I GSK 2484/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-05-19

Skład orzekający: Hanna Kamińska, Małgorzata Grzelak, Izabella Janson

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty położone w granicach lotniska, które nie są wykorzystywane do działalności lotniczej, ale są użytkowane rolniczo, mogą być kwalifikowane do płatności bezpośrednich w ramach systemów wsparcia bezpośredniego?
Ratio decidendi
Grunty położone w granicach lotniska, niezależnie od faktycznego sposobu ich wykorzystania, są uznawane za obszary wykorzystywane głównie do działalności pozarolniczej. W związku z tym nie kwalifikują się do płatności bezpośrednich w ramach systemów wsparcia, nawet jeśli są użytkowane rolniczo. Przepisy krajowe, powołując się na kompetencje wynikające z prawa unijnego, jednoznacznie wyłączają takie obszary z możliwości przyznania płatności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania T. Z. płatności bezpośrednich na rok 2015, w tym jednolitej płatności obszarowej i płatności na zazielenienie, ze względu na to, że sporne działki ewidencyjne znajdowały się w granicach lotniska Sz. D. Organy administracji uznały, że grunty te, jako część lotniska, są wykorzystywane głównie do działalności pozarolniczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 61/18 w sprawie ze skargi T. Z. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 15 marca 2018r., sygn. akt I SA/Sz 61/18 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369, obecnie: Dz.U. z 2022r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę T. Z. (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej też: "Dyrektor ARiMR", "organ II instancji") z [...] grudnia 2017r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. Decyzją z [...] czerwca 2016r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Golczewie (dalej też: "organ I instancji") odmówił T. Z. przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności na zazielenienie oraz płatności redystrybucyjnej i przyznał płatność do bydła, płatność do krów oraz kwotę zwrotu dyscypliny finansowej. W następstwie rozpoznania odwołania skarżącego decyzją z [...] września 2016r., nr [...] Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z [...] czerwca 2017r., nr [...], organ I instancji: odmówił stronie przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył na skarżącego sankcję w wysokości 35.574,62 zł, odmówił przyznania płatności na zazielenienie, odmówił przyznania płatności redystrybucyjnej (dodatkowej) i nałożył sankcję w wysokości 5.103,30 zł , przyznał płatność do bydła w wysokości 4.685,18 zł, płatność do krów w wysokości 7.510,48 zł oraz kwotę zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 45,96 zł. Stwierdził, że całe powierzchnie działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] nie kwalifikują się do płatności, ponieważ stanowią teren lotniska w rozumieniu art. 2 ust. 4 ustawy z 3 lipca 2012r. Prawo lotnicze (Dz.U. z 2017r., poz. 959), zaś regulacja § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U. z 2015r., poz. 351 ze zm.; dalej: "rozporządzenie szczegółowe") nakazuje uznawanie m.in. terenów lotnisk za obszary wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności pozarolniczej. Sprawia to, że nie można zaliczyć gruntów wchodzących w skład takiego obiektu do kwalifikujących się hektarów w rozumieniu regulacji art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347.608; dalej: "rozporządzenie nr 1307/2013"), a co za tym idzie - nie można ich uznać za uprawnione do jednolitej płatności obszarowej i płatności powiązanych w oparciu o art. 8 ust. 1 ustawy z 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015r., poz. 1551 ze zm.; dalej: "ustawa o płatnościach"). Wobec tego organ I instancji stwierdził, że maksymalny obszar kwalifikowany, obszar kwalifikowany do płatności (PEG) dla ww. działek wynosi 0,00 ha. W zakresie płatności do bydła wskazał, że do płatności zatwierdzono 26 z zadeklarowanych 30 sztuk zwierząt, gdyż cztery sztuki urodziły się po [...] maja 2015r., wobec czego nie mogły zostać uznane za kwalifikujące się do płatności, zaś ich zgłoszenie we wniosku organ I instancji uznał za przedeklarowanie, podlegające sankcjom, polegającym na obniżeniu należnej płatności na podstawie art. 31 ust. 2 akapit 1 pkt b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48 ze zm.). Natomiast w odniesieniu do płatności do krów wskazał, że z zadeklarowanych we wniosku do przyznania płatności 24 zwierząt wszystkie kwalifikują się do płatności. Organ wyjaśnił również podstawy prawne przyznania producentowi płatności z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej. Decyzją z [...] grudnia 2017r., nr [...] Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Oddalając skargę na powyższą decyzję wskazanym na wstępie wyrokiem z 15 marca 2018r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności zauważył, że spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odmiennej oceny przez organy oraz skarżącego możliwości zakwalifikowania do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Podkreślił, że kwestie dotyczące płatności do zwierząt pozostawały poza sporem. Natomiast działki znajdujące się w granicy lotniska Sz. D. były użytkowane przez zarządzającego na podstawie umowy użyczenia między Gminą Miasta Sz. a ["A."], co zdaniem organu oznaczało, że wchodzą w skład lotniska i jako takie są obszarami wykorzystywanymi głównie do działalności pozarolniczej. Natomiast zdaniem skarżącego skoro z informacji ["B."] z [...] listopada 2015r. wynika, że działki te w całości lub części nie są wykorzystywane do prowadzenia działalności związanej z działalnością lotniczą, a skarżący wykonuje na nich zabiegi agrotechniczne, to do gruntów tych płatności powinny być przyznane. Sąd I instancji przywołał treść art. 32 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013r. (Dz.U.UE.L.2013.347.608), który traktuje o aktywacji uprawnienia do płatności, ust. 2 tego artykułu zawierający definicję kwalifikującego się hektara, a także ust. 3 mówiący o użytkach rolnych gospodarstwa rolnego wykorzystywanych także do prowadzenia działalności pozarolniczej. WSA przypomniał, że w przytoczonym § 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U. z 13 marca 2015r.) normodawca wskazał, że lotniska, boiska sportowe i pola golfowe uznaje się za obszary, które są wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności pozarolniczej, o których mowa w art. 32 ust. 3 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013. Tym samym lotniska zostały uznane wprost za obszary, które są wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności pozarolniczej. WSA przypomniał, że sporne działki wbrew twierdzeniom skarżącego wchodzą w skład lotniska, bowiem zgodnie z pismem Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z 1 grudnia 2015r. działki ewidencyjne [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] znajdują się w granicy lotniska Sz. D., a stosownie do treści art. 21 ust. 2 pkt 8 ustawy z 3 lipca 2002r. Prawo lotnicze (Dz.U. z 2017r., poz. 959 ze zm.), do zadań i kompetencji tego organu należy prowadzenie rejestru lotnisk. Według Sądu I instancji w świetle treści powyższych przepisów, jeżeli dany obszar znajduje się w obrębie lotniska obojętne jest czy obszar ten jest wykorzystywany jako lotnisko i w jakim zakresie. Organy przyznające płatności nie mają kompetencji do oceny czy prowadzona faktycznie na obszarze znajdującym się w obrębie lotniska działalność rolnicza jest główną działalnością prowadzoną na tym obszarze czy też nie. Nie mają także kompetencji do oceny czy dany obszar jest lotniskiem. Zatwierdzony przez ministra właściwego do spraw transportu plan generalny lotniska jest dokumentem niezbędnym przy uzyskaniu zgody na jego założenie (art. 55 ust. 1 i 3 pkt 2a Prawa lotniczego), dokument ten po uzyskaniu zgody na założenie lotniska pozostaje w rejestrze lotnisk cywilnych (art. 58 ust. 1 i 2 Prawa lotniczego). Tym samym w opinii WSA organy w przedmiotowej sprawie nie mogły naruszyć art. 2 pkt 4 Prawa lotniczego przez niezasadne uznanie spornego obszaru za lotnisko skoro były związane informacją właściwego organu o tym, że dane działki znajdują się w obrębie lotniska. Za niezasadne uznał również zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. T. Z. w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości, przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił : I. Naruszenie przepisów prawa procesowego, t.j: a) art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. wyrażające się w braku wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechaniu dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy prowadzące do uznania przez Sąd I instancji, że teren objęty wnioskiem o przyznanie płatności znajdował się na terenie lotniska, gdy w rzeczywistości z terenu lotniska wyłączone są powierzchnie które nie są przeznaczone do wykonywania startów i lądowań i naziemnego ruchu statków powietrznych. II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, t.j.: a) art. 32 ust. 3 lit. b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. UE L 347 z 20.12.2013r. ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem nr 1307/2013, w związku z § 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu, polegające na jego wadliwej wykładni prowadzącej do wykluczenia z prawa do płatności gruntów wykorzystywanych rolniczo ze względu na jego położenie, mimo że na terenie objętym wnioskiem nie jest prowadzona działalność lotnicza i grunt ten nie służy realizacji zadań lotniska; b) art. 2 pkt 4 ustawy Prawo lotnicze przez ich niewłaściwą wykładnię prowadzącą do błędnego zakwalifikowania do lotniska terenu, który nie jest przeznaczony do wykonywania startów, lądowań i naziemnego lub nawodnego ruchu statków powietrznych, wraz ze znajdującymi się w jego granicach obiektami i urządzeniami budowlanymi o charakterze trwałym, wpisany do rejestru lotnisk, w sytuacji, gdy prowadzona jest na tym terenie jedynie działalność rolnicza. Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust 1 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2021r., poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej, należy tę ocenę poprzedzić koniecznym w rozpatrywanej sprawie wyjaśnieniem, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują całkowicie kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a.). Ponadto art. 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że Sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu wskazanie dlaczego powinien być zastosowany. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej, wskazać należy, że nie zasługują one na uwzględnienie, a orzekający w sprawie Sąd I instancji, oddalając skargę, prawidłowo ocenił wydane w sprawie decyzje administracyjne. Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując kontroli powyższego wyroku WSA i akceptując treść rozstrzygnięcia tego Sądu, na wstępie rozważań dotyczących zarzutów skarżącego kasacyjnie uznaje za zasadne wskazanie istotnych elementów normatywnych, a dotyczących przed wszystkim charakteru prawnego gruntów, które zdaniem strony skarżącej kasacyjnie mogą stanowić grunty, które mogą być wykorzystywane dla działalności rolniczej. Skarżący kasacyjnie podnosząc w pkt II.a) petitum skargi kasacyjnej naruszenie art. 32 ust. 3 lit. b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. UE L 347 z 20.12.2013r. ze zm.), w związku z § 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu, zarzuca jego błędną wykładnię prowadzącą do wykluczenia z prawa do płatności gruntów wykorzystywanych rolniczo ze względu na jego położenie, mimo że na terenie objętym wnioskiem nie jest prowadzona działalność lotnicza i grunt ten nie służy realizacji zadań lotniska. Zarzuty te nie są zasadne. Wskazać należy, że trafnie Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku zwrócił uwagę na brak po stronie skarżącego przesłanek przyznania płatności bezpośrednich gdyż zakwestionowane obszary deklarowanych działek rolnych nie można uznać za "kwalifikujące się hektary" w rozumieniu art. 32 ust. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013r., co w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich jest jedną z koniecznych przesłanek do uzyskania przedmiotowej płatności. Następnie w art. 32 ust. 3 unijny prawodawca zawarł następującą regulację: "Do celów ust. 2 lit. a): a) w przypadku gdy użytki rolne gospodarstwa rolnego wykorzystywane są także do prowadzenia działalności pozarolniczej, obszar ten uznaje się za wykorzystywany głównie do prowadzenia działalności rolniczej, pod warunkiem że jej prowadzenie nie jest znacząco utrudnione przez intensywność, charakter, okres trwania i harmonogram działalności pozarolniczej; b) państwa członkowskie mogą sporządzić wykaz obszarów, które są wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności pozarolniczej. Państwa członkowskie ustanawiają kryteria wykonania niniejszego ustępu na swoim terytorium." Stosownie do przytoczonych powyżej regulacji za kwalifikujący się hektar mogą być uznane użytki rolne gospodarstwa rolnego wykorzystywane nie tylko wyłącznie do działalności rolniczej, lecz także obszary wykorzystywane w przeważającym zakresie do działalności rolniczej. Jednocześnie jednak, gdy użytki rolne gospodarstwa rolnego wykorzystywane są także do prowadzenia działalności pozarolniczej, obszar ten uznaje się za wykorzystywany głównie do prowadzenia działalności rolniczej, pod warunkiem że jej prowadzenie nie jest znacząco utrudnione przez intensywność, charakter, okres trwania i harmonogram działalności pozarolniczej. Czyli co do zasady z unormowań unijnych wynika, że jeżeli grunt jest wykorzystywany zarówno do działalności rolniczej, jak i do działalności pozarolniczej, to uznawany jest on za wykorzystywany głównie do działalności rolniczej o ile jej prowadzenie nie jest znacząco utrudnione przez drugi rodzaj działalności. Jednak norma ta powinna być uznana za względną gdyż już w następnej jednostce redakcyjnej art. 32, czyli w ust. 3 lit. b wskazano, że państwa członkowskie mogą sporządzić wykaz obszarów, które są wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności pozarolniczej oraz że państwa członkowskie ustanawiają kryteria wykonania niniejszego ustępu na swoim terytorium. Tym samym to państwa członkowskie uzyskały kompetencję do wprowadzenia do swoich systemów prawnych uregulowań, w których wskażą jakie obszary uznają za wykorzystywane głownie do prowadzenia działalności pozarolniczej. Skorzystanie z tej kompetencji przez ustawodawców krajowych wyłączy stosowanie normy z art. 32 ust. 3 lit. a odnośnie oceny wpływu działalności pozarolniczej na działalność rolniczą. Normodawca krajowy skorzystał z opisanej powyżej kompetencji i w obowiązującym w roku przyznawanej płatności § 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U. z 13 marca 2015r.) wskazał, że lotniska, boiska sportowe i pola golfowe uznaje się za obszary, które są wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności pozarolniczej, o których mowa w art. 32 ust. 3 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013. Tym samym lotniska zostały uznane wprost za obszary, które są wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności pozarolniczej. Podkreślenia wymaga, że w powyżej cytowanym przepisie nastąpiło odwołanie do rozporządzenia nr 1307/2013, co oznacza, że przepis § 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu, jest normą wykonawczą w stosunku do przyznanej państwu członkowskiemu w rozporządzeniu unijnym nr 1307/2013 kompetencji. Organy w rozpoznawanej sprawie zatem w sposób prawidłowy zinterpretowały i zastosowały wskazane powyżej przepisy a zarzut ich naruszenia sformułowany w skardze kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z pismem Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z 1 grudnia 2015r., działki ewidencyjne [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] znajdują się w granicy lotniska Sz. D.. Podkreślić należy, że w myśl art. 2 ust. 4 ustawy z 3 lipca 2002r. Prawo lotnicze (Dz.U. z 2013r. poz. 1393 ze zm.), "Lotnisko"- jest to wydzielony obszar na lądzie, wodzie lub innej powierzchni w całości lub części przeznaczony do wykonywania startów, lądowań i naziemnego ruchu statków powietrznych, wraz ze znajdującymi się w jego granicach obiektami i urządzeniami budowlanymi o charakterze trwałym, wpisany do rejestru lotnisk. Jednakże treść § 3 wyżej cyt. Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015r. obowiązującego w 2015r. ma przesądzające znaczenie, iż lotnisko uznaje się za obszary wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności pozarolniczej. Z tych względów sporne działki, ponieważ znajdują się w obszarze lotniska, są wyłączone z płatności niezależnie od tego, że znajdują się poza częścią lotniczą lotniska. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie nie może mieć zastosowania Wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie sygn. akt C-684/13 Johannes Demmer przeciwko Fodevareministeriets Klagecenter z 2 lipca 2015r., gdyż odnosi się on do dawnego stanu prawnego tj. art. 44 ust. 2 rozporządzenia 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemu wsparcia dla rolników oraz art. 34 ust. 2 lit. a Rozporządzenia nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla zakładów i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników. Wskazując na powyższe według Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie nie wystarczyło wykazanie, że skarżący jest posiadaczem samoistnym jakichkolwiek działek, na których dokonywane były czynności agrotechniczne. Konieczne było ponadto wykazanie, że działki te mieściły się w kategorii ujętej w art. 32 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013. Nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. wyrażające się w braku wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechaniu dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy prowadzące do uznania przez Sąd I instancji, że teren objęty wnioskiem o przyznanie płatności znajdował się na terenie lotniska, gdy w rzeczywistości z terenu lotniska wyłączone są powierzchnie które nie są przeznaczone do wykonywania startów i lądowań i naziemnego ruchu statków powietrznych. Odnosząc się w pierwszej kolejności do naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. zauważyć należy, że w systemie płatności rolniczych ustawodawca odmiennie uregulował zasady prowadzenia tych postępowań, zmodyfikował reguły wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 2). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 3). Uwzględniając zacytowaną treść art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku. Mianowicie ustawodawca nie przewidział w tym przypadku obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 k.p.a. przyjmując odmienną zasadę, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczone zostały również zasady czynnego udziału stron postępowaniu i udzielania informacji, przez ustalenie, że organ zobowiązany jest ich przestrzegać tylko na żądanie strony. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło