I SA/Wa 2524/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Prezydent [...] (dalej też jako organ I instancji) odmówił przyznania J. M. (dalej też jako skarżąca) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym synem – M. M. – w okresie od 19 grudnia 2019 r. do 30 czerwca 2021 r. i jednocześnie na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej jako ustawa) przyznał wskazane świadczenie za okres od 1 lipca 2021 r. do 31 sierpnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej też jako organ II instancji/kolegium) decyzją z [...] września 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu decyzji kolegium wskazało, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom wymienionym w ww. przepisie, m.in. matce albo ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W ocenie organu II instancji jedyna okoliczność sporna w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy fakt przebywania przez skarżącą na urlopie wychowawczym w okresie od 19 grudnia 2019 r. do 30 czerwca 2021 r. jest równoznaczny z rezygnacją z zatrudnienia, a zatem czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje także za wskazany okres. Odpowiadając na to pytanie, kolegium uznało, że osoba korzystająca z urlopu wychowawczego nadal pozostaje w stosunku pracy, a zatem nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy. Tym samym organ II instancji stanął na stanowisku, że świadczenie nie przysługuje skarżącej za okres od 19 grudnia 2019 r. do 30 czerwca 2021 r. W skardze na powyższą decyzję J. M. zarzuciła kolegium naruszenie: 1. prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że pozostawanie na urlopie wychowawczym w czasie oczekiwania na rozstrzygnięcie sądu cywilnego w przedmiocie zmiany orzeczenia o niepełnosprawności pozbawia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 19 grudnia 2019 r. do 30 czerwca 2021 r.; 2. prawa procesowego, polegające na niezastosowaniu art. 7a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako kpa) i wydanie decyzji na niekorzyść skarżącej w sytuacji, gdy orzecznictwo w podobnych sprawach jest niejednolite a decyzje w niniejszej sprawie pozbawiły skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 19 grudnia 2019 r. do 30 czerwca 2021 r. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zobowiązanie organów do wydania orzeczenia przyznającego jej świadczenie za sporny okres. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Fakt, że skarżąca jest jedną z osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy, jak również fakt, że syn skarżącej posiada orzeczenie o niepełnosprawności, z którego wynika, że wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji do 31 sierpnia 2024 r. nie budzi wątpliwości i nie był w sprawie kwestionowany. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca w okresie od 1 września 2011 r. do 30 czerwca 2021 r. była zatrudniona w Zespole Szkół Spożywczo-Gastronomicznych w [...] na stanowisku nauczyciela języka angielskiego (świadectwo pracy z 6 lipca 2021 r.). Zgodnie z oświadczeniem skarżącej, w okresie od 1 września 2019 r. przebywała na urlopie wychowawczym (oświadczenie z 2 sierpnia 2021 r.). W tej sytuacji istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy przebywanie na urlopie wychowawczym jest tożsame z rezygnacją z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy i w dalszej kolejności, czy świadczenie pielęgnacyjne należy się także za okres przebywania na urlopie wychowawczym. Rozważając powyższe zagadnienie należy w pierwszej kolejności odwołać się do art. 3 ustawy, który zawiera legalne definicje pojęć używanych w ustawie. Zgodnie z art. 3 ust. 22 zatrudnienie albo inna praca zarobkowa to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, zlecenia, o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Definicja ta zawiera nie tylko element faktyczny, tj. "wykonywanie pracy" ale również element prawny, określony stosunek prawny na podstawie którego praca jest wykonywana, tj. "stosunek pracy", "stosunek służbowy", "umowa o pracę nakładczą", "umowa agencyjna", umowa zlecenie" czy "umowa o dzieło". Oba te elementy muszą zostać uwzględnione w procesie wykładni. Prowadzi to do wniosku, że użycie w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy zwrotu "rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" oznacza nie tyle faktyczną rezygnacje z wykonywania pracy, ale rezygnację z pracy wykonywanej na podstawie jednego ze stosunków prawnych o których mowa w art. 3 ust. 22, przy czym rezygnacja ta musi obejmować zarówno element faktyczny, jak i prawny, tj. rezygnację z podstawy prawnej, na jakiej czynności pracy były wykonywane (szerzej na ten temat, zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1472/20). Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że osoba przebywająca na urlopie wychowawczym, chociaż nie świadczy pracy i nie otrzymuje wynagrodzenia, to nadal pozostaje w zatrudnieniu, albowiem urlop wychowawczy nie powoduje rozwiązania stosunku pracy. Nie można tym samym uznać, aby osoba pozostająca w stosunku pracy spełniała warunek rezygnacji z zatrudnienia, którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy. Organy obu instancji nie naruszyły zatem art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy i prawidłowo uznały, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje skarżącej za okres po rozwiązaniu stosunku pracy, tj. od 1 lipca 2021 r. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7a kpa Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 7a § 1 kpa, ustanowiona w tym przepisie zasada rozstrzygania wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony ma zastosowanie w sprawach, gdzie przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia. Tymczasem przedmiotowa sprawa dotyczy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a zatem przyznania stronie uprawnienia, a nie jego odebrania. Z tego względu przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Dlatego na podstawie art. 151 ppsa Sąd skargę oddalił.