III OZ 261/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 4157/21 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi G.K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2021 r., znak [...] w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do pełnienia służby postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 4157/21, odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi G.K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2021 r. w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do pełnienia służby. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Warszawie z dnia 29 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 4157/21, wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie 1 egzemplarza odpisu skargi, pouczając, że nieuzupełnienie tego braku formalnego, w terminie 7 dni, spowoduje odrzucenie skargi. Wraz z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych doręczono skarżącemu w dniu 12 stycznia 2022 r., odpis odpowiedzi na skargę oraz wezwanie do ustosunkowania się do wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Następnie w dniu 26 stycznia 2022 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W uzasadnieniu wniosku podał, iż w dniu 12 stycznia 2022 r. odebrał przesyłkę sądową, po otwarciu koperty i wyjęciu pliku złożonych na pół dokumentów pierwszym dokumentem okazało się wezwanie do ustosunkowania się do wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, a następnie pismo przewodnie o doręczeniu odpisu odpowiedzi na skargę i sama wielostronicowa odpowiedź na skargę. Podał, że "kiedy w dniu dzisiejszym", tj. 25 stycznia 2022 r. zaczął wykonywać wezwanie Sądu, pomiędzy stronami znalazł jeszcze jedno wezwanie – do uzupełnienia braków skargi poprzez nadesłanie 1 egzemplarza odpisu skargi, tym razem w terminie 7 dni, który już minął. Wskazał, że nie spodziewał się, że w tej samej kopercie będą dwa wezwania z różnymi terminami ich wykonania, a na kopercie nie było informacji dotyczącej jej zawartości. Przeglądając korespondencję był przekonany, że ma 14 dni na ustosunkowanie się do odpowiedzi na skargę. Jednocześnie skarżący dopełnił czynności, dla której wnioskował o przywrócenie terminu, tj. złożył odpis skargi. W ocenie Sądu pierwszej instancji, wniosek o przywrócenie terminu nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. Zatem przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W niniejszej sprawie przesyłka sądowa zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi, została skarżącemu prawidłowo doręczona w dniu 12 stycznia 2022 r., zatem siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upływał w dniu 19 stycznia 2022 r. Bezspornym jest fakt, iż opisany brak formalny skargi uzupełniony został dopiero w dniu 26 stycznia 2022 r. Zdaniem WSA w Warszawie, niedochowanie ustawowego terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi było wynikiem braku staranności skarżącego, wymaganej od osoby podejmującej czynności w postępowaniu przed sądem. Dbając o własne interesy, by uniknąć negatywnych dla niego konsekwencji procesowych skarżący powinien, po doręczeniu mu korespondencji sądowej, dokładnie zapoznać się z wszystkimi skierowanymi doń pismami. Wskazane przez skarżącego we wniosku okoliczności świadczą jedynie o nierzetelnym zapoznaniu się z treścią skierowanych do niego pism, a tym samym o niedochowaniu należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa stanowi przesłankę do odmowy przywrócenia uchybionego terminu. Niedochowanie przez skarżącego terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi nie jest następstwem okoliczności od niego niezależnych. Z tych względów, Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a."), odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Z powyższym postanowieniem nie zgodził się skarżący, który złożył zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Z powyższego unormowania wynika, że brak winy w uchybieniu terminu stanowi konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, iż strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafnie Sąd pierwszej instancji ocenił w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu terminu. Prawidłowo WSA w Warszawie podkreślił, że skarżący, dbając o własne interesy, by uniknąć negatywnych dla niego konsekwencji procesowych powinien dokładnie zapoznać się z wszystkimi skierowanymi doń pismami. Brak dokładnego zapoznania się ze wszystkimi przesłanymi pismami świadczą o nierzetelnym działaniu strony, a tym samym o niedochowaniu należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Brak staranności w zapoznaniu się z kompletem dokumentów nie oznacza, że wezwanie było nieskuteczne lub nieprawidłowe, jak również nie może być uznane za okoliczność wyłączającą winę w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego wniesionej skargi. Nie była to bowiem żadna nadzwyczajna okoliczność mogąca mieć wpływ na dokonanie czynności w terminie lub uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie. To zaś wyklucza możliwość przywrócenia terminu. Odnosząc się natomiast do zarzutu doręczenia w jednej przesyłce sądowej kilku pism i wezwań, wskazać należy, że brak jest przepisów, które sprzeciwiałyby się przesłaniu kilku wezwań w jednej przesyłce. Praktyka doręczania stronie postępowania kilku pism w jednej przesyłce nie narusza zasad ani trybu doręczania pism w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wynika to z potrzeby ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że przesyłka sądowa może zawierać w sobie kilka pism sądowych, z tym tylko zastrzeżeniem, że fakt ten powinien zostać odnotowany na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki" (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2000 r., I CZ 87/00, lex nr 548760, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2000 r., sygn. II CKN 483/2000 nie publ., postanowienie SN z dnia 20 kwietnia 2000 r., sygn. akt I CZ 38/00, Biul. SN 2000, nr 5, poz. 15). Zatem dla prawidłowości dokonania w ten sposób doręczenia wymaga się, aby okoliczność przesłania w jednej przesyłce kilku pism wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru. Znajdujące się w aktach niniejszej sprawy potwierdzenie odbioru spełnia powyższe wymagania. Dokument ten wskazuje, że przesyłka sądowa z dnia 3 stycznia 2021 r. zawiera: "wezwanie o odpis skargi + pouczenia + wezwanie o ustosunkowanie się". Takie sformułowania niewątpliwie wskazują, że przesyłka zawierała wezwanie o odpis skargi. Zwrotne potwierdzenie odbioru wskazywało więc, co znajdowało się w przesyłce, której odbiór dokumentowało. Oznacza to, że zarzuty zażalenia nie zasługiwały na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.