III OW 101/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa Dolnośląskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa Dolnośląskiego a Starostą [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku w sprawie zmiany zezwolenia na przetwarzanie odpadów postanawia: wskazać Marszałka Województwa [...] jako organ właściwy w sprawie. Wnioskiem z dnia 13 kwietnia 2021 r. Marszałek Województwa Dolnośląskiego zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą [...] poprzez wskazanie Starosty [...] jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku A. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo [...] o zmianę decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...] udzielającej ww. przedsiębiorcy zezwolenia na przetwarzanie odpadów w instalacjach zlokalizowanych na terenie Wytwórni Mas Bitumicznych. W uzasadnieniu Marszałek Województwa Dolnośląskiego wskazał, że pismem z dnia 12 marca 2020 r. Starosta [...], na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020 r. poz. 256), przekazał mu ww. wniosek A.B. uznając, że nie jest on organem właściwym w sprawie. W ocenie Starosty przedmiotowa instalacja należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839) zwanego dalej w skrócie rozporządzeniem - tj. instalacje do przetwarzania w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach odpadów inne niż wymienione w pkt 41 i 46, w tym składowiska odpadów inne niż wymienione w pkt 41, mogące przyjmować odpady w ilości nie mniejszej niż 10 t na dobę lub o całkowitej pojemności nie mniejszej niż 25 000 t, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2018 r. poz. 2389, z późn. zm.). W tej sytuacji zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o odpadach organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy jest marszałek województwa. Nie podzielając powyższego stanowiska Marszałek wyjaśnił, że zezwolenie na przetwarzanie odpadów udzielone decyzją Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. dotyczy przetwarzania odpadów w następujących instalacjach: a) węzeł betoniarski, w skład którego wchodzi kruszarka; b) dwie wytwórnie mas bitumicznych (WMB 30 i WMB 160), w skład których wchodzi kruszarka. W węźle betoniarskim przetwarzane są odpady o kodach 17 01 01 (odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów) i 17 01 81 (odpady z remontów i przebudowy dróg), natomiast w wytwórniach mas bitumicznych przetwarzaniu podlegają odpady o kodzie 17 03 02 (mieszanki bitumiczne inne niż wymienione w 17 03 01). W ramach złożonego wniosku o zmianę zezwolenia strona wniosła o dostosowanie zezwolenia do aktualnego stanu prawnego oraz o wykreślenie z zezwolenia odpadów o kodach 17 01 01 i 17 01 81. Wskazała, że maksymalna masa odpadów o kodzie 17 03 02, która może być magazynowana w okresie roku wynosi 20000 Mg, a całkowita pojemność instalacji wynosi 3600 Mg. Mając powyższe na uwadze organ przyjął, że na terenie Przedsiębiorstwa [...] eksploatowane są instalacje do produkcji mieszanek bitumicznych kwalifikowane jako przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia oraz instalacja do produkcji betonu, która nie jest ujęta w rozporządzeniu - co oznacza, że ustawodawca nie uznał tego typu instalacji za znacząco oddziałującej na środowisko. Wskazane okoliczności przesądzają zatem o braku właściwości marszałka województwa do rozpatrywania wniosku o zmianę przedmiotowego zezwolenia. W odpowiedzi na wniosek starosta [...] podniósł, że kryterium przesądzającym o właściwości organu w zakresie rozstrzygnięć dotyczących przetwarzania odpadów jest skala tego przetwarzania, a nie nazwa instalacji, w jakiej przetwarzanie ma się odbywać. Niewątpliwie wnioskowana przez stronę wielkość przetwarzania odpadów przekracza poziom ustalony brzemieniem § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia, co stanowiło wystarczającą przesłankę do przekazania ww. wniosku do załatwienia Marszałkowi Województwa Dolnośląskiego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spory, o których mowa w art. 4 P.p.s.a., rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny orzekając na wniosek, w drodze postanowienia, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. W przedmiotowej sprawie spornym jest, który z ww. organów winien rozpatrzyć wniosek A.B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo [...] o zmianę decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...] udzielającej ww. przedsiębiorcy zezwolenia na przetwarzanie odpadów w instalacjach zlokalizowanych na terenie Wytwórni Mas Bitumicznych znajdującej się na dz. nr [...][...][...] obręb [...], gmina [...]. Wobec powyższego należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach marszałek województwa jest organem właściwym: a) dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, b) dla odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, jeżeli ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę lub całkowita pojemność wyrobiska lub zapadliska jest nie mniejsza niż 25 000 Mg, c) dla instalacji komunalnych, d) do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg. W pozostałych przypadkach organem właściwym do udzielenia zezwolenia na zbieranie odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów jest starosta (art. 41 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach), przy czym do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów na terenach zamkniętych właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 4 ustawy o odpadach). Na gruncie wskazanych przepisów problematyczną kwestię stanowi kwalifikacja przedsięwzięcia znajdującego się na terenie zakładu przedsiębiorcy, gdzie eksploatowane są instalacje do produkcji betonu i masy bitumicznej, z punktu widzenia oddziaływania na środowisko. W tym kontekście podnieść należy, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje do przetwarzania w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach odpadów inne niż wymienione w pkt 41 i 46, w tym składowiska odpadów inne niż wymienione w pkt 41, mogące przyjmować odpady w ilości nie mniejszej niż 10 t na dobę lub o całkowitej pojemności nie mniejszej niż 25 000 t, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2018 r. poz. 2389, z późn. zm.). W świetle zaś § 3 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje do produkcji mas bitumicznych. Organy powinny mieć więc przede wszystkim na uwadze stanowisko wnioskodawcy, który wniósł o zmianę zezwolenia na przetwarzanie odpadów i zgodnie z treścią art. 14 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw i podał w nim informacje wymagane tym przepisem. Z wniosku wnioskodawcy wynika, że żąda on zmiany decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. w związku z koniecznością dostosowania jej treści do nowych wymogów prawnych. Z uwagi na wskazane we wniosku o zmianę ostatecznej decyzji parametry instalacji do przetwarzania odpadów dotyczące możliwości ich przetwarzania nie mniejszej niż 10 t na dobę, przedsięwzięcie objęte wnioskiem wnioskodawcy należy zakwalifikować zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia jako mogąco zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. O kwalifikacji przedsięwzięcia jako mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko nie decyduje w tym przypadku ilość magazynowanych odpadów, czy też faktyczna ilość przetwarzanych odpadów lecz okoliczność, że instalacja taka może przyjąć odpady w ilości nie mniejszej niż 10 t na dobę. Okoliczność, że z treści udzielonego zezwolenia na przetwarzanie odpadów wynika, że działania prowadzone w instalacjach objętych wnioskiem zmierzają do wytworzenia masy bitumicznej oraz betonu nie mogą przesądzać o zakwalifikowaniu tego przedsięwzięcia do takich, które są kwalifikowane na podstawie § 3 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia jako mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Taka kwalifikacja byłaby uzasadniona tylko wówczas, gdyby do produkcji w instalacjach mas bitumicznych nie używano odpadów. Jeżeli zaś używane są odpady, to wówczas przekroczenie wielkości tych odpadów stosowanie do treści § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia kwalifikuje takie przedsięwzięcie do mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Tym samym właściwym organem będzie Marszałek Województwa Dolnośląskiego, na podstawie art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o odpadach. Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.