III FSK 1217/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej ze skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 230/22 w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 8 lutego 2022 r., nr 0401-IEE.711.9.2022.4 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 24 maja 2022 r., I SA/Bd 230/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 8 lutego 2022 r., w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżąca w skardze kasacyjnej, w oparciu o art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi: 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 56 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy skargi, w sytuacji gdy organ bezpodstawne nie zawiesił postępowania egzekucyjnego, 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy skargi, w sytuacji gdy organ bezpodstawnie utrzymał zaskarżone postanowienia w mocy w sytuacji, gdy istniały podstawy do jego uchylenia i umorzenia postępowania, 3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 77 § 1 w związku z art. 7 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy skargi, w sytuacji gdy postanowienie zostało wydane bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przejawiające się w niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, a także naruszeniu swobodnej oceny dowodów. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zarządzeniem z 30 kwietnia 2024 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429), w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2023 r., skierował sprawę na posiedzenie niejawne. Strony zostały o tym powiadomione i pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej, bądź motywów usprawiedliwiających żądanie jej oddalenia, w odrębnym piśmie procesowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest oczywiście niezasadna. Przede wszystkim nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Przesłanka innego przypadku, o której mowa w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., odwołuje się do "innych przypadków przewidzianych w ustawach". Dotyczy to tylko takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Zatem tylko ustawa może określać inne niż zawarte w art. 56 § 1 pkt 1-4 u.p.e.a. podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 29 października 2020 r., I SA/Go 213/20). Przykładem przewidzianego w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. odesłania będzie art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2024, poz. 794), czy art. 159 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2488). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego celem ustawodawcy było odesłanie do uregulowań szczególnych, nie zaś do Kodeksu postępowania administracyjnego, czy Ordynacji podatkowej, w których to ustawach przesłanki zawieszenia mają co do zasady charakter bardziej ogólny, w przeciwieństwie do instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawartej w art. 56 u.p.e.a. Można powiedzieć, że zawarte w tym przepisie przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego mają ściśle określony charakter, a zawarte w nim odesłanie do innych ustaw odnosi się do konkretnej przesłanki uregulowanej wprost w przepisie danej ustawy. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organy egzekucyjne jak i sąd pierwszej instancji zebrały w sposób wyczerpujący niezbędny dla zastosowania normy materialnej, materiał dowodowy i dokonały jego prawidłowej oceny, w tym zwłaszcza dotyczącej złożonych przez zobowiązaną korekt deklaracji podatkowych. Organ egzekucyjny zaliczył wynikającą z korekty kwotę zwrotu podatku od towarów i usług na poczet najstarszych należności, tj. odsetek od niezapłaconych w terminie należnych zaliczek w podatku dochodowym od osób fizycznych obejmujących okres od stycznia do grudnia 2012 r. oraz na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2012 r. i należnych, związanych z nim odsetek. Wskutek tego zaliczenia wierzyciel zaktualizował tytuły wykonawcze. Wskutek tego należność główna zmniejszyła się z 249 811,23 zł do kwoty 132 770,38 zł. Pozostałe tytuły wykonawcze obejmowały należności późniejsze, na pokrycie których kwota zwrotu wykazana w korekcie deklaracji okazała się niewystarczająca. Mimo dokonanych korekt istniały podstawy do kontynuowania postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do sformułowanych zarzutów naruszenia przepisów dotyczących postępowania dowodowego, NSA stwierdza, że skarżąca nie wskazała, których dowodów organ nie przeprowadził, czy też jakie dowody zostały niewłaściwie ocenione. Wprawdzie z art. 7 k.p.a. wynika obowiązek organu podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza to jednak, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku. Z sytuacją taką mamy do czynienia w szczególności wówczas, gdy strona formułuje twierdzenia co do okoliczności, które nie znajdują oparcia w materiale dowodowym zebranym przez organ lub zaprzecza poprawności dokonanej przez organ podatkowy oceny stanu faktycznego. W takich przypadkach logika podpowiada, że wraz z tą inicjatywą przechodzą na nią także i wszelkie konsekwencje, jakie wiążą się z wynikiem przeprowadzonego dowodu, a więc, jeżeli strona nie zgadza się z ustaleniami organu egzekucyjnego, może przedstawić dowody popierające swoje stanowisko, zwłaszcza, że właśnie zobowiązana w sprawie niniejszej ma największą wiedzę w zakresie kwot, jakie zostały do zapłacenia. I jeszcze jedna okoliczność, strona zdaje się nie uwzględniać faktu, że korekta deklaracji poza ewentualnym stanowiskiem strony musi uwzględniać wszystkie zaległości objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, co w zaskarżonym wyroku sąd pierwszej instancji szczegółowo wyjaśnił. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). sędzia NSA Bogusław Woźniak sędzia NSA Bogusław Dauter sędzia del. WSA Agnieszka Olesińska