I SA/Kr 84/22
WyrokWSA w Krakowie2022-05-12
Skład orzekający: Urszula Zięba, Michał Niedźwiedź, Inga Gołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot prowadzący niepubliczne przedszkole, którego przeważająca działalność gospodarcza oznaczona jest kodem PKD 88.91 Z (opieka dzienna nad dziećmi), może być uznany za przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców i tym samym być uprawniony do otrzymania dofinansowania na ochronę miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na podstawie art. 15gg ustawy o COVID-19, jeśli nie wykaże prowadzenia innej działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Podmiot prowadzący niepubliczne przedszkole nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców w zakresie, w jakim jego działalność polega na prowadzeniu przedszkola, zgodnie z art. 170 ust. 1 Prawa oświatowego, który jest przepisem szczególnym względem ustawy Prawo przedsiębiorców. Aby uzyskać dofinansowanie na ochronę miejsc pracy na podstawie art. 15gg ustawy o COVID-19, podmiot musi posiadać status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 Prawa przedsiębiorców. Skoro skarżące nie wykazały prowadzenia innej działalności gospodarczej poza prowadzeniem przedszkola, nie spełniły wymogów podmiotowych do uzyskania wnioskowanego dofinansowania.Stan faktyczny
Skarżące, prowadzące niepubliczne przedszkole, złożyły wniosek o przyznanie świadczeń na ochronę miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych spowodowanym COVID-19. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dofinansowania, uznając, że prowadzenie przedszkola nie jest działalnością gospodarczą, a skarżące nie wykazały prowadzenia innej działalności. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i ponownym rozpoznaniu sprawy, organ ponownie odmówił przyznania świadczeń. SKO utrzymało w mocy decyzję odmowną, wskazując na brak statusu przedsiębiorcy skarżących. Skarżące wniosły skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Urszula Zięba Sędzia WSA Michał Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu 12 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. D. oraz U. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 15 listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc prac oddala skargę
1.1. A.D. oraz U.S., prowadzące działalność w formie spółki cywilnej D. s.c. – nazywane dalej "Skarżącymi", złożyły wniosek o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie Covid-19.
Następnie, w odpowiedzi na pismo Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z 14 grudnia 2020 r., Skarżące wyjaśniły, że zajmują się jedynie prowadzeniem przedszkola niepublicznego, a ich przeważająca działalność gospodarcza oznaczona jest kodem PKD 88.91 Z opieka dzienna nad dziećmi.
1.2. Decyzją z 20 stycznia 2021 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. odmówił Skarżącym przyznania wnioskowanego dofinansowania.
W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 15gg ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 347 i 567 ze zm.; dalej jako "ustawa Covid-19") dofinansowanie, o które ubiegały się Skarżące, skierowana była między innymi do przedsiębiorców. Następnie zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 170 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 910), prowadzenie przedszkola nie jest działalnością gospodarczą. Tym samym podmiot prowadzący przedszkole nie może być traktowany jako przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r., poz. 1292 ze zm.).
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik Skarżących podniósł zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 ustawy z 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej jako "k.p.a.") poprzez błędne ustalenie, że Skarżące prowadzą działalność gospodarczą wyłącznie w zakresie art. 170 ust. 1 Prawa oświatowego, podczas gdy prowadzą one również działalność w zakresie świadczenia innych usług. Ponadto organ naruszył art. 15g ust. 1 ustawy o Civid-19 poprzez jego błędną wykładnię. Zdaniem pełnomocnika Skarżących, przepis ten odwołuje się wyłącznie do definicji przedsiębiorcy zawartej w art. 4 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców, a co za tym idzie nie ma podstaw aby uwzględniać przepisy szczególne.
Po rozpoznaniu odwołania Skarżących, decyzją z 25 marca 2021 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, jak również nie uwzględnił celu regulacji zawartej w art. 15g ust. 1 ustawy o Covid-19, jakim jest pomoc przedsiębiorcom. Stąd też nie można było pozbawić Skarżących prawa do ubiegania się o przyznanie pomocy z Programu Tarcza Finansowa Polskiego Rozwoju dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw w sytuacji, gdy przedsiębiorstwo posiadało wpis co CEiDG.
1.3. Ponownie rozpoznając sprawę, 1 września 2021 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. wydał decyzję, w której odmówił Skarżącym przyznania wnioskowanego dofinansowania.
W motywach rozstrzygnięcia organ zwrócił uwagę, że zgodnie z pismem strony z 28 grudnia 2020 r., "D. s.c. zajmuje się jedynie prowadzeniem przedszkola" niepublicznego. Ponadto z oświadczenia strony nie wynikało, aby prowadziła jakikolwiek inny rodzaj działalności. Skarżące wyjaśniły, że zajmują się jedynie prowadzeniem przedszkola niepublicznego, a ich przeważająca działalność gospodarcza oznaczona jest kodem PKD 88.91 Z opieka dzienna nad dziećmi. Dalej zaś organ zwrócił uwagę, że strona ubiegała się o dopłatę na podstawie art. 15gg ustawy o Covid-19, obejmującej wsparcie z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a nie Programu Tarcza Finansowa Polskiego Rozwoju dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw. Dalej zaś, odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ stwierdził, że art. 170 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe jest przepisem szczególnym względem ustawy Prawo przedsiębiorców – a co za tym idzie Skarżące nie spełniły wymogów określonych w art. 15gg ust. 1 ustawy o Covid-19.
1.4. Rozpoznawszy odwołanie strony skarżącej, decyzją z 15 listopada 2021 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało zaskarżoną decyzję w całości.
Zdaniem organu, Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. trafnie wskazał, że pomoc, o której jest mowa w art. 15gg ust. 1 ustawy o Covid-19, skierowana jest do przedsiębiorców w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy Prawo przedsiębiorców. Równocześnie, biorąc pod uwagę zakres działalności prowadzonej przez Skarżące, należało uwzględnić treść art. 170 ust. 1 i 2 w zw. z art. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe, w świetle których prowadzenie przedszkola nie jest działalnością gospodarczą. Równocześnie ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku CEiDG nie wynika, aby Skarżące prowadziły działalność inną aniżeli wskazana przez nie w piśmie z 28 grudnia 2020 r. Tym samym, skoro strona skarżąca nie wykazała, że prowadzi inną działalność oprócz przedszkola, organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił przyznania wnioskowanej pomocy. Skarżące nie spełniają bowiem wymogów podmiotowych określonych w art. 15g ust. 1 w zw. z art. 15gg ust. 1 ustawy o Covid-19.
2.1. W skardze wywiedzionej od powyższej decyzji pełnomocnik Skarżących podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolne i wybiórcze analizowania i ocenianie materiału dowodowego, a w szczególności w zakresie przedmiotu działalności Skarżących, a w przedmiocie uzasadnienia przez nienależyte uzasadnienie stawianych twierdzeń i nieodniesienie się do wszystkich kwestii podniesionych w odwołaniu od decyzji.
W konsekwencji powyższego pełnomocnik strony wskazał również na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 170 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że Skarżące nie prowadzą działalności innej niż prowadzenie przedszkola w rozumieniu art. 170 ust. 1 tej ustawy.
Z ostrożności procesowej w skardze sformułowano również zarzut naruszenia art. 15g ust. 1 ustawy o Covid-19 poprzez jego błędną wykładnię oraz art. 170 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego błędne zastosowanie, prowadzące do wniosku, że przepisy tej ustawy wykluczają przedszkole niepubliczne z katalogu podmiotów, które mogą uzyskać pomoc na mocy ustawy o Covid-19.
2.2. Pełnomocnik Skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak również zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
2.3. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
3.1. Skarga okazała się niezasadna, dlatego została oddalona.
3.2. Zarówno z motywów rozpoznawanej skargi, jak i treści wydanych w sprawie decyzji, wynika, że spór koncentruje się wokół dwóch zagadnień. Pierwsze z nich dotyczy wykładni przepisu prawa materialnego, czyli art. 15gg ust. 1 ustawy o Covid-19, co do jego zakresu podmiotowego – tj. tego, czy podmiot, który prowadzi przedszkole jest przedsiębiorcą uprawnionym do zwrócenia się o przyznanie pomocy przewidzianej w tym przepisie. Drugie zaś dotyczy ustaleń stanu faktycznego – tj. tego, czy Skarżące prowadziły inną działalność aniżeli przedszkole.
3.3. Odnosząc się do pierwszej z wymienionych kwestii należy zwrócić uwagę, że krąg podmiotów, które mogą zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń wskazanych w art. 15gg ust. 1 ustawy o Covid-19 został wytyczony poprzez odesłanie do art. 15g ust. 1 tej ustawy. W świetle ostatniego z wymienionych przepisów jedną z przesłanek uzyskania dofinansowania z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych jest posiadanie statusu przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy Prawo przedsiębiorców.
W przypadku Skarżących jest to o tyle istotne, że zgodnie z art. 170 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe prowadzenie przedszkola nie jest działalnością gospodarczą. Równocześnie w art. 170 ust. 2 tej ustawy wskazano, że działalność oświatowa, która nie obejmuje prowadzenia szkoły, przedszkola, placówki, zespołu, o którym mowa w art. 182 ustawy, lub innej formy wychowania przedszkolnego może być wykonywana na zasadach określonych w ustawie Prawo przedsiębiorców. Tym samym art. 170 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe jest przepisem o charakterze lex specialis względem ustawy Prawo przedsiębiorców, który wyraźnie wyłącza prowadzenie przedszkola z zakresu stosowania tej ustawy. Podmiot prowadzący przedszkole może zatem znaleźć się w dwojakiej sytuacji w zależności od tego, jakiego rodzaju działalność prowadzi. Z jednej bowiem strony, w tym zakresie, w którym jego działalność oświatowa polega na prowadzeniu przedszkola, nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców. Z drugiej zaś strony jest przedsiębiorcą w tym zakresie, w którym prowadzi inną działalność oświatową aniżeli wymieniona w art. 170 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe
3.4. Druga z wymienionych kwestii dotyczy prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy. W toku postępowania administracyjnego strona wpierw wskazała, że "D. s.c. zajmuje się jedynie prowadzeniem przedszkola o nazwie N. w M. (PKD 88.91.Z opieka dzienna nad dziećmi)" (pismo z 28 grudnia 2020 r.). Następnie zaś, w odwołaniu od decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z 20 stycznia 2021 r., podniosła, że zgodnie z danymi znajdującymi się w CEiDG, Skarżące prowadzą również inne rodzaje działalności, oznaczone kodami PKD 56.29.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.59.A oraz 85.60Z.
Biorąc pod uwagę, że przypisane tym kodom rodzaje działalności odpowiadają działalności oświatowej, o której jest mowa w art. 170 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe, gdyby w tym względzie twierdzenia strony okazały się prawdziwe – należałoby przyjąć, że prowadzi ona działalność gospodarczą i jest przedsiębiorcą uprawnionym do wystąpienia o pomoc przewidzianą w art. 15gg ust. 1 ustawy o Covid-19.
W tym względzie, uzasadniając zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., pełnomocnik strony argumentował, że organ bezzasadnie odmówił wiarygodności wydrukom z CEiDG, a w konsekwencji błędnie przyjął, iż działalność Skarżących polega tylko na prowadzeniu przedszkola. Tymczasem organ powinien był podjąć dalsze działania w celu zebrania kompletnego materiału dowodowego oraz wyjaśnienia sprawy. Zamiast tego, wbrew zasadzie prawdy obiektywnej, organ przeniósł ciężar dowodu na stronę.
Analiza akt sprawy nie wskazuje jednak, aby Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie naruszyło wspomniane przepisy. Ustalając stan faktyczny sprawy organ wziął bowiem pod uwagę zarówno wydruk z CEiDG, jak i oświadczenie Skarżących z 28 grudnia 2020 r. Przede wszystkim zaś w sposób racjonalny wyjaśnił, dlaczego odmówił mocy dowodowej wydrukom z CEiDG. Wskazał przy tym, że oprócz wspomnianych wydruków strona skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności, które miałyby potwierdzić, że Skarżące prowadziły działalność we wspomnianym zakresie. Równocześnie w piśmie z 28 grudnia 2020 r. strona wyraźnie wskazała, że prowadzi jedynie działalność oznaczoną kodem PKD 88.91.Z – czyli opiekę dzienną nad dziećmi, którą Skarżące realizowały w formie przedszkola.
3.5. W świetle powyższego, zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że strona skarżącą nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy Prawo przedsiębiorców – a w konsekwencji Skarżące nie były uprawione do wystąpienia o pomoc, o której jest mowa w art. 15gg ust. 1 ustawy o Covid-19.
3.6. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło