie studiów organy nie miały prawnej możliwości zapewnienia skarżącej ukończenia studiów na kierunku matematyka o specjalności matematyka teoretyczna.
Dlatego też argumentacja skargi co do zaliczenia przez skarżącą ostatniego semestru studiów matematyka o specjalności matematyka teoretyczna, a także kwestia przywrócenia skarżącej w roku akademickim 2019/2020 na studia uprzednio prowadzonego kierunku pozostają bez wpływu na legalność zaskarżonej decyzji, skoro na dzień złożenia podania we wrześniu 2021 r. już takiej możliwości nie było.
Skarżąca w swojej argumentacji wskazywała na niezgodność złożonej do akt karty przebiegu studiów z Wyciągiem indeksu skarżącej. W kontekście powyższego wyjaśnić należy, że po pierwsze oba dokumenty stanowiły materiał dowodowy sprawy i podlegały ocenie przez organy. Po drugie, i co istotne, ani organ I instancji ani organ odwoławczy nie kwestionowały, że skarżąca zrealizowała plan studiów o kierunku matematyka, specjalność matematyka teoretyczna. Jednakże skoro obecnie, kiedy skarżąca złożyła kolejny wniosek, wznowienie studiów na kierunku, na którym skarżąca pierwotnie studiowała jest niemożliwe, to wyrażenie zgodny na wznowienie studiów na aktualnie prowadzonym kierunku studiów - matematyka o profilu ogólnoakademickim, o odmiennym planie studiów wiązało się z wykazaniem przez organy różnic programowych, które skarżąca zobowiązana była zaliczyć.
Działalnie organu jest wprost zgodne z postanowieniami Regulaminu studiów – ww. § 33 ust. 4 – gdzie wskazano, że dziekan określa (co oznacza obowiązek organu w tym przedmiocie) warunki oraz rok studiów, na który osoba wznawiająca studia zostaje przyjęta, z uwzględnieniem efektów uczenia się, które student zdobył przed skreśleniem z listy studentów. Skarżąca zaś wskazując, że przypadek z § 38 ust. 4 Regulaminu studiów nie zachodzi, w żaden sposób nie uzasadniła swojego stanowiska w tym przedmiocie. Z tabelarycznego zestawienia planów obu kierunków, które organ przedstawił w piśmie procesowym z dnia 3 marca 2022 r. wynika, że przedmioty z wcześniejszego planu studiów na kierunku matematyka, specjalność matematyka teoretyczna (których zaliczenia przez skarżącą organy nie kwestionowały, i które pokrywają się z Wyciągiem z indeksu skarżącej), nie wypełniają w całości planu studiów obecnie obowiązującego kierunku matematyka o profilu ogolnoakademickim. Potwierdza to, że organ zasadnie zobowiązał skarżącą do uzupełnienia różnic programowych. Zawarta w decyzji organu I instancji i zaskarżonej decyzji tabela przedstawia te przedmioty, których skarżąca w dotychczasowym toku studiów nie zaliczała. Tego skarżąca nie podważyła.
Trafnie również organ odwoławczy zauważa, że zgodnie z § 24 Regulaminu studiów, warunkiem zaliczenia semestru/roku jest spełnienie wszystkich wymagań objętych programem studiów dla danego okresu nauki. Zgodnie z treścią aktualnie obowiązujących przepisów ustawy Prawo o szkolnictwem wyższym i nauce, w szczególności z treścią art. 76, jednym z warunków ukończenia studiów i otrzymania dyplomu jest uzyskanie efektów uczenia się określonych w programie studiów, co w sytuacji skarżącej będzie możliwe po zaliczeniu wskazanych przez organ I instancji różnic programowych. Nie jest zatem możliwe aby student otrzymał dyplom ukończenia studiów na danym kierunku/specjalności jeżeli nie zrealizuje całego programu nauczania. Uzupełnienie różnic ma bowiem na celu zrealizowanie przez studenta wszystkich przedmiotów objętych aktualnym planem studiów i programem nauczania, a w konsekwencji umożliwienie ukończenia studiów i otrzymanie dyplomu ukończenia studiów na danym kierunku/specjalności.
Wbrew oczekiwaniu skarżącej, ani zapis umowy zawartej z uczelnią, ani wskazane w skardze przepisy ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (dalej ustawa wprowadzająca), tj. jej art. 264 pkt 1, art. 265 i art. 268, które nie odnoszą się do procedury wznowienia przez studenta nauki, nie mogą podważać legalności zaskarżonej decyzji.
Skarżąca w skardze odwołała się do umowy nr [...] o warunkach wnoszenia opłat za studia stacjonarne wskazując, iż zgodnie z § 3 pkt 1 i 3 uczelnia zobowiązała się do realizowania toku studiów zgodnego z programem kształcenia obowiązującym dla danego stopnia i kierunku studiów. Wskazała także, że w świetle art 264 ust. 1 ustawy wprowadzającej umowy tego rodzaju zachowują moc.
Skarżąca pomija jednak, jak trafnie zauważa organ, że przedmiotem ww. umowy, która zawarta został w 2012 r. było określenie wyłącznie warunków wnoszenia opłat przez skarżącą na kierunku studiów, który rozpoczęła w roku akademickim 2012/2013 (§ 1 umowy), i w żadnym zakresie umowa ta nie obliguje uczelni do prowadzenia przez okres ponad 10 lat studiów na danym kierunku studiów. Poza tym, w świetle § 6 pkt 1 i 3 umowy, niniejsza umowa została zawarta na na okres trwania studiów określony w planie studiów i programie studiów, na stopniu, kierunku studiów wskazanym w § 1 umowy. Niniejsza umowa rozwiązuje się przed upływem ww. terminu w przypadku: ostatecznego skreślenia z listy studentów; złożenia pisemnej rezygnacji ze studiów. Pismem z dnia 15 listopada 2019 r. skarżąca zawnioskowała o skreślenie z listy studentów. Decyzją z dnia 19 listopada 2021 r., w związku z wpłynięciem w dniu 19 listopada 2021 r. do organu jej oświadczenia o rezygnacji ze studiów skarżąca została skreślona z listy studentów. Zgodnie z § 6 pkt 5 ww. umowy jeżeli skreślenie studenta z listy studentów następuje z powodu rezygnacji ze studiów, dniem rozwiązania umowy jest dzień złożenia we właściwym Dziekanacie Wydziału pisemnego oświadczenia o rezygnacji. W tych okolicznościach trafne jest stanowisko organu odwoławczego zawarte w piśmie z dnia 3 marca 2022 r., że przedmiotowa umowa wygasła.
Także brzmienie przepisów art. 265 i art. 268 ust. 1 ustawy wprowadzającej pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, bo nie ma odniesienia do jej okoliczności faktycznych i prawnych. Przepisy te nie stanowiły podstawy podjętych przez organy rozstrzygnięć. Zgodnie z art. 265 ww. ustawy studia rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020 prowadzi się na podstawie dotychczasowych programów kształcenia, z tym że:
1) w okresie od dnia wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, do dnia 30 września 2019 r. - uczelnia wydaje absolwentowi tych studiów dyplom ich ukończenia zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 167 ust. 3 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3;
2) od dnia 1 października 2019 r. - uczelnia wydaje absolwentowi tych studiów dyplom ich ukończenia zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 81 ustawy, o której mowa w art. 1.
Art. 268 ust. 1 ustawy wprowadzającej stanowi z kolei, że programy kształcenia w rozumieniu ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3 stają się programami studiów w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 1.
Powyższe regulacje dotyczą sytuacji kontynuowania rozpoczętych przed rokiem 2019/2020 studiów na istniejących wciąż kierunkach, tożsamych w zakresie planu studiów i podstawy kształcenia, co uzasadniało automatyczne przypisanie im terminologii nowej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Skarżąca nie ukończyła studiów na kierunku matematyka, specjalność matematyka teoretyczna, co nie jest sporne. Została dwukrotnie skreślona z listy studentów (pierwotnie w 2017 r. w wyniku niezłożenia w terminie pracy dyplomowej i następnie, po wznowieniu studiów w 2019 r., w wyniku złożonej w listopadzie 2019 r. rezygnacji ze studiów). W świetle brzemienia starej ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm., uchylonej z dniem 31 grudnia 2018 r.), datą ukończenia studiów jest data złożenia egzaminu dyplomowego, do przystąpienia którego warunkiem była pozytywna ocena pracy dyplomowej (art. 167 i art. 167a starej ustawy). Zgodnie zaś z brzmieniem art. 76 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce warunkiem ukończenia studiów i uzyskania dyplomu ukończenia studiów jest: uzyskanie efektów uczenia się określonych w programie studiów, którym przypisano co najmniej:180 punktów ECTS - w przypadku studiów pierwszego stopnia; złożenie egzaminu dyplomowego; pozytywna ocena pracy dyplomowej - w przypadku studiów drugiego stopnia i jednolitych studiów magisterskich, a w przypadku studiów pierwszego stopnia, o ile przewiduje to program studiów. Ponadto jak już była mowa i jak wyjaśnił organ, a skarżąca tych ustaleń nie podważyła w roku 2019 dochodziło do wygaszenia uprzednio studiowanego przez skarżącą kierunku studiów (w 2019 r. skarżąca uzyskała wyłącznie zgodę na złożenie pracy dyplomowej i przystąpienie do egzaminu dyplomowego, z czego jednak nie skorzystała, rezygnując ze studiów niezwłocznie po wznowieniu), a program studiów wygaszonego kierunku matematyka o specjalności matematyka teoretyczna nie znalazł wprost przełożenia na program studiów na kierunku matematyka o specjalności ogólnoakademicka.
Prawidłowo również organy zobowiązały skarżącą do poniesienia opłat za kształcenie na V i VI semestrze na wznowionych studiach w wysokości po 2 000 zł za każdy semestr. Zarządzenie nr 35/21 w § 3 ust. 2 określa opłatę za dodatkowe zajęcia związane ze wznowieniem studiów w celu ich ukończenia, gdy wiąże się to z koniecznością powtarzania roku w przypadku studiów stacjonarnych w wysokości opłaty za powtarzanie roku. W przypadku gdy student powtarza semestr wnosi opłatę w wysokości połowy opłaty rocznej. Wysokość opłat za powtarzanie roku na studiach stacjonarnych pierwszego stopnia, na kierunku matematyka określa natomiast Zarządzenia nr 32/2021, które w załączniku Nr 1 ustala wysokość przedmiotowej opłaty na poziomie kwoty 4 000 zł, tj. 2 000 zł za każdy z dwóch semestrów. Ta podstawa prawna została wskazana w zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie zauważyć należy, że Rektor wychodząc naprzeciw potrzebom i możliwościom finansowym studenta poinformował skarżącą o treści § 14 pkt 2 uchwały nr [...] Senatu [...] w Lublinie z dnia 27 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych zasad pobierania oraz trybu i warunków zwalniania z opłat za usługi edukacyjne na studiach wyższych, w świetle którego student, który znajduje się w wyjątkowo trudnej, udokumentowanej sytuacji życiowej może ubiegać się u dziekana wydziału o zwolnienie z opłaty za studia w całości lub w części składając w tej sprawie wniosek.
Na koniec zauważyć należy, że w świetle przedstawionych sądowi akt sprawy, trudno zarzucić organowi prezentowanie nieprzychylnej postawy względem skarżącej. W oparciu o prawne możliwości organ pozytywnie załatwiał różne wnioski i podania skarżącej, umożliwiając jej osiągnięcie efektów kształcenia i ukończenie studiów na kierunku matematyka, specjalność matematyka teoretyczna rozpoczętych w roku akademickim 2012/2013 (udzielał urlopu na dany rok akademicki, także urlopu zdrowotnego, wpisu warunkowego, umożliwiał przedłużenie sesji egzaminacyjno- zaliczeniowej, czy dokończenie studiów). Jednakże znaczny upływ czasu od podjęcia przez skarżącą studiów, a przede wszystkim zmiana stanu prawnego i obowiązek uczelni dostosowania programów studiów do wymagań ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz przyporządkowania do dyscyplin naukowych kierunków prowadzonych na Wydziale Matematyki, Fizyki i Informatyki rozpoczynających się od roku akademickiego 2019/2020 spowodowały, że wyrażenie skarżącej zgody na wznowienie w roku akademickim 2021/2022 studiów na kierunku, na którym skarżąca uprzednio studiowała było już prawnie niemożliwe.
Podsumowując, w ocenie sądu, zaskarżona decyzja prawa nie narusza i została wydana zarówno z poszanowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, jak i ustanowionych w ramach autonomii uczelni przepisów Regulaminu studiów.
W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) – zobowiązany był skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło