II SA/Ke 1015/20
WyrokWSA w Kielcach2021-02-24
Skład orzekający: Beata Ziomek, Jacek Kuza, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej emeryturę przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w wysokości różnicy między tym świadczeniem a emeryturą, jeśli nie zrezygnuje z pobierania emerytury?Ratio decidendi
Sąd podzielił pogląd, że osoba spełniająca warunki do świadczenia pielęgnacyjnego, która pobiera emeryturę, musi dokonać wyboru jednego ze świadczeń. Nie jest możliwe pobieranie jednocześnie emerytury i świadczenia pielęgnacyjnego, ani też wypłacanie świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy między ustawową kwotą a pobieraną emeryturą. Aby uzyskać świadczenie pielęgnacyjne, osoba taka musi złożyć wniosek o zawieszenie prawa do emerytury. Ponieważ skarżąca nie zrezygnowała z emerytury, a jedynie wnioskowała o dopłatę różnicy, nie spełniła warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca R. P.-K. wnioskowała o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem, jednocześnie pobierając emeryturę. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania świadczenia i orzekł o odmowie przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie spełnia warunków z powodu pobierania emerytury i braku rezygnacji z niej. Skarżąca domagała się uchylenia decyzji, argumentując, że przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne w wysokości różnicy między świadczeniem a emeryturą. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, , po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. P.- K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2020 r. znak: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
II SA/Ke 1015/20
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] września 2020 r.
znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania R. P.K. od decyzji z [...] czerwca 2020 r. wydanej z upoważnienia Burmistrza S., odmawiającej przyznania R.P.K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na syna – D. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i w to miejsce orzekło o odmowie przyznania R.P.K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem – D. K. na okres od 1.03.2020 r. do 10.07.2020 r.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymaga, czy R. P.K. spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, pomimo pobierania emerytury. Zdaniem strony świadczenie to powinno jej przysługiwać w wysokości różnicy pomiędzy wysokością pobieranej emerytury, a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego.
Odnosząc się do powyższego organ podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 254/20, gdzie Sąd ten opowiedział się za rozwiązaniem polegającym na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego.
Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej stanowisko, organ odwoławczy stwierdził, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie emerytury. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1270). Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Ustawa nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 tej ustawy skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączająca nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytury.
Reasumując organ II instancji uznał, że strona wnioskująca o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a uprawniona do emerytury, obowiązana jest do wyboru świadczenia, jakie chce pobierać. Nie może bowiem pobierać jednocześnie obu tych świadczeń. Organ popierając w całości wyrok NSA z 18 czerwca 2020 r. podniósł, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego stronie w wysokości różnicy pomiędzy kwotą emerytury a kwotą świadczenia pielęgnacyjnego nie jest możliwe. Gdyby nie inne okoliczności sprawy (śmierć syna), istniałaby możliwość przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości, ale po wcześniejszej rezygnacji z emerytury z ZUS-u. Rezygnacja ta miałaby skutek na przyszłość. Ponieważ wnioskodawczyni nie może zrezygnować z pobierania emerytury z ZUS-u z datą wsteczną, tj. od 1.03.2020 r., Kolegium stwierdziło, że strona odwołująca w okresie od 1.03.2020 r. do 10.07.2020 r. (data śmierci syna) nie spełniała warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, R.P.K. zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskutek błędnego przyjęcia, że ustalone prawo opiekuna osoby niepełnosprawnej do jednego ze świadczeń w tym przepisie wymienionych, w tym emerytury, w sytuacji gdy pobiera on je w wysokości niższej niż świadczenie pielęgnacyjne, stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że tak jak w przypadku zatrudniania przez Urząd Miasta emerytów pobierających emeryturę z ZUS, czyli od Skarbu Państwa i wypłacania im pensji za pracę, również jej należało się świadczenie pielęgnacyjne w pełnej wysokości, oprócz emerytury z ZUS.
Autorka skargi podkreśliła, że aktualnie stosowana przez sądy administracyjne wykładnia jest taka, że opiekun mający ustalone prawo do emerytury lub renty może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i powinno ono zostać przyznane w kwocie będącej różnicą pomiędzy wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a otrzymywaną emeryturą/rentą. Skarżąca wniosła, aby Sąd orzekł o należnym świadczeniu pielęgnacyjnym w pełnej wysokości od czasu należnej emerytury ze względu na wiek, oprócz pobieranej emerytury, a od 2014 r. w kwocie różnicy między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a otrzymywanym świadczeniem emerytalnym wstecz.
Wnosząca skargę zaznaczyła, że Sąd w uzasadnieniu do wyroku w sprawie III SA/Kr 137/19 uwzględnił, że gdy świadczenie pielęgnacyjne wchodziło w życie, wynosiło 420 zł miesięcznie i było niższe niż ówczesna najniższa emerytura lub renta. Jednak w kolejnych latach na skutek podwyższania kwoty świadczenia, które obecnie wynosi 1583 zł, stało się ono zdecydowanie wyższe od najniższej emerytury (878 zł netto). Podobny pogląd przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 czerwca 2019 r. (sygn. akt I OSK 757/19).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 2 lutego 2021 r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę. Wskazał, że powołany przez organ wyrok NSA z 18 czerwca 2020 r. oparł się w dużej mierze na brzmieniu art. 17 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w którym to przepisie określona jest kwotowo wysokość świadczenia. Ta część rozumowania NSA, pozostawała w sprzeczności z interpretacją art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a tej ustawy. Przy tym ostatnim przepisie sąd doszedł do wniosku, że mając na uwadze zapisy Konstytucji należy odejść od opierania się na literalnym brzmieniu przepisu, natomiast przy interpretacji art. 17 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych doszedł do wniosku przeciwnego - że należy poprzestać na analizie brzmienia przepisu. Jest to sprzeczność w podejściu do interpretacji ustawy trudna do utrzymania.
Zdaniem autora pisma, SKO całkowicie pominęło wcześniejszą linię orzeczniczą, zgodnie z którą w przypadku otrzymywania emerytury w wysokości niższej niż świadczenie pielęgnacyjne i spełnienia przesłanek do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, uprawnionemu przysługuje taka część świadczenia pielęgnacyjnego, aby w sumie otrzymał świadczenia w wysokości odpowiadającej pełnemu świadczeniu pielęgnacyjnemu (tak m. in. wyroki NSA z 28 czerwca 2019 r. I OSK 757/19, WSA w Krakowie z 11 kwietnia 2019r. III SA/Kr 137/19).
Kolegium stwierdziło także, że skarżąca nie złożyła żadnego wniosku lub zawiadomienia, dotyczącego zawieszenia prawa do emerytury i wypłaty w związku z tym świadczenia pielęgnacyjnego. Organ nie odniósł się przy tym do podnoszonego przez skarżącą argumentu, że w trakcie jej długoletnich kontaktów z organami zajmującymi się udzielaniem pomocy społecznej, w tym również w ramach postępowania w niniejszej sprawie przed organem I instancji, mimo obowiązku wynikającego z art. 9 kpa nikt nie poinformował jej o możliwości ubiegania się o "wyrównującą" wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego lub, jak uważa SKO, o możliwości zawieszenia prawa do niższej emerytury z równoczesnym uzyskaniem prawa do wyższego świadczenia pielęgnacyjnego. Ta okoliczność także powinna być zbadana przez organy podejmujące decyzje w przedmiotowej sprawie, z rozważeniem, za jaki okres należy przyznać skarżącej "wyrównującą" kwotę świadczenia pielęgnacyjnego lub też prawo do pełnego świadczenia pielęgnacyjnego. Przy badaniu organy winny ocenić, czy zasadne jest przyznanie skarżącej świadczenia począwszy od 1 maja 2014 r. (daty od której świadczenie pielęgnacyjne zaczęło być wyższe od minimalnej emerytury), gdyż przesłanki do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca spełniała już wtedy.
W chwili obecnej skutki zaniedbań organów władzy w tym zakresie ponosiła i ponosi w całości skarżąca, co nie powinno mieć miejsca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było prawo skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad synem D. K. legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności istniejącym przed 16-tym rokiem życia. Odmowa przyznania tego świadczenia na okres od 1 marca do 10 lipca 2020 r. uzasadniona została przez organ II instancji z jednej strony tym, że w ciągu całego okresu objętego wnioskiem strony o świadczenie pielęgnacyjne zachodziła negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. polegająca na tym, że wnioskodawczyni, jako osoba sprawująca opiekę miała ustalone prawo do emerytury, a z drugiej strony tym, że syn skarżącej D. K., nad którym sprawowała opiekę, w dniu 10 lipca 2020 r. zmarł. Organ wyjaśnił przy tym, że miał świadomość treści szczegółowego żądania strony dotyczącego wypłaty różnicy pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego, a wysokością otrzymywanej przez stronę emerytury, ale z racji podzielania poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego niedopuszczalności wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury, a zamiast tego umożliwiania osobie uprawnionej wyboru jednego z tych świadczeń, co w sprawie nie nastąpiło – nie mógł zadośćuczynić żądaniu strony.
Z poglądami organu II instancji należy się zgodzić.
Na wstępie należy zauważyć, że wbrew oczekiwaniom skarżącej wynikającym z jej skargi oraz pisma jej pełnomocnika z 2 lutego 2021 r., przedmiotem sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją nie mogło być żądanie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości od dnia 5 września 2016 r., tj. od czasu nabycia przez skarżącą prawa do pełnej emerytury ze względu na wiek, czy też od dnia 1 maja 2014 r. jako daty, od której świadczenie pielęgnacyjne zaczęło być wyższe od minimalnej emerytury, ani też żądanie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie różnicy między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a otrzymywanym świadczeniem emerytalnym wstecz od 2014 r.
Organy administracji realizujące zadania w zakresie świadczeń rodzinnych ustalają prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłaty na wniosek osób uprawnionych (art. 20 ust. 2 i art. 23 ust. 1 u.ś.r.). Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 2 u.ś.r.), z tym, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia (art. 24 ust. 4 u.ś.r.). Z regulacji takich wynika, że właściwy organ jest związany treścią żądania strony wyrażonego we wniosku, a z drugiej ustawowymi zasadami przyznawania danego rodzaju świadczenia dotyczącymi czasu, na jaki dane świadczenie może być przyznane. Skoro więc z wniosku R. P.K. z 10 marca 2020 r. wynikało, że domagała się ona ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w postaci różnicy pomiędzy kwotą tego świadczenia, a jej emeryturą, przy czym wyraźnie w tym wniosku zastrzegła, że nie rezygnuje ze swojej emerytury, tylko wnosi o dopłatę różnicy, a żądania tego nie zmodyfikowała w toku postępowania administracyjnego, w tym również w złożonym osobiście odwołaniu, to organy administracji nie miał żadnych podstaw do orzekania w przedmiocie innego okresu przysługiwania takiego świadczenia, niż od 1 marca 2020 r. (art. 24 ust. 2 u.ś.r.). Nie mogło być też wątpliwości co do tego, że – bez względu na sposób rozstrzygnięcia spornej w sprawie kwestii zbiegu prawa wnioskodawczyni do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury (o czym będzie niżej mowa) - za okres po 10 lipca 2020 r. nie mogło być przyznawane stronie jakiekolwiek świadczenie pielęgnacyjne. W związku bowiem ze śmiercią jej syna, opieka nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności będąca jednym z koniecznych warunków przysługiwania tego świadczenia, nie była już realizowana. Zasadnie więc SKO przedmiotem rozstrzygania uczyniło jedynie okres od 1 marca do 10 lipca 2020 r., reformując w tej części rozstrzygnięcie organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Odnosząc się natomiast do zasygnalizowanej wyżej kwestii zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, należy wyjaśnić, że istotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiły się rozbieżne rozstrzygnięcia tej kwestii.
Jedno z nich sprowadza się do tezy, że narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220), która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury (renty) w wysokości niższej niż to świadczenie (wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2019 r., I OSK 757/19, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 20 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 833/18, wyrok WSA w Krakowie z 11 kwietnia 2019 r., sygn. III SA/Kr 137/19). W wyrokach tych uznano za rozwiązanie zgodne z konstytucyjną zasadą równości, zastosowanie w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. reguł wykładni systemowej, celowościowej oraz funkcjonalnej nakazujących wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale do wysokości tej emerytury. Innymi słowy; zachowanie zasady równości nastąpi jedynie w sytuacji, w której osoba mająca prawo do renty otrzyma świadczenie pielęgnacyjne w wysokości różnicy pomiędzy jego wysokością, a wysokością otrzymywanej emerytury. Jej sytuacja nie będzie bowiem wówczas korzystniejsza niż osoby nie posiadającej prawa do emerytury, ani też mniej korzystna niż osoby otrzymującej wyłącznie emeryturę znacznie niższą niż świadczenie pielęgnacyjne.
Odmienny pogląd został wyrażony w wyrokach NSA z 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 2375/19, z 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20 i z 24 sierpnia 2020 r., I OSK 650/20. Zgodnie z nimi osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie emerytury. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Emerytura jest wprawdzie prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w postaci posiadania prawa do emerytury.
W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd podziela ten drugi pogląd. Przemawiają za nim bowiem istotne argumenty natury jurydycznej i praktycznej.
Po pierwsze, wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury, pozostawałaby w oczywistej i literalnej sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki.
Po drugie wnioskowane w niniejszej sprawie przyznanie różnicy pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym i emeryturą jest sprzeczna z literalnym brzmieniem art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury.
Po trzecie w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdzie wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. 2020.53 ze zm., dalej u.e.r.f.u.s.), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.
Po czwarte ustalenie wysokości różnicy między rozpatrywanymi w sprawie kolidującymi świadczeniami, mogłoby być utrudnione, a do pewnego momentu nawet niemożliwe, w sytuacji otrzymania przez wnioskującego o wypłatę różnicy pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym, a emeryturą, tzw. trzynastej, czy ewentualnie czternastej emerytury, czy też ze względu na rozliczenia związane z odprowadzaniem składek na ubezpieczenie zdrowotne i emerytalno-rentowe.
Sąd dostrzega, że część z powyższych argumentów może być niwelowana w drodze prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. pozwalającej na realizację zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Skoro jednak zasadę tę realizuje również nie obciążona wskazanymi wyżej literalnymi sprzecznościami z przepisami u.ś.r. wykładnia zaprezentowana w wyrokach NSA o sygnaturach I OSK 2375/19, I OSK 650/20 i I OSK 254/20, którą Sąd w niniejszym składzie podziela, to rozstrzygające dla wyniku sprawy muszą być pozostałe przedstawione wyżej argumenty natury praktycznej.
Nawiązując do okoliczności niniejszej sprawy i zarzutów skarżącej należy zauważyć, że organy administracji nie miały podstaw do informowania wnioskodawczyni o jedynej dopuszczanej przez nie możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. konieczności uprzedniego zawieszenia prawa do emerytury. R. P.K. już we wniosku bowiem wyraźnie zastrzegła, że "nie rezygnuje ze swojej emerytury, wnosi tylko o dopłatę różnicy". Dlatego niezasadny jest zarzut naruszenia w sprawie uregulowanej w art. 9 kpa zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Zarzucane w skardze wprowadzanie skarżącej od wielu lat w błąd co do niemożliwości rezygnacji z emerytury, by korzystać ze świadczenia pielęgnacyjnego, nie może być rozpatrywane w niniejszej sprawie, skoro to zarzucane zachowanie dotyczy okresu sprzed wszczęcia postępowania zakończonego kontrolowaną przez Sąd decyzją.
Podsumowując należy stwierdzić, że ponieważ R. P.K. wnioskująca o wypłatę różnicy pomiędzy ustawową wysokością świadczenia pielęgnacyjnego i wysokością pobieranej emerytury, w okresie od początku miesiąca, w którym wpłynął jej wniosek o świadczenie pielęgnacyjne (tj. od 1 marca 2020 r.), do końca okresu sprawowania opieki nad synem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (tj. do dnia jego śmierci, która nastąpiła 10 lipca 2020 r.) - nie przedłożyła, ani nawet nie dysponowała decyzją o wstrzymaniu wypłaty jej emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana taka decyzja (art. 134 ust. 1 pkt 1 i art. 134 ust. 2 pkt 2 u.e.r.f.u.s.), to organy administracji nie miały podstaw zarówno do przyznania jej wnioskowanej różnicy pomiędzy świadczeniami, jak również świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości.
Mając na uwadze przedstawione powyżej rozważania Sąd stwierdził, że decyzja organu odwoławczego zasługuje na pozostawienie jej w obrocie prawnym.
Dlatego skarga została oddalona na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło