I OSK 1701/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-05-18
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Iwona Bogucka, Maciej Dybowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest nakładanie wielu kar pieniężnych na podstawie tego samego punktu rozporządzenia w sprawie wysokości kar za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego, jeśli kary te dotyczą różnych, choć powiązanych naruszeń?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nakładanie wielu kar pieniężnych na podstawie tego samego punktu rozporządzenia jest dopuszczalne, o ile każda kara dotyczy innego, odrębnego naruszenia przepisów. Kluczowe jest, aby naruszenia te, mimo że mogą być powiązane z tym samym przepisem rozporządzenia, stanowiły odrębne delikty administracyjne, powodujące różne zagrożenia. Kara pieniężna jest wymierzana za każde stwierdzone naruszenie z osobna.Stan faktyczny
Spółka z o.o. została ukarana przez Powiatowego Lekarza Weterynarii łączną karą 53 000 zł za liczne naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego. Spółka odwołała się, zarzucając wielokrotne nakładanie kar za te same naruszenia na podstawie jednego punktu rozporządzenia. Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, uznając, że kary zostały nałożone za różne naruszenia. Spółka wniosła skargę kasacyjną, podtrzymując zarzut wielokrotnego karania za te same naruszenia na podstawie jednego punktu rozporządzenia.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną oraz oddalił wniosek Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółki z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 13/21 w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości
Wyrokiem z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 13/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego.
Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z [...] września 2020 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] września 2020 r. bądź decyzja I instancji), na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze i drugie, art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2019 r. poz. 824 ze zm., dalej ustawa bądź ppz), art. 5 ust. 2 lit. g, zał. II rozdz. I ust. 2 lit. a, zał. II rozdz. I ust. 2 lit. c, zał. II rozdz. I ust. 4, zał. II rozdz. I ust. 5, zał. II rozdz. II ust. 1 lit. a, zał. II rozdz. II ust. 1 lit. b, zał. II rozdz. II ust. 1 lit. c, zał. II rozdz. II ust. 1 lit. e, zał. II rozdz. II ust. 1 lit. f, zał. II rozdz. VI ust. 2, zał. II rozdz. VI ust. 3, zał. II rozdz. VIII ust. 1, zał. II rozdz. X ust. 1, zał. II rozdz. XII ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L nr 139 z dnia 30 kwietnia 2004 r., str. 1 ze zm., dalej rozporządzenie nr 852/2004); zał. II sekcja II ust. 2 lit. a, zał. II sekcja II ust. 2 lit. d, zał. II sekcja III ust. 1, zał. II sekcja III ust. 3, zał. III sekcji I rozdziale II ust. 3, zał. III sekcji I rozdz. IV ust. 7, zał. III rozdz. VII ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L nr 139, z dnia 30 kwietnia 2004 r., str. 55 ze zm., dalej rozporządzenie nr 853/2004) i § 1 pkt 7, 8, 9, 10,11, 12 i 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1182, dalej rozporządzenie lub rwkp), Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] (dalej Powiatowy Lekarz) wymierzył [...] spółce z o.o. w [...]. (dalej Spółka bądź skarżąca):
1. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za nieszczelność bramy w pomieszczeniu ekspedycji mięsa wieprzowego, pomieszczeniu ekspedycji jeliciarni oraz pomieszczeniu pojemników przy jeliciarni, obecność 2 nieszczelności między posadzką a bramą w pomieszczeniu ekspedycji - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale I ust. 2 lit. c rozporządzenia nr 852/2004 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 rwkp;
2. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za nieprzestrzeganie przez pracowników łańcucha chłodniczego dla podrobów wołowych - to jest naruszenie wymagań, określonych załączniku zał. III rozdz. VII ust. 1 rozporządzenia nr 853/2004 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret drugie ustawy i § 1 pkt 13 rwkp;
3. karę pieniężną w wysokości 500 zł za niedostateczne przeszkolenie i nadzorowanie personelu z zakresu zasad GHP i GMP - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale XII ust. 1 rozporządzenia nr 852/2004 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 7 rwkp;
4. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za brak odpowiedniej wentylacji w pomieszczeniu czyszczenia przedżołądków wołowych, przedchłodni wołowej, chłodni wieprzowej, mroźni na trzustki, pomieszczeniu pozyskiwania jelit wieprzowych, chłodni wołowej oraz chłodni podrobów, w pomieszczeniu ekspedycji, nowej chłodni półtusz wieprzowych, przedchłodni wieprzowej, hali uboju trzody chlewnej, chłodni do jelit, pomieszczeniu pojemników przy jeliciarni - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale I ust. 5 rozporządzenia nr 852/2004 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 rwkp;
5. karę pieniężną w wysokości 500 zł za jednoczesne przecinanie skóry i naczyń krwionośnych przez pracownika dokonującego cięcia podczas wykrwawiania 2 sztuk bydła - to jest naruszenie wymagań, określonych w załączniku III sekcji I rozdziale IV ust. 7 rozporządzenia nr 853/2004 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret drugie ustawy i § 1 pkt 13 rwkp;
6. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za: ostre krawędzie blachy ześlizgu jelit na hali uboju trzody chlewnej, korozję dolnej części urządzenia do czyszczenia przedżołądków wołowych, korozję przypodłogowej części słupa w chłodni podrobów, korozję metalowego elementu agregatu w chłodni wołowej, korozję metalowego elementu agregatu w przedchłodni wołowej, korozję elementów ociekacza agregatu w chłodni wieprzowej, korozję górnej powierzchni haków znajdujących się na hali uboju trzody chlewnej, korozję framugi w pomieszczeniu na czyste pojemniki z uppz, korozję metalowej konstrukcji nad stanowiskiem z piłą metalową na hali uboju trzody chlewnej, skorodowane elementy wewnętrznej powierzchni bramy, korozję kratek odpływowych w pomieszczeniu pozyskiwania jelit - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale II ust. 1 lit. f rozporządzenia nr 852/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 rwkp;
7. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za: cieknącą wodę ze sterylizatora przy stanowisku skórowania, cieknącą wodę z węża przy sterylizatorze przy stanowisku skórowania na hali uboju bydła, kapiącą wodę z rury po prawej stronie hali uboju trzody chlewnej przy umywalce w pobliżu stojących skrzynek na próbki do badania w kierunku obecności włośni, kapiącą na posadzkę wodę w pomieszczeniu gospodarczym, cieknącą wodę pod umywalką, z wytwornicy lodu, z zaworu pod wytwornicą lodu oraz z zaworu na ścianie naprzeciwko w jeliciarni wieprzowej, cieknącą wodę z zaworu oraz kranu w pomieszczeniu pozyskiwania jelit wieprzowych, cieknącą wodę z rury w myjni pojemników na konfiskaty, cieknącą wodę z umywalki za oparzelnikiem na hali uboju trzody chlewnej, kapiącą wodę z umywalki na betonowym podeście na stanowisku opalania tusz, kapiącą wodę z odpływu umywalki po prawej stronie hali uboju świń, lecącą wodę z rury parownika w przedchłodni wołowej, kapiącą z węża wodę w pomieszczeniu przy jeliciarni - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale I ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 852/2004 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 rwkp;
8. karę pieniężną w wysokości 1000 zł za brak weryfikacji procedur zakładowych - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w art. 5 ust. 2 lit. g rozporządzenia nr 852/2004 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 10 rwkp;
9. karę pieniężną w wysokości 5000 zł za stosowanie popękanych pojemników do mięsa - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale X ust. 1 rozporządzenia nr 852/2004 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 8 rwkp;
10. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za: naloty pleśni na silikonie na suficie w myjni pojemników, naloty pleśni na silikonie na ścianach i suficie w chłodni podrobów, naloty pleśni lub korozję na silikonowych łączeniach sufitu w chłodni wieprzowej, obecność pianki montażowej na suficie przy agregacie i rurach idących do sufitu oraz zanieczyszczone silikonowe łączenia w przedchłodni wołowej, zanieczyszczenia (korozja?) na suficie oraz między sufitem a ścianą na hali uboju trzody chlewnej, uszkodzone pokrycie powierzchni sufitu w jeliciarni wołowej, zanieczyszczenia i łuszczącą się farbę z konstrukcji oraz sufitu mroźni na trzustki, zanieczyszczony silikon na łączeniach na suficie w przedchłodni wieprzowej, zanieczyszczony silikon na suficie w pomieszczeniu czystych pojemników do jelit, ubytek powierzchni sufitu oraz zwisający element silikonu nad wejściem w jeliciarni, korozja metalowej konstrukcji na suficie w pomieszczeniu pojemników przy jeliciarni, obecność pozostałości folii na suficie w nowej chłodni półtusz: wieprzowej - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale II ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 852/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 rwkp;
11. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za brak środka do dezynfekcji rąk w dozowniku przy umywalce na betonowym podeście na stanowisku opalania tusz - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale I ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 852/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 rwkp;
12. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za: wystający materiał uszczelniający pod słupem na posadzce w nowej chłodni wieprzowej, obecność zastoin wody, spowodowanych nierówną powierzchnią posadzki w przejściu między nową chłodnią wieprzową a chłodnią wieprzową, obecność 2 kwadratowych ubytków powierzchni posadzki przy ścianie w chłodni wieprzowej, znacznie wypłukaną posadzkę w okolicy myjki tusz na hali uboju trzody chlewnej - widoczny drewniany element konstrukcyjny, obecność zastoin wody w okolicy oparzelnika na hali uboju trzody chlewnej oraz przed wejściem do magazynu jelit wieprzowych, obecność resztek silikonu na posadzce w chłodni na mięso tymczasowo zajęte, wytłuczony element podestu przy klatce do unieruchamiania na hali uboju bydła, nierówna powierzchnia posadzki, zniszczona i skorodowana kratka ściekowa w magazynie na uppz kategorii 3, wyszczerbiona posadzka obok kratek odpływowych w pomieszczeniu pozyskiwaniu jelit - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych załączniku II rozdziale II ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 852/2004 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 rwkp;
13. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za: obecność nalotów pleśni na silikonowych łączeniach ścian w nowej chłodni wieprzowej, obecność nalotu na silikonie między kafelkami na ścianach w chłodni na mięso tymczasowo zajęte, niezasklepione otwory po usuniętych urządzeniach na ścianach na hali uboju trzody chlewnej, kilka sztuk pękniętych kafel[ków] na ścianie w myjni i magazynie pojemników czystych na uppz, niezasklepione otwory na ścianach w mroźni na trzustki, rdzawe nacieki na ścianie w myjni pojemników na konfiskaty, nierówna powierzchnia wypełnienia ubytku wokół zaworu znajdującego się na ścianie w drugim pomieszczeniu na czyste pojemniki na uppz, uszkodzone elementy glazury na ścianie podestu na hali uboju trzody chlewnej, odstający silikon na ścianie w chłodni wołowej, resztki silikonu na ścianach w chłodni na mięso tymczasowo zajęte, niezasklepiony otwór w ścianie oraz niewykończone wejście rur do ściany pod sterylizatorem w śluzie sanitarnej dla pracowników części czystej uboju, brak uszczelnienia wokół zaworu na ścianie w myjni pojemników na konfiskaty, nierówną powierzchnię wypełnienia wokół zaworu na ścianie w pomieszczeniu rozdziału jelit, nierówną powierzchnię silikonu wypełniającego szparę między umywalką a ścianą na hali uboju bydła, częściowo zakrytą silikonem szparę między umywalką a ścianą na hali uboju trzody chlewnej, obecność skorodowanego elementu na ścianie powyżej ześlizgu jelit na hali uboju trzody chlewnej - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale II ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 852/2004 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 rwkp;
14. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za: uszkodzoną uszczelkę w drzwiach między chłodnią wołową a ekspedycją, odstający silikon w drzwiach między halą uboju świń a chłodnią, uszkodzoną uszczelkę w drzwiach między halą uboju świń a częścią czystą hali uboju bydła, uszkodzoną uszczelkę w dolnej części drzwi w pomieszczeniu gospodarczym, obecność nalotu na drzwiach w mroźni na trzustki, nierówną powierzchnię silikonu uzupełniającego ubytek uszczelki w bramie w jeliciarni wieprzowej, uszkodzoną uszczelkę w drzwiach między ekspedycją a myjnią pojemników, uszkodzoną powierzchnię drzwi, uszkodzoną klamkę oraz korozję framugi w drzwiach prowadzących na zewnątrz w pomieszczeniu ekspedycji, obecność pozostałości kleju po uszczelce na drzwiach między chłodnią wołową a przedchłodnią wołową, uszkodzoną powierzchnię drzwi w chłodni jelit, uszkodzony element drzwi oraz niedomykające się drzwi w myjni pojemników na konfiskaty - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale II ust. 1 lit. e rozporządzenia nr 852/2004 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 rwkp;
15. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za obecność drewnianego elementu (deseczki) przy wentylatorze agregatu w chłodni wołowej, zniszczoną i wyszczerbioną powierzchnię rury od wyciągu nad betonowym podestem na hali uboju trzody chlewnej, nierówną powierzchnię elementów wieszaków do podrobów, która nie jest gładka i łatwa do mycia i dezynfekcji - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale II ust. 1 lit. f rozporządzenia nr 852/2004 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 rwkp;
16. karę pieniężną w wysokości 5000 zł za przechowywanie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego w sposób niezabezpieczający ich przed dostępem zwierząt oraz szkodników - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale VI ust. 2 rozporządzenia nr 852/2004 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 8 rwkp;
17. karę pieniężną w wysokości 5000 zł za przechowywanie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego (zwanych uppz) w metalowych kontenerach na zewnątrz zakładu - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdział VI ust. 3 rozporządzenia nr 852/2004 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 8 rwkp;
18. karę pieniężną w wysokości 5000 zł za przyjmowanie do zakładu nieoznakowanych zwierząt - to jest naruszenie wymagań, określonych w załączniku II sekcji II ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 853/2004 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret drugie ustawy i § 1 pkt 11 rwkp;
19. karę pieniężną w wysokości 5000 zł za przeprowadzanie uboju zwierząt, które nie są czyste - to jest naruszenie wymagań, określonych w załączniku II sekcji II ust. 2 lit. d rozporządzenia nr 853/2004 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret drugie ustawy i § 1 pkt 11 rwkp;
20. karę pieniężną w wysokości 1000 zł za przyjmowanie do zakładu zwierząt, którym towarzyszy nierzetelnie wypełniony łańcuch żywnościowy - to jest naruszenie wymagań, określonych zawartych w zał. II sekcji III ust. 1 oraz zał. II sekcji III ust. 3 rozporządzenia nr 853/2004 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret drugie ustawy i § 1 pkt 12 rwkp;
21. karę pieniężną w wysokości 500 zł za brak wody w myjce do butów w śluzie dla pracowników uboju - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdział VIII ust. 1 rozporządzenia nr 852/2004 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 7 rwkp;
22. karę pieniężną w wysokości 500 zł za niesprawne termometry w sterylizatorach: na stanowisku wykrwawiania na hali uboju trzody chlewnej, przy stanowisku skórowania na hali uboju bydła, w drugim sterylizatorze na hali uboju bydła, w sterylizatorze przy stanowisku badania głów - to jest naruszenie wymagań, określonych w załączniku III sekcji I rozdziale II ust. 3 rozporządzenia nr 853/2004 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret drugie ustawy i § 1 pkt 13 rwkp;
23. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za: brak ciepłej wody w umywalce w chłodni na ekspedycji, brak wody w umywalce w śluzie sanitarnej dla pracowników części brudnej uboju, brak papierowego ręcznika przy umywalce w jeliciarni, bardzo gorącą wodę w umywalce dla pracowników części czystej uboju - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale I ust. 4 rozporządzenia nr 852/2004 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 rwkp;
wskazując, że zsumowana wartość kary za ww. naruszenia prawa wynosi 53000 zł; organ wskazał, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu [art. 27 ust. 2 ustawy].
W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Lekarz wskazał, że w dniach [...] stycznia 2020 r. w rzeźni [...] Sp. z o.o. przy ul. [...] [...] w [...] (dalej Zakład) przeprowadzono kontrolę. Dnia [...] lutego 2020 r. przeprowadzono kontrolę sprawdzającą usunięcie uchybień wykazanych podczas poprzedniej kontroli i kontrolę dobrostanu zwierząt. W dniach [...] lutego 2020 r. przeprowadzono kontrolę kompleksową. Dnia [...] lutego 2020 r. przeprowadzono kontrolę sprawdzającą usunięcie uchybień stwierdzonych podczas przedmiotowej kontroli.
W trakcie przeprowadzonych kontroli stwierdzono, że Zakład narusza wymagania rozporządzenia nr 852/2004 i rozporządzenia nr 853/2004.
Powiatowy Lekarz wyjaśnił, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze i drugie ustawy, kto prowadząc przedsiębiorstwo sektora spożywczego nie wykonuje obowiązków lub narusza wymagania:
- w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt. 2 lit. b, określone w rozporządzeniu nr 852/2004 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 14 ust. 2 tego rozporządzenia, (...)
- określone w rozporządzeniu nr 853/2004 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 12 ust. 2 tego rozporządzenia
podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego."
Wysokość kar pieniężnych określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego.
Organ opisał szczegółowo stwierdzone podczas przeprowadzonych kontroli naruszenia, przypisując je do odpowiednich zapisów zawartych w rozporządzeniu nr 852/2004 i rozporządzeniu nr 853/2004; przedstawił stanowisko w zakresie wymiaru kary pieniężnej za każde ze stwierdzonych naruszeń.
Organ stwierdził, że biorąc pod uwagę zakres, wielość i rodzaj wszystkich stwierdzonych naruszeń opisanych w wyżej przywołanych protokołach z kontroli, których dopuściła się strona, a także stopień i wagę powstałego wskutek tych naruszeń zagrożenia dla bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego, co w konsekwencji przekłada się na zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, zsumowana wysokość nałożonych niniejszą decyzją kar za wszystkie te naruszenia w kwocie 53000 zł pozostaje adekwatna w stosunku do stwierdzonych naruszeń i spowodowanych nimi zagrożeń.
Organ wyjaśnił, że wymierzając poszczególne kary wziął pod uwagę przesłanki określone w art. 189d ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej kpa), w tym przede wszystkim kierował się oceną wagi i okoliczności naruszenia prawa, a w szczególności potrzebą ochrony życia lub zdrowia. Nałożone kary są sankcją przede wszystkim za stwierdzone naruszenia przepisów prawa mających w założeniu gwarantować ochronę zdrowia i życia ludzkiego. Stwierdzone naruszenia prawa powodowały wysokie prawdopodobieństwo zagrożenia zdrowia lub nawet życia ludzkiego.
Dla wymiaru kary znaczenie miał stwierdzony czas trwania poszczególnych naruszeń, bowiem niektóre ze nich trwały przez okres co najmniej kilku miesięcy, co znalazło potwierdzenie w protokołach kolejnych kontroli. Organ ocenił działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa, stwierdzając - na podstawie protokołów kolejnych kontroli - że tylko co do niektórych ze stwierdzonych naruszeń strona podjęła działania zapobiegawcze; większość stwierdzonych pierwotnie uchybień nie była przez stronę korygowana, mimo deklaracji składanych w przesyłanych pismach.
Zdaniem organu w sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, określonych w art. 189f § 1 kpa, które pozwoliłyby poprzestać na pouczeniu. W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy organ nie stwierdził podstaw do uznania, że waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Strona dopuściła się szeregu naruszeń prawa, których nie można uznać za znikome, a kolejne kontrole nie potwierdziły, by strona dobrowolnie zaprzestała tych naruszeń. Nie ustalono, by za to samo zachowanie prawomocną decyzją inny uprawniony organ administracji publicznej uprzednio na stronę nałożył administracyjną karę pieniężną lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
W odwołaniu [...] Spółka z o.o. w [...] zarzuciła decyzji z [...] września 2020 r. wielokrotne nałożenie w jednej decyzji kar pieniężnych za te same naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego. Skarżąca stwierdziła dwukrotne nałożenie kary pieniężnej za naruszenie wymagań ujętych w § 1 pkt 7 rwkp, trzykrotne nałożenie kary pieniężnej za naruszenie wymagań ujętych w § 1 pkt 8 rwkp, jedenastokrotne nałożenie kary pieniężnej za naruszenie wymagań ujętych w § 1 pkt 9 rwkp, dwukrotne nałożenie kary pieniężnej za naruszenie wymagań ujętych w § 1 pkt 11 rwkp, dwukrotne nałożenie kary pieniężnej za naruszenie wymagań ujętych w § 1 pkt 13 rwkp.
W ocenie skarżącej przykładowo na podstawie § 1 pkt 9 rwkp karę należy nałożyć, jeżeli naruszone zostały przez przedsiębiorstwo sektora spożywczego w przedsiębiorstwie jemu podległym jakiekolwiek wymagania określone w załączniku II w rozdziale I czy II czy V czy IX czy XI rozporządzenia nr 852/2004. Nie ma znaczenia, z jakiego rozdziału nastąpiło naruszenie tych przepisów. Wystarczy, że z jednego z nich nastąpiła niezgodność w przedsiębiorstwie sektora spożywczego i już jest podstawa do tego, by z § 1 pkt 9 rwkp nałożyć karę pieniężną. Jeżeli niezgodności wystąpiły również w stosunku do innych rozdziałów załącznika II rozporządzenia nr 852/2004, to też jest to podstawą do nałożenia kary pieniężnej z tego paragrafu, ale jednej kary z przedziału między 2000 zł a 33000 zł.
Interpretacja rozporządzenia przyjęta przez Powiatowego Lekarza skutkuje możliwością nałożenia z jednego punktu § 1 rozporządzenia nieskończenie wiel[u] kar pieniężnych za naruszenie każdej niezgodności stwierdzonej podczas kontroli. Gdyby ustawodawca chciał, by nakładać karę pieniężną za każdy "Rozdział" czy pojedyncze wymaganie, to ustaliłby osobne punkty w przedmiotowym rozporządzeniu dla poszczególnych "Rozdziałów" czy punktów. Nie taka jednak była intencja ustawodawcy ustalającego wprowadzenie instytucji kar pieniężnych. Miały one na celu dyscyplinowanie przedsiębiorców w ciągłym utrzymywaniu stałego poziomu spełniania wymagań weterynaryjnych przy produkcji środków spożywczych przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Niezwłocznie po wdrożeniu przez Powiatowego Lekarza postępowania administracyjnego na podstawie protokołów kontroli wszystkie naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego w przedsiębiorstwie zostały wyeliminowane.
Decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] listopada 2020 r.), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2020 r.
Wojewódzki Lekarz nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania przez Powiatowego Lekarza, które uzasadniałyby uchylenie decyzji I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia niezgodności z prawem żywnościowym jest następstwem stwierdzonych podczas kontroli uchybień i ma na celu niedopuszczenie w przyszłości do powstania tych samych lub podobnych nieprawidłowości, mogących zagrażać zdrowiu publicznemu.
W ocenie organu odwoławczego ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że strona po przeprowadzonej kontroli doraźnej nie usuwała wszelkich nieprawidłowości, na co wskazują protokoły z przeprowadzonych kontroli sprawdzających. Co więcej podczas takich kontroli pojawiały się kolejne nieprawidłowości. Strona usunęła nieprawidłowości dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a nie bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli, przy czym podpisywała protokoły kontroli bez zastrzeżeń. Po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej strona nie kwestionowała w żaden sposób ustaleń dokonanych podczas kontroli. Strona nie podnosiła niewłaściwej kwalifikacji wskazanych nieprawidłowości, nie zgłaszała zastrzeżeń do ustaleń kontroli. Poinformowania organu I instancji o usunięciu naruszeń w sposób niewątpliwy dowodzi, że naruszenia te musiały istnieć, a podmiot był świadomy ich wystąpienia skoro wiedział, jakie środki podjąć, by zapewnić spełnianie wymagań prawa żywnościowego. Strona winna sama kontrolować spełnianie na bieżąco wszelkich wymogów, a nie czekać na kontrolę ze strony Powiatowego Lekarza. Co więcej strona nawet w wyniku przeprowadzenia kilku kontroli nie usuwała na bieżąco stwierdzonych nieprawidłowości, lecz czekała z ich usunięciem do momentu wszczęcia przez Powiatowego Lekarza postępowania o nałożenie kary pieniężnej.
W każdym przypadku stwierdzenia naruszeń prawa żywnościowego organ jest obligowany do nałożenia kary pieniężnej i nie może odstąpić od jej wymierzenia, nawet w sytuacji, gdy podmiot faktycznie niezwłocznie usunął stwierdzone uchybienia. Konstrukcja art. 26 i art. 27 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego nie przewiduje odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, a uznaniu administracyjnemu pozostawia jedynie wysokość wymierzonej kary. Kara za każde ze stwierdzonych przez organ uchybień mogłaby w istocie stanowić przedmiot rozstrzygnięcia odrębnej decyzji. Z tego powodu organ był obligowany do precyzyjnego wskazania każdego uchybienia z osobna i sankcji za "jego stwierdzenie" [winno być "każde ze stwierdzonych uchybień"]. Uzasadnienie decyzji nakładającej karę pieniężną winno zawierać wyjaśnienie, jakie są granice kary za wskazane naruszenia, a także, czy stwierdzając istnienie poszczególnych naruszeń organ wymierza karę w górnych czy też w dolnych granicach przewidzianego zagrożenia i dlaczego.
W ocenie Wojewódzkiego Lekarza decyzja I instancji zawiera wszystkie wyżej wskazane elementy zarówno w sentencji jak i w jej uzasadnieniu, a tym samym wyjaśnia stronie w sposób dostateczny przyczynę nałożenia kary w określonej wysokości. Nie ma znaczenia dla prawidłowości wydanej decyzji to, że organ I instancji kilkukrotnie wymierzył w decyzji karę np. na podstawie § 1 pkt 9 czy § 1 pkt 7 rozporządzenia. Wszak nie nastąpiło dwu lub kilkukrotne ukaranie za te same naruszenia, lecz za różne naruszenia stwierdzone w trakcie przeprowadzonych kontroli. Organ odwoławczy wskazał, że prawidłowość nakładania kary pieniężnej w sposób, w jaki zrobił to organ I instancji nie jest kwestionowana przez sądy administracyjne, jak choćby w wyroku: WSA w Szczecinie z 31.10. 2014 r. II SA/Sz 251/14; NSA z 4.11.2016 r. II OSK 211/15. Podstawą do wydania tych orzeczeń była decyzja administracyjna Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, który utrzymał w mocy decyzję nakładającą karę pieniężną m.in. dwukrotnie na podstawie § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego. Orzeczenia te wydano w oparciu o poprzednie rozporządzenie w sprawie wysokości kar pieniężnych, jednakże konstrukcja legislacyjna [poprzedniego] rozporządzenia i rozporządzenia obecnie obowiązującego jest taka sama. Tym samym wskazane orzeczenia sądów administracyjnych można odnieść również do niniejszej sprawy. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny nie będąc związany granicami skargi nie zakwestionował takiego sposobu nakładania kary, oznacza to, że takie rozstrzygnięcie jest dopuszczalne.
Kara pieniężna jest nakładana za stwierdzone faktyczne naruszenia norm prawnych w zakresie wymogów, jakie musi spełniać przedsiębiorca, by zapewnić bezpieczeństwo żywności. Tym samym należy mieć na względzie, że w punktach 7 i 11 decyzji I instancji znajdują się może i naruszenia znajdujące podstawę prawną do nałożenia kary w tym samym punkcie rozporządzenia w sprawie wysokości kar, lecz są to naruszenia zupełnie innego rodzaju, powodujące inne zagrożenia przy produkcji (z powodu rozwoju mikroorganizmów w wodzie osadzającej się na powierzchniach płaskich oraz z powodu przenoszenia zanieczyszczeń na rękach z uwagi na brak płynu do dezynfekcji), co wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w odniesieniu do kar [nałożo]nych w pkt 7 i 11 decyzji. W pkt 7 decyzji ukarano stronę za wszelkie naruszenia związane z cieknącą czy kapiącą wodą, podczas gdy naruszenie, za które ukarano stronę w pkt 11 decyzji dotyczyło braku środka do dezynfekcji rąk w dozowniku przy umywalce. Choć wszystkie te naruszenia w istocie są niezgodne z prawem wobec treści załącznika II rozdział 1 ust. 2 lit. a rozporządzenia 852/2004 i znajdują podstawę do nałożenia kary pieniężnej w § 1 pkt 9 rwkp, to w żaden sposób nie można mówić, by stronę ukarano dwukrotnie za te same naruszenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] wniosła o uchylenie decyzji z [...] listopada 2020 r. i poprzedzającej ją decyzji I instancji.
Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa przez wydanie rozstrzygnięcia bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego odnośnie sytuacji majątkowej, które to okoliczności winny mieć wpływ na wymiar kary i przekroczenie zasad uznania administracyjnego w zakresie wymiaru kary i nałożenia kary administracyjnej rażąco niewspółmiernej do przypisanego deliktu administracyjnego; art. 26 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ust. 1 ustawy w zw. z § 1 pkt 7, 8, 9, 10, 11, 12 i 13 rwkp.
W uzasadnieniu skargi skarżąca, nie kwestionując faktu powstania stwierdzonych uchybień wymaganiom zawartym w rozporządzeniu nr 852/2004 i w rozporządzeniu nr 853/2004 podniosła, że nie jest dopuszczalne nakładanie kar pieniężnych wielokrotnie na podstawie jednego przepisu o karach, zamiast nałożenia kar pieniężnych z poszczególnych punktów § 1 rwkp wyczerpujących wszystkie stwierdzone naruszenia z danego punktu przedmiotowego rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem III SA/Gd 13/21 na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.
W uzasadnieniu Sąd I instancji przywołał istotne dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy akty prawne. Rozporządzenie (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.UE. L. 2004.139.1), ustanawia ogólne zasady dla podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa spożywcze w zakresie higieny środków spożywczych Ma ono zastosowanie w odniesieniu do wszystkich etapów produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności oraz do wywozu, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych wymogów odnoszących się do higieny żywności (art. 1 ust. 1). Podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze zapewniają, że na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności odbywających się pod ich kontrolą, spełniane są właściwe wymogi higieny ustanowione w niniejszym rozporządzeniu (art. 3). Załącznik II do rozporządzenia nr 852/2004 określa ogólne wymogi higieny dla wszystkich podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa spożywcze (z wyjątkiem przypadków gdy ma zastosowanie załącznik I).
Rozporządzenie (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. UE. L 2004.139.55), uzupełnia przepisy ustanowione w rozporządzeniu 852/2004. Stosuje się je w odniesieniu do nieprzetworzonych i przetworzonych produktów pochodzenia zwierzęcego (art. 1).
Załącznik II do rozporządzenia nr 853/2004 określa wymogi dotyczące poszczególnych produktów pochodzenia zwierzęcego; załącznik III - wymogi szczególne.
Sąd I instancji przywołał art. 26 ust.1 i 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1753).
Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 26 ust. 2 ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2017 r. poz.1182). Sąd I instancji przytoczył brzmienie części wstępnej ustępu 1 i punty 7-13 § 1 rwkp.
Sąd I instancji podniósł, że na Spółkę nałożono szereg kar pieniężnych za opisane szczegółowo w decyzji I instancji naruszenia, określone w rozporządzeniu nr 852/2004 i rozporządzeniu nr 853/2004. Naruszenia te stwierdzono podczas kontroli doraźnych i sprawdzających, i kontroli kompleksowej, przeprowadzonych w styczniu 2020 r. i lutym 2020 r. w zakładzie Spółki. Skarżąca nie kwestionowała ustaleń dokonanych podczas kontroli, nie zaprzeczała, że doszło do wskazanych przez organy naruszeń, nie kwestionowała kwalifikacji prawnej stwierdzonych nieprawidłowości. Spółka poinformowała organ I instancji o usunięciu naruszeń, co potwierdza dodatkowo, że naruszenia te miały miejsce.
Skarżąca kwestionowała sposób wymierzenia kary wskazując, że na podstawie jednego punktu tego samego paragrafu rozporządzenia winno być możliwe nałożenie tylko jednej kary, nie zaś kilku kar pojedynczych.
Organ odwoławczy wskazywał, że nie nastąpiło dwu czy kilkukrotne wymierzenie kary za te same naruszenia, lecz wymierzono karę za różne naruszenia, stwierdzone w trakcie przeprowadzonych kontroli.
Powiatowy Lekarz w decyzji z [...] września 2020 r. wymienił i opisał szczegółowo wszystkie stwierdzone naruszenia i wskazał szczegółowo, na podstawie jakich przepisów nałożył poszczególne kary. Ustalenia te nie zostały w żaden sposób zakwestionowane przez organ odwoławczy.
Spółka nie kwestionowała naruszeń i ich kwalifikacji prawnej. Sąd I instancji przyjął ustalenia te za własne, z tym jedynie wskazaniem, że w punkcie 2 decyzji I instancji omyłkowo wskazano "zał. III rozdz. VII ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 853/2004" zamiast "załącznik III sekcja I rozdz. VII ust. 1 rozporządzenia 853/2004". Nie budzi wątpliwości Sądu - mimo omyłkowego opuszczenia numeru sekcji - że stwierdzone przez organy naruszenie, dotyczące nieprzestrzegania łańcucha chłodniczego dla podrobów wołowych - z uwagi na jego opis i brzmienie wskazanej jednostki redakcyjnej (dotyczącej m.in. chłodzenia mięsa), ma taką właśnie kwalifikację prawną.
Spółce, na podstawie § 1 pkt 7 rozporządzenia, wymierzono dwie kary - po 500 zł każda - za naruszenie wymagań określonych w załączniku II: 1. rozdziale XII ust.1 rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret pierwsze ustawy (pkt 3 decyzji I instancji); 2. rozdziale VIII ust. 1 rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy (pkt 21 decyzji I instancji).
Na podstawie § 1 pkt 8 rozporządzenia wymierzono trzy kary - każda po 5000 zł za naruszenie wymagań określonych w załączniku II: 1. rozdziale X ust. 1 rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy (pkt 9 decyzji I instancji); 2. rozdziale VI ust. 2 rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy (pkt 16 decyzji I instancji); 3. rozdziale VI ust.3 rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy ( pkt 17 decyzji I instancji).
Na podstawie § 1 pkt 9 rozporządzenia wymierzono jedenaście kar - po 2000 zł każda - za naruszenie wymagań określonych w załączniku II: 1. rozdziale I ust. 2 lit. c rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret pierwsze ustawy (pkt 1 decyzji I instancji); 2. rozdziale I ust. 5 rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret pierwsze ustawy (pkt 4 decyzji I instancji); 3. rozdziale II ust. 1lit. f rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret pierwsze ustawy (pkt 6 decyzji I instancji); 4. rozdziale I ust. 2 lit. a rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy (pkt 7 decyzji I instancji); 5. rozdziale II ust. 1 lit. c rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy (pkt 10 decyzji organu I instancji); 6. rozdziale I ust. 2 lit. a rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy (pkt 11 decyzji I instancji); 7. rozdziale II ust. 1 lit. a rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy (pkt 12 decyzji I instancji); 8. rozdziale II ust. 1 lit. b rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy (pkt 13 decyzji I instancji); 9. rozdziale II ust. 1 lit. e rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy (pkt 14 decyzji I instancji); 10. rozdziale II ust. 1 lit. f rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy (pkt 15 decyzji I instancji); 11. rozdziale I ust. 4 rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy (pkt 23 decyzji I instancji).
Na podstawie § 1 pkt 10 rozporządzenia wymierzono jedną karę w wysokości 1000 zł - za naruszenie wymagań określonych w art. 5 ust. 2 lit g rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy (pkt 8 decyzji organu I instancji).
Na podstawie § 1 pkt 11 rozporządzenia wymierzono dwie kary - po 5000 zł każda - za naruszenie wymagań określonych w załączniku II sekcji II ust. 2: 1. lit. a rozporządzenia 853/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret drugie ustawy (pkt 18 decyzji I instancji); 2. lit. d rozporządzenia 853/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret drugie ustawy (pkt 19 decyzji I instancji).
Na podstawie § 1 pkt 12 rozporządzenia wymierzono jedną karę – 1000 zł - za naruszenie wymagań określonych w załączniku II sekcji III ust. 1 i załączniku II sekcji III ust. 3 rozporządzenia 853/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret drugie ustawy (pkt 20 decyzji I instancji).
Na podstawie § 1 pkt 13 rozporządzenia nałożono trzy kary - pierwszą w wysokości 2000 zł - 2000 zł za naruszenie wymagań określonych w załączniku III, sekcji I rozdziale VII ust. 1 rozporządzenia 853/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret drugie ustawy (pkt 2 decyzji organu I instancji); dwie po 500 zł każda - za naruszenie wymagań określonych w załączniku III, sekcji I: 1. rozdziale II ust. 3 rozporządzenia 853/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret drugie ustawy (pkt 22 decyzji organu I instancji); 2. rozdziale IV ust. 7 rozporządzenia 853/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret drugie ustawy (pkt 5 decyzji organu I instancji; k. 36-50v akt administracyjnych]).
Z powyższego wynika, że na podstawie § 1 pkt 7 rozporządzenia wymierzono kary za naruszenia wymienione w załączniku II rozporządzenia 852/2004, lecz naruszenia ujęte w innych rozdziałach załącznika. Na podstawie § 1 pkt 8 rozporządzenia wymierzono kary za naruszenia wymienione w załączniku II rozporządzenia 852/2004, lecz również ujęte w innych rozdziałach, a także w innych ustępach rozdziałów. Na podstawie § 1 pkt 9 rozporządzenia wymierzono kary za naruszenia wymienione w załączniku II rozdziale I rozporządzenia 852/2004, lecz ujęte w innych ustępach rozdziałów i określone innymi literami - poza dwoma przypadkami - wymienionymi w punkcie 7 i 11 decyzji I instancji. Mimo że w obu tych ostatnich przypadkach wymierzono karę za naruszenia ujęte w załączniku II rozdziale I ust. 2 lit. a rozporządzenia, to w punkcie 7 decyzji I instancji karę wymierzono za naruszenia związane z cieknącą i kapiącą wodą, co szczegółowo opisano w decyzji , a w punkcie 11 decyzji I instancji karę wymierzono za brak środka do dezynfekcji na stanowisku opalania tusz.
Na podstawie § 1 pkt 11 rozporządzenia wymierzono kary za naruszenia wymienione w załączniku II sekcji II ust. 2, lecz ujęte w innych literach tego ustępu .
Na podstawie § 1 pkt 13 rozporządzenia wymierzono kary za naruszenia wymienione w załączniku III sekcji I, lecz określone w innych rozdziałach sekcji I.
Mając na uwadze treść powyższego zestawienia Sąd I instancji stwierdził, że parokrotne wymierzenie kary na podstawie tego samego punktu (np. 9) § 1 rozporządzenia nie oznacza, że Spółkę parokrotne ukarano za to samo naruszenie, bowiem kary wymierzono za różne naruszenia stwierdzone w trakcie przeprowadzonych kontroli.
Kary pieniężne wymierzane są za stwierdzone faktyczne naruszenia norm prawnych w zakresie wymogów, jakie musi spełniać przedsiębiorca, by zapewnić bezpieczeństwo żywności. Choć w decyzji pierwszej instancji, utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy, w paru jej punktach znajdują się naruszenia mające podstawę prawną do wymierzenia kary na podstawie tego samego punktu rozporządzenia, to nie są to naruszenia tożsame. Powodują one inne zagrożenia przy produkcji, co wskazano wyżej. W tej sytuacji Sąd I instancji nie podzielił zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia prawa przez organy obu instancji przez nakładanie kar pieniężnych wielokrotnie na podstawie jednego przepisu o karach.
Nawet przyjęcie przeciwnego poglądu nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie.
Suma kar, wymierzona na podstawie § 1 pkt 7 rozporządzenia wynosi 1000 zł i mieści się w granicach kary wskazanych w tym przepisie - od 500 do 10000 zł.
Suma kar, wymierzona na podstawie § 1 pkt 8 rozporządzenia wynosi 15000 zł i mieści się w granicach kary wskazanych w tym przepisie - od 5000 do 33000 zł.
Suma kar, wymierzona na podstawie § 1 pkt 9 rozporządzenia wynosi 22000 zł i mieści się w granicach kary wskazanych w tym przepisie - od 2000 do 33000 zł.
Suma kar, wymierzona na podstawie § 1 pkt 11 rozporządzenia wynosi 10000 zł i mieści się w granicach kary wskazanych w tym przepisie - od 5000 do 33000 zł.
Suma kar, wymierzona na podstawie § 1 pkt 13 rozporządzenia wynosi 3000 zł i mieści się w granicach kary wskazanych w tym przepisie - od 500 do 10 000 zł.
Powiatowy Lekarz omyłkowo w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że kara wymierzona na podstawie § 1 pkt 13 rozporządzenia w punkcie 2 decyzji wynosi 500 zł, a nie 2000 zł. W ocenie Sądu jest to niewątpliwie omyłka. W sentencji decyzji wyraźnie wskazano kwotę kary - tak liczbowo, jak i słownie, a suma wszystkich kar wymieniona przez organ - 53 000 zł - odpowiada sumie wszystkich wskazanych w sentencji decyzji kwot kar. Naruszenie ujęte w punkcie 2 sentencji decyzji dotyczyło nieprzestrzegania przez pracowników łańcucha chłodniczego dla podrobów wołowych, czyli w tym przypadku przechowywania ich w zbyt wysokiej temperaturze, co stwarza możliwość namnażania się drobnoustrojów chorobotwórczych, stanowiących zagrożenie dla zdrowia i życia. Skarżąca - mimo stwierdzenia tej nieprawidłowości w trakcie kontroli w dniach [...] stycznia 2020 r. nie usunęła jej, a podczas kontroli sprawdzającej dnia [...] lutego 2020 r. temperatura przechowywania podrobów była jeszcze wyższa.
W ocenie Sądu I instancji organy prawidłowo wymierzyły karę pieniężną za stwierdzone naruszenia, biorąc pod uwagę zakres, wielość i rodzaj wszystkich stwierdzonych naruszeń, których dopuściła się skarżąca, jak również stopień i wagę powstałego wskutek tych naruszeń zagrożenia dla bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego, a w konsekwencji - zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego. Dla wymiaru kary znaczenie miał stwierdzony czas trwania poszczególnych naruszeń - niektóre trwały przez kilka miesięcy, co znalazło potwierdzenie w protokołach kolejnych kontroli. Jedynie w niektórych przypadkach skarżąca podjęła działania zapobiegawcze, a większość uchybień nie była przez skarżącą usuwana.
Wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę:
1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia;
2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara;
3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe;
4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa;
5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa;
6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła;
7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana (art. 189d kpa).
Zasadnie przy wymierzaniu poszczególnych kar organ miał na uwadze treść art. 189d kpa. Organ kierował się w szczególności oceną wagi i okoliczności naruszenia prawa, a w szczególności potrzebą ochrony życia lub zdrowia. Nałożone kary są sankcją przede wszystkim za stwierdzone naruszenia przepisów prawa mających w założeniu gwarantować ochronę zdrowia i życia ludzkiego. Stwierdzone naruszenia powodowały wysokie prawdopodobieństwo zagrożenia zdrowia czy życia ludzkiego.
Wszystkie poszczególne kary - poza jednym przypadkiem - nałożono w dolnych granicach wysokości kar przewidzianych rozporządzeniem. Wskazane przez organ przyczyny, dla której nałożono jedną karę, wyższą niż dolna granica kar, uzasadniają jej nałożenie w takiej właśnie wysokości.
W tej sytuacji zsumowaną wysokość nałożonych kar - 53000 zł - należy uznać za adekwatną do stwierdzonych naruszeń oraz spowodowanych nimi zagrożeń.
Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:
1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub
2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna (art. 189f § 1 kpa).
Zasadnie organ uznał - w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy - że waga naruszenia prawa nie była znikoma, a skarżąca nie zaprzestała naruszania prawa. Kolejne kontrole potwierdziły, że skarżąca dobrowolnie nie zaprzestała tych naruszeń. Nie miała miejsca sytuacja określona art. 189f § 1 pkt 2 kpa.
W ocenie Sądu I instancji decyzja Wojewódzkiego Lekarza, utrzymująca w mocy decyzję I instancji zawiera prawidłowe rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wziął pod uwagę wszelkie aspekty wymierzania kar pieniężnych, zasadnie uznając, że kara za wszystkie stwierdzone naruszenia wymierzona została zasadnie i w wysokości nie naruszającej przepisów rozporządzenia.
Decyzje organów obu instancji zawierają wszystkie konieczne elementy zarówno w sentencji, jak i w jej uzasadnieniu. W przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym Sąd nie stwierdził naruszeń przepisów postępowania, które uzasadniałyby uchylenie wydanych decyzji, ani naruszeń prawa materialnego, które mogłyby skutkować takim rozstrzygnięciem
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że organy nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego dotyczącego sytuacji majątkowej skarżącej, co miałoby wpływ na wymiar kary stwierdzić należy, że skarżąca w toku postępowania nie wskazywała jakichkolwiek okoliczności dotyczących jej sytuacji majątkowej, ani nie stawiała takiego zarzutu, który podniosła dopiero w skardze. Organy nie miały wobec tego podstaw, by dokonać oceny stanowiska skarżącej w tym zakresie. Warunki osobiste strony, na którą kara pieniężna jest nakładana, dotyczy tylko osoby fizycznej (art. 189d pkt 7 kpa; k. 37, 58-69v akt sądowych).
Skargę kasacyjną wywiodła [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...], reprezentowana przez adw. D. S., zaskarżając wyrok III SA/Gd w całości, zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego: art. 26 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z "2019 r. poz. 824 z późn. zm.") w zw. z § 1 pkt 7, 8, 9, 10, 11, 12 i 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1182) przez jego błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że dopuszczalne jest nakładanie kilku jednostkowych kar pieniężnych na podstawie jednego punktu ww. rozporządzenia, w sytuacji gdy ratio legis tego rozporządzenia uzasadnia jedynie możliwość nałożenia kar pieniężnych z poszczególnych punktów § 1 tego rozporządzenia, wyczerpujących wszystkie stwierdzone naruszenia z danego punktu.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego [zwrotu] kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych i 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa; zrzekła się rozpoznania sprawy na rozprawie (k. 84-89 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii wniósł o: oddalenie w całości skargi kasacyjnej; zasądzenie od skarżącego na rzecz [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii [zwrotu] kosztów postępowania [kasacyjnego], w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; oświadczył że nie wnosi o przeprowadzenie rozprawy (k. 98-100v akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
Skarżąca kasacyjnie nie podniosła zarzutów naruszenia prawa procesowego (art. 174 pkt 2 ppsa), przeto aprobowany przez Sąd I instancji stan faktyczny jest wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zarzut naruszenia prawa materialne został postawiony niestarannie. Sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (art. 133 § 1 ppsa; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 343-344, uw. 1). W dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego obowiązywała w brzmieniu jednolitego tekstu Dz. U. z 2020 r. poz. 1753 (który wszedł w życie dnia 9 października 2020 r.), nie zaś w brzmieniu jednolitego tekstu Dz. U. z "2019 r. poz. 824 z późn. zm." (jak to wskazał autor skargi kasacyjnej). Niestaranność ta nie stanowiła przeszkody dla rozpoznania zarzutu (uchwała I OPS 10/09).
Zarzut naruszenia art. 26 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1753) w zw. z § 1 pkt 7, 8, 9, 10, 11, 12 i 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1182) nie zasługiwał na uwzględnienie.
W orzecznictwie Sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że za każdy delikt administracyjny winna być wymierzona jedna kara. Prócz wskazanych przez organ odwoławczy wyroków: WSA w Szczecinie z 31.10. 2014 r. II SA/Sz 251/14 i NSA z 4.11.2016 r. II OSK 211/15, należy wskazać, że w wyroku z 12.2.2016 r. II OSK 1439/14, NSA uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 26 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006 r. nr 17 poz. 127) przez wymierzenie kar za każde ze stwierdzonych naruszeń. Kara pieniężna wymierzana jest za każde ze stwierdzonych naruszeń. Jeśli naruszeń tych jest klika to osoba, która ich się dopuściła obowiązana jest do zapłaty sumy wszystkich wymierzonych kar. W wyroku z 17.3.2021 r. I OSK 1110/21, w którym Naczelny Sąd Administracyjny kontrolował decyzje wydane na podstawie § 3 pkt 2 lit. t tiret trzecie i czwarte rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 maja 2014 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia określone w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt dotyczące postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego i produktami pochodnymi (Dz.U. 2014 poz 629) o zbliżonej konstrukcji normatywnej, NSA uznał, że "deliktem i powodem nałożenia kary nie jest wszak przewożenie produktów o określonej masie, ale każdorazowe wykonywanie transportu bez dokumentu... Brak jest podstaw do przyjęcia, że pomimo stwierdzenia 21 przypadków naruszenia przepisów i wykonania 21 przewozów bez wymaganego dokumentu, organ powinien nałożyć jedną karę pieniężną za wszystkie te naruszenia, wyznaczoną ogólną masą przewiezionych w ten sposób produktów. Zgodnie z § 3 pkt 2 lit. t) rozporządzenia, kara jest nakładana na osobę, która nie posiada dokumentu handlowego..." (uzasadnienie wyroku I OSK 1110/21). Naczelny Sąd administracyjny w niniejszym składzie poglądy te podziela.
Sąd I instancji trafnie uznał, że choć w decyzji I instancji, utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy, w paru jej punktach znajdują się naruszenia mające podstawę prawną do wymierzenia kary na podstawie tego samego punktu rozporządzenia, to nie są to naruszenia tożsame. Powodują one inne zagrożenia przy produkcji, co wskazano wyżej. Sąd I instancji słusznie nie podzielił zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia prawa przez organy obu instancji przez nakładanie kar pieniężnych wielokrotnie na podstawie jednego przepisu rozporządzenia o karach, skoro każda kara została nałożona na inny delikt, spełniający dyspozycje innego przepisu rozporządzenie nr 852/2004 bądź rozporządzenie nr 853/2004.
Skoro zaskarżony wyrok oparty jest na prawidłowej wykładni art. 26 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1753) w zw. z § 1 pkt 7, 8, 9, 10, 11, 12 i 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1182), a żaden z argumentów podniesionych w skardze kasacyjnej wykładni tej nie podważył, to skarga kasacyjna podlegała oddaleniu (art. 184 ppsa).
Wniosek [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należało oddalić, bowiem organ nie wykazał, by poniósł koszty postępowania kasacyjnego (nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika ani nie uiścił opłat sądowych).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło