III OW 176/21
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2022-05-10
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Jerzy Stelmasiak, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Kto jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o podział nieruchomości zabudowanej urządzeniami wodnymi, gdy wnioskodawca wskazuje na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, a nie na przepisy prawa wodnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Burmistrza jako organ właściwy do rozpoznania sprawy dotyczącej podziału nieruchomości zabudowanej urządzeniami wodnymi. Sąd oparł się na stanowisku wnioskodawcy, który domagał się podziału na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a nie prawa wodnego. W ocenie sądu, organy powinny mieć na uwadze przede wszystkim żądanie strony, a nie dokonywać własnych ocen co do właściwości rzeczowej, jeśli strona jednoznacznie określiła przedmiot swojego żądania i podstawę prawną.Stan faktyczny
Burmistrz wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, wskazując Starostę jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o podział nieruchomości zabudowanej urządzeniami wodnymi. Burmistrz pierwotnie przekazał sprawę Staroście, argumentując, że podział nieruchomości z urządzeniami wodnymi nie podlega ustawie o gospodarce nieruchomościami. Starosta zwrócił akta Burmistrzowi, wnosząc o wskazanie Burmistrza jako organu właściwego. Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór, wskazując Burmistrza jako organ właściwy.Rozstrzygnięcie
Wskazano Burmistrza [...] jako organ właściwy w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędzia NSA Teresa Zyglewska, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem [...] a Starostą [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy dotyczącej gruntu zabudowanego urządzeniami wodnymi postanawia: wskazać Burmistrza [...] jako organ właściwy w sprawie.
Pismem z dnia 9 września 2021 r. Burmistrz [...] wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie Starosty [...] jako organu właściwego do rozpoznania wniosków Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o podział nieruchomości (dalej: wnioskodawca).
Po przeprowadzeniu wstępnej oceny wniosków Wód Polskich, Burmistrz [...] przekazał sprawę Staroście [...]. Wyjaśnił, że zgodnie przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r., poz. 624 ze zm., dalej: Prawo wodne), sprawa podziału nieruchomości, na której znajdują się urządzenia wodne nie podlega przepisom ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm. – dalej u.g.n.). W ocenie Burmistrza [...], podział nieruchomości ma być przeprowadzony w celu niezbędnym do eksploatacji działki położonej przy jazie rzeki i poprawy bezpieczeństwa obszarów położonych w jego okolicach. Starosta [...] zwrócił akta sprawy Burmistrzowi [...].
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Starosta [...] wniósł o wskazanie Burmistrza [...] jako organu właściwego w sprawie. Starosta Kolski wskazał, że w tej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 218 Prawa wodnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 P.p.s.a.).
W przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko ta strona określa przedmiot swego żądania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1632/96, LEX nr 47890), a tym samym i przedmiot postępowania, przy czym w razie wątpliwości jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 47).
Tym samym, w niniejszej sprawie, organy powinny mieć więc przede wszystkim na uwadze stanowisko wnioskodawcy, który ubiega się na podstawie art. 93 u.g.n. o wydanie postanowienia z pozytywną opinią proponowanego podziału nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...],
w zakresie zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz na podstawie art. 96 ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 1 u.g.n. po uzyskaniu postanowienia pozytywnie opiniującegi proponowany podział – o wydanie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Wnioskodawca wyraźnie wskazuje, że w analizowanej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy Prawa wodnego, a przepisy u.g.n.
Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło