II SAB/Wa 34/22
WyrokWSA w Warszawie2022-04-21
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Ewa Marcinkowska, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ informacja została udzielona po upływie ustawowego terminu, a dopiero po wniesieniu skargi. Jednocześnie sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę wyjaśnienia organu o omyłkowym oznaczeniu wniosku jako przeczytanego oraz fakt podjęcia działań po wpływie skargi.Stan faktyczny
K.B. złożyła skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej działań związanych z pandemią COVID-19 i chorobami zakaźnymi. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez brak odpowiedzi na wniosek złożony we wrześniu 2021 r. Wójt Gminy początkowo odpowiedział na skargę, twierdząc, że udzielił informacji w styczniu 2022 r., a opóźnienie było spowodowane omyłką. Skarżąca podtrzymała skargę, wskazując na niekompletność odpowiedzi organu i dalszą bezczynność. Organ następnie uzupełnił odpowiedź, wskazując na brak posiadania niektórych dokumentów.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdził, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku K.B. z dnia [...] września 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. 2. Stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądził od Wójta Gminy na rzecz skarżącej K.B. kwotę 616,90 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Danuta Kania, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi K.B. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku K.B. z dnia [...] września 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej K.B. kwotę 616,90 zł (słownie: sześćset szesnaście złotych dziewięćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z 29 grudnia 2021 r. K. B. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] polegającą na nierozpatrzeniu wniosku o udzielenie informacji publicznej z [...] września 2021 r., który dotyczył udostępnienia informacji w zakresie:
1. wykazu aktualnie obowiązujących dokumentów stanowiących o działaniach, w zakresie zwalczania, przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19 w 2019 r. oraz w I i II kwartale 2020 r., a także miejsca ich udostępnienia na serwerach właściwego urzędu, względnie przesłanie ich na adres mailowy wnioskodawcy,
2. wykazu dokumentów (w tym również projektów) stanowiących o działaniach na lata nieobjęte dokumentami wskazanymi w pkt 1 wniosku, w zakresie przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych, a także miejsca ich udostępnienia na serwerach właściwego urzędu, względnie przesłanie ich na adres mailowy wnioskodawcy.
Ponadto K. B. zażądała udostępnienia, jeśli w jakimkolwiek zakresie dotyczą działalności podczas pandemii COVID-19 w 2019 r. oraz w I i II kwartale 2020 r.:
• dokumentów zawierających informacje dotyczące ograniczeń nałożonych na przedsiębiorców oraz obywateli, w tym treści wydanych komunikatów,
• dokumentów zawierających informacje dotyczące procedur działania w obliczu chorób zakaźnych u ludzi,
• dokumentów zawierających informacje dotyczące kosztów poniesionych na działania związane ze zwalczaniem, przeciwdziałaniem i zapobiegania rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19,
• dokumentów zawierających informacje dotyczące przyznanych środków dla przedsiębiorców w ramach tarcz antykryzysowych w ww. okresie,
• dokumentów zawierających informacje dotyczące przyznanych środków z tytułu dodatkowego zasiłku opiekuńczego w ww. okresie,
• dokumentów zawierających informacje dotyczące ograniczeń i trudności w utrzymaniu prawidłowego dostępu do wody pitnej, ogrzewania, wywozu nieczystości stałych oraz dostępu do komunikacji miejskiej oraz poniesionych w związku z tym kosztach,
• dokumentów stanowiących raporty z wykonywanych działań w zakresie zwalczania, przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19,
• dokumentów zawierających informacje dotyczące osób przebywających na kwarantannie w ww. okresie,
• dokumentów zawierających informacje o ilości osób zmarłych z powodu zakażenia SARS-CoV-2 w ww. okresie,
• dokumentów zawierających informacje o ilości odbytych zgromadzeń w ww. okresie,
• dokumentów zawierających informacje dotyczące pracy zdalnej pracowników administracji publicznej oraz podmiotów powiązanych,
• uchwał rady miasta stanowiących reorganizację pracy podmiotów publicznych i/lub prywatnych oraz obostrzeń w dostępie do usług publicznych,
• informacji o innych, niewymienionych dokumentach o tożsamym znaczeniu i zakresie odnoszących się do działań w zakresie przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19 (w przypadku posiadania ich udostępnienie).
Skarżąca wskazała, że pomimo upływu terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. podmiot zobowiązany, do którego złożono wniosek nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi.
Zarzuciła organowi naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek z [...] września 2021 r., wysłany za pośrednictwem poczty elektronicznej 9 września 2021 r.,
2. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, z późn. zm.); zwanej dalej u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi - a tym samym braku decyzji odmownej oraz powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem.
Zwróciła uwagę, że organ nie skorzystał również z możliwości opóźnienia terminu udostępnienia informacji, co zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jest dopuszczalne pod rygorem powiadomienia wnioskodawcy (w terminie 14 dni od złożenia wniosku) o powodach tego opóźnienia wraz ze wskazaniem terminu przekazania informacji (nie dłuższego niż 2 miesiące od złożenia wniosku). Nie zawiadomił także wnioskodawcy o braku możliwości udostępniania informacji zgodnie z wnioskiem, przez wzgląd na brak dyspozycji odpowiednimi środkami technicznymi, nie wskazał na konieczność uiszczenia opłaty na poczet kosztów związanych udostępnieniem informacji (związanych z przekształceniem w formę wskazaną we wniosku lub też wynikających z wnioskowanego sposobu przekazania) oraz nie wskazał zaleceń zmiany wniosku co do sposobu lub formy przekazania informacji publicznej, przez co należy twierdzić, iż te okoliczności nie wystąpiły. Pozostawienie wniosku o udzielenie informacji publicznej bez odpowiedzi jednoznacznie wskazuje na bezczynność podmiotu.
Skarżąca wskazała, że przez wzgląd na charakter pracy naukowej wielokrotnie występuje ona do organów reprezentatywnych jednostek samorządu terytorialnego oraz innych podmiotów o udzielnie informacji publicznej. Doświadczenia z pozyskaniem wnioskowanych informacji są pozytywne, gdyż w tym wypadku w ramach prowadzonych badań naukowych w niemal stu przypadkach z sukcesem zakończono procedurę udostępnienia informacji publicznej. Podmioty niejednokrotnie przekazywały informacje nawet kilka dni po upływie ustawowego terminu lub zawiadamiały o opóźnieniu.
Wyjaśniła, że brak wnioskowanych informacji uniemożliwia zakończenie projektu badawczego oraz czyni materiał źródłowy (oparty między innymi na informacji publicznej) niepełnym. Podkreśliła, że celem wniosku było powiększanie całokształtu osiągnięć polskiej nauki, co z kolei jest przesłanką szczególnej istotności dla interesu publicznego przez wzgląd na realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu wnioskowanej informacji publicznej. Ponadto przedmiotowy wniosek w swym zakresie dotyczy bezpieczeństwa i zdrowia ludności, co potwierdza szczególną wartość wyników badań dla ogółu społeczeństwa.
W związku z powyższym wniosła o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku, przeprowadzenie dowodów z dokumentów oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że nie pozostaje w bezczynności, bowiem pismem z 10 stycznia 2022 r. udostępnił żądaną informację publiczną, w której wskazał, że w 2019 r. i w I-II kwartale 2020 r.: nie nałożono ograniczeń na przedsiębiorców i nie przyznawano środków dla przedsiębiorców w ramach tarcz antykryzysowych. Na stronie Gminy [...] umieszczono komunikaty dotyczące zapobiegania rozprzestrzenianiu się koronawirusa ([...]). W 2020 r. zakupiono środki ochronne oraz płyny do dezynfekcji rąk i powierzchni na kwotę – 12.014,13 zł. Nie było ograniczeń i trudności w utrzymaniu prawidłowego dostępu do wody pitnej, ogrzewania, wywozu nieczystości. Organ poinformował, że nie posiada wykazu osób przebywających na kwarantannie, nie posiada informacji o osobach zmarłych z powodu zakażenia SARS-CoV 2 we wskazanym okresie oraz, że w wyżej wymienionym okresie nie było zgromadzeń i nie wykonywano pracy zdalnej. Wydano zarządzenie Nr [...] z dnia [...] marca w sprawie ograniczenia sposobu wykonywania zadań przez Urząd Gminy [...] oraz Zarządzenie Nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. w sprawie ograniczenia sposobu wykonywania zadań przez Urząd Gminy [...] (skany w załączeniu). Sporządzano raporty dotyczące promocji szczepień w 2021 r.
Wójt zaznaczył, że uchybienie terminu w przekazaniu wnioskowanej informacji publicznej było spowodowane omyłkowym oznaczeniem wiadomości e-mail pochodzącej od skarżącej jako przeczytana i niewymagająca odpowiedzi. Nie został ponowiony wniosek, stąd odpowiedzi udzielono dopiero po złożeniu skargi na bezczynność. Zwrócił także uwagę, że wniosek o udzielenie informacji publicznej został skierowany do Urzędu Gminy [...], a nie do organu wykonawczego gminy jakim jest wójt.
Pismem z 14 lutego 2022 r. skarżąca podtrzymała skargę oraz wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w przedmiotowej skardze, stwierdzenie, że działanie organu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych w łącznej kwocie 616,90 zł (opłata sądowa od skargi - 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł, koszty zastępstwa procesowego w sprawie skargi – 480 zł, koszt korespondencji w sprawie skargi- 19,90 zł).
Podkreśliła, że Wójt Gminy [...] odpowiedział na wniosek dopiero 12 stycznia 2022 r., a w swojej odpowiedzi na skargę nie udzielił kompletnej odpowiedzi, tj. na pytanie numer: 1 (dokumenty zawierające informacje dotyczące procedur działania w obliczu chorób zakaźnych u ludzi – brak odpowiedzi) i 2 (dokumenty zawierające informacje dotyczące kosztów poniesionych na działania związane ze zwalczaniem, przeciwdziałaniem i zapobiegania rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19 - brak odpowiedzi na pytanie w zakresie roku 2019, zaś co do roku 2020 miano wskazać, wydatkowanie środków w I i II kwartale tego roku nie zaś w całym roku, nie tylko kwotę, ale także dokumenty potwierdzające wydatkowanie wskazanej kwoty). Ponadto organ nie udzielił informacji w zakresie pomocy udzielonej przedsiębiorcom, a polegającej na wskazanym w tarczy antykryzysowej możliwości zwolnienia ich z opłacenia, względnie zmiany terminu płatności podatku od nieruchomości za lokale gminne w art 15p i 15q ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, tj. czy gmina lokale gminne wynajmuje, czy ktoś chciał zwolnienia z tego podatku, czy doszło do zwolnienia względnie wydłużenia terminu płatności rat, jaka była ogólna liczba takich wniosków i jakie było stanowisko gminy w tym zakresie.
Wyjaśniła także, że twierdzenie organu polegające na zasadności oddalenia skargi z uwagi na błędne skierowanie jej do urzędu gminy [...] , jest chybione, bowiem Wójt jako organ wykonawczy gminy zobowiązany jest do udzielania odpowiedzi na informację publiczną, co zostało potwierdzone w piśmie z 10 stycznia 2022 r. gdzie wskazał, iż odpowiada na wniosek o udzielenie informacji publicznej z [...] września 2021 r.
W odpowiedzi na powyższe organ pismem z 3 marca 2022 r. poinformował Sąd, że ponownie 3 marca 2022 r. ustosunkował się do wniosku i przesłał skarżącej odpowiedź, wskazując, że w zakresie punktu 1 i 2 wniosku Urząd Gminy [...] nie jest w posiadaniu takich dokumentów. Odnosząc się zaś do dalszej części wniosku podał, że:
• nie wytworzono dokumentów zawierających informacje dotyczące ograniczeń nałożonych na przedsiębiorców,
• nie wytworzono dokumentów dotyczących procedur działania w obliczu chorób zakaźnych u ludzi,
• w 2019 r. nie ponoszono kosztów związanych z pandemią Covid-19. W 2020 r. zakupiono środki ochronne oraz płyny do dezynfekcji rąk i powierzchni na kwotę 12.014,13 zł. Ustawowy termin sporządzenia sprawozdania z wykonania budżetu gminy mija 31 maja 2022 r., zatem taki dokument nie został dotychczas sporządzony,
• Urząd Gminy [...] nie przyznawał przedsiębiorcom środków w ramach tarcz antykryzysowych, co w konsekwencji oznacza, że nie wytworzono w urzędzie żadnych dokumentów w tym zakresie,
• Urząd Gminy [...] nie wytwarza dokumentów określających wysokość wypłaconych zasiłków opiekuńczych, takie dokumenty może posiadać Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
• na terenie Gminy [...] nie ma komunikacji miejskiej oraz sieci ciepłowniczej. W żądanym przez wnioskodawczynię okresie nie było trudności w dostępie do wody pitnej, czy wywozu nieczystości stałych,
• Urząd Gminy [...] nie ma dostępu do informacji o osobach, które przebywały na kwarantannie, nie jest jednostką ochrony zdrowia,
• Urząd Gminy [...] nie posiada informacji o powodach zgonów na terenie gminy,
• w żądanym przez wnioskodawczynię okresie nie odbywały się zgromadzenia, o których organizatorzy byliby zobowiązani zawiadamiać Wójta Gminy [...], względnie Urząd Gminy [...],
• w Urzędzie Gminy [...] nie wydano regulacji dotyczących pracy zdalnej,
• Rada Gminy [...] nie podejmowała uchwały dotyczącej reorganizacji działania podmiotów publicznych/prywatnych oraz obostrzeń w dostępie do usług publicznych.
Ponadto organ wskazał, że wydano zarządzenie Nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. w sprawie ograniczenia sposobu wykonywania zadań przez Urząd Gminy [...] oraz zarządzenie Nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. w sprawie ograniczenia sposobu wykonywania zadań przez Urząd Gminy [...].
Ustosunkowując się do odpowiedzi organu skarżąca pismem z 15 marca 2022 r. wskazała, że pismo z 3 marca 2022 r. nie zostało doręczone na jej adres poczty elektronicznej, co potwierdza brak dołączenia przez organ skanu lub oryginału, względnie potwierdzenia przesłania wiadomości. Ponadto podała, że wysłała skargę dopiero 30 grudnia 2021 r., zaś organ udzielił niepełnej odpowiedzi dopiero 12 stycznia 2022 r., z kolei dokument z 3 marca 2022 r. otrzymała dopiero przez swojego pełnomocnika. Jednocześnie wbrew twierdzeniom organu sprawozdanie finansowe gminy powinno zostać sporządzone do 30 czerwca 2021 r., a nie 31 maja 2022 r., co wynika z art. 270 ust. 4 ustawy o finansach publicznych. Podanie zatem przez Wójta wydatkowanej kwoty nadal jest nieprawidłowe, bowiem wskazał on wydatki w całym roku budżetowym, nie zaś w zakresie I i II kwartału 2020 r., jak wskazano we wniosku.
Odnosząc się do kwestii przeprowadzenia dowodów z dokumentów to wniosek ten dotyczył dokumentów dołączonych do skargi, zaś treść wniosku dowodowego wskazano w jej treści.
Niezrozumiałym jest także udzielanie odpowiedzi na wniosek j przez wójta gminy, który uważa że nie jest podmiotem zobowiązanym taką odpowiedź wysłać.
W związku z powyższym skarżąca uznała, że organ nadal pozostaje w bezczynności w zakresie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a więc zasadne jest zobowiązanie Wójta Gminy [...] do udzielenia pełnej odpowiedzi na przedmiotowy wniosek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329); zwanej dalej P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność Wójta Gminy [...] – Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 – 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy.
Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie
i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym
w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.
Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności),
a dopiero później, iż obowiązku tego – w nakazanym terminie – organ nie wypełnia.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl § 1a tego przepisu, sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony.
Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy u.d.i.p.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.
Ustawodawca w przepisie art. 6 ust. 1 u.d.i.p. dokonał przykładowego wyliczenia, jaka informacja stanowi informację publiczną.
W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się w związku z tym, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych,
a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów i danych.
Wspomniany przepis art. 6 ust. 1 w pkt 4 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna m. in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań.
Z tego względu, należało uznać, że żądana przez skarżącą informacja w postaci dokumentów stanowiących o działaniach, w zakresie zwalczania, przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19 w 2019 r. oraz w I i II kwartale 2020 r., a nadto wykazu dokumentów (w tym również projektów) stanowiących o działaniach na lata nieobjęte dokumentami w zakresie przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych, jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p.
Spełniona zatem została przesłanka przedmiotowa zastosowania u.d.i.p. w odniesieniu do wniosku skarżącej,
Co się tyczy natomiast zakresu podmiotowego u.d.i.p. wskazać należy, że Wójt Gminy [...] jest podmiotem zobowiązanym do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 4 tej ustawy.
W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest bezczynność związana z dostępem do informacji publicznej. Należy podkreślić, że przepisy u.d.i.p., nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w 14-dniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania
o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 (...), następują
w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w sytuacji, gdy podmiot obowiązany nie jest dysponentem żądanej informacji, zawiadamia o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie.
Bezsporne jest, że organ nie rozpoznał w całości wniosku skarżącej o udzielenie (żądanej) informacji publicznej na dzień wniesienia skargi. Jednak, jak wynika z akt sprawy, organ w piśmie z dnia 10 stycznia 2022 r., uzupełnionym 3 marca 2022 r., udostępnił żądaną informację publiczną wskazując, że:
• w zakresie punktu 1 i 2 wniosku, tj. dokumentów zawierających informacje dotyczące procedur działania w obliczu chorób zakaźnych u ludzi i kosztów poniesionych na działania związane ze zwalczaniem, przeciwdziałaniem i zapobiegania rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19,
• nie wytworzono dokumentów zawierających informacje dotyczące ograniczeń nałożonych na przedsiębiorców i procedur działania w obliczu chorób zakaźnych u ludzi,
• w 2019 r. nie ponoszono kosztów związanych z pandemią Covid-19. W 2020 r. zakupiono środki ochronne oraz płyny do dezynfekcji rąk i powierzchni na kwotę 12.014,13 zł. Ustawowy termin sporządzenia sprawozdania z wykonania budżetu gminy mija 31 maja 2022 r., zatem taki dokument nie został dotychczas sporządzony,
• Urząd Gminy [...] nie przyznawał przedsiębiorcom środków w ramach tarcz antykryzysowych, co w konsekwencji oznacza, że nie wytworzono w urzędzie żadnych dokumentów w tym zakresie,
• Urząd Gminy [...] nie wytwarza dokumentów określających wysokość wypłaconych zasiłków opiekuńczych, takie dokumenty może posiadać Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
• na terenie Gminy [...] nie ma komunikacji miejskiej oraz sieci ciepłowniczej. W żądanym przez wnioskodawczynię okresie nie było trudności w dostępie do wody pitnej, czy wywozu nieczystości stałych,
• Urząd Gminy [...] nie ma dostępu do informacji o osobach, które przebywały na kwarantannie, nie jest jednostką ochrony zdrowia,
• Urząd Gminy [...] nie posiada informacji o powodach zgonów na terenie gminy,
• w żądanym przez wnioskodawczynię okresie nie odbywały się zgromadzenia, o których organizatorzy byliby zobowiązani zawiadamiać Wójta Gminy [...], względnie Urząd Gminy [...],
• w Urzędzie Gminy [...] nie wydano regulacji dotyczących pracy zdalnej,
• Rada Gminy [...] nie podejmowała uchwały dotyczącej reorganizacji działania podmiotów publicznych/prywatnych oraz obostrzeń w dostępie do usług publicznych.
Ponadto organ wskazał, że wydano zarządzenie Nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. w sprawie ograniczenia sposobu wykonywania zadań przez Urząd Gminy [...] oraz zarządzenie Nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. w sprawie ograniczenia sposobu wykonywania zadań przez Urząd Gminy [...].
W świetle powyższych okoliczności, skoro udostępnienie informacji nastąpiło po upływie ustawowego 14-dniowego terminu załatwienia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) i nie zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p., a ponadto miało to miejsce po wniesieniu skargi, Sąd był zobowiązany z urzędu do orzeczenia o uwzględnieniu skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (punkt 1 sentencji wyroku) poprzez deklaratoryjne stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie załatwienia wniosku strony skarżącej.
Nie jest bowiem w takiej sytuacji uzasadnione stanowisko, w świetle którego w razie stwierdzenia, że orzekanie o zobowiązaniu do załatwienia sprawy jest bezprzedmiotowe (gdyż sprawa została załatwiona po wniesieniu skargi), sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z zasadą niezwiązania granicami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.), w tym wnioskami skargi, sąd administracyjny stosuje z urzędu właściwy i adekwatny sposób orzekania (w tym rodzaj orzeczenia uwzględniającego skargę) i nie jest związany żądaniem strony skarżącej co do sposobu orzekania. W przedmiotowej sprawie przedmiot postępowania nie przestał istnieć w sensie procesowym, bowiem Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., dysponuje obecnie kompetencją do uwzględnienia skargi na bezczynność, pomimo że sama bezczynność przestała istnieć po wniesieniu skargi na skutek załatwienia sprawy przez skarżony organ.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że nie uzyskała pełnej odpowiedzi na swój wniosek należy stwierdzić, że organ podał, iż nie dysponuje informacjami żądanymi w pkt 1-3. Poinformowanie o braku żądanej informacji przez adresata wniosku usuwa stan bezczynności w zakresie jej udostępnienia. Skarga w takim przypadku nie jest zasadna. Ponadto przepisy u.d.i.p. nie uprawniają ani też nie zobowiązują sądu administracyjnego do badań prawdziwości informacji o takiej okoliczności.
Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. (punkt 2 sentencji wyroku) Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Tego rodzaju kwalifikacja jest konsekwencją stwierdzenia, że przekroczenie ustawowego terminu nie było znaczne, a podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie wykazał uporczywości lub innego przejawu złej woli w procesie wykonywania ustawowego obowiązku. W niniejszej sprawie, jak podał organ, wiadomość elektroniczna zawierająca wniosek została omyłkowo oznaczona jako odczytana i niewymagająca odpowiedzi. Należy ponadto zauważyć, ze natychmiast po wpływie do organu skargi na bezczynność, przystąpił on do realizacji wniosku i w efekcie żądana informacja została udostępniona.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a oraz art. 119 pkt 4 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono, na podstawie art. 200 P.p.s.a., w pkt 3 sentencji wyroku. Do kosztów postępowania niezbędnych do dochodzenia praw Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącą wpis sądowy, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz koszty korespondencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło