II OSK 2533/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-05-14
Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Tomasz Zbrojewski, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utwardzenie terenu o wymiarach 5,12 m x 21,00 m, wykorzystywane jako miejsca postojowe, które zostało wykonane w 2019 r., podlega przepisom Prawa budowlanego, w tym przepisom rozporządzenia technicznego określającym wymogi dotyczące odległości od granicy działki i budynków mieszkalnych oraz minimalnych wymiarów stanowisk postojowych, nawet jeśli liczba miejsc postojowych nie przekracza 10 i nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że utwardzenie terenu wykorzystywane jako miejsca postojowe, nawet jeśli nie wymagało pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, podlega przepisom Prawa budowlanego i rozporządzenia technicznego. Organy nadzoru budowlanego mają kompetencje do kontroli zgodności takich robót z prawem, a stwierdzone naruszenia wymogów dotyczących odległości od granicy działki i budynków mieszkalnych oraz wymiarów stanowisk postojowych uzasadniały nakazanie rozbiórki części utwardzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę części utwardzenia wykorzystywanego jako miejsca postojowe ze względu na naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy działki i budynku mieszkalnego oraz wymiarów stanowisk postojowych. Spółka A. sp. z o.o. twierdziła, że utwardzenie powstało przed 1995 r. i nie podlega przepisom Prawa budowlanego. Organy ustaliły, że utwardzenie zostało wykonane w 2019 r. i pełni funkcję miejsc postojowych, naruszając przepisy rozporządzenia technicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Joanna Pietraś-Skobel po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 304/22 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 listopada 2021 r. nr 1521/21 w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 304/22, oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "skarżąca lub Spółka") na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 listopada 2021 r. nr 1521/21, którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Mińsku Mazowieckim z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr 374/2021., nakładającą na skarżącą obowiązek wykonania - w określonym terminie - robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych przy budowie miejsc postojowych znajdujących się na utwardzonej powierzchni gruntu o wymiarze 5,12 m x 21,00 m na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gmina Dębe Wielkie, do stanu zgodnego z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 2 pkt 1 lit. a oraz § 21 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej jako "rozporządzenie techniczne"), polegających na:
1. rozbiórce części utwardzenia wykorzystywanego jako miejsca postojowe dla samochodów osobowych od strony zachodniej, tak aby odległość miejsc postojowych od:
a) okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na działce o nr ewid. [...] nie była mniejsza niż 7,00 m;
b) granicy działki o nr ewid. [...] wynosiła co najmniej niż 3,00 m
2. wykonaniu części utwardzania do wykorzystania jako miejsca postojowe od strony wschodniej, tak aby powstało nie więcej niż 10 stanowisk postojowych dla samochodów osobowych, wyznaczonych przerywanymi liniami poziomymi o wymiarach, co najmniej:
a) 2,5 m szerokości i 5,00 m długości lub
b) 3,6 m szerokości i 5,00 m długości, w przypadku użytkowanych przez osoby niepełnosprawne;
w części dotyczącej pkt 1 lit. b decyzji organu I instancji i w tym zakresie nakazano rozbiórkę części utwardzenia wykorzystywanego jako miejsca postojowe dla samochodów osobowych od strony zachodniej, tak aby odległość miejsc postojowych od granicy działki o nr ewid. [...] wynosiła co najmniej niż 3,00 m. W pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych w sprawie.
M. G. w piśmie z 30 grudnia 2019 r. wystąpiła do PINB w Mińsku Mazowieckim z prośbą o sprawdzenie prawidłowości zagospodarowania działki nr [...], położonej w miejscowości [...], gmina Dębe Wielkie. Organ 5 lutego 2020 r. przeprowadził oględziny na wskazanej nieruchomości podczas których ustalono, że znajduje się tam m.in. hala magazynowa konstrukcji stalowej oraz utwardzenie terenu wykonane z płyt betonowych, częściowo z kostki trylinki. Część utwardzenia służy jako parking dla samochodów osobowych. Biorący udział w oględzinach prokurent Spółki B. S. oświadczył, że utwardzenie było wykonane w 2019 r. Sporządzono protokół kontroli, do którego załączono szkic terenu działki i dokumentację fotograficzną.
Następnie organ uzyskał kopię zgłoszenia Spółki z dnia 2 września 2019 r. realizacji zamierzenia inwestycyjnego w postaci budowy hali namiotowej tymczasowej wraz z utwardzeniem terenu na ww. działce oraz kopię decyzji Wójta Gminy Dębe Wielkie z dnia 30 lipca 2019 r. znak SR.6730.105.2019, ustalającą warunki zabudowy dla skarżącej spółki na budowę budynku magazynowo-biurowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na ww. działce.
Organ I instancji 18 maja 2020 r. wszczął postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania części utwardzenia gruntu na cele budowlane, znajdującego się na przedmiotowej działce.
Postanowieniem z 26 sierpnia 2020 r. nr 319/2020, powołując się na art. 50 ust. 1 pkt 4, ust.3 p.b., PINB w Mińsku Mazowieckim wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie miejsc postojowych znajdujących się na utwardzonej powierzchni gruntu o wymiarze 5,12 m x 21,00 m na ww. działce i nałożył na skarżącą obowiązek sporządzenia oceny technicznej rozstrzygającej o zgodności ww. miejsc postojowych z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 2 pkt 1 lit. a oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia technicznego.
Zostało ono uchylone przez MWINB postanowieniem z dnia 27 października 2020 r. nr 1670/20, bowiem błędnie skorzystano z art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. Wskazano, że roboty budowlane dotyczące budowy miejsc postojowych nie były prowadzone, a zatem brak było podstaw do wstrzymania robót budowlanych.
Następnie PINB postanowieniem z dnia 21 grudnia 2020 r. nr 470/2020, powołując się na art. 81c ust. 2 i ust. 3 p.b., nałożył na skarżącą spółkę obowiązek sporządzenia oceny technicznej ww. miejsc postojowych zawierającej: informację o zgodności z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 2 pkt 1 lit. a oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia technicznego; opis techniczny z uwzględnieniem lokalizacji, wymiarów i przeznaczeniu miejsc postojowych oraz opis materiałów budowlanych, z jakich wykonane zostały miejsca postojowe
Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej spółki, MWINB postanowieniem z dnia 25 lutego 2021 r. nr 26221, uchylił ww. postanowienie PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ II instancji wskazał, że PINB nie wykazał, że istnieją uzasadnione przesłanki do zastosowania art. 81c ust. 2 p.b. w stosunku do przedmiotu postępowania. Przeprowadzone w sprawie czynności kontrolne nie potwierdziły wystąpienia wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych czy też stanu technicznego miejsc postojowych znajdujących się na utwardzonej nawierzchni gruntu.
Decyzją z dnia 30 marca 2021 r. nr 141/2021, PINB w Mińsku Mazowieckim, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 7, art. 52 p.b., nałożył na Spółkę obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych przy budowie ww. miejsc postojowych, do stanu zgodnego z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 2 pkt 1 lit. a oraz § 21 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia technicznego, w sposób wskazany w jej rozstrzygnięciu.
Powyższa decyzja została uchylona w całości przez MWINB decyzja z 10 czerwca 2021 r. nr 687/21 i sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy miał wątpliwości odnośnie do zakresu i charakteru nałożonego obowiązku. W jego ocenie nie wiadomo w jaki sposób, bez ingerencji w charakterystyczne parametry utwardzonej powierzchni gruntu, na którym zlokalizowano miejsca postojowe, doprowadzić inwestycję do zgodności z przepisami rozporządzenia technicznego. Jednym z rozwiązań mogłoby być nakazanie rozebrania części utwardzenia znajdującego się zbyt blisko granicy sąsiedniej działki, lecz nie mogłoby to być uznane za przebudowę.
Ponownie rozpoznając sprawę PINB w Mińsku Mazowieckim decyzją z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr 374/2021 nałożył na skarżącą obowiązek wykonania – w określonym terminie - robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych przy budowie miejsc postojowych znajdujących się na utwardzonej powierzchni gruntu o wymiarze 5,12 m x 21,00 m na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gmina Dębe Wielkie, do stanu zgodnego z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 2 pkt 1 lit. a oraz § 21 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia technicznego, w sposób wskazany na wstępie uzasadnienia.
Mając na uwadze treść § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 2 pkt 1 lit. a oraz § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia technicznego organ I instancji wskazał, że roboty budowlane prowadzone przy budowie miejsc postojowych znajdujących się na utwardzonej powierzchni gruntu o wymiarze 5,12 m x 21,00 m na omawianej działce zostały wykonane w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w rozporządzeniu technicznym. Zauważył, że odległość miejsc postojowych od granicy z działką [...] wynosi 2,27 m, do budynku na sąsiedniej działce wynosi ok. 6,40 (odczyt ze skali) oraz brak jest określenia liniami na jaką liczbę samochodów osobowych wyznaczony jest parking oraz nie zostały one wyznaczone, co uniemożliwia prawidłowe korzystanie z tych miejsc, jak i prawidłowe określenie ich ilości, gdyż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 10 oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b. budowa miejsc postojowych nie wymaga także zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej w ilości do 10 stanowisk włącznie.
W odwołaniu skarżąca zakwestionowała przyjętą przez organ klasyfikację prawną wykonanego utwardzenia gruntu jakoby stanowiło ono obiekt budowlany – miejsca postojowe. Zarzucono braki w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym odnośnie daty powstania tego utwardzenia terenu jak i swojego udziału w jego powstaniu. Wskazano, że roboty te powstały przed 1995 r. przed wejściem w życie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. Podkreślono braki w prawidłowym uzasadnieniu decyzji.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 25 listopada 2021 r. uchylił decyzję I instancji w części dotyczącej pkt 1 lit. b sentencji rozstrzygnięcia i w tym zakresie nakazał rozbiórkę części utwardzenia wykorzystywanego jako miejsca postojowe dla samochodów osobowych od strony zachodniej, tak aby odległość miejsc postojowych od granicy działki o nr ewid. [...] wynosiła co najmniej niż 3,00 m. W pozostałym zakresie decyzję I instancji utrzymał w mocy.
Organ podzielił argumentację organu I instancji i stwierdził, że wskazane w sentencji decyzji roboty budowlane doprowadzą do spełnienia minimalnych wymogów przewidzianych w § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia technicznego. Wyjaśnił, że uchylenie decyzji w części dotyczącej pkt 1 lit. b sentencji wynikało z tego, że organ I instancji błędnie oznaczył działkę wobec granicy której miejsca postojowe winny spełniać wymagania dotyczące odległości. Pierwotnie wskazana działka o nr ewid. [...] nie sąsiaduje z działką, na której zlokalizowane są miejsca postojowe tj. o nr ewid. [...] (działka o nr ewid. [...] usytuowana jest w znacznej odległości od działki o nr ewid. [...] - vide: wydruk z Systemu Informacji Przestrzennej). Działką sąsiednią wobec działki o nr ewid. [...] na wysokości miejsc postojowych jest działka o nr ewid. [...].
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ podniósł, że fakt realizacji utwardzenia działki o nr ewid. [...], został wskazany przez B. S. - prokurenta A. sp. z o.o., który złożył oświadczenie w tym względzie pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Dodatkowo jego oświadczenie koresponduje z oświadczeniem M. G. zawartym w piśmie z dnia 10 listopada 2020 r. Wbrew twierdzeniom skarżącej organ powiatowy właściwe określił przedmiot postępowania. Materiał dowodowy sprawy w sposób niebudzący wątpliwości potwierdził szczególną funkcję użytkową utwardzenia o wymiarach 5,12 m x 21,00 m jako miejsc postojowych dla samochodów osobowych. Analiza akt sprawy potwierdza, że ww. utwardzenie stanowi samoistną budowlę tj. zostało zrealizowane dla stworzenia obiektu budowlanego o określonej funkcji (w badanej sprawie miejsc postojowych).
W wyniku rozpoznania skargi Spółki na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.
Zdaniem Sądu I instancji skarga nie zasługiwała na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego.
Wskazując na przedmiot zaskarżenia i zawarte tam rozstrzygnięcie Sąd przywołał treść art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 7 p.b. art. 50 ust. 1 p.b. oraz art. 51 ust. 1 tej ustawy stanowiące podstawę prawną podstawę prawną zaskarżonej decyzji.
Sąd zauważył, że postępowanie naprawcze, o jakim mowa w art. 51 p.b. polega na wydaniu jednej z trzech decyzji określonych w ust. 1 przywołanego przepisu. W sytuacji, gdy zachodzi brak możliwości naprawy samowolnie wykonanych robót budowlanych (pkt 1), tj. powstała niedająca się usunąć niezgodność z przepisami prawa, organ obowiązany jest nakazać zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, albo też doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja taka kończy postępowanie naprawcze. Jeśli natomiast możliwe jest doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z przepisami i nie jest to przypadek odstąpienia od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę (najczęściej naruszenie innych przepisów lub warunków bezpieczeństwa), organ orzeka o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (pkt 2). Z kolei w przypadku, gdy wystąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę (pkt 3), właściwy organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
Istota decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. polega na tym, że na inwestora nakłada się obowiązek wykonania, w wyznaczonym terminie, określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Stan zgodny z prawem oznacza przy tym m. in. zgodność z przepisami prawa administracyjnego materialnego, przede wszystkim z określonymi tam warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Z kolei z art. 51 ust. 7 p.b. wynika, że przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio również wówczas, gdy roboty budowlane, o których mowa w art. 50 ust. 1, zostały już wykonane, z czego można wnioskować, że w związku z tym nie zostało wydane postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. W takim przypadku nie ma też zastosowania zastrzeżenie z art. 51 ust. 1, że decyzja musi być wydana przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, wydania decyzji na podstawie tego przepisu nie poprzedza, bowiem postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 3 lipca 2008 r., II SA/Po 617/2007, Lexis.pl nr 3920406; wyrok NSA z 26 stycznia 2011 r., II OSK 165/2010, Lexis.pl nr 2580475).
Sąd zaakceptował stanowisko organów, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że na utwardzonej powierzchni gruntu o wymiarze 5,12 m x 21,00 m znajdującej się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gmina Dębe zlokalizowane zostały miejsca postojowe. Powyższe potwierdzają ustalenia czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 5 lutego 2020 r. oraz wykonana podczas tej kontroli dokumentacja zdjęciowa przedstawiająca zaparkowane samochody osobowe. Wobec tego za bezzasadne Sąd uznał zarzuty skarżącej, jakoby utwardzenie to takiej funkcji – miejsc postojowych - nie pełniło. Twierdzenie to nie znajduje żadnego uzasadnienia w świetle zebranego materiału dowodowego, a strona skarżąca nie przedstawiła żadnych kontrdowodów, które zanegowały ustalenia organu I instancji, pomimo długiego okresu trwania postępowania dowodowego (prawie dwa lata).
Sąd przyznał rację organom, że w niniejszej sprawie należało stosować przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Słusznie organy podnosiły, że z oświadczenia B. S. - prokurenta A. sp. z o.o., złożonego podczas ww. czynności kontrolnych wynika, że utwardzenie terenu ww. działki nastąpiło w 2019 roku. Koresponduje to z oświadczeniem M. G. zawartym w piśmie z dnia 10 listopada 2020 r. Skarżąca spółka nie przedstawiła żadnego przeciwdowodu, z którego wynikałoby, że omawiane utwardzenie terenu, przeznaczone pod miejsca parkingowe, zostało wykonane 30 lat temu. Niewystarczające jest w tym zakresie oświadczenie strony skarżącej, która w żaden sposób nie komentuje oświadczenia B. S. z dnia 5 lutego 2020 r.
Sąd wskazał, że zgodnie z:
- § 19 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia technicznego odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od: placu zabaw dla dzieci, boiska dla dzieci i młodzieży, okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku opieki zdrowotnej, w budynku oświaty i wychowania, w budynku mieszkalnym, w budynku zamieszkania zbiorowego, z wyjątkiem: hotelu, motelu, pensjonatu, domu wypoczynkowego, domu wycieczkowego, schroniska młodzieżowego i schroniska, nie może być mniejsza niż: dla samochodów osobowych: 7 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie;
- § 19 ust. 2 pkt 1 lit a rozporządzenia technicznego stanowiska postojowe, w tym również zadaszone, oraz otwarte garaże wielopoziomowe należy sytuować na działce budowlanej w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż: dla samochodów osobowych:3 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie;
- § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia technicznego stanowiska postojowe dla samochodów powinny mieć wymiary wynoszące co najmniej: szerokość 2,5 m i długość 5 m - w przypadku samochodów osobowych.
Sąd zauważył, że skarżąca nie neguje, że ustalono, iż lokalizacja spornych miejsc postojowych na działce o nr ewid. [...] narusza ww. przepisy rozporządzenia technicznego z uwagi na usytuowanie w odległości wynoszącej 2,27 m od granicy działki sąsiedniej o nr ewid. [...] (wymagane min. 3,00 m) oraz ok. 6,40 m (odczyt ze skali) od budynku mieszkalnego znajdującego się na w/w działce tj. [...], który posiada od strony wschodniej otwory okienne (wymagane min. 7,00 m). Słusznie zatem wdrożono tryb naprawczy i w zaskarżonych rozstrzygnięciach nakazano rozbiórkę części utwardzenia wykorzystywanego jako miejsca postojowe dla samochodów osobowych od strony zachodniej, tak aby odległość miejsc postojowych od granicy działki ewid. nr [...] oraz okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na działce o nr ewid. [...] była zgodna z ww. przepisami.
Prawidłowo też nakazano, w świetle brzmienia § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia technicznego, określającego minimalne wymiary dla stanowisk postojowych dla samochodów osobowych, konieczność wykonania części utwardzania do wykorzystania jako miejsca postojowe od strony wschodniej, tak aby powstało nie więcej niż 10 stanowisk postojowych dla samochodów osobowych, wyznaczonych przerywanymi liniami poziomymi o wymiarach, co najmniej 2,5 m szerokości i 5,00 m długości lub 3,6 m szerokości i 5,00 m długości, w przypadku użytkowanych przez osoby niepełnosprawne.
Sąd podkreślił, że zgodnie z zapisami ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., (w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r.) ustawodawca zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę realizację miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie (art. 29 ust. 1 pkt 10 p.b.). Budowa ww. miejsc postojowych we wskazanej ilości nie wymagała także dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej (brak odniesienia do art. 29 ust. 1 pkt 10 w art. 30 ww. ustawy). Z opisaną sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie albowiem na utwardzeniu o długości 21,00 m i szerokości 5,12 m fizycznie niemożliwym jest, przy przyjęciu minimalnych wymiarów zawartych w § 21 rozporządzenia technicznego, tj. 2,50 m x 5,00 m, wyznaczenie więcej niż 10 miejsc postojowych. Sąd w pełni zgodził się z organem odwoławczym, że organy nadzoru budowlanego mogą podejmować działania przewidziane w przepisach prawa budowlanego również wówczas, gdy chodzi o obiekty budowlane lub roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę albo zgłoszenia właściwemu organowi. Nawet brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do zgodności wykonanych robót z przepisami, sztuką budowlaną, jak też pod kątem występowania zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, czy też zgodności z przepisami prawa, o czym stanowi art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (vide: uchwała NSA z dnia 3 października 2016 r. sygn. akt II OPS 1/16, ONSAi/WSA z 2017 r. Nr 1, poz. 2). Tym samym słusznie organy w niniejszej sprawie zastosowały tryb naprawczy uregulowany w art. 50-51 p.b. oraz zbadały, czy wykonane miejsca postojowe są zgodne z warunkami technicznymi uregulowanymi w rozporządzeniu technicznym.
A. Sp. z o. o. z siedzibą w W. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego:
• art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy roboty będące przedmiotem postępowania wykonane zostały według wiedzy skarżącego przed 1995 r. tj. przed datą wejścia w życie powołanego przepisu prawa,
• art. 7 i 77 K.p.a. poprzez przyjęcie, iż przeprowadzone przez organy postępowanie dowodowe zostało dokonane w stopniu wystarczającym do prawidłowego rozstrzygnięcia w szczególności w sytuacji nie dokonania prawidłowych ustaleń co do daty, od której na nieruchomości istnieje utwardzenie terenu oraz poprzez przyjęcie, iż utwardzenie terenu wykonane zostało przez skarżącą w sytuacji gdy skarżąca nie wykonywała w stosunku do tego utwardzenia jakichkolwiek robót oraz w sytuacji gdy utwardzenie to istniało w dacie zakupu nieruchomości przez skarżącą.
Zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wskazano na naruszenie:
• art. 3 § 1 PrPostSądAdm poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 PrPostSądAdm poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 PrPostSądAdm, polegające na braku rozpoznania w całości podniesionego przez skarżącego w skardze zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez niedokonanie ustaleń co do charakteru prawnego oraz daty wykonania utwardzenia powierzchni gruntu z kostki betonowej o wymiarach 5,12 m x 21 m. na działce nr ew. [...] położonej w [...] gm. Dębe Wielkie w S. w szczególności polegających na ustaleniu czy wykonane utwardzenie terenu jest obiektem budowlanym czy też ma inny charakter oraz poprzez przyjęcie, iż przedmiotowe utwardzenie stanowi miejsca postojowe;
• art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji w szczególności poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja mająca, zdaniem skarżącej kasacyjnie potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez Spółkę nie ma usprawiedliwoncyh podstaw.
Zasadnicze znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji miało stwierdzenie czy wykonanie utwardzonej powierzchni gruntu o wymiarze 5,12 m x 21,00 m na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gmina Dębe Wielkie, odpowiadało wymogom określonym w § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 2 pkt 1 lit. a oraz § 21 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej jako "rozporządzenie techniczne").
Skoro organy ustaliły, że na ww. działce istnieje utwardzona nawierzchnia gruntu, której część jest użytkowana jako miejsca postojowe bo to wynika z ustaleń organu podczas oględzin działki, a nadto ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej zagospodarowania działki, to nie sposób było przyjąć wbrew tym ustaleniom, że w sprawie występuje jedynie utwardzenie terenu, które nie spełnia funkcji miejsc postojowych i nie jest to obiekt budowlany.
Słusznie zauważył Sąd I instancji, że utwardzony i wykorzystywany pod miejsca postojowe teren działki ma wymiary 5,12 m x 21 m, co w zestawieniu z wymogiem z § 21 rozporządzenia technicznego minimalnej powierzchni miejsca postojowego 2,50 m x 5,0 m prowadzi do wniosku, że co najwyżej mógł być to teren przeznaczony na mniej niż 10 miejsc postojowych. Wobec czego stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 10 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do 18 września 2020 r. budowa tego rodzaju nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia (brak wskazania w art. 30 P.b. na art. 29 ust. 1 pkt 10). Tym niemniej nie można odmówić kompetencji organom nadzoru budowlanego do kontroli zgodności wykonania takiej budowy zgodnie z przepisami prawa budowlanego, do których zaliczyć należy przepisy rozporządzenia technicznego.
Wprost z zestawienia treści art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 7 P.b. wynika, że organy nadzoru budowlanego są uprawnione i właściwe aby kontrolować czy dane roboty budowlane są zgodne z przepisami prawa, sztuką budowlaną, zapewniają bezpieczeństwo ludzi i mienia.
Z tego wynika, że utwardzenie terenu o funkcji miejsc postojowych powinno spełniać wymogi przewidziane dla tego rodzaju miejsc z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 2 pkt 1 lit. a oraz § 21 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia technicznego.
Jak stanowi § 19 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia technicznego odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od: placu zabaw dla dzieci, boiska dla dzieci i młodzieży, okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku opieki zdrowotnej, w budynku oświaty i wychowania, w budynku mieszkalnym, w budynku zamieszkania zbiorowego, z wyjątkiem: hotelu, motelu, pensjonatu, domu wypoczynkowego, domu wycieczkowego, schroniska młodzieżowego i schroniska, nie może być mniejsza niż: dla samochodów osobowych: 7 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie. W myśl § 19 ust. 2 pkt 1 lit a rozporządzenia technicznego stanowiska postojowe, w tym również zadaszone, oraz otwarte garaże wielopoziomowe należy sytuować na działce budowlanej w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż: dla samochodów osobowych: 3 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie. Z kolei przepis § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia technicznego wskazuje, że stanowiska postojowe dla samochodów powinny mieć wymiary wynoszące co najmniej: szerokość 2,5 m i długość 5 m – w przypadku samochodów osobowych.
Skoro ustalono, że sporne miejsca postojowe są usytuowanie w odległości 2,27 m od granicy działki sąsiedniej o nr ewid. [...] (wymagane min. 3,00 m) oraz ok. 6,40 m (odczyt ze skali) od budynku mieszkalnego znajdującego się na ww. działce tj. [...], który posiada od strony wschodniej otwory okienne (wymagane min. 7,00 m), to słusznie organy a za nimi Sąd przyjęli, że roboty budowlane nie odpowiadały przepisom prawa – warunkom technicznym i uzasadnione było wdrożenie trybu naprawczego i nakazanie rozbiórki części utwardzenia terenu działki wykorzystywanego jako miejsca postojowe dla samochodów osobowych od strony zachodniej, tak aby odległość miejsc postojowych od granicy działki ewid. nr [...] oraz okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na działce o nr ewid. [...] była zgodna z ww. przepisami.
Okoliczność podnoszona przez skarżącą, że roboty w postaci utwardzenia terenu miały zostać wykonane przed 1995 r. czyli przed wejściem w życie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. nie mogła stanowić o wadliwości zaskarżonej decyzji albowiem ustalenia organów wskazują na przeciwną okoliczność. Mianowicie z oświadczenia złożonego podczas oględzin działki nr ewid. [...] w dniu 5 lutego 2020 r. przez B. S. - prokurenta skarżącej Spółki, jednoznacznie wynikało, że utwardzenie wykonane zostało w 2019 r. Prokurent złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej zatem należało dać mu wiarę. Nadto Spółka nie przedstawiła na tą okoliczność żadnych dowodów wskazujących na inny czas powstania utwardzenia. Same odmienne twierdzenia i prezentowanie przekonania, że nastąpiło to przed 1995 r. bez stosownych dowodów musiało zostać uznane za niewiarygodne i organ słusznie odmówił tym twierdzeniom mocy dowodowej. Dodatkowo powyższe oświadczenie uwiarygadnia również oświadczenie M. G. zawarte w piśmie z 10 listopada 2020 r. Poza tym zgłoszenie dotyczące realizacji hali namiotowej tymczasowej z 2 września 2019 r. wskazuje także na utwardzenie terenu przedmiotowej działki.
Zdaniem NSA, odwołanie oświadczenia prokurenta przez Spółkę, która twierdzi, że oświadczenie to złożył w wyniku błędu, jest jak każdy inny dowód w sprawie oceniane na równi z innymi dowodami. Skoro skarżąca wywodzi inaczej powinna przedstawić wiarygodne uzasadnienie swoich twierdzeń a takowych w niniejszej sprawie brak. O dacie powstania utwardzenia nie może świadczyć użycie do niej starych technologicznie rozwiązań (trelinki) bowiem możliwe było, że skarżąca miała dostęp do takich materiałów już nie stosowanych obecnie i np. z racji obniżenia kosztów zastosowała je na budowie. Nie można wykluczyć, że użyta trelinka została zdemontowana z innego miejsca i użyta ponownie na działce inwestora w 2019 r.
W ocenie NSA, uznanie przedmiotowego utwardzenia terenu za miejsca postojowe do których należy stosować przepisy Prawa budowlanego było uzasadnione i wystarczająco wykazane zgromadzonym materiałem dowodowym. Skoro na utwardzonym terenie parkują samochody to należy uznać, że pełni ono funkcję miejsc postojowych a jako takie powinno ono spełniać wymogi wskazane w ww. przepisach rozporządzenia technicznego. Uchybienia w tym zakresie musiały spotkać się z reakcją organów nadzoru budowlanego w postaci nakazu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i temu służyło wydany przez organ nakaz wykonania rozbiórki utwardzenia terenu.
Nie można też zarzucić naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. albowiem z uzasadnienia wyroku wynika, że odpowiada ono wymogom zawartym w tym przepisie. Sąd wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia i rozpatrzył postawione w skardze zarzuty. Ocenił zgromadzony materiał dowodowy i uznał go za wystarczający dla wydania przez organy zaskarżonej decyzji. Z treści uzasadnienia wyroku wynika jakie były motywy rozstrzygnięcia Sądu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło