III FSK 83/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-05-26
Skład orzekający: Tomasz Zborzyński, Dominik Gajewski, Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odpowiedzialność podatkowa członka zarządu spółki za zaległości podatkowe powstaje na podstawie faktycznego sprawowania funkcji, a nie tylko formalnego zgłoszenia rezygnacji z funkcji?Ratio decidendi
Odpowiedzialność podatkowa członka zarządu spółki za zaległości podatkowe powstaje, gdy dana osoba faktycznie sprawuje funkcję członka zarządu, niezależnie od formalnego zgłoszenia rezygnacji czy formalnej zgodności składu zarządu. W konsekwencji, skoro skarżący faktycznie pełnił obowiązki członka zarządu po zgłoszeniu rezygnacji przez innego członka, ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki.Stan faktyczny
Skarżący T. O. był członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością H. i został obciążony odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. Skarżący kwestionował, że w dniu 26 stycznia 2015 r. pełnił funkcję członka zarządu, powołując się na rezygnację drugiego członka zarządu w grudniu 2014 r., która miała skutkować rozwiązaniem zarządu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną T. O. oraz zasądził od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Jacek Pruszyński, po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 października 2021 r. sygn. akt I SA/Łd 350/21 w sprawie ze skargi T. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 22 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. O. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 360,00 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Sygnatura akt III FSK 83/22
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę T. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w przedmiocie jego odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległości Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością H. w podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r.
W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej skarżący wniósł o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania, a także zrzekł się rozprawy.
Zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.) w związku z art. 116 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej: O.p.) przez błędne zastosowanie omawianego przepisu i uznanie, że skarżący w dniu 26.01.2015 r. był członkiem zarządu Spółki i ponosił odpowiedzialność za powstałe w tym dniu zobowiązania Spółki oraz pełnił obowiązki prezesa Spółki.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyjaśnił, że twierdzenie o niesprawowaniu funkcji członka zarządu Spółki wywodzi z faktu, że w grudniu 2014 r. drugi członek tego zarządu skutecznie złożył rezygnację, wskutek czego zarząd Spółki przestał istnieć; do takiego wniosku doszedł Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 26.03.2018 r. (III AUa 703/17).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, podnosząc, że w dacie płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. skarżący nadal faktycznie pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki, a wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi nie odnosi się do kwestii uregulowanych w art. 116 O.p.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członka zarządu spółki obejmuje – między innymi - zaległości podatkowe powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Jak trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, istotne w tym kontekście jest faktyczne sprawowanie funkcji członka zarządu, co oznacza, że okoliczność ta nie może podlegać ocenie wyłącznie pod względem formalnym. Nie jest zatem decydująca okoliczność formalnego zgłoszenia rezygnacji z funkcji członka zarządu spółki i/oraz skuteczności przyjęcia tej rezygnacji przez organy spółki, a także formalna zgodność składu zarządu ze statutem spółki – co stanowiło kanwę wyroku Sądu Apelacyjnego ze względu na znaczenie tej kwestii dla oceny zdolności procesowej spółki – ale faktyczne wykonywanie czynności zarządczych przez osobę, której odpowiedzialność podatkowa jest oceniana. Skoro zatem także po zgłoszeniu rezygnacji przez drugiego członka zarządu skarżący podejmował działania w imieniu Spółki, w tym odbierał korespondencję, należy uznać, że faktycznie sprawował funkcję członka jej zarządu. Dodatkowym argumentem jest zgłoszenie przez skarżącego rezygnacji z funkcji członka zarządu w dniu 11.02.2015 r., jako że czynność taka byłaby zbędna, gdyby skarżący zaprzestał sprawowania swej funkcji już w grudniu 2014 r.
Dlatego też za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 116 § 1 O.p. Ten ostatni przepis został bowiem prawidłowo zastosowany w następstwie uznania, że skarżący w dniu 26.01.2015 r. pełnił obowiązki członka zarządu Spółki i wskutek tego ponosi odpowiedzialność za powstałe w tym dniu zaległości podatkowe Spółki. Okoliczność, że w grudniu 2014 r. drugi członek tego zarządu skutecznie złożył rezygnację, wskutek czego zarząd Spółki przestał istnieć, miał znaczenie procesowe w kontekście braku zdolności procesowej Spółki – co słusznie odnotował Sąd Apelacyjny w Łodzi – ale nie ma wpływu na odpowiedzialność podatkową skarżącego, skoro faktycznie pełnił on obowiązki członka zarządu także po zgłoszeniu rezygnacji z funkcji przez drugiego członka zarządu. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny nie miał podstaw do zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż decyzja ta nie narusza przepisów postępowania w sposób wskazany przez skarżącego.
Prowadzi to do uznania, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 oraz stosowanego odpowiednio § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), zasądzając od skarżącego na rzecz organu administracji publicznej kwotę 360 zł tytułem zwrotu opłaty za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną przez radcę prawnego, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji.
Skargę kasacyjną na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznano na posiedzeniu niejawnym wobec zrzeczenia się rozprawy przez skarżącego i niezażądania jej przeprowadzenia przez stronę przeciwną.
SNSA Dominik Gajewski SNSA Tomasz Zborzyński SWSA (del.) Jacek Pruszyński
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło