VIII SA/Wa 86/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2022 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2021r. znak: [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 5 października 2021 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ II instancji", "Kolegium", "SKO"), działając na podstawie art. 138 § 1 punkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2021 r., poz. 735; dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. (dalej także jako: organ I instancji) z dnia 23 lipca 2021 r. znak: [...] o zmianie decyzji własnej z dnia 30 października 2018 r. znak [...] przyznającej J. F. (dalej: "strona", "skarżący", "wnioskodawca") świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego oraz opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne od dnia 1 sierpnia 2021 r. na kwotę 485,16 zł miesięcznie. Decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego i prawnego: W dniu 15 lipca 2021 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. (dalej także jako "MOPS") zgłosił się skarżący wnosząc o przyznanie pomocy materialnej, tj. zasiłku celowego na zakup ręczników, środków czystości, herbaty rumiankowej, herbaty z pokrzywy, herbaty z mięty i herbaty oczyszczającej. W trakcie wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawca jest kawalerem, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności na stałe oraz mieszka sam. Strona nie ma zabezpieczenia emerytalnego z ZUS i KRUS, pobiera zasiłek pielęgnacyjny z MOPS w kwocie 215,84 zł miesięcznie. Do dnia 30 czerwca 2021 r. skarżący miał przyznany dodatek mieszkaniowy w kwocie 221,83 zł. Decyzją z dnia 23 lipca 2021 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 104, art. 108 i art. 163 k.p.a. oraz art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt 19 i pkt 20, art. 37, art. 102 ust. 1, art. 106 ust. 1, ust. 3, ust. 5, art. 109, art. 110 ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1876 ze zm.; dalej: u.p.s.), art. 66 ust. 1 pkt 26, art. 73 pkt 9, art. 75 ust. 10, art. 79, art. 81 ust. 8 pkt 7, art. 82 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1510 ze zm.) oraz w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1358) orzekł o: 1) zmianie decyzji Prezydenta Miasta R. znak [...] z dnia 30.10.2018 r. (ost. zm. [...] z dnia 01.02.2021r.) przyznającą świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego oraz opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne w ten sposób, że: w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego od dnia 1 sierpnia 2021 r. do nadal ustalił wysokość zasiłku stałego na kwotę 485,16 zł miesięcznie; 2) w pozostałej części decyzję Prezydenta Miasta R. znak [...] z dnia 30.10.2018 r. (ost. zm. [...] z dnia 01.02.2021r.) pozostawił bez zmian; 3) decyzji niniejszej nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący. Wniósł o zmianę decyzji poprzez zmianę zasiłku stałego na kwotę 485,16 zł od dnia 1 lipca 2022 r. oraz o jego wyrównanie za lipiec o kwotę 221,83 zł. Kolegium, w uzasadnieniu wskazanej wstępie niniejszego uzasadnienia decyzji z dnia 5 października 2021 r. przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Przytoczyło brzmienie art. 8 ust. 1 pkt 1 art. 37 ust. 1 pkt 1 oraz art. 106 ust. 5 u.p.s. Organ II instancji zauważył, że pomoc w formie zasiłku stałego została przyznana skarżącemu w dniu 30 października 2018 r. Wyjaśnił, że po aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalono, że w lipcu 2021 r. dochód wnioskodawcy, na który składa się zasiłek pielęgnacyjny, wynosi 215,84 zł. To spowodowało podniesienie kwoty zasiłku stałego z kwoty 263,33 zł do kwoty 485,16 zł miesięcznie, począwszy od sierpnia 2021 r. Kolegium podniosło, że zasiłek stały stanowi różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej wynoszącym 701 zł miesięcznie, a dochodem rzeczywistym, tj. 215,84 zł miesięcznie. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu SKO wyjaśniło, że nie ma możliwości przyznania zasiłku stałego w kwocie 485,16 zł na miesiąc lipiec 2021 r. Za dochód, zgodnie z treścią przepisu art. 8 ust. 3 u.p.s., uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku. W niniejszej sprawie jest to miesiąc czerwiec 2021 r. W czerwcu skarżący miał dochód z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku mieszkaniowego. Dopiero w lipcu 2021 r. dochód skarżącego stanowił jedynie zasiłek pielęgnacyjny. Dlatego też, biorąc pod uwagę dochód z lipca 2021 r., organ mógł przyznać zwiększony kwotowo zasiłek stały na sierpień 2021 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję organu odwoławczego z dnia 5 października 2021 r. wywiódł skarżący, nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem. Autor skargi wniósł o uchylenie ww. decyzji w całości i wyrównanie mu zasiłku stałego za miesiąc lipiec 2021 r. o kwotę 221,83 zł z powodu utraty dochodu w miesiącu lipcu 2021 r. w postaci dodatku mieszkaniowego w wysokości 221,83 zł. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając wydane w sprawie decyzje w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że zasiłek stały jest świadczeniem pieniężnym z pomocy społecznej (art. 36 pkt 1 lit. a u.p.s.), którego zasady przyznawania normuje artykuł 37 wskazanej ustawy. Zgodnie z art. 37 ust. 1 u.p.s., zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W myśl art. 37 ust. 2 u.p.s. zasiłek stały ustala się w wysokości: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 645 zł miesięcznie; 2) w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie (art. 37 ust. 3 u.p.s.). Podstawą zmiany decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku stałego i jego wysokości, dokonanej kontrolowanymi w niniejszym postępowaniu decyzjami, był art. 106 ust. 5 u.p.s. Przepis ten stanowi, że decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Należy wskazać, że art. 106 ust. 5 u.p.s. ma zastosowanie do zmian w sytuacji majątkowej lub osobistej strony, jakie nastąpiły po wydaniu decyzji przyznającej określone świadczenie. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z kwestionowanych decyzji organy ustaliły, że zmieniła się sytuacja dochodowa skarżącego. Od 1 lipca 2021 r. dochód strony stanowił jedynie zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215,84 zł, z uwagi na fakt, że dodatek mieszkaniowy w kwocie 221,83 zł przyznany był do 30 czerwca 2021 r. Powyższe spowodowało podniesienie kwoty przyznanego wcześniej zasiłku stałego z kwoty 263,33 zł do kwoty 485,16 zł, co stanowi różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej wynoszącym 701 zł miesięcznie, a uzyskiwanym dochodem skarżącego, tj. 215,84 zł miesięcznie. Opisane okoliczności stanu faktycznego nie są w sprawie sporne. W tak ustalonym i niekwestionowanym stanie faktycznym organy prawidłowo uznały, że na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. właściwym jest wydanie rozstrzygnięcia o zmianie decyzji własnej z dnia 30 października 2018 r. przyznającej skarżącemu świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego oraz opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne od dnia 1 sierpnia 2021r. na kwotę 485,16 zł miesięcznie. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd zwraca uwagę na regulację prawną zawartą w art. 8 ust. 3 u.p.s., zgodnie z którym to przepisem za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W kontrolowanej sprawie, wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego nastąpiło w lipcu 2021 r. Miesiącem poprzedzającym był zatem czerwiec 2021 r., w którym skarżący miał dochód z tytułu zarówno zasiłku pielęgnacyjnego, jak i dodatku mieszkaniowego. Zasiłek pielęgnacyjny stanowił jedyny dochód skarżącego od lipca 2021 r. Zasadnie zatem organy orzekające uznały, że zwiększony kwotowo zasiłek stały mógł być przyznany skarżącemu od sierpnia 2021r. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.