II SA/Po 161/22
WyrokWSA w Poznaniu2022-05-10
Skład orzekający: Jan Szuma, Tomasz Świstak, Arkadiusz Skomra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres studiowania, w którym student posiadał status studenta, ale nie pobierał stypendium socjalnego, wlicza się do 6-letniego okresu, po którym wygasa prawo do tego świadczenia, zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres studiowania, w którym student posiadał jedynie status studenta, ale nie pobierał stypendium socjalnego, nie wlicza się do 6-letniego limitu czasowego, po którym wygasa prawo do tego świadczenia. Kluczowe jest faktyczne przysługiwanie lub pobieranie świadczenia, a nie samo posiadanie statusu studenta. Ponadto, okresy studiowania sprzed wejścia w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (po 2019 r.) nie mogą być wliczane do tego limitu ze względu na zasadę niedziałania prawa wstecz.Stan faktyczny
Student A. K. ubiegał się o przyznanie stypendium socjalnego. Komisja Stypendialna i Odwoławcza Komisja Stypendialna odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że student przekroczył 6-letni okres studiowania, w którym może otrzymywać stypendium. Student wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej, zasądzając od uczelni na rzecz studenta zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jan Szuma (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. dotyczącą numeru albumu [...] w przedmiocie stypendium socjalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Politechniki [...]j z dnia [...] listopada 2021 r. dotyczącą numeru albumu [...]; II. zasądza od Politechniki [...] na rzecz A. K. kwotę [...](słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki [...] (zwana dalej "Komisją Odwoławczą"), po rozpatrzeniu odwołania A. K., utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej Politechniki [...] (zwanej dalej "Komisją Stypendialną") z dnia [...] listopada 2021 r., którą odmówiono odwołującemu się przyznania stypendium socjalnego w roku akademickim [...].
Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.
Wnioskiem z dnia [...] października 2021 r. złożonym w formie elektronicznej A. K., jako student studiów stacjonarnych I stopnia na kierunku "inżynieria środowiska", wystąpił o przyznanie mu stypendium socjalnego oraz stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu wysokości miesięcznego dochodu przypadającego na osobę w rodzinie nieprzekraczającej kwoty [...]zł. Do wniosku dołączył między innymi oświadczenie potwierdzające prawo do otrzymywania świadczeń, w którym wskazał, że "inżynieria środowiska" jest jego aktualnym kierunkiem studiów, a ponadto od [...] października 2020 r. rozpoczął studia na kierunku "inżynieria bezpieczeństwa". Zostało dołączone również oświadczenie o wysokości przychodów, w którym A. K. wskazał, że w 2020 r. nie uzyskał dochodu, a jedynym przychodem było świadczenie opiekuńcze w wysokości [...] zł wraz z decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] stycznia 2020 r., [...] o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego K. K. w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od dnia [...] listopada 2019 r. do dnia [...] października 2020 r. A. K. dołączył także zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zapłaconych w 2020 r. składkach zdrowotnych oraz zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o dochodzie uzyskanym w 2020 r. w wysokości [...] zł wyjaśniając, że dochód ten pochodzi w całości z najmu/dzierżawy samochodu osobowego i został osiągnięty jednorazowo.
Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. Komisja Stypendialna odmówiła A. K. przyznania stypendium socjalnego w roku akademickim [...]. Wskazała, że student przekroczył okres 6 lat, w którym może otrzymywać stypendium socjalne w ramach studiów, niezależnie od ich rodzaju, długości trwania czy uczelni, na których są odbywane. Zgodnie z § 7 ust. 4 Regulaminu przyznawania świadczeń dla studentów Politechniki [...] stanowiącego załącznik do zarządzenia Nr [...] Rektora Politechniki [...] z dnia [...] września 2021 r., [...] (zwanego dalej "Regulaminem") stypendium socjalne przysługuje na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat (to jest 12 semestrów). Podkreślono jednocześnie, że zgodnie z § 7 ust. 5 Regulaminu przy ustalaniu tego okresu stosuje się następujące zasady:
1) łączny okres, w którym dana osoba może otrzymać świadczenia w ramach studiów – niezależnie od ich rodzaju i długości trwania, jak też uczelni, na których są odbywane – nie może przekroczyć 6 lat;
2) dla biegu tego terminu nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia, czy je pobiera;
3) do tego terminu wlicza się okres urlopu od zajęć;
4) w przypadku przerwania studiów i ponownego ich podjęcia, liczenie tego okresu jest kontynuowane;
5) do tego terminu wlicza się okresy studiowania sprzed [...] października 2019 r.;
6) w przypadku ukończenia studiów pierwszego stopnia i podjęcia studiów drugiego stopnia, dla obliczenia tego okresu, sumują się wyłącznie okresy studiowania na tych studiach. Nie liczą się natomiast przerwy pomiędzy tymi studiami;
7) do tego terminu nie wlicza się okresów kształcenia na kolejnych studiach pierwszego stopnia odbywanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego.
Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. A. K. złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. dalej "K.p.a.") poprzez brak zebrania jakiegokolwiek materiału dowodowego w sprawie oraz zaniechanie dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy;
2) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wydanie decyzji, która nie posiada uzasadnienia faktycznego;
3) art. 10 § 1 i art. 81 K.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania;
4) art. 50 § 1 i art. 64 § 2 K.p.a. poprzez brak wezwania strony do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań;
5) art. 11 K.p.a. poprzez nieprawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a przez to naruszenie zasady przekonywania;
6) art. 2 Konstytucji RP oraz art. 7 i art. 8 § 1 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników, a tym samym naruszenie zasad współżycia społecznego, zasad sprawiedliwości społecznej oraz zasad praworządności;
7) art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 70 ust. 4 Konstytucji RP poprzez dyskryminację wybranych studentów Politechniki [...] i nierówne traktowanie przez władze uczelni oraz brak zapewnienia indywidualnej pomocy finansowej dla studentów.
A. K. wskazał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymagań proceduralnych i nie wskazuje na przesłanki, którymi kierował się organ wydając decyzję odmowną. Podkreślił także, że w świetle art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 574 z późn. zm. dalej "P.s.w.n."), student jedynie fakultatywnie może ubiegać się o przyznanie stypendium. Oznacza to, że nawet spełnienie przez studenta przewidzianych prawem kryteriów przyznania określonych ustawą świadczeń, nie obliguje do ich przyznania w sytuacji, kiedy student nie złożył wniosku o przyznanie danego rodzaju świadczenia i go nie pobierał, ani też nie daje podstaw do zaliczenia takiego okresu do określenia terminu 6 lat, o jakim mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. Brzmienie przywołanego przepisu art. 86 ust. 1 P.s.w.n. wyłącza tym samym możliwość uznania, że samo posiadanie statusu studenta jest równoznaczne z "przysługiwaniem prawa do świadczeń", w tym uprawnienia do stypendium. A. K. podkreślił, że nie można zrównać znaczenia pojęcia "przysługiwania prawa do świadczenia" z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się o świadczenie". Ponadto rok akademicki trwa pięć szóstych roku kalendarzowego, a student nie ma prawa do otrzymania żadnych świadczeń przez jedną szóstą roku. W konsekwencji nie można uznać, że prawo do świadczeń przysługuje przez cały rok kalendarzowy. W każdym roku maksymalny upływ okresu świadczeniowego to 10 miesięcy. Ustawodawca nie posłużył się pojęciem roku akademickiego, tylko kalendarzowego, co należy uznać za zabieg świadomy. Kolejnym istotnym zagadnieniem, na które wskazał A. K., jest sposób liczenia 6-letniego okresu, w którym student może pobierać stypendia. W związku z tym, iż z samym statusem studenta nie wiąże się przysługiwanie świadczeń stypendialnych nie sposób uznać, że z momentem rozpoczęcia studiów zaczyna biec wspomniany 6-letni termin. Z uwagi na powyższe należy go odnosić do okresu, kiedy rzeczywiście studentowi świadczenie przysługiwało.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. Komisja Odwoławcza utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej o nieprzyznaniu A. K. stypendium socjalnego w roku akademickim [...]. Wyjaśniła, że A. K. nie jest uprawniony do otrzymania świadczenia, ponieważ okres jego studiowania jest dłuższy niż 6 lat (12 semestrów), niezależnie od rodzaju, długości trwania i uczelni, na których studia były realizowane. Dla ustalenia tego terminu nie ma znaczenia, czy student występował o świadczenia oraz, czy je pobierał. W przypadku przerwania studiów i ponownego ich podjęcia, liczenie tego okresu było kontynuowane. Do tego terminu został wliczony okres studiowania sprzed [...] października 2019 r.
Pismem z dnia [...] lutego 2022 r. A. K. złożył skargę od powyższej decyzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komisji Stypendialnej (k. 3–7 akt sądowych). Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie wskazanych w odwołaniu przepisów oraz art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. poprzez jego błędną wykładnię. W uzasadnieniu ponownie zaznaczył, że organ nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, a uzasadnienie było lakoniczne. Komisja Odwoławcza stwierdziła, że A. K. "przekroczył okres 6 lat", ale nie wskazała w jaki sposób obliczyła ten okres czasu. Skarżący zaznaczył, że z samym posiadaniem statusu studenta nie wiąże się przysługiwanie świadczeń stypendialnych w związku z czym nie sposób uznać, iż z momentem rozpoczęcia studiów zaczyna biec wspomniany 6-letni termin.
W odpowiedzi na skargę Komisja Odwoławcza, reprezentowana przez radcę prawnego J. N., wniosła o jej oddalenie (k. 14–16 akt sądowych). Jednocześnie wyjaśniła, że z danych zawartych w systemie POL-on wynika, iż A. K. przed rozpoczęciem roku akademickiego [...], na którym złożył wniosek o stypendium socjalne, zrealizował już 6 lat studiów (12 semestrów studiów). Wobec powyższego nie spełnia on warunków przyznania stypendium określonych w § 7 ust. 4 i 5 Regulaminu, co stanowiło podstawę decyzji odmownej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy.
Istotą sporu pomiędzy stronami w niniejszej sprawie jest ustalenie czy A. K. spełnił przesłanki niezbędne do przyznania stypendium socjalnego w roku akademickim [...].
Kwestią zasadniczą dla merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu była problematyka wykładni przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji), zgodnie z którym świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 P.s.w.n. (do których zalicza się między innymi stypendium socjalne, o jakie ubiegał się skarżący) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat.
Organy obu instancji wydając decyzje w sprawie dokonały interpretacji powołanego przepisu w ten sposób, iż uznały, że dla obliczenia powyższego terminu kluczowy jest okres, w jakim skarżący posiadał status studenta, ustalając tym samym, że na moment złożenia wniosku o przyznanie stypendium socjalnego skarżący posiadał status studenta przez okres dłuższy niż 12 semestrów odpowiadające wskazanemu w ustawie okresowi 6 lat akademickich. W kontekście sposobu obliczania poszczególnych okresów wliczających się do sześcioletniego terminu, o którym mowa w treści art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. organ uwzględnił wszystkie okresy, kiedy A. K. miał status studenta, a zatem potencjalnie mógł pobierać stypendium socjalne. O zaistnieniu negatywnej przesłanki przyznania stypendium socjalnego, zdaniem organów obu instancji, decydował zatem wyłącznie okres studiowania, co – wobec danych zawartych w systemie POL-on, z których wynika, iż A. K. przed rozpoczęciem roku akademickiego [...] zrealizował już 6 lat studiów – doprowadziło Komisję Odwoławczą, do wniosku, iż okres ustawowego uprawnienia skarżącego do otrzymywania stypendium socjalnego wynoszący 6 lat już upłynął.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie takie stanowisko organu Uniwersytetu było następstwem błędnej wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n.
Przypomnieć bowiem trzeba, iż przepis ten stanowi, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 P.s.w.n. przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat.
Dalsze rozważania rozpocząć należy od doprecyzowania kwestii, od kiedy w ogóle można naliczać 6-letni okres limitujący możliwość przyznania rozważanych świadczeń.
Sposób skonstruowania tego przepisu wskazuje, że to świadczenia o jakich mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 P.s.w.n. przysługują przez okres nie dłuższy niż 6 lat, ale jednocześnie – czego w sprawie nie uwzględniono – nie daje podstaw do wliczania do tego okresu przysługiwania, względnie okresów możliwości uzyskania świadczeń, przysługujących studentom na podstawie przepisów uprzednio obowiązującego Prawa o szkolnictwie wyższym z 2005 r.
Zauważyć bowiem trzeba, iż przepis ten nie posługuje się, odmiennie niż chociażby art. 184 ust. 5 uprzednio obowiązującego Prawa o szkolnictwie wyższym z 2005 r. w jego pierwotnym brzmieniu sformułowaniem, iż "stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe nie przysługuje", lecz zawiera jedynie odesłanie do art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 P.s.w.n., które to odesłanie rozumieć należy jako ograniczenie jego stosowania do świadczeń przyznawanych na podstawie konkretnie tych przepisów (P.s.w.n.).
Inaczej rzecz ujmując z wykładni językowej art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. wynika, iż przepis ten odnosi się wyłącznie do świadczeń uzyskanych na gruncie tej najnowszej ustawy, a zatem upływ okresu przysługiwania świadczeń (niezależnie od tego jak go rozumieć - o czym w dalszej części uzasadnienia) nie mógł się zacząć wcześniej niż z dniem wejścia w życie tych regulacji.
Powyższe wyniki wykładni językowej znajdują także oparcie w wykładni funkcjonalnej oraz przepisach Konstytucji RP, w tym w szczególności w art. 2 Konstytucji stanowiącym, że [...] jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, z której to regulacji wynikają takie zasady jak zasady ochrony zaufania do państwa i prawa, zasada ochrony interesów w toku oraz zasada niedziałania prawa wstecz.
Zauważyć bowiem trzeba, iż z zasady niedziałania prawa wstecz wynika zakaz stanowienia norm prawnych, które nakazywałyby stosować nowo ustanowione normy prawne do zdarzeń, które miały miejsce przed ich wejściem w życie, z którymi prawo nie wiązało dotąd skutków prawnych. Z powyższym wiąże się cel stanowienia prawa rozumianego jako system norm, jakim kształtowanie zachowań ich adresatów w sposób oczekiwany przez prawodawcę.
Przenosząc powyższe na grunt wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. zauważyć należy, iż zaliczanie okresów pobierania, czy też możliwości pobierania wszelkich stypendiów (w tym stypendium socjalnego) przyznawanych studentom na podstawie wcześniej obowiązującego Prawa o szkolnictwie wyższym z 2005 r. do okresu od wpływu którego uzależniona jest utrata prawa do świadczeń przyznawanych na podstawie ustawy P.s.w.n. prowadziłoby do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz, albowiem zdarzenia zaistniałe w całości pod rządami uprzednio obowiązującej ustawy, która – co należy zaakcentować – tego rodzaju ograniczeń czasowych nie wprowadzała, przesądzałyby o bieżącym prawie do świadczeń na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów.
Adresaci normy z art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., którymi są studenci byliby zatem faktycznie pozbawieni możliwości racjonalnego kształtowania swoich zachowań zgodnie z celem przyświecającym ustawodawcy, a sprowadzającym się do likwidacji zjawiska tzw. "wiecznych studentów" i przeciągającego się ponad miarę procesu kształcenia wyższego danej osoby, wyrażonym w nowych przepisach. Przy takim, jak przyjęty przez organy, sposobie wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. sprowadzałby on na studentów sankcję w postaci niemożności uzyskania pomocy socjalnej za ich działania i wybory (w tym przerywanie studiów i rozpoczynanie ich od nowa na zupełnie nowym kierunku) podejmowane w okresie, w którym tego rodzaju zachowania nie były w żaden sposób sankcjonowane i nie rodziły dla studentów negatywnych skutków majątkowych.
Również zasady prokonstytucyjnej wykładni przepisów ustawy oraz wiążącej się z tym konieczności odrzucania wyników wykładni sprzecznych z normami konstytucyjnymi prowadzą zatem do wniosku, iż do okresu o jakim mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. zaliczać należy jedynie okresy przysługiwania studentowi świadczeń w nim wskazanych, które nastąpiły już po wejściu w życie tego przepisu, to jest po [...] października 2019 r.
Powyższe zagadnienie było przedmiotem szerokich rozważań w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2021 r., II SA/Po [...] (orzeczenia.nsa.gov.pl), a Sąd w obecnym składzie stanowisko tam wyrażone w pełni podziela.
Niezależnie od powyższego naruszenia prawa należy nadto uznać za trafny zarzut skarżącego dotyczący błędnego przyjęcia przez organy, że samo posiadanie statusu studenta jest równoznaczne z "przysługiwaniem prawa do świadczeń". Wobec braku ustawowej definicji pojęcia "świadczenie przysługuje", jakie zostało użyte w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., należy je odczytywać zgodnie z jego znaczeniem w języku potocznym ("przysługiwać" to "należeć się komuś z mocy ustawy, prawa, przywileju" - Słownik języka polskiego PWN pod red. W. Doroszewskiego) i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów. Zatem przez zawarte w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. pojęcie "przysługują", które powiązano z konkretnymi rodzajami świadczeń, należy rozumieć i odnosić do świadczeń, które zostały studentowi przyznane. Świadczenia nie mogą przysługiwać potencjalnie, lecz przysługują realnie i to nie wszystkim studentom, a tylko tym, którym zostały one przyznane decyzją właściwego organu. Świadczenia nie przysługują z faktu bycia studentem, lecz zgodnie z art. 86 ust. 1 P.s.w.n. student może jedynie ubiegać się o przyznanie stypendium (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2022 r., III OSK 4740/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku z tym nie można zaakceptować poglądu organów, że dla biegu okresu, w którym można otrzymać stypendium nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia oraz czy je pobiera. Sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia dla uzyskania danego stypendium. Stypendium to "przysługuje" konkretnej osobie dopiero po spełnieniu określonych warunków, do których zalicza się posiadanie statusu studenta, wyrażenie woli ubiegania się o pomoc oraz spełnienie dodatkowych wymagań przewidzianych dla świadczeń danej kategorii. Powyższa wykładnia znajduje nadto odzwierciedlenie w treści uzasadnienia projektu ustawy, w którym 6-letni okres o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. powiązano bezpośrednio z pobieraniem świadczenia, a nie z posiadaniem statusu studenta przez osobę ubiegającą się o jedną z form pomocy materialnej.
Brak precyzji w sformułowaniu przez ustawodawcę art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. jest przy tym szczególnie wyraźnie widoczna w realiach niniejszej sprawy, gdzie organ jako okresy studiowania uzasadniające odmowę przyznania stypendium socjalnego przyjął okresy pozostawania przez skarżącego studentem. Organy do sześcioletniego okresu, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. wliczyły cały okres studiowania przez skarżącego, nie rozważając czy rzeczywiście świadczenie będące przedmiotem wniosku skarżącemu w tym okresie przysługiwało faktycznie, bądź chociażby potencjalnie mogło przysługiwać w przypadku spełnienia kryteriów wymaganych do jego przyznania.
Podsumowując tę część rozważań stwierdzić należy, iż z wykładni językowej art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż świadczenia w nim wskazane przysługują nie dłużej niż przez okres sześciu lat, a nie – jak de facto przyjęły komisje stypendialne obu instancji – w okresie 6 lat od rozpoczęcia studiów.
Powyższą wykładnię potwierdza również aktualne brzmienie omawianego przepisu. Zgodnie z art. 93 ust. 4 P.s.w.n. "łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów". Ustawodawca dookreślił w sposób wyraźny, że okres przysługiwania świadczeń wynosi "12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta". A contrario, poprzednio okres ten był uzależniony od faktu pobierania wskazanych świadczeń przez studenta.
Nie zasługiwały natomiast na uwzględnienie pozostałe zgłoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Wadliwość decyzji organów obu instancji wynikała bowiem z wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego, która skutkowała ograniczeniem tak postępowania dowodowego, jak i uzasadnień decyzji jedynie do okoliczności mających zdaniem organu znaczenie prawne, w kontekście przyjętej (choć jak wykazano błędnej) wykładni prawa materialnego.
Przypomnieć zaś należy, iż ciążący na organach z mocy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz zebrania i oceny kompletnego materiału dowodowego nie oznacza konieczności przeprowadzania wszelkich dowodów i następnie omawiania ich w uzasadnieniu decyzji, lecz jedynie przeprowadzenia i uwzględnienia tych dowodów, które dotyczą okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy istotnych. Skoro zatem organy uznały, iż skarżący nie może uzyskać stypendium socjalnego z powodu zbyt długiego czasu studiowania, to w płaszczyźnie proceduralnej oczywistym jest, iż nie musiały odnosić się do zagadnień związanych ze spełnieniem innych, szczegółowych kryteriów przyznania stypendium.
Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, jak również poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.").
Końcowo Sąd zaznacza, że ma świadomość, iż wspomniany na wstępie rozważań niniejszego uzasadnienia Regulamin przyznawania świadczeń dla studentów Politechniki [...] przemawiał za wydaniem decyzji w zaskarżonej treści. Sąd odmówił zastosowania tego Regulaminu (w brzmieniu obowiązującym, w dacie decyzji), gdyż nie był związany (zob. art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), a akt ten nie odpowiadał ustawie. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni więc przede wszystkim powyższą ocenę prawną, którą jest związany na mocy art. 153 P.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., a na zasądzone koszty złożyła się kwota wpisu sądowego w wysokości [...] zł (k. 27 akt sądowych).
Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 z późn. zm.), po uprzednim skierowaniu jej do takiego trybu przez Przewodniczącego Wydziału (k. 21 akt sądowych).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło