III OZ 392/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 maja 2022 r. sygn. akt II SAB/Łd 48/22 stwierdzające niewłaściwość do rozpoznania skargi i przekazujące sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jako właściwemu miejscowo do rozpoznania sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Dyrektora Oddziału w Łodzi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 6 maja 2022 r. sygn. akt II SAB/Łd 48/22 w sprawie ze skargi J. M. na bezczynność Dyrektora Oddziału w Łodzi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 59 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) dalej zwanej "p.p.s.a." stwierdził swą niewłaściwość do rozpoznania skargi (pkt 1) oraz przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jako właściwemu miejscowo do rozpoznania (pkt 2). W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że organem administracji publicznej nie jest wskazany w skardze Dyrektor Oddziału Łódź Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Zgodnie z art. treści art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1376) Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach dróg krajowych. Stosownie do art. 18a ust. 1 tej ustawy, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad realizuje swoje zadania przy pomocy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. W myśl art. 18a ust. 2, w skład Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad wchodzą, z zastrzeżeniem ust. 3a, oddziały w województwach. W konsekwencji zdaniem Sądu przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. M., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, względnie o uchylenie postanowienia i zobowiązanie WSA w Łodzi do rozpoznania sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Łódzkiego Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie udostępnienia informacji. Postanowienie o przekazaniu sprawy jest nieuzasadnione w świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 13 § 2 p.p.s.a. do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi błędnie przyjął, że organem na gruncie powyższego przepisu jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Bez znaczenia w sprawie jest fakt, iż ww. organ jest centralnym organem administracji rządowej. Organem na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może być nie tylko organ administracji w znaczeniu ustrojowym, lecz także organ w znaczeniu funkcjonalnym. O organie administracji w znaczeniu funkcjonalnym można mówić w przypadku, gdy organ niebędący organem administracyjnym w znaczeniu ustrojowym będzie kompetentny do podjęcia decyzji stosowania materialnego prawa administracyjnego i ustanowienia nią normy indywidualnej (tak NSA w postanowieniu z 7 grudnia 2017 r., I OSK 858/17, pub. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, ponadto J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 17). Istotne, że przedmiotem sprawy jest bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902) podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jest nie tylko organ administracji, a także każdy podmiot wykonujący zadania publiczne. W takiej sytuacji okoliczność, iż Dyrektor Oddziału w Łodzi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad wykonuje zadania publiczne, a więc może być podmiotem zobowiązanym na gruncie ww. przepisu, przesądza o jego statusie jako organ w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Status prawny tego podmiotu jest bowiem pochodną jego obowiązku materialnoprawnego do udostępnienia informacji publicznej. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie. Za organ w postępowaniu sądowoadministracyjnym Naczelny Sąd Administracyjny uznał Dyrektora Oddziału w Rzeszowie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (postanowienie NSA z 30 września 2021 r., III OZ 676/21, LEX nr 3240056). NSA w składzie orzekającym podziela także stanowisko, iż skoro Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad powołuje i odwołuje dyrektorów oddziałów Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (art. 18a ust. 4 ustawy o drogach publicznych), to Dyrektora Oddziału GDDKiA należy zaliczyć do podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, jako podmiotów wykonujących zadania publiczne Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (wyrok WSA w Rzeszowie z 15 września 2021 r., II SAB/Rz 69/21, LEX nr 3228896). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zasądzeniu kosztów postępowania, ponieważ przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie.