II GSK 681/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-10-07
Skład orzekający: Anna Ostrowska, Gabriela Jyż, Wojciech Maciejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna może być podmiotem obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z zarządzaniem nieruchomością, a jeśli nie, czy aneksy do polisy zawartej na spółkę mogą sanować brak takiego ubezpieczenia po stronie wspólników?Ratio decidendi
Spółka cywilna nie posiada zdolności prawnej i nie może być podmiotem obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z zarządzaniem nieruchomością, ponieważ obowiązek ten spoczywa na przedsiębiorcy będącym zarządcą nieruchomości, a w przypadku spółki cywilnej są to jej wspólnicy. Aneksowanie umowy ubezpieczenia z mocą wsteczną w celu objęcia ochroną wspólników jest sprzeczne z przepisami prawa i nie sanuje pierwotnego naruszenia obowiązku ubezpieczeniowego.Stan faktyczny
Wspólnicy spółki cywilnej prowadzący działalność w zakresie zarządzania nieruchomościami zostali ukarani karą pieniężną za brak spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Przedłożona polisa była wystawiona na spółkę cywilną, a nie na poszczególnych wspólników. Aneksy do polisy, które miały objąć ochroną wspólników z mocą wsteczną, zostały uznane za nieskuteczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy decyzję organu, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono solidarnie od skarżących na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Ostrowska Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Wojciech Maciejko Protokolant asystent sędziego Małgorzata Krawiec po rozpoznaniu w dniu 7 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. I. K., J. G. K., J. Z. O. - wspólników A. s.c. J. I. K., J. G. K., J. Z. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1031/21 w sprawie ze skargi J. I. K., J. G. K., J. Z. O. - wspólników A. s.c. J. I. K., J. G. K., J. Z. O. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 14 stycznia 2021 r. nr DIH-III/1/2021 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu prowadzenia działalności w zakresie zarządzania nieruchomościami, bez spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza solidarnie od J. I. K., J. G. K., J. Z. O. - wspólników A. s.c. J. I. K., J. G. K., J. Z. O. na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 2 700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 12 października 2021 r., oddalił skargę J. I. K., J. G. K. i J. Z. O. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 14 stycznia 2021 r., w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu prowadzenia działalności w zakresie zarządzania nieruchomościami bez spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
w dniach 6, 7 i 14 lutego 2020 r., inspektorzy Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej przeprowadzili kontrolę u przedsiębiorców: J. I. K., J. G. K. oraz J. Z. O. prowadzących działalność gospodarczą pod firmą "A. s.c. J.I. K. J. G. K. J. Z. O." w K.. W toku kontroli skarżący przedłożyli polisę obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej nr [...] z dnia 8 lutego 2019 r., wystawioną przez ubezpieczyciela dla ubezpieczonego: "A. S.C. J. I. K., J. G. K., J. Z. O., NIP:[...], REGON: [...], ul. Z. [...] [...]-[...] K.". Nie przedłożono polis ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z zarządzaniem nieruchomością wystawionych dla każdego wspólnika spółki cywilnej. Przedłożone zostały również przez przedsiębiorców polisy wystawione oddzielnie dla każdego ze wspólników spółki cywilnej na okres od 12 lutego 2020 r. do 11 lutego 2021 r. W toku wszczętego postępowania strony przedłożyły aneksy z dnia 11 lutego 2020 r. i 30 czerwca 2020 r. do spornej polisy numer [...].
Ustalenia te stały się podstawą decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 20 lipca 2020 r., którą wymierzono solidarnie J. I. K., J. G. K. oraz J. Z. O., karę pieniężną w wysokości 20.000 złotych, za brak spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 186 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1899, dalej: ustawa o gospodarce nieruchomościami). Organ wskazał, że spółka cywilna w zakresie świadczenia usług obejmujących zarząd nieruchomości, nie jest podmiotem praw i obowiązków, nie przyznano jej zdolności prawnej, w związku z czym nie jest podmiotem obowiązkowego ubezpieczenia OC. W przypadku zaistnienia zdarzenia objętego obowiązkowym ubezpieczeniem, brak jest możliwości przypisania odpowiedzialności spółce cywilnej - odpowiedzialność dotyczyć może tylko i wyłącznie przedsiębiorców, W ocenie organu, przedłożone przez strony aneksy wprowadzające zmiany w umowie ubezpieczenia wskazywały, że przed zmianą umowa wspólników spółki nie obejmowała.
Objętą skargą decyzją Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Sąd I instancji wskazując na treść przepisów art. 186 ust. 3, art. 184a i art. 184b ustawa o gospodarce nieruchomościami, stwierdził, że nie zachodziły wątpliwości, co do tego, kto i na jakich zasadach powinien zawrzeć umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC. Za bezsporne uznał, że w przedłożonej w trakcie kontroli polisie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej nr [...] z dnia 8 lutego 2019 r., wystawionej przez ubezpieczyciela, jako podmiot ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z zarządzaniem nieruchomością wskazano spółkę cywilną, która, nie posiadając statusu przedsiębiorcy nie mogła być zarządcą nieruchomości. W ocenie Sądu, w sprawie doszło do sytuacji, w której wspólnik spółki cywilnej – J. I. K., wskazana w umowach o zarządzenie nieruchomościami, jako osoba wykonująca związane z tymże zarządzaniem czynności, nie posiadała obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną w tym zakresie działalnością. Sąd podkreślił, że w umowach o zarządzanie nieruchomością, jako zarządcę wskazano każdorazowo spółkę cywilną reprezentowaną przez skarżące, co oznaczało, że wszyscy wspólnicy spółki, zaciągając po swojej stronie wynikające z umowy zobowiązanie, byli za nie odpowiedzialni solidarnie (art. 864 k.c.). Jednocześnie żadna ze skarżących nie dysponowała stosowną polisą OC, co oznaczało, że organ I instancji zasadnie, na podstawie art. 198e ustawy o gospodarce nieruchomościami, wymierzył z tego tytułu karę solidarnie wspólnikom spółki cywilnej – J. I. K., J. G. K., J. Z. O..
Sąd I instancji uznał, że stwierdzonego w trakcie kontroli naruszenia obowiązku, o którym mowa w art. 186 ust. 3 u.g.n., nie sanowało podpisanie przez jedną ze wspólniczek dwóch aneksów do wspomnianej umowy ubezpieczenia OC, jednego z 11 lutego 2020 roku oraz drugiego z dnia 30 czerwca 2020 roku. Nie ulegało wątpliwości Sądu, że dopiero na ich podstawie wprowadzono zmianę w zakresie wskazania podmiotu ubezpieczonego. Zasadne było wobec tego stwierdzenie organu, że przed zmianą umowy nie obejmowała ona wspólników. Sąd wskazał również, że zgodnie z art. 10 ust. 1a ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 roku, poz. 854 ze zm.), umowa ubezpieczenia obowiązkowego nie może obejmować ubezpieczeniem okresu poprzedzającego zawarcie tej umowy. Zatem aneksowanie umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC poprzez w istocie odmienne wskazanie podmiotów objętych ubezpieczeniem, z jednoczesnym objęciem ich tym ubezpieczeniem z datą wsteczną, było wprost sprzeczne z zakazem wynikającym powołanego przepisu.
Odnosząc się do wymiaru nałożonej kary Sąd wskazał, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie regulują zasad wymiaru kary, wobec czego subsydiarnie stosować należy przepisy Działu IVa k.p.a.. W ocenie Sądu I instancji w sytuacji, w której wysokość kary wymierzonej skarżącym, określono na poziomie dolnego ustawowego zagrożenia, nie można czynić organom zarzutu niewspółmierności kary. Nie ziściły się także podstawy do odstąpienia od nałożenia kary, o których mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż organy zasadnie podkreśliły, że waga popełnionego przez strony skarżące naruszenia nie miała charakteru znikomego. Przeciwnie, strony pomimo, że nie posiadały polisy ubezpieczenia, prowadziły działalność gospodarczą w zakresie zarządzania nieruchomościami.
W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.).
J. I. K., J. G. K. i J. Z. O., skargą kasacyjną zaskarżyły w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:
1. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nieuzasadnione uznanie za prawidłowe ustaleń dokonanych przez organ administracji, a stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprawy oraz w konsekwencji WSA w sytuacji, w której ustalenia takie zostały dokonane pomimo braku wszechstronnego wyjaśnienia przez organ i sąd okoliczności sprawy oraz z pominięciem przeprowadzenia istotnych dowodów w sprawie, do czego organy były zobowiązane, a w szczególności:
a) poprzez przyjęcie, że spółka cywilna w obrocie prawnym może skutecznie zawrzeć umowę ubezpieczenia, podczas gdy taką umowę mogą zawrzeć wyłącznie jej wspólnicy a zatem każda umowa zawarta przez spółkę jest faktycznie umową, która zostaje zawarta solidarnie przez jej wspólników;
b) poprzez przyjęcie, że wolą stron umowy ubezpieczenia nie było objęcie nią każdej ze skarżących, jako wspólników spółki cywilnej, podczas gdy stało to w sprzeczności z oświadczeniami skarżących, celem umów ubezpieczenia oraz aneksami do zawartych umów;
c) poprzez przyjęcie, że na skutek zawartych aneksów do umów ubezpieczenia doszło do zmiany umowy, podczas gdy doszło wyłącznie do ich doprecyzowania;
2. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 3 k.p.a. poprzez dokonanie wykładni umów zawartych pomiędzy skarżącymi a ubezpieczycielem, do czego WSA oraz organy nie były uprawnione;
3. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 w zw. z art. 140 oraz art. 136 k.p.a. poprzez nieuzasadnione uznanie za prawidłowe ustaleń dokonanych przez organy, a stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprawy oraz w konsekwencji WSA w sytuacji, w której ustalenia takie zostały dokonane pomimo braku przeprowadzenia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a to brak pozyskania stanowiska ubezpieczyciela oraz brokera przygotowującego umowę w imieniu ubezpieczyciela w zakresie objęcia umową ubezpieczenia każdej ze skarżących, jako wspólników spółki cywilnej;
4. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 186 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię, wyrażające się w przyjęciu,
a) że zarządca nieruchomości spełnił wymogi nałożone przez ten przepis wyłącznie, gdy przedłoży umowę, z której literalnie będzie wynikało, że została umową objęty, podczas gdy obowiązki nałożone przez przedmiotowy przepis zostaną spełnione, gdy w obrocie będzie umowa ubezpieczenia OC zabezpieczająca zleceniodawcę w przypadku wywołania szkody majątkowej przez zarządcę w majątku zleceniodawcy;
b) że wspólnicy spółki cywilnej muszą mieć zawarte indywidulane umowy ubezpieczenia i że niedopuszczalne jest zawarcie umowy ubezpieczenia mającej na celu zapewnienie im ochrony solidarnej, w przypadku powstania szkody, co jest sprzeczne z celem tego przepisu i skutkuje różnym traktowaniem podmiotów w takich samych sytuacjach;
5. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nieuzasadnione uznanie za prawidłowe ustaleń dokonanych przez organ administracji, a stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprawy oraz w konsekwencji WSA w sytuacji, w której ustalenia takie zostały dokonane pomimo braku wszechstronnego wyjaśnienia przez organy i Sąd okoliczności sprawy, do czego organy były zobowiązane, polegające na przyjęciu, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów, które to naruszenia miały charakter większy niż znikomy, podczas gdy naruszenie przepisów w sprawie, ze względu na faktyczne zabezpieczenie interesów zleceniodawców, miało charakter nie większy niż znikomy.
Podnosząc te zarzuty skarżące kasacyjnie wniosły o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważają prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji kontroli decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 14 stycznia 2021 r., w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu prowadzenia działalności w zakresie zarządzania nieruchomościami bez spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej.
Wskazania na wstępie wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego przeprowadzonego przez WSA, które ustawodawca enumeratywnie wylicza w art. 183 § 2 p.p.s.a. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza, że dokonując kontroli orzeczenia sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rzeczonej kontroli dokonuje w ramach wyznaczonych poniesionymi w petitum skargi kasacyjnej zarzutami.
Mając na uwadze przedmiot sprawy, przyczyny nałożenia na skarżące kary oraz motywy wyroku Sądu I instancji i dokonanej w nim oceny prawnej, stwierdzić należy, że podniesione w ramach obu podstaw zaskarżenia, o których mowa w art. 174 p.p.s.a., zarzuty zmierzają w swojej istocie do podważenia stanowiska organów oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dwóch kluczowych dla sprawy kwestiach. Pierwszej, dotyczącej charakteru prowadzenia przez skarżące działalności w zakresie zarządzania nieruchomościami w formie spółki cywilnej oraz drugiej kwestii, wynikającej bezpośrednio z pierwszej, dotyczącej wypełnienia nakładanego ustawą o gospodarce nieruchomościami obowiązku ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z zarządzaniem nieruchomością. Z uwagi na komplementarnych charakter stawianych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów zostaną one rozpoznane łącznie.
Przepis art. 186 ust. 3. ustawy o gospodarce nieruchomościami, nakłada na zarządcę nieruchomości obowiązek ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z zarządzaniem nieruchomością.
Zgodnie zaś z treścią art. 184a ustawy zarządcą nieruchomości jest przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą z zakresu zarządzania nieruchomościami.
Jak zaś stanowi art. 198e ustawy, niedopełnienie obowiązku ubezpieczenia, o którym mowa w art. 186 ust. 3, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości od czterokrotnego do dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym rok, w którym stwierdzono naruszenie, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Niesprzecznym jest w świetle powołanych regulacji, że zarządcą nieruchomości może być tylko i wyłącznie przedsiębiorca.
Skarżące kasacyjnie swoją działalność w zakresie zarządu nieruchomościami prowadzą w formie spółki cywilnej. Są wspólniczkami "A. s.c. J. I. K., J. G. K., J. Z. O." w K..
Wskazania wobec tego wymaga, że zgodnie z art. 860 § 1Kodeksu cywilnego, przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów.
Zawarcie umowy spółki cywilnej w odróżnieniu od zawarcia umowy spółki prawa handlowego nie wywołuje skutku prawnego w postaci powstania odrębnego od wspólników podmiotu prawa. Spółka cywilna nie posiada tym samym zdolności prawnej, zdolności do czynności prawnych, zdolności sądowej ani zdolności upadłościowej czy wekslowej. Poprzez zawarcie umowy spółki strony tworzą co najmniej dwustronny stosunek prawny o charakterze zobowiązaniowym. Essentialia negotii umowy to określenie jej podmiotów, przedmiotu stanowiącego określony cel gospodarczy oraz sposobu jego osiągnięcia. Wspólny cel gospodarczy polega co do zasady na osiąganiu korzyści majątkowej i jest pojęciem szerszym niż prowadzenie działalności gospodarczej, którą kwalifikuje się przy użyciu nie tylko kryterium zarobkowości, lecz także zorganizowania i ciągłości. Jeżeli wspólnicy spółki zamierzają prowadzić działalność gospodarczą, to oni, a nie spółka, mają status przedsiębiorców (art. 4 ust. 2 prawo przedsiębiorców). Na wspólnikach ciąży jednak obowiązek zorganizowania pewnych elementów działalności gospodarczej prowadzonej w ramach spółki (por. Balwicka-Szczyrba Małgorzata (red.), Sylwestrzak Anna (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2025).
Jak zatem wynika z powyższego spółka cywilna nie posiada statusu przedsiębiorcy, nie posiada zdolności prawnej, zdolności do czynności prawnych, zdolności sądowej ani zdolności upadłościowej czy wekslowej, stanowiąc faktycznie źródło zobowiązania pomiędzy stronami stosunku prawnego (umowy spółki). Konsekwencją takiego stanu prawnego spółki cywilnej jest wniosek, że to nie spółka lecz jej wspólnicy (strony umowy spółki cywilnej) podejmują czynności, o których mowa w art. 184b ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc czynności polegające na podejmowaniu decyzji i dokonywaniu czynności mających na celu zapewnienie racjonalnej gospodarki nieruchomością. To zatem wspólnik spółki cywilnej, jako zarządca nieruchomości, podlega powołanemu na wstępie rozważań obowiązkowi ubezpieczenia cywilnego, o którym mowa w art. 186 ust. 3 ustawy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt tej sprawy prawidłowym była ocena organów oraz Sądu I instancji, że polisa nr [...] z dnia 8 lutego 2019 r., wystawionej przez ubezpieczyciela dla ubezpieczonego: "A. S.C. J. I. K., J. G. K., J. Z. O., NIP:[...], REGON: [...], ul. Z. [...], [...]-[...] K.", przy jednoczesnym braku odrębnych polis ubezpieczeniowych dla każdej ze wspólniczek spółki, oznaczało, że skarżące nie dopełniły obowiązku wynikającego z art. 186 ust. 3 ustawy, związanego z wykonywaniem działalności zarządcy w rozumieniu art. 184a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Również słuszna była konstatacja, że "stwierdzonego w trakcie kontroli naruszenia obowiązku, o którym mowa w art. 186 ust. 3 u.g.n., nie sanowało podpisanie przez jedną ze wspólniczek dwóch aneksów do wspomnianej umowy ubezpieczenia OC, jednego z 11 lutego 2020 roku oraz drugiego z dnia 30 czerwca 2020 roku.". Jak bowiem słusznie wskazał Sąd I instancji takie działanie stało w sprzeczności z zakazem zawartym w art. 10 ust. 1a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (...). Podpisanie wstecznych aneksów do umowy ubezpieczenia oznaczało w praktyce, że były one w stosunku do umowy pierwotnej bezskuteczne oraz potwierdzały okoliczność, że skarżące jako przedsiębiorcy trudniący się zarządem nieruchomości nie wypełniały, do czasu zawarcia umów ubezpieczenia dotyczących każdej z nich z osobna, wymogu obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej z art. 186 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Taki stan faktyczny czynił zaś zasadnym i niewadliwym nałożenie na strony kary za niedopełnienie rzeczonego wymogu (obowiązku).
Reasumując, brak jest podstaw do stwierdzenia aby Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób przedstawiony w zarzucie z punktu 4 petitum skargi kasacyjnej, co czyni ów zarzut niezasadnym.
Brak jest również podstaw do stwierdzenia aby Sąd I instancji dokonał wadliwej kontroli postępowania organów w zakresie poczynionych przez nie ustaleń faktycznych ległych u podstaw nałożenia kary za naruszenie omówionego obowiązku ubezpieczenia zarządcy od odpowiedzialności cywilnej związanej z wykonywanym zarządem nieruchomościami. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przede wszystkim zaś polisa z dnia 8 lutego 2019 r., nr [...] oraz aneksy z dnia 11 lutego 2020 r. i 30 czerwca 2020 r. do spornej tejże polisy pozwalały w sposób wystarczający i nie budzący wątpliwości na ustalenie podmiotów objętych rzeczoną polisą i skuteczności poczynionych do niej aneksów, które wbrew twierdzeniu stron, poprzez "doprecyzowanie" nie mogły czynić skuteczną ochrony od odpowiedzialności cywilnej z mocą wsteczną wspólniczek spółki cywilnej, ani ich samych jako przedsiębiorców zarządzających nieruchomościami wobec faktu, iż polisa zawarta została, kolokwialnie ujmując, na spółkę a nie na jej indywidulanych wspólników będących zarządcami nieruchomości. Nie było wobec tego w sprawie podstaw do prowadzenia dalszego, czy też pogłębionego postępowania wyjaśniającego przy pomocy dowodu ze "stanowiska ubezpieczyciela oraz brokera przygotowującego umowę w imieniu ubezpieczyciela".
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając niewadliwość wyroku Sądu I instancji, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego, jak w punkcie 2 sentencji wyroku postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło