II SA/Rz 32/22

WyrokWSA w Rzeszowie2022-05-25

Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Magdalena Józefczyk, Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obowiązek doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem, w tym nakaz zmiany kierunku otwierania się bramy i furtki na otwieranie do wewnątrz działki, może być nałożony na podstawie przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w dacie orzekania, nawet jeśli ogrodzenie istniało przed wejściem w życie tych przepisów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem, w tym nakaz zmiany kierunku otwierania się bramy i furtki na otwieranie do wewnątrz działki, może być nałożony na podstawie przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w dacie orzekania. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące warunków technicznych, w tym zakazu otwierania bram i furtek na zewnątrz działki, obowiązywały w podobnym kształcie również w poprzednich okresach prawnych, a ich naruszenie może stanowić podstawę do nałożenia obowiązku naprawczego na podstawie art. 50 i 51 P.b.
Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości zostali zobowiązani do doprowadzenia ogrodzenia od strony drogi gminnej do stanu zgodnego z prawem, poprzez zamontowanie bramy i furtki tak, aby otwierały się do wewnątrz działki. Właściciele twierdzili, że ogrodzenie wraz z bramami i furtką istniało od co najmniej 1984 r. i otwierało się na zewnątrz, a przepisy obowiązujące w dacie budowy nie zakazywały takiego rozwiązania. Podnosili również, że ukształtowanie terenu uniemożliwia otwarcie bramy do wewnątrz, a brama nie stwarza zagrożenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. Z. i R. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem ogrodzenia - skargę oddala - Przedmiotem skargi A.Z. i R.Z. jest, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – zwana dalej "k.p.a.") oraz art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm. – dalej "P.b.") decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej PWINB w Rzeszowie) z dnia 2 grudnia 2021 r. nr OA.7721.18.21.2021 orzekająca o obowiązku doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem. Z uzasadnienia i akt sprawy wynika, że PINB w Rzeszowie przeprowadził kontrolę w trakcie której ustalił, że działka nr [...] położona w miejscowości K. (własności A. i R.Z.) zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem garażowym. Od strony drogi gminnej (asfaltowej) działka posiada ogrodzenie w którym wykonane są dwie bramy oraz furtka. Jedna z bram (od strony południowej) otwiera się na zewnątrz. Brama została zamontowana pomiędzy dwoma betonowymi słupkami, które są usytuowane w odległości 3,84m. Wykonana jest z kształtowników stalowych i posiada dwa skrzydła z napędem elektrycznym. Skrzydła posiadają długość 1,83m i 1,88m oraz wysokość od 1,22m do 1,40m. Na zewnątrz otwiera się również furtka. Organ ustalił także, że obecny właściciel wykonuje przy ogrodzeniu jedynie prace konserwacyjne, a siłowniki przy bramie zostały zamontowane około 12 lat temu. Podczas kontroli R.Z. wyjaśnił, że nieruchomość wraz z istniejącymi zabudowaniami zakupił w 2003 r. Wówczas działka posiadała ogrodzenie od strony drogi gminnej, w którym zamontowane były dwie bramy wjazdowe i furtka, które otwierały się identycznie jak w chwili obecnej. Wyjaśnił także, że posiada dokumenty z których wynika, że ogrodzenie wraz z bramami i furtką istniało od co najmniej 1984 r. W oparciu o powyższe ustalenia PINB w Rzeszowie uznał, że zamontowanie w ogrodzeniu bramy oraz furtki, otwierających się na zewnątrz działki narusza obowiązujący § 42 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm. – zwane dalej "rozporządzeniem z 12.04.2002 r."). W konsekwencji wykonane ono zostało w sposób o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b., tj. w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, co z kolei skutkuje koniecznością zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. W tak ustalonych okolicznościach PINB w Rzeszowie decyzją z dnia 4 października 2021 r. nr PINB.6160.6.4.2021 zobowiązał A. i R.Z., jako właścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położona w miejscowości K., gmina T. do doprowadzenia istniejącego ogrodzenia działki wykonanego od strony drogi gminnej do stanu zgodnego z przepisami poprzez zamontowanie bramy wjazdowej oraz furtki w taki sposób, aby otwierały się do wewnątrz działki, w terminie do dnia 31 grudnia 2021 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli A. i R.Z. wnioskując o jej uchylenie w całości. Zarzucili naruszenie: - art. 51 ust. 7 w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 2 P.b. poprzez jego zastosowanie, skutkujące dokonaniem błędnej wykładni w sytuacji, gdy ogrodzenie wraz z bramą i furtką istniało od co najmniej 1984 r., a to oznacza, że podstawę rozstrzygnięcia powinna stanowić ustawa obowiązująca w dniu budowy bramy; - art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. poprzez jego zastosowanie skutkujące nałożeniem obowiązku doprowadzenia istniejącego ogrodzenia do stanu zgodności z przepisami poprzez zamontowanie bramy wjazdowej oraz furtki w taki sposób, aby otwierały się do wewnątrz działki, podczas gdy jest to przejaw zastosowania wykładni rozszerzającej, do czego organ nie jest uprawniony; - § 42 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w czasie budowy ogrodzenia nie obowiązywały przepisy ustanawiające zakaz otwierania się bramy na zewnątrz działki, a nadto, wbrew twierdzeniom organu, nie stwarza to żadnego niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 2 grudnia 2021 r. PWINB w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie nałożył na A. i R.Z. obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem ogrodzenia działki nr [...] położonej w miejscowości K., wykonanego od strony drogi gminnej (działki nr ewid. [...]) poprzez zamontowanie furtki i bramy wjazdowej znajdującej się po prawej stronie furtki (patrząc od strony działki nr ewid. [...]) w taki sposób, aby otwierały się do wewnątrz działki nr [...], w terminie do dnia 31 maja 2022 r. Organ odwoławczy uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie a decyzja jest zasadna i nie narusza przepisów prawa. Z uwagi na sezon zimowy i konieczność doprecyzowania w stosunku do której bramy wjazdowej nakładany jest obowiązek doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem (w ogrodzeniu istnieją dwie bramy wjazdowe) koniecznym było zreformowanie sentencji decyzji. Odnosząc się do zarzutów odwołania, a dotyczących konieczności stosowania przepisów ustawy obowiązującej w dniu budowy bramy PWINB wyjaśnił, że art. 103 ust. 2 P.b. nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych tylko w sprawach, o jakich mowa w art. 48, tj. sprawach rozbiórki obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Do pozostałych spraw z zakresu Prawa budowlanego zastosowanie mają przepisy aktualnie obowiązujące. Powołując się na art. 3 pkt 9 P.b. wyjaśnił także, że ogrodzenie działki, które wiąże się z istnieniem obiektu budowlanego, czyli dla działek już zabudowanych, jest urządzeniem budowlanym. Rozpatrywana sprawa dotyczy ogrodzenia, które nie jest obiektem budowlanym tylko urządzeniem budowlanym, gdyż jest funkcjonalnie związane z obiektem budowlanym (działka nr [...] położonej w K. jest zabudowana). Wbrew twierdzeniom odwołujących, orzekanie w oparciu o przepisy dotychczasowe tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nie znajduje uzasadnienia. W dalszej części wyjaśnił, że w dacie wszczęcia postępowania jak i dacie orzekania na budowę ogrodzenia o wysokości nieprzekraczającej 2,20m nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie (art. 29 ust. 2 pkt 20 P.b. z 1994 r.). Zadaniem organu nadzoru budowlanego jest sprawdzenie, czy wykonane roboty budowlane zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1994 r.) lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. z 1994 r.). Oceny w tym zakresie należało dokonać w oparciu o przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r. Przytaczając regulacje zawarte w § 41 ust. 1, § 42 ust. 1 i 2, § 43 cyt. wyżej rozporządzenia PWINB uznał, że przedmiotowe ogrodzenie narusza § 42 ust. 1, gdyż skrzydła bramy - patrząc od strony drogi gminnej - otwierają się na zewnątrz działki w kierunku drogi gminnej, skrzydło furtki wejściowej na posesję również otwiera się na zewnątrz w kierunku drogi gminnej. Odnośnie argumentów odwołania, że w ustawie Prawo budowlane z 1974 r. nie znajdował się przepis mówiący o tym, że bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki, organ wyjaśnił, że warunki techniczne określające wymagania dla obiektów i urządzeń budowlanych znajdują się w przepisach wykonawczych. W przypadku ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w odniesieniu do ogrodzeń było to Zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. Z 1966 r. Nr 10, poz. 48,) - § 113 ust. 4, następnie Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r. nr 17, poz. 62) - § 278 ust. 5. Przepisy § 42 ust. 1 obecnie obowiązującego rozporządzenia z 12.04.2002 r., jak i poprzedzającego go rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§41 ust. 2) stanowią, że bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki. Analogiczne unormowanie zawarte było w warunkach technicznych obowiązujących w latach wcześniejszych tj., w ww. rozporządzeniu z 1980 r. (§ 278 ust. 5) i z 1966 r. (§ 113 ust. 4), oraz rozporządzaniu Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (§110 ust. 4). Przepisy tych rozporządzeń stanowiły, że bramy i furtki ogrodzeń powinny otwierać się do wewnątrz nieruchomość i że ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwu ludzi i zwierząt. Przedmiotowe ogrodzenie narusza obecne jak i poprzedzające je warunki techniczne w zakresie kierunku otwierania się bramy i furtki. Wykonane roboty budowlane polegające na zamontowaniu w ogrodzeniu furtki i bramy wjazdowej znajdującej się po jej prawej stronie (patrząc od strony działki nr ewid. [...]) w taki sposób, że otwierają się one na zewnątrz działki nr [...], zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy) oraz w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi (art. 50 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy). Przedmiotowe ogrodzenie narusza § 42 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r., ponieważ dwa skrzydła bramy i skrzydło furtki w tym ogrodzeniu otwierają się na zewnątrz działki. Ponadto z dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas kontroli wynika, że przy otwarciu bramy na zewnątrz zasięg ich skrzydeł znajduje się w rejonie pasa drogowego, co zagraża bezpieczeństwu ruchu kołowego i pieszego. Stanowi to o naruszeniu § 41 ust. 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym, ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt. Dla stwierdzenia wypełnienia hipotezy normy zawartej w art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1974 r. wystarczające jest ustalenie możliwości zaistnienia wymienionych w tym przepisie zagrożeń, a przepis ten ma zastosowanie nie tylko w sytuacjach powstałego już zagrożenia, ale także do tych sytuacji, które potencjalnie mogą wystąpić. Organ administracji nie musi więc ustalać, że bezpieczeństwo ludzi lub mienia z pewnością zostaną naruszone, bądź że z pewnością dojdzie do szkody w środowisku. Wystarczająca jest możliwości wystąpienia zagrożenia naruszeniem tych dóbr. W ocenie organu bez znaczenia i bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostają podnoszone w odwołaniu argumenty dotyczące spadku działki [...] w kierunku drogi publicznej, co uniemożliwia otwieranie się bramy i furtki do wewnątrz. Przepisy określające wymagany kierunek otwierania się bram i furtki nie wprowadzają żadnych wyjątków w tym zakresie. Ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt w każdych okolicznościach. Istnienie bądź nie zagrożenia nie może być uzależnione od sposobu użytkowania bramy przez właścicieli i osoby trzecie. PWINB wyjaśnił, że ustawodawca przewidział w art. 51 ust. 1 P.b. z 1994 r. dwa alternatywne sposoby prowadzenia postępowania naprawczego. Z uwagi, że roboty budowlane zostały zakończone organ nadzoru budowlanego nie wydał postanowienia o ich wstrzymaniu, co dopuszcza art. 51 ust. 7. Przepis art. 51 ust. 7 P.b., pozwala na odpowiednie zastosowanie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 - jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 zostały już wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W ocenie PWINB, w świetle stanu faktycznego, celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem ogrodzenia działki nr [...] położonej w miejscowości K., wykonanego od strony drogi gminnej, zasadne jest nałożenie obowiązku w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Zobowiązanie właścicieli działki nr ewid. [...] do wykonania czynności i robót które spowodują, że brama wjazdowa i furtka będą otwierały się do wewnątrz działki - znajduje uzasadnienie w przepisach techniczno-budowlanych i nie narusza prawa. Są to czynności i roboty, których obowiązek można nałożyć w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Nie zgadzając się z powyższą decyzją A.Z. i R.Z. złożyli do WSA w Rzeszowie skargę wnioskując o jej uchylenie w całości, wstrzymanie jej wykonania oraz zwrot kosztów sądowych. Kwestionowanej decyzji zarzucili naruszenie: 1. art. 51 ust. 7 w zw. z art. 81 81 ust.1 pkt 2 P.b. z 1994 r. poprzez jego zastosowanie, skutkujące dokonaniem błędnej wykładni w sytuacji, gdy ogrodzenie wraz z bramą i furtką istniało od co najmniej 1984 r., zatem podstawę rozstrzygnięcia powinna stanowić ustawa obowiązująca w dniu budowy bramy; 2. art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1994 r. poprzez jego zastosowanie skutkujące nałożeniem przez organ na skarżących obowiązku doprowadzenia istniejącego ogrodzenia działki nr [...] położonej w K. do stanu zgodności z przepisami poprzez zamontowanie bramy wjazdowej oraz furtki w taki sposób, aby otwierały się do wewnątrz działki, podczas gdy jest to przejaw zastosowania wykładni rozszerzającej, do czego organ nie jest uprawniony. 3. § 42 rozporządzenia z 12.04.2002 r. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w czasie budowy ogrodzenia nie obowiązywały przepisy ustanawiające zakaz otwierania się bramy na zewnątrz działki, a nadto, wbrew twierdzeniom organu, nie stwarza to żadnego niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi. 4. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wszechstronny całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a co za tym idzie dokonanie nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. W ocenie Skarżących w rozpoznawanej sprawie zastosowanie winny znaleźć przepisy obowiązujące w dniu wybudowania bramy jako część ogrodzenia. Brama została wybudowana przed 1984 r., zatem legalność i ocena techniczna warunków wykonanych robót budowlanych powinna być oceniana na tę datę. W ustawie z 1974 r., jak i przepisach wykonawczych nie znajdował się przepis, że bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki. Przepisy rozporządzeń dotyczące warunków technicznych obowiązujących w latach wcześniejszych, posiadały następujące brzmienie: Bramy i furtki powinny otwierać się do wewnątrz nieruchomości, natomiast § 42 rozporządzenia z 12.04.2002 r. stanowi, iż: Bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki. Z powyższego wynika, że przepisy obowiązujące w dacie budowy bramy nie zawierały sformułowania o zakazie otwierania się bram i furtek na zewnątrz działki, jak w obecnym stanie prawnym. Skarżący podkreślili także, że brama nie stwarza żadnego zagrożenia dla ludzi ani dla zwierząt, jest otwierana tylko i wyłącznie, gdy samochód wyjeżdża z posesji, a następnie niezwłocznie jest zamykana. Po otwarciu nie zachodzi na drogę publiczną. Sam sposób użytkowania bramy zgodny jest z jej przeznaczeniem. Brama nie narusza również miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a rozważania organu w tym zakresie mają jedynie charakter hipotetyczny. Zdaniem Skarżących organ powinien wziąć pod uwagę ukształtowanie terenu działki nr [...] położonej w K., w szczególności przy przedmiotowej bramie i furtce. Działka ta jest pochylona ze spadkiem w kierunku drogi publicznej. Nie jest możliwe, aby brama i furtka otwierały się do wewnątrz działki., ponieważ będą blokowane przez teren działki, który za bramą ulega podwyższeniu. Jedyną możliwością otwierania bramy i furtki jest ich otwieranie na zewnątrz działki, gdzie ukształtowanie terenu ulega obniżeniu. W odpowiedzi na skargę PWINB w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie powołując się na przesłanki zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. II SA/Rz 32/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest niezasadna. Stan faktyczny sprawy ustalony przez organy nadzoru budowlanego był bezsporny. Działka nr [...] położona w miejscowości [...], która stanowi własność Państwa A. i R.Z. zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem garażowym. Od strony drogi gminnej (asfaltowej) działka posiada ogrodzenie w którym wykonane są dwie bramy oraz furtka. Jedna z bram (od strony południowej) otwiera się na zewnątrz. Brama została zamontowana pomiędzy dwoma betonowymi słupkami, które są usytuowane w odległości 3,84m. Wykonana jest z kształtowników stalowych i posiada dwa skrzydła z napędem elektrycznym. Skrzydła posiadają długość 1,83m i 1.88m oraz wysokość od 1,22m do 1,40m. Na zewnątrz otwiera się również furtka. PINB w Rzeszowie ustalił, że obecny właściciel wykonuje przy ogrodzeniu jedynie prace konserwacyjne, a siłowniki przy bramie zostały zamontowane około 12 lat temu. Podczas kontroli Pan R.Z. wskazał, że nieruchomość wraz z istniejącymi zabudowaniami zakupił w 2003 roku. W momencie zakupu działka posiadała ogrodzenie od strony drogi gminnej, w którym zamontowane były dwie bramy wjazdowe i furtka, które otwierały się identycznie jak w chwili obecnej. Pan R.Z. wyjaśnił również, że posiada dokumenty z których wynika, że ogrodzenie wraz z bramami i furtką istniało od co najmniej 1984 roku. W myśl art. 3 pkt 9 P.b. ogrodzenie działki, które wiąże się z istnieniem obiektu budowlanego, czyli dla działek już zabudowanych, jest urządzeniem budowlanym. W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z ogrodzeniem, które nie jest obiektem budowlanym tylko urządzeniem budowlanym, gdyż jest funkcjonalnie związane z obiektem budowlanym (działka nr [...] położonej w K. jest zabudowana), zatem wbrew twierdzeniom skarżących, orzekanie w oparciu o przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane nie znajduje uzasadnienia. Sąd akceptuje stanowisko organów, że przepis art. 103 ust. 2 obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlanego nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych tylko w sprawach, o jakich mowa w art. 48, tj. sprawach rozbiórki obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Do pozostałych spraw z zakresu Prawa budowlanego zastosowanie mają przepisy aktualnie obowiązujące. Rację ma także PWINB odwołując się w uzasadnieniu skarżonej decyzji do uchwały NSA z dnia 3 października 2016 r., II OPS 1/16. Niezależnie od tego czy przedmiotowa ogrodzenie, w tym przedmiotowa brama i furtka, zostało wykonane w 1984r. czy też pod rządami Prawa budowlanego z 1994r., z uwagi na fakt, że w dacie wszczęcia postępowania jak i dacie orzekania na budowę ogrodzenia o wysokości nieprzekraczającej 2.20m nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie (art. 29 ust. 2 pkt 20 P.b.), zadaniem organu nadzoru budowlanego jest sprawdzenie, czy wykonane roboty budowlane zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b.) lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.). Ocenę w tym zakresie należało zatem dokonać w oparciu o przepisy obecnie obowiązującego Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.). Odnosząc się do zarzutów skargi, że w ustawie z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nie znajdował się przepis mówiący o tym. że bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki, wskazać należy, że warunki techniczne określające wymagania dla obiektów i urządzeń budowlanych znajdują się w przepisach wykonawczych. W przypadku ustawy Prawo budowlane z 1974r. w odniesieniu do ogrodzeń było to Zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z 1966 r. Nr 10, poz. 48) - § 1 13 ust. 4, następnie Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r. nr 17, poz. 62) - § 278 ust. 5. Przepisy § 42 ust. 1 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku jak i poprzedzającego go rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 41 ust. 2) stanowią, że bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki. Analogiczne unormowanie zawarte było w warunkach technicznych obowiązujących w latach wcześniejszych, tj. ww. rozporządzeniu z 1980r. (§ 278 ust. 5) i z 1966r. (§113 ust. 4), oraz rozporządzaniu Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (§110 ust. 4). Przepisy tych rozporządzeń stanowiły, że bramy i furtki ogrodzeń powinny otwierać się do wewnątrz nieruchomości i że ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt. W świetle przywołanych wyżej uregulowań prawnych stwierdzić należy, że przedmiotowe ogrodzenie narusza obecne jak i poprzednio obowiązujące je warunki techniczne w zakresie kierunku otwierania się bramy i furtki. Sąd akceptuje w tym zakresie stanowisko PWINB. Czynienie przez skarżących rozróżnienia pomiędzy treścią § 278 ust. 5 cyt. wyżej rozporządzenia z 1980 r. i § 42 ust. 1 przywołanego już i obowiązującego aktualnie rozporządzenia z 2002 r. nie ma żadnego uzasadnienia. Wykładnia obu przepisów, różnie redagowanych: "powinny otwierać się do wewnątrz" i "nie mogą otwierać się na zewnątrz" prowadzi do jednoznacznego wniosku, prawidłowo przyjętego przez organy, o zakazie otwierania furtek i bram na zewnątrz. Sąd zwraca uwagę, że sformułowanie z § 278 ust. 5 rozporządzenia z 1980 r. zawiera passus "powinny", a nie, że "mogą" otwierać się do wewnątrz, co oznacza, że "nie mogą otwierać się na zewnątrz". Sąd za prawidłową uznał także przyjętą przez organy kwalifikację stwierdzonych uchybień. W rozpatrywanej sprawie wykonane roboty budowlane polegające na zamontowaniu w ogrodzeniu furtki i bramy wjazdowej znajdującej się po jej prawej stronie (patrząc od strony działki nr ewid. [...]) w taki sposób, że otwierają się one na zewnątrz działki nr [...], zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.) oraz w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi (art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b.). Jak wyżej wyjaśniono przedmiotowe ogrodzenie narusza § 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadają budynki i ich usytuowanie, ponieważ dwa skrzydła bramy i skrzydło furtki w tym ogrodzeniu otwierają się na zewnątrz działki. Ponadto z dokumentacji fotograficznej sporządzonej przez organ powiatowy podczas kontroli wynika, że przy otwarciu bramy na zewnątrz zasięg ich skrzydeł znajduje się w rejonie pasa drogowego, co zagraża bezpieczeństwu ruchu kołowego i pieszego. Stanowi to o naruszeniu § 41 ust. 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym, ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że dla stwierdzenia wypełnienia hipotezy normy zawartej w art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. wystarczające jest ustalenie możliwości zaistnienia wymienionych w tym przepisie zagrożeń, a przepis ten ma zastosowanie nie tylko w sytuacjach powstałego już zagrożenia, ale także do tych sytuacji, które potencjalnie mogą wystąpić. Organ administracji nie musi więc ustalać, że bezpieczeństwo ludzi lub mienia z pewnością zostaną naruszone, bądź że z pewnością dojdzie do szkody w środowisku. Wystarczająca jest możliwości wystąpienia zagrożenia naruszeniem tych dóbr (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 stycznia 2020 r. II SA/Po 581/19). W wyroku z dnia 12 grudnia 2018 r. II SA/Rz 959/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że (...), art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. nie wymaga jednoznacznego ustalenia wystąpienia zagrożenia, uznając za wystarczające racjonalne wnioskowanie o samej możliwości jego wystąpienia. Naruszenie przepisów techniczno-budowlanych zadekretowanych w rozporządzeniu technicznym co do zasady - choć oczywiście nie zawsze - wiąże się ze sprowadzeniem stanu, który może zagrażać bezpieczeństwu ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Wynika to stąd. że przepisy techniczne a natura rei ukierunkowane są przede wszystkim na prewencję wobec bezpieczeństwa, co jednoznacznie wynika z treści art. 5 P.b. Bez znaczenia i wpływu na rozstrzygnięcie sprawy pozostają podnoszone w skardze argumenty wskazujące na spadek działki nr [...] w kierunku drogi publicznej, uniemożliwiający otwieranie się bramy i furtki do wewnątrz działki albowiem ww. przepisy określające wymagany kierunek otwierania się bram i furtki nie wprowadzają żadnych wyjątków w tym zakresie. Przywoływane okoliczności, że brama otwierana jest tylko i wyłącznie, gdy samochód wyjeżdża z posesji, a następnie jest niezwłocznie zamykana, nie mogą zostać uwzględnione. Ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt w każdych okolicznościach. Istnienie bądź nie zagrożenia nie może być uzależnione od sposobu użytkowania bramy przez właścicieli i osoby trzecie. Prawidłowo również PWINB z uwagi, że roboty budowlane zostały zakończone organ nadzoru budowlanego nie wydał postanowienia o ich wstrzymaniu, co dopuszcza art. 51 ust. 7. Przepis art. 51 ust. 7 P.b., pozwala na odpowiednie zastosowanie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 - jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 zostały już wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Za zgodne z prawem Sąd uznał działania organów nadzoru budowlanego celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem ogrodzenia działki nr [...] położonej w miejscowości K., wykonanego od strony drogi gminnej, zasadne jest nałożenie przez PINB w Rzeszowie obowiązku w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Zobowiązanie właścicieli działki nr ewid. [...] do wykonania czynności i robót które spowodują, że brama wjazdowa i furtka będą otwierały się do wewnątrz działki - znajduje uzasadnienie w przepisach techniczno-budowlanych i nie narusza prawa. Są to czynności i roboty, których obowiązek można nałożyć w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło