III SA/Gl 1617/21
PostanowienieWSA w Gliwicach2022-04-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe w sprawie odmowy zwolnienia z opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne powinno zostać umorzone, jeśli organ administracji publicznej w toku postępowania sądowego udzielił skarżącemu wnioskowanego zwolnienia?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe podlega umorzeniu, gdy stało się bezprzedmiotowe. W sytuacji, gdy organ administracji publicznej w toku postępowania sądowego udzielił skarżącemu wnioskowanego zwolnienia z opłacenia składek, cel postępowania sądowego został osiągnięty, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący J. G. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmawiającą mu prawa do zwolnienia z opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za kwiecień 2020 r. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów proceduralnych i materialnego prawa. W trakcie postępowania sądowego ZUS poinformował, że skarżący został zwolniony z obowiązku opłacenia składek, w związku z czym organ wniósł o umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej postanawia: umorzyć postępowanie sądowe.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. znak [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. (dalej jako: organ, ZUS), działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm. – dalej jako ustawa COVID), orzekł, iż odmawia J. G. (dalej: skarżący, strona) prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne za okres kwiecień 2020 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust 2 i 4 ustawy o COVID-19, osobie prowadzącej pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, (zwanej dalej: ustawa sus). Przysługuje prawo do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należnych za okres kwiecień 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed dniem 1 kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300 % prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. Zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek ustalone od obowiązującej najniższej podstawy wymiaru składek dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność.
Nadto organ I instancji wskazał, że skarżący wnioskiem z dnia 8 kwietnia 2020 r. wnosił o zwolnienie ze składek a na dzień 15 czerwca brak było kwot do umorzenia (była nadpłata). W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, że nie przysługuje skarżącemu prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne za okres kwiecień 2020 r. Organ pouczył również stronę, iż od tej decyzji przysługuje jej skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, która winna zostać złożona osobiście z Oddziale (Inspektoracie) ZUS lub wysłana pocztą.
Strona nie złożyła wniosku o ponowne rozpatrzenie jej wniosku do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lecz wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
W skardze do tutejszego Sądu skarżący podniósł przede wszystkim to, że zaskarżoną decyzją organ naruszył przepisy proceduralne tj.: art. 107 § 1 pkt 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 – dalej jako kpa) oraz rażąco naruszył zasadę zaufania obywatela do Państwa.
Skarżący zarzucił również, że zaskarżoną decyzją organ naruszył przepisy prawa materialnego tj.: art. 24 ust 6a i 6 b ustawy sus w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 i 4 ordynacji podatkowej i art. 31 zo ustawy COVID-19, poprzez zastosowanie wykładni rozszerzającej dla terminu "opłacenie składek", które finalnie prowadzi do rozstrzygnięcia sprawy contra legem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej jako ppsa), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga na decyzję z dnia [...] r. znak [...], Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. obejmowała też skargę na decyzję z dnia [...] r. znak [...], Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., lecz sprawy zostały rozdzielone.
Pismem z 4 lutego 2021 r. ZUS Oddział w Z. złożonym przez pełnomocnika na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2022 r. organ poinformował skarżącego, że zwolnił go z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r. w wysokości [...] zł. w związku z czym organ wniósł o umorzenie przedmiotowego postępowania.
W tej sytuacji Sąd uznał, że postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, gdyż zwolnienie, którego domagał się Skarżący zostało mu już udzielone.
W takiej sytuacji postępowanie sądowe podlega umorzeniu na mocy art. 161 § 1 pkt 3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło