III SA/Gl 102/22

WyrokWSA w Gliwicach2022-04-20

Skład orzekający: Anna Apollo, Magdalena Jankiewicz, Aleksandra Żmudzińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy może odmówić zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, opierając się wyłącznie na danych z rejestru CEIDG/REGON dotyczących przeważającej działalności gospodarczej, pomimo przedstawienia przez przedsiębiorcę dowodów na faktyczne prowadzenie innej przeważającej działalności w określonym dniu?
Ratio decidendi
Organ rentowy nie może odmówić zwolnienia z obowiązku opłacania składek, opierając się wyłącznie na danych z rejestru CEIDG/REGON, jeśli przedsiębiorca przedstawi dowody na faktyczne prowadzenie innej przeważającej działalności gospodarczej. Wykładnia celowościowa i funkcjonalna przepisów ustawy COVID-19 nakazuje przyznanie pierwszeństwa rzeczywistej działalności przed formalnym wpisem w rejestrze, aby zapewnić pomoc przedsiębiorcom rzeczywiście dotkniętym skutkami pandemii. Organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia faktycznego stanu rzeczy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r., wskazując kod PKD 5610A jako przeważającą działalność. Organ odmówił, powołując się na rejestr CEIDG, według którego skarżący nie prowadził tej działalności jako przeważającej na dzień 30 września 2020 r. Skarżący przedstawił dowody mające wykazać faktyczne prowadzenie działalności o kodzie 5610A. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, nie odnosząc się do przedstawionych dowodów. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...] r. nr [...]. W dniu [...] r. A. L. (dalej zwany skarżącym) wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na druku RDZ-B6, z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach. We wniosku tym złożył m.in. oświadczenie, że na dzień 30 września 2020 r. jego przeważającą działalnością jest działalność oznaczona kodem PKD 5610A; przychód uzyskany w miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek jest niższy o co najmniej 40% przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r.; w zakresie prowadzonej działalności nie naruszył ograniczeń, nakazów i zakazów ustanowionych w związku z wystąpieniem stanu epidemii, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 46a i 46b pkt. 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (dalej zwany organem) odmówił skarżącemu prawa do zwolnienia obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść art. 31 zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842, ze zm. - zwanej dalej ustawą COVID-19) i wywiódł, że zgodnie z danymi zgłoszonymi w rejestrze CEiDG strony, wskazany w jej wniosku o zwolnienie kod PKD 56.10.A został dodany po 30 września 2020 r. W tej dacie, zgodnie ze wskazanym rejestrem, skarżący nie prowadził zatem przeważającej działalności o ww. kodzie PKD. Zatem nie przysługuje mu wnioskowane prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek. Skarżący wystąpił do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i przeprowadzenie wskazanych przez niego dowodów z dokumentów oraz z zeznań świadków, celem wykazania, że na dzień 30 września 2020 r. prowadził przeważającą działalność gospodarczą odpowiadającą kodowi PKD 56.10.A. Jednocześnie załączył zapisy podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 2020 r., rejestry zakupów i sprzedaży za 2020 r., raporty fiskalne za wrzesień 2020 r., kopie umów z pracownikami/ zleceniobiorcami zatrudnionymi na dzień 30 września 2020 r. oraz kopie umów najmu lokalu. Organ, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] r. nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 – dalej zwanej k.p.a.) oraz art. 31 zq ust. 8 ustawy COVID-19, utrzymał w mocy wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] r., prezentując tożsame stanowisko co po raz pierwszy rozpoznając sprawę. Nie odniósł się przy tym w żaden sposób do argumentacji skarżącego, w tym do przedłożonych przez niego dokumentów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący podniósł zarzuty naruszenia: - art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19 poprzez przyjęcie, że warunkiem uzyskania zwolnienia z opłacania składek jest konieczność wpisania określonego kodu PKD dla przeważającej działalności na dzień 30 września 2020 r., a nie faktyczne prowadzenie takiej przeważającej działalności gospodarczej; - art. 11 ust. 1 ustawy – Prawo przedsiębiorców poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść przedsiębiorcy; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji - art. 7 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 77§ 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do szczegółowego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie pełnego materiału dowodowego istotnego w sprawie, w szczególności nie wezwanie skarżącego do wyjaśnień; - art. 32 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie przedsiębiorców będących w takiej samej sytuacji. W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r., a także o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący wystąpił również z wnioskiem o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi przedstawiona została argumentacja mająca, zdaniem skarżącego, wykazać, że w sprawie doszło do nieuprawnionego zawężenia zakresu zastosowania normy prawnej przyznającej poszczególnym branżom zwolnienie z obowiązku opłacania składek za miesiąc listopad 2020 r. Skarżący zwrócić uwagę na cel ustawy – COVID-19, tzn. pomoc przedsiębiorcom najbardziej dotkniętym skutkami pandemii. Zaznaczył, że mimo, iż spełnia warunki zawarte uprawniające go do uzyskania zwolnienia, jego wniosek nie został uwzględniony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Ponowił stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Prawomocnym postanowieniem z dnia 16 września 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 3023/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, w którym sprawa ta została oznaczona sygn. akt III SA/Gl 102/22. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U z 2022 r., poz. 329 - dalej zwanej p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że rozstrzygnięcie to, a także rozstrzygnięcie je poprzedzające naruszają prawo. Materialnoprawną podstawę decyzji organu zarówno w I jak i w II instancji stanowił art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842, ze zm. - zwanej dalej jak dotychczas ustawą COVID-19). Zgodnie z tym przepisem, na wniosek płatnika składek prowadzącego na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 53.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A,79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90,02.Z, 90.04.Z, 91.02,Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Stosownie do treści art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. W rozpatrywanej sprawie organ, oceniając spełnienie przez skarżącego warunku w zakresie oznaczenia działalności gospodarczej według PKD na dzień 30 września 2020 r. stwierdził, że nie miał on zgłoszonego kodu PKD uprawniającego do zwolnienia z opłacania składek. Powołując się na rejestr CEIDG organ wskazał, że zgłoszenie zmiany przeważającego kodu PKD 56.10.A (wskazanego we skarżącego wniosku z dnia [...] r.) zostało dokonane po dniu 30 września 2020 r. Opierał się zatem wyłącznie na literalnym brzmieniu powołanej powyżej regulacji. Jednak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się bardzo wyraźnie i konsekwentnie potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej wynikami wykładni celowościowej i funkcjonalnej. Podnosi się, że pomimo, iż proces wykładni zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to nie można się do nich ograniczać. Zastosowanie bowiem dyrektyw funkcjonalnych i systemowych może prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej, nawet w sytuacjach, gdy wykładnia ta prowadzi do jednoznacznych rezultatów (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 8/09 oraz M. Gutowski, P. Kardas: Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji, Warszawa 2017 r., s. 275 i powołana tam literatura oraz orzecznictwo). Wyjaśnić wymaga, że na kanwie spraw odnoszących się do wykładni i stosowania art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19 sądy administracyjne, w tym również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wielokrotnie już podkreślały, że wyłącznie językowy rezultat wykładni tej ustawy prowadzi do wypaczenia jej celów, którymi stało się przeciwdziałanie negatywnym skutkom gospodarczym rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19. W zapadłych już wyrokach wskazywano, że brzmienie cytowanych przepisów nie oznacza, że organ może bezkrytycznie przyjmować dane statystyczne zawarte w rejestrze REGON/ewidencji CEiDG, co do rodzaju przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez płatnika na dzień 30 września 2020 r. Istotne jest bowiem ustalenie, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności figurował w rejestrze REGON i w ewidencji CEiDG. W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w rejestrach, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności (por. wyroki: WSA w Gliwicach z dnia 17 lutego 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 998/21, WSA w Rzeszowie z dnia 25 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 189/21, WSA w Białymstoku z dnia 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Bk 140/21). Powyższe stanowisko Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela, stwierdzając, że wyłącznie językowy rezultat wykładni art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19 prowadzi do wypaczenia celów ustawy, którymi stało się przeciwdziałanie negatywnym skutkom gospodarczym rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19, związanymi przede wszystkim z okresowo wprowadzanymi na obszarze RP ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej w trakcie pandemii. Zasadniczym celem rozwiązań prawnych wprowadzonych m.in. w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek było udzielenie wsparcia najbardziej poszkodowanym przedsiębiorcom działającym w branżach, które znalazły się w trudnej sytuacji w związku z nowym zasadami bezpieczeństwa, czy też ponoszących koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi. Z uwagi na cel ustawy, organy powinny dążyć do udzielania pomocy wszystkim przedsiębiorcom, którzy rzeczywiście, a nie tylko formalnie spełniają kryteria do uzyskania pomocy. W ocenie Sądu, pozbawienie tego wsparcia jedynie z uwagi na fakt, że przedsiębiorca nie uaktualnił na dzień 30 września 2020 r. w odpowiedniej rubryce w CEiDG/REGON kodu działalności gospodarczej, którą prowadzi faktycznie jako działalność przeważającą, kłóci się z konstytucyjnymi wartościami demokratycznego państwa prawnego, równości i niedyskryminacji. Poprzestanie na językowej wykładni omawianych przepisów może doprowadzić do sytuacji, że pomoc otrzymają przedsiębiorcy, którzy mają wpisany kod PKD – jako rodzaj przeważającej działalności wymieniony w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 – choć rzeczywiście nie prowadzą przeważającej działalności w zakresie objętym tym kodem. Nadto zauważyć należy, że również Naczelny Sąd Administracyjny w jednym z wyroków wskazał, że prawidłowa wykładnia art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, uwzględniająca dyrektywy wykładni systemowej i wykładni celowościowej, prowadzi do wniosku, że przepis ten nie wyłącza konieczności ustalenia przez ZUS rzeczywiście wykonywanej przez podmiot wnioskujący o zwolnienie z opłacania składek przeważającej działalności, także w sytuacji gdy jest ona inna niż wpisana w rejestrze REGON. Organ ma bowiem obowiązek wysłuchania wnioskującego podmiotu i zweryfikowania jego twierdzeń odnośnie do faktycznie prowadzonej działalności w postępowaniu dowodowym prowadzonym na podstawie regulacji zawartych w k.p.a. (tak w wyroku z dnia 10 grudnia 2021 r. sygn. akt I GSK 1083/21). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać wymaga, że nie ulega wątpliwości, iż na dzień 30 września 2020 r. we wpisie w CEiDG skarżącego, jako działalność przeważająca figurował kod 41.10.Z. Jednak we wniosku o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek skarżący wskazał, że prowadzi przeważającą działalność gospodarczą pod kodem PKD 56.10.A, a następnie w skierowanym do organu w wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przedstawił szeroką argumentację oraz dokumenty mające wykazać, że faktycznie od [...] r. prowadzi działalność odpowiadającą treści kodu PKD wskazanego we wniosku. Jeżeli na podstawie tych okoliczności faktycznych organ stwierdził, że skarżący miał zarejestrowaną działalność przeważającą z kodem PKD innym, który nie znajduje się w wykazie rodzajów działalności uprawniającej do zwolnienia z opłacania składki za listopad 2020 r., to zobowiązany był przed wydaniem decyzji przeprowadzić postępowanie dowodowe. W szczególności już powtórnie rozpoznając wniosek powinien zwrócić się do skarżącego o złożenie stosownych wyjaśnień oraz przedstawienie dowodów potwierdzających okoliczność jaki rzeczywisty rodzaj działalności był wykonywany jako działalność przeważająca na dzień 30 września 2020 r. Zebrany materiał dowody powinien natomiast być, zgodnie z art. 77 k.p.a., rozpatrzony przez organ, z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyznaczonej w art. 80 k.p.a. Organ prowadząc postępowanie poza wyznaczeniem skarżącemu terminu do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym nie podjął żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy kodem działalności wpisanym we wniosku, a widniejącym w rejestrze. Co więcej, rozpoznając sprawę ponownie, organ w żaden sposób nie odniósł się do twierdzeń skarżącego i dokumentów przedłożonych wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie organ powinien mieć na uwadze zasady zaufania do władzy publicznej i informowania stron (art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a.), którym uchybił w kontrolowanym postępowaniu. Swoim działaniem organ naruszył także regulację art. 79a § 1 i 2 k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. Podkreślić przy tym należy, że choć analizowana regulacja art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19 wprowadza rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez organ wsparcia przedsiębiorcom, niemniej jej stosowanie nie może bezrefleksyjnie prowadzić do istotnej modyfikacji, czy też nawet wyłączenia stosowania zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym. Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia. Przepisy k.p.a. niewątpliwie znajdują zastosowanie w tego typu sprawach. Zgodnie bowiem z art. 31zt ustawy COVID-19, obsługa przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwolnienia z obowiązku opłacania składek, o których mowa w art. 31zo, realizowana jest w trybie umorzenia składek. Kwestie umorzenia składek uregulowane zostały natomiast w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 423). Zgodnie z art. 123 tej ostatniej ustawy, w sprawach nią uregulowanych stosuje się k.p.a., chyba że ustawa stanowi inaczej. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie organ w istocie nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza tych, które dotyczą faktycznie wykonywanej przez skarżącego działalności będącej działalnością przeważającą. Te okoliczności, w kontekście dokonanej przez Sąd wykładni przepisów art. 31zo ust. 10 i ust. 11 ustawy COVID-19 były natomiast istotne z perspektywy możliwości udzielenia lub nie udzielenia zwolnienia z opłacania składek. Organ nie może przyjąć założenia, że przedsiębiorca, który na dzień 30 września 2020 r. posiadał wpisany w stosownym rejestrze przeważający kod PKD prowadzonej działalności, inny niż określony przepisami ustawy COVID-19, faktycznie taką działalność wykonuje – jako przeważającą, a co za tym idzie jest wykluczony ze skorzystania z pomocy publicznej jaką otrzymają inni przedsiębiorcy znajdujący się w podobnej sytuacji i prowadzący taką samą działalność gospodarczą, jaką według swego oświadczenia faktycznie prowadzi skarżący, którzy posiadają w rejestrze wpis oznaczenia PKD przeważającej działalności gospodarczej zgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. To organ obowiązany jest ustalić, czy twierdzenia skarżącego pozwalają na wyjaśnienie, że dane w zakresie rodzaju przeważającej działalności uwidocznione w wykazie przekazanym organowi przez GUS były (lub nie były) zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym na dzień 30 września 2020 r. Sąd podziela przy tym pogląd, że wpis odnoszący się do prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej tworzy domniemanie, które jest wzruszalne. Można zatem przeprowadzić dowód przeciwko treści danych z rejestru podmiotów REGON (jak też wpisów znajdujących się w CEiDG) i podważać aktualność danego wpisu, co do przeważającej działalności gospodarczej, która jest w danym momencie faktycznie prowadzona przez przedsiębiorcę. Niezależnie od powyższego Sąd nie kwestionuje obowiązku skarżącego jako przedsiębiorcy do aktualizowania w terminach określonych w przepisach szczególnych informacji dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej poprzez zgłaszanie ich wskazanym organom administracji publicznej, w tym organom statystyki publicznej (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 214/21 oraz wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 955/20). Jednak istnienie tego obowiązku nie oznacza, że podmioty, które go nie dopełniły, mają ponosić "konsekwencje związane z prowadzeniem działalności" w postaci nieuzyskania wsparcia w obliczu pandemii. Konsekwencje takie nie były objęte zamiarem ustawodawcy (por. wyrok WSA w Białymstoku z 28 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 293/21). Wsparcie w ramach tzw. "Tarczy Antykryzysowej" (tj. m.in. ustawy COVID-19) jest reakcją na skutki pandemii jest ukierunkowane na realne wsparcie dla podmiotów, które poniosły realne straty na skutek obostrzeń związanych z pandemią. Zastosowany przez organ, jako jedyny sposób spełnienia wymogu do otrzymania zwolnienia - wpis w CEiDG oraz rejestrze REGON - nie znajduje uzasadnienia ani jako uproszczenie procedur, ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych. Wpis w rejestrze CEiDG oraz REGON korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania organu. Istnieje również inna możliwość wykazania spełnienia wymaganego warunku. Nadto, wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie, jak oświadczenie we wniosku (por. wyroki: WSA w Szczecinie z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 955/20, WSA w Krakowie z dnia 9 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 489/21,WSA w Gdańsku z dnia 7 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 388/21). W świetle powyższych rozważań zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] r. podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono, mimo stosownego wniosku skarżącego, albowiem w niniejszej sprawie nie poniósł on żadnych kosztów podlegających zwrotowi lub zasądzeniu od strony przeciwnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 120 p.p.s.a. – na wniosek skarżącego, przy jednoczesnym braku żądania przez organ przeprowadzenia rozprawy. Przy ponownym prowadzeniu sprawy, organ zobowiązany będzie, uwzględniając, stosownie do art. 154 p.p.s.a., przedstawioną ocenę prawną, wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (biorąc pod uwagę dokumenty i wyjaśnienia dotychczas złożone przez skarżącego), aby w rezultacie tych czynności powtórnie ocenić spełnienie przez skarżącego przesłanek wnioskowanego zwolnienia. Komplementarnie wskazać należy, że przywołane orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło