III SA/Gl 1691/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-05-06
Skład orzekający: Barbara Brandys-Kmiecik, Adam Gołuch, Piotr Pyszny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego za naruszenie przepisów dotyczących dopuszczalnej masy całkowitej, długości pojazdu, braku aktualnego badania technicznego oraz niewyposażenia kierowcy w wymagane dokumenty została nałożona prawidłowo?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego. Kara pieniężna została nałożona zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym, a zarzuty dotyczące wadliwości protokołu kontroli, niedostosowania urządzeń pomiarowych oraz naruszenia zasad postępowania administracyjnego okazały się bezzasadne. Sąd podkreślił, że wysokość kar pieniężnych jest sztywno określona w przepisach i organy nie mają możliwości ich miarkowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki "A" sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), który utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na spółkę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Kara została nałożona za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, dopuszczenie do przewozu pojazdem o przekroczonej dopuszczalnej masie całkowitej i długości, oraz wykonywanie przewozu pojazdem bez aktualnego badania technicznego. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania, w tym nierzetelność protokołu kontroli i uzupełnianie materiału dowodowego bez konfrontacji z kierowcą, a także stosowanie niedostosowanych urządzeń pomiarowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2022 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z 21 grudnia 2020r., nr BP.501.228.2020.0155.WA7. 11196, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ odwoławczy, GITD), po rozpatrzeniu odwołania A sp. z o.o z siedzibą w C. (dalej: strona skarżąca, skarżąca, spółka) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ pierwszej instancji, [...]WITD) z 18 grudnia 2019r., nr [...], nakładającej na karę pieniężną w łącznej wysokości 12.000 zł – utrzymałw mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
Jako podstawę prawną wydania decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 d, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 litc c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 110 ze zm., dalej: prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1995 r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 470, dalej: udp), lp. 1.12, lp. 9.1, lp. 10.2.4, lp. 10.3.2, załącznika nr 3 do utd, § 3 ust. 1 pkt 2, § 5 ust. 1 pkt 6 lit. c) oraz § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 2022 ze zm.).
[...]WIT decyzją z 13 maja 2019r. nr [...] nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł, od której Spółka złożyła odwołanie.
GITD decyzją z dnia 14 sierpnia 2019 r. nr BP.501.892.2019.1186.WA7.6145 uchylił tą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, który decyzją z dnia 18 grudnia 2019 r. ponownie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł z tytułu:
- niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2140, dalej: utd) za każdy dokument, w kwocie 500 zł;
- dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowietej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita zostałą przekroczona co najmniej 20 %, w kwocie 10.000 zł;
- dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, którego dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2 % do mniej niż 20 %, w kwocie 2.000 zł;
- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – za każdy pojazd, w kwocie 2.000 zł.
W uzasadnieniu wskazał, że uwzględniając art. 92 utd podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.00 zł.
Od tej decyzji strona złożyła odwołanie zarzucając naruszenie:
art. 75, 77, 80 kpa przez poczynienie ustaleń w oparciu o protokół kontroli, który został skutecznie zakwestionowany przez skarżącego oraz w oparciu o materiał dowodowy samodzielnie uzupełniony przez organ, przy jednoczesnym braku skonfrontowania zgodności uzupełnień dokonanych przez organ z kierowcą, co stanowi naruszenie zasady swobodnej oeeny dowodów,
art. 7, 8 kpa przez przeprowadzenie postępowania w sposób nakierowany na wydanie decyzji niekorzystnie dla strony, mimo uchybień, które miały miejsce podczas kontroli i w związku z powyższym stwarzały sytuacje budzące wątpliwości, co do wniosków wyprowadzonych po kontroli,
art. 74 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przez sporządzenie protokołu kontroli w sposób nierzetelny, który nie odzwierciedla rzeczywistego przebiegu kontroli.
Skarżąca podkreśliła, że organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy, przy czym nie skonfrontował słuszności i prawidłowości uzupełnionej dokumentacji z osobą, która podlegała kontroli. Tymczasem na podstawie art. 75 i art. 77 kpa winien był z urzędu skonfrontować prawidłowość i prawdziwość załączonych dokumentów z oświadczeniami M. A. Tak przeprowadzone postępowanie, mające na celu uzupełnianie niedociągnięć organu, które miały miejsce podczas kontroli stanowi naruszenie zasady z art. 7, 8 kpa. Mając na uwadze argumentację zawartą w odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.
GITD zaskarżoną decyzją z dnia nr 21 grudnia 2020 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że podstawą było ustalenie, że 10 marca 2019 r. w R. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z trzyosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr reh. [...] i czteroosiowej naczepy marki [...] o nr [...]. Pojazdem kierował M. A., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem niepodzielnym dźwigara sprężonego w imieniu A sp. z o.o. z siedzibą w C. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia 11 marca 2019 r.
Organ odwoławczy stwierdził, że jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, kierowca podczas kontroli nie okazał wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypisu z licencji. Kontrolowany kierowca okazał natomiast kopię (ksero) wypisu z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Okoliczność nie okazania wypisu z lieencji wynika wprost z opisu naruszenia stanowiącego załącznik do protokołu kontroli nr [...] z dnia 11 marca 2019 r. Konsekwencją powyższego jest treść Ip. 1.12 załącznika nr 3 do utd, który sankcjonuje niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 utd - za każdy dokument, karą pieniężną w wysokości 500 złotych.
Dalej z materiału dowodowego wynikało, że na naczepie poddanej kontroli o nr VIN: [...], została umieszczona tablica rejestracyjna o nr [...], która dotyczyła naczepy marki [...] o nr VIN: [...].
Kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że sprawdził podczas podłączania naczepy do ciągnika tylko numery rejestracyjne i pobrał dowód rejestracyjny właśnie od naczepy [...]. Jak wynikało z treści dowodu rejestracyjnego naczepy o nr rej. [...], to został on wydany dla naczepy o nr VIN: [...], podczas gdy kontrolowana naczepa posiadała inny numer VIN tj. [...]. Podczas kontroli kierowca nie posiadał dowodu rejestracyjnego od tej naczepy, co pozostało bez wpływu na kwalifikację prawną dla ujawnionych przekroczeń dopuszczalnych norm, jak również wysokość kary pieniężnej. Zapis w treści decyzji na pierwszej stronie o nr VIN: [...] organ uznał za błąd pisarki popełniony przez organ I instancji, gdyż właściwym numerem był [...]. Zauważył, że kierowca obecny podczas czynności kontrolnych nie wniósł żadnej uwagi do przebiegu kontroli, został pouczony o przysługujących mu uprawnieniach, o czym świadczy podpis pod oświadczeniem, oraz podpisał protokół kontroli bez uwag.
Stosownie do treści Ip. 9.1 załącznika nr 3 do utd, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2.000 zł.
Pismem z dnia 15 marca 2019 r. organ I instancji zawiadomił stronę o naruszeniu z tytułu lp. 9.1 załącznika nr 3 do utd tj. wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego oraz poinformował, że wyjaśnienia i dokumenty należy złożyć w terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia. Strona odebrała zawiadomienie dnia 19 marca 2019 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy), lecz dokumentów poświadczających posiadanie aktualnych badań okresowych przez kontrolowaną naczepę nie przedstawiła. Kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia wynosiła 2000 złotych.
Dalej organ wyjaśnił, że w dniu kontroli ww. pojazdem członowym strona wykonywała przejazd drogowy z ładunkiem dźwigara sprężonego (ładunek niepodzielny). Rodzaj przewożonego ładunku został ustalony w toku kontroli. Rodzaj przewożonego ładunku wynikał również z dokumentacji fotograficznej zawartej w aktach sprawy. Wskazał, iż stosownie do art. 2 pkt 35 lit. b) ustawy prd ładunek niepodzielny to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Brak jest zatem jakichkolwiek wątpliwości co do niepodzielności przewożonego ładunku.
Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 27.05.2016 r. Pojazd członowy został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW lOC 111 o nr 85-7536 i 85-7537, które legitymowały się deklaracją zgodności CE zgodną z wymaganiami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/31/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku wag nieautomatycznych wdrożonej do prawodawstwa polskiego rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla wag nieautomatycznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 802). Jednostka notyfikowana METAS-Cert nr 1259 przeprowadziła procedurę zatwierdzenia typu i w dniu 17.02.2017 r. wystawiła certyfikat zatwierdzenia typu WE. Jednostka notyfikowana nr 1441 przy OUM w P. przeprowadziła procedurę oceny zgodności i wydała certyfikaty zgodności nr [...] i [...] i [..]. Data wystawienia deklaracji to 26.02.2018 r. Termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego po raz pierwszy do legalizacji ponownej po dokonaniu oceny zgodności, wynosi 3 lata, stosownie do Ip. 10 załącznika nr 5, tabela nr 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 17 maja 2017 poz. 969). Stosownie do treści § 26 ust. 2 ww. rozporządzenia, okres ważności legalizacji wyrażony w latach - liczy się od dnia pierwszego stycznia roku następującego po roku, w którym legalizacja została dokonana.
Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.
W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego 56,5 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 16,5 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 41,25 %),
- długość pojazdu członowego 19,32 m (po odjęciu 1 % błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) - przekroczenie dopuszczalnej długości o 2,82 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 17,09 %).
Ponadto podczas kontroli stwierdzono przekroczenie nacisku na podwójnej osi napędowej. Nacisk na tej osi wynosił 20,6 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę), co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 1,6 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 8,42 %).
Organ podkreślił więc, że jak stanowi § 5 ust 1 pkt 6 lit. c) ww. rozporządzenia, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z dwóch osi napędowych, przy odległości (d) między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30 < d < 1,80 lub 2,00) - 18 ton; dopuszcza się 19 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze lub koła pojedyncze wyposażone w szerokie opony "Super Single" i zawieszenie pneuma-tyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony. Norma dotycząca nacisków osi podwójnych jest identyczna na wszystkich kategoriach dróg, zatem ich przekroczenie powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdyż tylko ono dopuszcza ich przekroczenie.
Kierowca podczas kontroli okazał kopie zezwoleń kategorii VI nr [...] i nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego, który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, masy oraz nacisków osi w określonych w pozycji nr 6 tabeli.
Natomiast organ zauważył, że stosownie do treści Ip. 6 załącznika nr 1 do prd, zezwolenie kategorii VI jest wydawane na przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach krajowych - zgodnie z wykazem dróg, o którym mowa w art. 64e ust. 8:
a) o szerokości nieprzekraczającej:
- 3,4 m dla drogi jednojezdniowej,
- 4 m dla drogi dwujezdniowej klasy A, S i GP,
b) o długości nieprzekraczającej:
- 15 m dla pojedynczego pojazdu,
- 23 m dla zespołu pojazdów,
- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,
c) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,
d) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t.
e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
Zgodnie z treścią art. 64ea prd w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii VII z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.
Konsekwencją powyższego jest treść Ip. 10.2.4 załącznika nr 3 do utd, zgodnie z którym dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%, sankcjonowane jest kara pieniężną w wysokości 10.000 złotych. Natomiast zgodnie z treścią lp. 10.3.2 załącznika nr 3 do utd - dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% mniej niż 20%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2.000 złotych.
Odnosząc się do argumentacji strony organ odwoławczy zauważył, że pierwotną decyzją z dnia 14 sierpnia 2019 r. stwierdził, że w aktach sprawy brak jest instrukcji obsługi zastosowanych wag, świadectwa legalizacji (zgodności) zastosowanych urządzeń, dokumentu dotyczącego stanowiska kontroli, gdzie przeprowadzono kontrolę, co uniemożliwia organowi dokonanie oceny przeprowadzonego procesu ważenia pojazdu; wskazał również na obowiązek wynikający z treści art. 107 § 3 kpa. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy o ww. dokumenty, a zatem argumentacja strony o obowiązku skonfrontowania ich przez osobę podlegającą kontroli jest bezzasadna. Nadto organ nie uzupełniał protokołu kontroli, tylko akta sprawy o brakujące dokumenty, które dotyczyły zarówno wag, jak i protokół z pomiaru terenu gdzie przeprowadzono ważenie.
Organ odwoławczy podkreślił, że strona miała zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, o czym została pouczona w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 11 marca 2019 r. Przysługiwało jej również uprawnienie z art. 73 § 1 kpa, tj. prawo do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, w tym i prawo zapoznania się z treścią instrukcji obsługi wag, protokołem z pomiaru pochylenia terenu, gdzie przeprowadzono ważenie.
W tej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 utd. Treść art. 92a ust. 1, 3 i ust. 7 pkt 1 i 2 utd, w zw. z załącznikiem nr 3 do utd, określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. Regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 kpa, nie mają zastosowania w tej sprawie. Zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez utd w art. 92c ust. 1 pkt 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 kpa daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa kpa.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się także przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 92 c ust. 1 utd. Zgodnie z art. art. 92 c ust. 1 utd, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92 a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
W treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego organ I instancji poinformował stronę o treści art. 92 c ust. 1 utd i wezwał do przedstawienia dowodów poświadczających, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliezności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Strona w toku postępowania przed organem I instancji złożyła wyjaśnienia, które nie stanowią dowodów wskazujących, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Nie są takimi dowodami wyjaśnienia zawarte w odwołaniu. Przewoźnik drogowy wykonując transport drogowy, posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować, powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze, po której wykonuje przejazd, mając na względzie podzielność przewożonego ładunku.
Podkreslił, co wynikało z treści zeznań kierowcy M. A., że pojazd członowy nie był ważony. Podmiot wykonujący przewóz posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął do przewozu, powinien był przedsięwziąć kroki, aby dokonać weryfikacji parametrów pojazdu z ładunkiem, następnie wystąpić i uzyskać właściwe zezwolenia, a dopiero potem wykonać przejazd drogowy.
W ocenie organu odwoławczego, zebrany materiał dowodowy świadczył, że strona miała wpływ na powstanie naruszenia, w związku z czym w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92 c utd. Organ I instancji nie naruszył zasad postępowania wynikających z kpa. W sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa. Organ I instancji pouczył stronę o przysługujących jej prawach oraz w uzasadnieniu swej decyzji odniósł się do zaistniałego stanu faktycznego, zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika adwokat J. G., wniosła o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W przypadku niewstrzymania przez organ nadzoru wykonania decyzji wniosła o wstrzymanie obu wydanych decyzji w całości, bowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonych decyzji.
Organowi nadzoru zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 7 i 77 w zw. z art. 75 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób naruszający zasadę swobodnej oceny dowodów oraz gromadzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, albowiem organ administracji poczynił ustalenia faktyczne w oparciu o protokół kontroli, który został skutecznie zakwestionowany przez skarżącego oraz w oparciu o materiał dowodowy samodzielnie uzupełniony przez organ, przy jednoczesnym braku skonfrontowania zgodności uzupełnień dokonanych przez organ z kierowcą, który składał oświadczenia do protokołu, a które wobec dokonanych zmian, czy uzupełnień, winny były zostać skonfrontowane przez osobę podlegającą kontroli z urzędu, czego organ administracji zaniechał;
2. art. 7 i 77 w zw. z art. 80 kpa polegającego na uznaniu przez organ odwoławczy, że ustalenia poczynione przez organ I instancji o okolicznościach istotnych dla sprawy są prawidłowe, podczas gdy ustalenia te zostały poczynione w oparciu o wyniki pomiarów, jakie wykonano w trakcie kontroli pojazdu, za pomocą urządzenia niedostosowanego do wykonywania pomiarów, a przejawiających się w wykorzystaniu przy ważeniu kontrolowanego pojazdu pary wag typu SAW 10C/III, za pomocą której dokonano ważenia 7-osiowego pojazdu skłądającegho się z ciągnika o 3 osiach i naczepy o 4 osiach oraz wykorzystanie wag typu SAW 10C/III do obliczenia masy całkowitej pojazdu, podczas gdy, zgodnie z instrukcją, tego rodzaju waga nie może być stosowana do obliczania masy całkowitej pojazdu, a nadto do wykonania pomiarów pojazdów 4-ro osiowych należy użyć czterech typów par tego rodzaju wag;
3. art. 7 i 8 kpa polegającego na naruszeniu przez organ przy wydawaniu niniejszej decyzji zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, a polegający na prowadzeniu postęowania dowodowego w sposób nakierowany na wydanie decyzji niekorzystnej dla strony, mimo uchybień, które miały miejsce podczasa kontrol i w związku z powyższym stwarzały sytuacje budzące wątpliwości co do rzetelności wniosków wyprowadzonych z kontroli, a wątpliwości te nie zostały wyjaśnione i skonfrontowane i w konsekwencji nie zostały uwzględnione na korzyść strony;
4. art. 74 ust. 1 utd poprzez sporządzenie protokołu kontroli w sposób nierzetelny, który nie odzwierciedla rzeczywistego przebiegu kontroli, albowiem wobec ujawnionych braków w protokole kontroli i stwierdzonych nieprawidłowości, na które zwrócił choćby uwagę organ odwoławczy w decyzji uchylającej poprzednią decyzję organu I instancji i po uzupełnieniu materiału dowodowego o dane wcześniej niezgromadzone, bez skonfrontowania prawdziwości tych danych oświadczeniem osoby kontrolowanej, która to czynność winna była być podjęta z urzędu, nie można uznać, że protokół kontroli jest rzetelny i nie może stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stwierdzając, że wydane decyzje zostały oparte na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, organy dokonały jego wszechstronnej oceny i analizy oraz wniósł o oddalenie skargi.
Jednocześnie organ nadzoru wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.Postanowieniem z 23 marca 2021r. wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola tej działalności sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zaś według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Zatem tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).
Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest kara pienieżna za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 utd; dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20 %; dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, którego dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2 % do mniej niż 20 % oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.
Przeprowadzone w zakreślonych ramach badanie sprawy wykazało, że wbrew zarzutom podniesionym w skardze tak organ I jak i II instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygniecia sprawy ani też nie naruszyły prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Stosownie do art. 4 pkt 1 utd użyte w ustawie określenie krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 i 77 w zw. z art. 75 kpa, jak wynika z ustaleń faktycznych, kierowca skarżącej podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń, został prawidłowo pouczony o przysługujących mu prawach i potwierdził to co znajduje odzwierciedlenie w protokole przesłuchania kierowcy w charakterze świadka. Twierdzenie pełnomocnicka skarżącej, jakoby protokół był sporządzony nierzetelnie i nie odzwierciedlał w związku z tym stanu faktycznego uznać należy za chybione. Z materiału dowodowego wynika niezbicie, że w toku przeprowadzonego ponownie postępowania organ I instancji uzupełnił akta sprawy o brakujące dokumenty, które dotyczyły tak wag, jak i pomiaru terenu, gdzie przeprowadzono ważenie. Organ nie dokonywał samodzielnego uzupełniania protokołu kontroli, a jedynie uzupełnił akt sprawy o brakujące w/w dokumenty.
Pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 7 i 77 w zw. z art. 80 kpa, które dotyczy wyników pomiarów, jakich dokonano w trakcie kontroli pojazdu za pomocą urządzenia niedostosowanego do wykonywania pomiarów. I ten zarzut nie może się ostać. Należy wskazać, że zgodnie z protokołem z pomiaru nachylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 27 maja 2016 r., teren ważenia posiadał legitymację do jego przeprowadzenia. Ponadto, pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych SAW 10C/III, które posiadały deklarację zgodności CE z zgodną z wymaganiami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/31/UE z dnia 26 lutego 2014 r., ustalone zgodnie z zapisami pkt. 8.3 normy PN-EN 45501:2015 Zagadnienia metrologiczne wag nieautomatycznych. Jednostka notyfikowana METAS-Cert nr 1259 przeprowadziła procedurę zatwierdzenia typu i w dniu 17.02.2017 r. wystawiła certyfikat zatwierdzenia typu WE, a jednostka notyfikowana nr 1441 przy OUM w P. przeprowadziła procedurę oceny zgodności i wydała opisane w decyzji certyfikaty zgodności. Również termin legalizacji przyrządu pomiarowego nie budzi wątpliwości. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.
Wskazać należy za organem nadzoru, że instrukcja obsługi wag typu SAW 10C/III stanowi, że ich eksploatacja bez wykorzystania żadnych innych przedmiotów możliwa jest na wszystkich normalnych nawierzchniach drogi, a w przypadku nawierzchni nierównej, należy zwracać uwagę na konieczność zachowania przynajmniej 5 mm odległości przy nawierzchni drogi wskutek pomiaru odchylenia (nagięcia) nawierzchni przy obciążeniu. Z instrukcji tych wag wynika, że waga może pracować samodzielnie lub w parach czy grupach w celu pomiaru nacisku koła, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiar ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawów pojazdów. W pkt 6.3.1. instrukcji wagi podano, iż sumując wyniki ważenia poszczególnych (pojedynczych) osi, można obliczyć masę całkowitą pojazdu. Zaprezentowano tam również w sposób przykładowy konfigurację zastosowania wag do pomiarów osi wieloskładowych. Równocześnie producent zalecił jednoczesny pomiar dla wszystkich kół w zamocowanej części pojazdu przy zastosowaniu odpowiedniej liczby połączonych wag, by zapobiec powstawaniu błędów w pomiarach, które mogą być spowodowane tarciem spoczynkowym. Jednakże producent dopuścił jednoczesne ważenie kół mostów wieloosiowych, pod warunkiem zrównoważenia różnic wysokości przy pomocy płyt pomocniczych, wskazując możliwość rezygnacji z tychże płyt, jeżeli istnieją odpowiednie wgłębienia w nawierzchni w miejscu przeprowadzania pomiarów, w których można umieścić wagę SAW. Procedura ważenia kontrolowanego pojazdu przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń, a miejsce przeznaczone było do przeprowadzania ważenia. Wyniki uzyskane podczas ważenia tym samym nie budzą wątpliwości. Wagi posiadały świadectwo aprobat typu nr CH-WI-15018-02, zgodnie z którym suma wyników ważenia poszczególnych osi może być wykorzystywana do obliczenia masy całkowitej pojazdu.
W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono naruszenia dopuszczalnych norm, opisane szczegółowo w części opisowej – tj. rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego przekroczona dopuszczalna wartości o 41,25 %; długość pojazdu członowego 19,32 m przekroczona dopuszczalna wartość o 17,09 %.
Nadto w badanej sprawie przekroczone zostały dopuszczalne normy nacisku na podwójnej osi napędowej. Nacisk na osi wynosił 20,6 t, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 8,42 %. Norma dotycząca nacisków osi podwójnych jest identyczna na wszystkich kategoriach dróg, zatem ich przekroczenie powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdyż tylko ono dopuszcza ich przekroczenie. Kierowca podczas kontroli okazał kopie zezwoleń kategorii VI nr [...] i nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego, który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, masy oraz nacisków osi określonych w pozycji nr 6 tabeli. Należało zatem uznać, że zgodnie z treścią art. 64 ea prd, w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii VII z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. I na gruncie art. 92 a ust. 1 i ust. 7 w zw. z lp. 1.1.12, 10.10.24, 10.10.3.2 załącznika nr 3 utd administracyjnej karze pieniężnej podlega wykonywanie przewozu drogowego lub innych czynności związanych z tym przewozem naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, które m.in. polega na niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. d) utd, dopuszczeiu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20 % oraz dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2 % i mniej niż 20 % (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 717/21).
Organy zasadnie więc przyjęły, że naruszenie podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł (przekroczenie masy całkowitej pojazdu o co najmniej 20 %, treść lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do utd) oraz administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 2.000 zł (przekroczenie dopuszczalanej długości pojazdu lub zespołu pojazdów powyżej 2 % i mniej niż 20 %, treść lp. 10.3.2 załącznika nr 3 do utd). Dodatkowo, za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatnośc do ruchu drogowego, nałożono administracyjna karę pieniężną w wysokości 2.000 zł (zgodnie z art. 92 a ust. 1, 7, 11).
Zauważyc także należy, że organ administracji nie ma możliwości miarkowania kar pienieżnych, bowiem zgodnie z utd kary te nakładane są na podstawie art. 92 a w zw. z art. 93 ust. 1 i są określone w sztywny sposób. Uwzględniono przy tym art. 92 a utd, który nakazuje, aby suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie przekroczyła kwoty 12.000 zł.
Powyższe wskazuje, że niezasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego, bowiem prawidłowo organ odwoławczy orzekł o nałożeniu kary w tej wysokości, utrzymując przy tym w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, którą nałożono na skarżącą karę pieniężną w kwocie 12.000 zł.
Sąd stoi na stanowisku, że fakty niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, a przede wszystkim fakty istotne z punktu widzenia zastosowania art. 92 a ust. 1 i ust. 6 utd zostały ustalone w postępowaniu przed tymi organami, zatem nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przez organy administracji art. 7 i art. 77 kpa.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 8 kpa, czyli zasady działania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa. Strona miała zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, o czym została pouczona w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 11 marca 2019 r. Przysługiwało jej również uprawnienie z art. 73 § 1 kpa, tj. prawo do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, w tym również po zakończeniu postępowania. W treści zawiadomienia organ I instancji poinformował stronę o treści art. 92c ust. 1 utd i wezwał do przedstawienia dowodów poświadczających, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Strona w toku postępowania przed organem I instancji złożyła wyjaśnienia, jednakże nie udowodniła okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Zatem organ działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa; pouczył stronę o przysługujących jej prawach oraz w uzasadnieniu swej decyzji odniósł się do zaistniałego stanu faktycznego.
Organ I instancji zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie naruszył art. 7 i art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. Również pouczył stronę o przysługujących jej prawach, a w uzasadnieniu swej decyzji odniósł się do całej problematyki sprawy. Tym samym organ I instancji, jako organ administracji publicznej, prowadził postępowanie w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Swoje rozstrzygnięcie oparł na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli i prawidłowo dokonał jego wszechstronnej oceny.
A zatem skoro wszystkie zarzuty skargi, dotyczące tak trybu postępowania przed organami administracji, jak i wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego, okazały się nieuzasadnione, to nie ma podstaw do formułowania zarzutu naruszenia art. 8 kpa. Zarzut ten musi mieć swe umocowanie w wadliwym działaniu organów, czy to procesowym, czy materialnoprawnym, a skoro w niniejszej sprawie umocowania takiego nie ma, to nie sposób by Sąd zarzut taki uwzględnił.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości. Zarzuty podniesione w skardze są bezzasadne. Wykładnia przepisów prawa materialnego została przeprowadzona poprawnie, jak również właściwie je zastosowano do ustalonego stanu faktycznego.
W opisanych okolicznościach Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
-----------------------
6
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło