III SA/Łd 1062/21

Dnia 26 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi N. C. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł., na podstawie art. 135k ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360 z późn. zm.), odmówił przyjęcia odwołania od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w P. z [...] r. nr [...] wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko sierż. szt. N.C. ze względu na wniesienie odwołania po terminie. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne. Postanowieniem z [...] r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w P. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko sierż. szt. N.C. - referentowi Zespołu Patrolowo-interwencyjnego Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej w P. Orzeczeniem z [...] r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w P. uznał obwinionego za winnego zarzucanych czynów i wymierzył karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone obwinionemu 1 lipca 2021 r. oraz ustanowionemu obrońcy obwinionego 5 lipca 2021 r. 8 lipca 2021 r. na adres e-mail Komendanta Powiatowego Policji w P. – [...]policja.gov.pl wpłynęła wiadomość e-mail od obrońcy obwinionego zatytułowana "odwołanie od orzeczenia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w P.". W korespondencji tej obrońca informował, że oryginał orzeczenia prześle pocztą. Korespondencja nie została opatrzona podpisem elektronicznym. 13 lipca 2021 r. do Komendy Powiatowej Policji w P. za pośrednictwem poczty wpłynął oryginał odwołania obrońcy obwinionego z datą stempla pocztowego 9 lipca 2021 r. Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. odmówił przyjęcia odwołania od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w P. z [...] r. nr [...], wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko sierż. szt. N.C. ze względu na złożenie odwołania po terminie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podkreślił, że stosownie do art. 135f ust. 6 ustawy o Policji orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Informacja dotycząca liczenia terminu do wniesienia zażalenia lub odwołania od doręczenia, które nastąpiło wcześniej zawarta jest zarówno w pouczeniu postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, a także w pouczeniu do orzeczenia. W myśl art. 135p ustawy o Policji w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące m.in. terminów, doręczeń. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wskazał następnie, że w niniejszej sprawie jako pierwsze nastąpiło doręczenie orzeczenia obwinionemu, co miało miejsce 1 lipca 2021 r. Od tego dnia rozpoczął bieg terminu do wniesienia odwołania. Tym samym 8 lipca 2021 r. był ostatnim dniem terminu, w którym obwiniony lub ustanowiony obrońca mogli skutecznie złożyć odwołanie od opisanego orzeczenia. Tymczasem odwołanie pomimo, że datowane na 7 lipca 2021 r., zostało złożone w placówce pocztowej S. 1 dopiero w dniu 9 lipca 2021 r. Zdaniem organu, wobec powyższego, odwołanie zostało wniesione po terminie. Jednocześnie Komendant Wojewódzki Policji w Ł. zauważył, że waloru odwołania nie można przypisywać korespondencji e-mail, która wpłynęła do KPP w P., gdyż sposób jej wniesienia nie spełnia wymogów art. 124 k.p.k. Korespondencja e-mail miała jedynie walor informacyjny, stanowiła zapowiedź, iż w najbliższym terminie do organu wpłynie odwołanie w tym zakresie, co zdaniem wyższego przełożonego miało powstrzymać przełożonego właściwego w sprawach osobowych przed próbą wykonania nieprawomocnego orzeczenia. Nie zwalniało to jednak obrońcy obwinionego od przestrzegania przepisów dotyczących terminów procesowych. Ponadto organ zwrócił uwagę, że stosownie do art. 126 ust. 1 k.p.k. oraz zgodnie z utrwalonym orzecznictwem to na stronie ciąży obowiązek wskazania wszystkich okoliczności, które uniemożliwiły jej dokonanie czynności procesowej w przewidzianym terminie. Uzasadnienie tych okoliczności wymaga nie tylko ich wskazania, ale także uprawdopodobnienia, że nastąpiło to z przyczyn od stron niezależnych i to takich przyczyn, których strona nie mogła usunąć, aby dokonać wymaganej przez prawo czynności we właściwym czasie. Pomimo złożenia przez pełnomocnika wniosku o przywrócenie terminu, w odwołaniu argumentów takich nie ma. Z powyżej wskazanych przyczyn Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uznał, że odwołanie zostało złożone po upływie terminu przewidzianego w art. 135k ust. 1 ustawy o Policji, wobec czego stosownie do art. 135k ust. 3 ustawy o Policji należało odmówić przyjęcia odwołania. Dodatkowo wyższy przełożony dyscyplinarny wyjaśnił, że 30 lipca 2021 r. wpłynęło pismo od obrońcy obwinionego zatytułowane "wniosek o wezwanie Komendanta Powiatowego Policji w P. do doręczenia całości orzeczenia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] roku", w którym obrońca podniósł, iż egzemplarz orzeczenia, które otrzymał nie zawierał wszystkich stron oraz wskazał na kwestie związane z podpisem piastuna organu. W tym zakresie wyższy przełożony dyscyplinarny zauważył, że w aktach sprawy znajduje się egzemplarz orzeczenia z kartami numerowanymi od 1 od 18, gdzie znajduje się strona nr 9, a obrońca obwinionego w żaden sposób nie uwiarygodnił faktu rzekomego błędu technicznego w doręczonym mu egzemplarzu orzeczenia. Gdyby nawet przyjąć, że orzeczenie nie zawiera wszystkich stron, tj. strony obejmującej uzasadnienie orzeczenia, to pozostaje to bez wpływu na wydanie i doręczenia orzeczenia przez przełożonego dyscyplinarnego. Orzeczenie zostało doręczone i zawiera wszystkie istotne elementy świadczące o ważności (legalności) wskazane w art. 135j ust. 2 ustawy o Policji. Jednocześnie organ zauważył, że w obszernym odwołaniu z 7 lipca 2021 r. obrońca obwinionego w żaden sposób nie wskazuje na opisany błąd techniczny i w sposób obszerny odnosi się do przedmiotu sprawy. W pozostałym zakresie, zdaniem organu, odnoszenie się do treści ww. pisma jest bezprzedmiotowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie N.C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił rażące naruszenie przepisów formalnego prawa administracyjnego, prawa strony do dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy zgodnie z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, naruszenie nakazu urzeczywistniania zasad sprawiedliwości społecznej, zasady uzasadnionych oczekiwań, zakazu niedyskryminacji i zakazu nierównego traktowania sposobów doręczenia. W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że odwołanie w formie pisemnej zostało wniesione w terminie i wykazała przesłanki, które spowodowały wniesienie odwołania za pośrednictwem operatora publicznego. Zdaniem strony niezbędne jest stwierdzenie przez sąd administracyjny naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na sposób rozpoznania sprawy i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Nadto skarżący podkreślił, iż Komendant Wojewódzki Policji w Ł. jest organem, który ma za zadanie działanie w oparciu i w granicach obowiązujących w systemie prawnym przepisów. Powinien on w związku z tym przestrzegać zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Sposób doręczeń został w ustawie o Policji uregulowany przepisami art. 135p ust. 1 ustawy o Policji poprzez odesłanie do przepisów k.p.k. Natomiast przepis art. 132 § 3 k.p.k. stanowi, że pismo może być takie doręczone za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej. W takim wypadku dowodem doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych. Z powyższych względów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zasądzenie od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych, nakazanie organom administracji państwowej prowadzenia postępowania administracyjnego zgodnie z podstawowymi zasadami systemu prawa obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej i w Unii Europejskiej oraz stwierdzenie z urzędu, że odwołanie zostało wniesione w terminie i nakazanie organowi administracji publicznej rozpoznanie odwołania. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna i podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022, poz. 329, dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego pod względem jego zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ww. ustawy. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznając niniejszą sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W ocenie Sądu, organ słusznie uznał bowiem, że odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, a jednocześnie nie zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu określone w art. 126 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534 ze zm., dalej: k.p.k.) w zw. z art. 135k ust. 3 oraz art. 135p ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 poz. 360 ze zm., dalej: ustawa). Zgodnie z art. 135k ust. 1-3 ustawy, postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji. Wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia jednak przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z kolei w myśl art. 135p ustawy, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się przepisu art. 184 Kodeksu postępowania karnego. Biorąc pod uwagę, że istota spora sprowadza się do oceny terminowości wniesienia odwołania oraz skuteczności wniosku o przywrócenie terminu do złożenia ww. środka prawnego, istotna jest także treść art. art. 126 § 1 k.p.a., który stanowi, że jeżeli niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, strona w zawitym terminie 7 dni od daty ustania przeszkody może zgłosić wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie czynności, która miała być w terminie wykonana; to samo stosuje się do osób niebędących stronami. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawie, zdaniem Sądu, organ prawidło odmówił przyjęcia odwołania, bowiem zostało ono wniesione po terminie, a jednocześnie zasadnie uznał, iż nie było podstaw do przywrócenia uchybionego terminu. Przypomnieć należy, że ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, iż orzeczenie dyscyplinarne nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w P. z [...] r. skarżący odebrał osobiście w dacie jego wydania o godz. 21:50, co potwierdził własnoręcznym podpisem na egzemplarzu orzeczenia. Tym samym, zgodnie z powołanym wcześniej art. 135k ust. 1 ustawy, zdarzenie to otwierało bieg siedmiodniowego terminu do wniesienia odwołania. Uwzględniając treść art. 123 § 1 k.p.k., zgodnie z którym do biegu terminu nie wlicza się dnia, od którego liczy się dany termin, ostatnim dniem do skutecznego wniesienia odwołania przez skarżącego był 8 lipca 2021 r. Z przedłożonych Sądowi akt wynika, że w dniu 8 lipca 2021 r. na skrzynkę poczty elektronicznej [...]policja.gov.pl reprezentujący skarżącego profesjonalny pełnomocnik przesłał odwołanie od ww. orzeczenia dyscyplinarnego wskazując, że oryginał prześle pocztą. W tym miejscu wskazać jednak należy, że stosowany odpowiednio w sprawie art. 124 k.p.k. nie dopuszcza możliwości, aby zachowanie określonego terminu było możliwe na skutek wniesienia pisma pocztą elektroniczną. Przepis ten stanowi bowiem, że termin jest zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej, w polskim urzędzie konsularnym lub złożone przez żołnierza, w z wyjątkiem żołnierza pełniącego terytorialną służbę wojskową dyspozycyjnie, w dowództwie jednostki wojskowej albo przez osobę pozbawioną wolności w administracji odpowiedniego zakładu, a przez członka załogi polskiego statku morskiego – kapitanowi statku. Skoro więc powołany przepis nie przewiduje możliwości złożenia pisma w formie zastosowanej przez pełnomocnika skarżącego, to jego przesłanie drogą elektroniczną pozbawione jest jakiejkolwiek doniosłości prawnej. Przede wszystkim jednak nie można uznać, iż nawet w przypadku nadania go w ostatnim dniu upływającego terminu, termin ten został dochowany. Co więcej, niedopuszczalność przyjętej przez pełnomocnika formy wniesienia pisma powoduje, że nie mają w tym przypadku zastosowania ewentualne przepisy dotyczące usuwania braków formalnych pism (art. 120 k.p.k.), gdyż te są adekwatne jedynie w odniesieniu do pism wniesionych ustawowo przewidzianym sposobem. Całkowicie nietrafne jest przy tym powoływanie się w skardze na treść art. 132 § 3 k.p.a., wszak przepis ten nie stanowi o sposobach wnoszenia pism przez stronę postępowania, lecz o sposobach doręczenia pism stronie, co przecież w sposób oczywisty nie jest tym samym. Wobec powyższego nie może podlegać dyskusji, że faktyczne wniesienie odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego nastąpiło dopiero 9 lipca 2021 r. (data stempla pocztowego na poleconej przesyłce pocztowej), a zatem z jednodniowym uchybieniem ustawowego terminu, który kończył się 8 lipca 2021. W tym zakresie ocena organu była zatem w pełni prawidłowa i uprawniała do zastosowania art. 135k ust. 3 ustawy o Policji, pozwalając dalej na wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia odwołania. Sąd stwierdza ponadto, że trafnie organ nie dostrzegł wystąpienia w sprawie podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Pełnomocnik skarżącego upatruje przesłanki przywrócenia terminu w tym, że jako obrońca otrzymał orzeczenie w dniu 5 lipca 2021 roku i nie został powiadomiony o doręczeniu orzeczenia obwinionemu (str. 2 odwołania). Należy jednak podkreślić, że przyczyna niezależna od strony, w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k., to taka okoliczność, której strona nie mogła usunąć i dokonać wymaganej przez prawo czynności we właściwym czasie. Wnioskodawca powinien przy tym wykazać, że przyczyna ta była od niego niezależna. Za przeszkodę niezależną od strony uznaje się m.in. przeszkody wywołane przez klęski żywiołowe (np. powódź, pożar, huragan) lub inne przyczyny o wyjątkowym charakterze (np. wypadek komunikacyjny). Taką przeszkodą jest też choroba lub nagły urazu, w sytuacji gdy strona ze względu na swój stan nie miała możliwości dokonania czynności samodzielnie lub za pośrednictwem swojego przedstawiciela procesowego, ani też nie miała możliwości skorzystania w tym zakresie z pomocy innej osoby (np. członka rodziny). Nie uznaje się natomiast za przeszkody niezależne od strony okoliczności takich jak omyłka lub błąd strony niewywołany przez inne osoby, błędne zrozumienie lub wręcz niezrozumienie przez stronę pouczenia w sytuacji, gdy została ona prawidłowo pouczona o trybie i terminie zaskarżenia orzeczenia, a jest osobą o prawidłowym rozwoju umysłowym, zaniechanie przez pełnomocnika strony podjęcia czynności (np. wniesienia środka odwoławczego) lub uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego, oczekiwanie przez stronę na kontakt z obrońcą, jak też brak należytej dbałości o własne sprawy. Podkreśla się, że wadliwa organizacja komunikacji pomiędzy stroną a jej pełnomocnikiem procesowym z zasady nie może stanowić przyczyny wyłączającej winę w uchybieniu terminu. Również błąd profesjonalnego pełnomocnika w zakresie stosowania prawa nie jest uznawany za podstawę przywrócenia terminu. Obowiązkiem wnoszącego o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie. Wnioskodawca powinien zatem uprawdopodobnić, że przyczyną przekroczenia terminu do wniesienia odwołania była zewnętrzna, niezależna przeszkoda, niemożliwa w danych warunkach do przezwyciężenia. Taka przeszkoda nie została wskazana w niniejszej sprawie, wszak z przytoczonych wyżej względów na pewno nie jest nią podnoszone przez pełnomocnika opóźnienie w przekazaniu mu orzeczenia przez mocodawcę (obwinionego), które dowodzi co najwyżej braku dostatecznej komunikacji między obwinionym a jego obrońcą. Wadliwa komunikacja między obrońcą a obwinionym nie stanowi zaś niezależnej przeszkody w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k. Należy ponadto zauważyć, że profesjonalny obrońca nie może tłumaczyć przekroczenia terminu nieznajomością prawa. Zgodnie z art. 135f ust. 6 ustawy, orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Mając na uwadze treść powołanego wyżej przepisu ustawy, obrońca obwinionego, jako profesjonalista znający prawo, powinien był zatem ustalić, które doręczenie jest wcześniejsze, a nie oczekiwać na powiadomienie go przez obwinionego o doręczeniu orzeczenia. Dodać należy, że obwiniony mógł wnieść sam odwołanie, skoro jednak tego nie uczynił, lecz pozostawił to profesjonalnemu obrońcy, obowiązkiem obrońcy było dochowanie wymaganej staranności i wniesienie odwołania w terminie. Podsumowując stwierdzić należy, że w chwili upływu terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego nie istniała żadna niezależna od obwinionego lub jego obrońcy przeszkoda, uniemożliwiająca sporządzenie i wniesienie odwołania w terminie. Nie było także podstaw do przywrócenia uchybionego terminu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. is