III SO/Gd 1/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolant Sudoł po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. o wymierzenie Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki grzywny za nieprzekazanie do sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. wymierzyć Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki grzywnę w wysokości 1.000 (tysiąc) złotych; 2. zasądzić od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 2 stycznia 2022 r. A. K. (dalej jako: "skarżący"), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wymierzenie Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki (w skrócie także jako - "organ") grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.") za "niezastosowanie się do obowiązku" przekazania skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W uzasadnieniu wniosku podniesiono między innymi, że skarżący złożył skargę z dnia 8 listopada 2021 r. na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w sprawie rozpoznania wniosku, która nie została przez organ przekazana w terminie trzydziestu dni do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki przy piśmie przewodnim z dnia 3 stycznia 2022 r. przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku w dniu 5 stycznia 2022 r. skargę na bezczynność wraz z aktami sprawy oraz z odpowiedzią na skargę. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt III SAB/Gd 5/22 w tutejszym Sądzie. W odpowiedzi na złożony przez skarżącego wniosek, Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o jego oddalenie, a także o przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jako właściwego miejscowo do jej rozpatrzenia. W uzasadnieniu złożonej odpowiedzi podniesiono, że skarga na bezczynność została przekazana z zachowaniem ustawowego terminu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 7 grudnia 2021 r. (w dniu 8 grudnia złożono akta sprawy). Natomiast w dniu 20 grudnia 2021 r. skarga i akta sprawy zostały organowi zwrócone, a w przewodnim piśmie sądowym z dnia 15 grudnia 2021 r. wskazano, że organ niewłaściwie określił adresata skargi, to jest WSA w Warszawie albowiem z pisma skarżącego wynikało, że skierował on "skargę" do WSA w Gdańsku. W dniu 23 grudnia 2021 r. organ ponownie przekazał skargę i przesłał akta do WSA w Warszawie zaznaczając, że Sąd ten jest właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy (art.13 § 2 p.p.s.a). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po raz kolejny, a mianowicie w dniu 30 grudnia 2021 r. zwrócił Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki prowadzoną korespondencję, następnie akta sprawy. Jednocześnie Sąd dokładnie wyjaśnił dlaczego akta sprawy powinny zostać przekazane do WSA w Gdańsku, co powinno skutkować uruchomieniem procedury przewidzianej w przepisie art. 59 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem jej wymierzenie służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09; postanowienie NSA z 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12). Przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, to jest: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję, co już zostało podkreślone, za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że skarga A. K. na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 8 listopada 2021 r. (zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku pod sygn. akt III SAB/Gd 5/22) zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a., powinna zostać przekazana przez organ do sądu w ciągu trzydziestu dni od daty jej wpływu. Poza sporem było, że organ zachowując przedmiotowy termin przekazał skargę do WSA w Warszawie. Natomiast do tutejszego Sądu skarga została przekazana dopiero z dniem 3 stycznia 2022 r. czyli z przekroczeniem ustawowego trzydziestodniowego terminu. Przy czym, jak wynika z powyżej przywołanego stanu faktycznego, przekazanie skargi nastąpiło po dwukrotnym zwrocie organowi przez WSA w Warszawie skargi oraz akt sprawy. W realiach niniejszej sprawy, nie może zatem budzić wątpliwości, że organ obowiązkowi, wynikającemu z art. 54 § 2 p.p.s.a. nie sprostał. Należy stwierdzić, że skoro skarżący skierował skargę na bezczynność do WSA w Gdańsku, to na organie ciążył obowiązek przekazania skargi do tego, a nie do innego sądu, i to nie zależnie od tego czy sąd ten był właściwy miejscowo czy też nie. Organ był związany określeniem (wskazaniem) wojewódzkiego sądu administracyjnego przez skarżącego zawartym w skardze. Z treści zaś skargi wynikało jednoznacznie, że zamiarem skarżącego było wniesienie skargi do tutejszego Sądu. Trzeba zauważyć, że nałożenie przez ustawodawcę omawianego obowiązku na organ pozwala również na objęcie kontrolą sądową rozstrzygnięcia w przedmiocie określenia właściwości miejscowej sądu, stanowiąc zarazem przejaw gwarancji procesowych strony. Sąd administracyjny zobowiązany jest w pierwszej kolejności przed przystąpieniem do rozpoznania skargi do zbadania swojej właściwości miejscowej. Wskazać należy, że wyznaczenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który - wyklucza jakąkolwiek swobodę - organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10). Nie zrealizowanie przez organ obowiązku istniejącego wobec WSA w Gdańsku, polegającego na nie przekazaniu skargi i akt sprawy w ustawowym terminie powoduje, że Sąd ten jest właściwy do wymierzenia organowi grzywny. Organ nie miał bowiem takiego obowiązku względem WSA w Warszawie. Uwzględniając powyższe, Sąd uznał wniosek skarżącego za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1.000 zł. W ocenie Sądu, grzywna w tej wysokości wystarczająco powinna zdyscyplinować organ do prawidłowego działania w ramach dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. Wymiar grzywny został ustalony stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze zachowanie się organu po otrzymaniu skargi i podjęte przez niego działania, co prawda nieprawidłowe lecz w przekonaniu organu, stanowiące realizację ciążącego na nim obowiązku. Sąd uwzględnił również czas jaki upłynął od wniesienia skargi do prawidłowego jej przekazania, a także okoliczność wypełnienia obowiązku przez organ, poprzedzoną dwukrotnym zwrotem akt przez WSA w Warszawie. Konstatując, z uwagi na dyscyplinująco-restrykcyjny charakter omawianej instytucji Sąd stwierdził, że celowym i zasadnym jest nałożenie na organ grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Mimo, że działanie organu nie było zamierzone, ani ukierunkowane na nie przekazanie skargi czy na opóźnienie w jej przekazaniu, zdaniem Sądu nie było podstaw do odstąpienia od wymierzenia grzywny (o co wnosił organ w odpowiedzi na wniosek). Ponadto, postępowanie nie mogło zostać zawieszone, czego z kolei domagał się skarżący, z powodu powołania się na fakt nie ustosunkowania się przez NSA do jego pisma procesowego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1.000 zł. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Powołane w treści niniejszego postanowienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).