II SA/Gl 453/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji oddala skargę. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach stwierdziło uchybienie przez A. K. terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta D. z dnia 13 października 2021 r. nr [...] odmawiającej przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. Strona pismem z dnia 10 stycznia 2022 r. złożonym w siedzibie organu wystąpiła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wskazano w nim, że "ze względu na możliwość edycji dokumentów przy użyciu środków elektronicznych, co jest dzisiaj w zasadzie normą, zredagowałem swoje odwołanie na posiadanym leciwym laptopie, który był nagrodą za zwycięstwo w konkursie ze znajomości przepisów BHP, zorganizowanym w roku 2010, w firmie, w której pracowałem. Ponieważ nie dysponuję własną drukarką, dokument umieściłem na nośniku zwanym pendrive, z którego korzystałem wielokrotnie, i który nigdy mnie nie zawiódł, z zamiarem wydrukowania tegoż dokumentu w jednym z punktów oferujących usługi wydruku z nośników. Niestety, nośnik w momencie, gdy był najbardziej potrzebny, zawiódł. Przestał być widoczny dla urządzeń, na których próbowano go uruchomić. Umieściłem odwołanie na kolejnym nośniku i udałem się do sąsiada, który wspomógł mnie własną drukarką, lecz był Już wieczór dnia 03.11.2021. Siłą rzeczy, nie było możliwości dostarczenia osobiście do MOPS wydrukowanego dokumentu tego dnia". Zaskarżonym obecnie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach odmówiło stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Wskazało na treść art. 58 k.p.a., zgodnie z którym: § 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. § 3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Podniosło jednocześnie, że zgodnie z art. 15zzzzzn ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2021 r. poz. 2095) obowiązującym od dnia 16 grudnia 2020 r. w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki, umożliwiające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z wyjaśnienia strony zawartego we wniosku o przywrócenie terminu z dnia 10 stycznia 2022 r. adresat decyzji miał problem związany z wydrukowaniem odwołania. Przeszkoda, o której mowa w art. 58 § 2 k.p.a. ustała zatem z dniem 4 listopada 2021 r. Tymczasem odwołujący się wniosek o przywrócenie terminu złożył w siedzibie Kolegium w dniu 12 stycznia 2022 r. W ocenie Kolegium, odwołujący się nie zachował w niniejszej sprawie terminu ustawowego do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z treścią art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 tego artykułu jest niedopuszczalne. Ustalenie przez organ, że powyższy termin nie został zachowany, uniemożliwia uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu i zawsze skutkuje odmową przywrócenia terminu Niezależnie od powyższego skład orzekający Kolegium stwierdził, że przedmiotowa decyzja doręczona została stronie w dniu 20 października 2021 r. co zostało udokumentowane na zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru. Termin do złożenia odwołania od powyższej decyzji upłynął z dniem 3 listopada 2021r., natomiast strona w dniu 12 stycznia 2022 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Organ odwoławczy podniósł, że do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu administracyjnym (w przedmiotowej sprawie do złożenia odwołania od decyzji) konieczne jest spełnienie łącznie czterech przesłanek ustawowych, tj.: - uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, - wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, - dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu - termin ten zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi 7 dni, - dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin tj. wnieść odwołanie. W rozpatrywanej sprawie powyższe przesłanki nie zostały spełnione. Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożył jej adresat. W jego ocenie "propozycja SKO dotycząca możliwości rozpatrzenia mojego wniosku przez ten organ, była ukierunkowana wyłącznie na przedłużenie o kilka tygodni toczącego się postępowania. Jak wiadomo, przewlekanie postępowania zwiększa szanse na zakończenie z przyczyn np. naturalnych". W uzasadnieniu stwierdził, że "z treścią uzasadnienia werdyktu nie będę polemizował w tym piśmie. Udzielę niezbędnych wyjaśnień, jeżeli Sąd podejmie się rozpatrzenia sprawy i takowych zarząda". Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. "w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy". Jednocześnie § 2 tego artykułu stanowi, iż "prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin". Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy należy jeszcze zwrócić uwagę na treść art. 15zzzzzn ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2021 r. poz. 2095), zgodnie z którym "w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu". Na początku należy odnieść się do terminów występujących w obydwóch wspomnianych przepisach. Obydwa rozpoczynają swój bieg z chwilą ustania przyczyny uchybienia terminu. Jak wynika z akt sprawy przyczyną uchybienia terminu złożenia odwołania przez stronę był brak drukarki oraz awaria nośnika danych. Przyczyna ta ustała dnia 4 listopada 2021 r. Zatem z tym dniem rozpoczął się bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Jednakże nastąpiło dopiero dnia 12 stycznia 2022 r. Wówczas to stosowny wniosek (opatrzony datą 10 stycznia 2022 r.) został złożony w siedzibie organu. Zatem niezależnie od tego, czy długość wspomnianego terminu miał by wyznaczać art. 58 § 2 k.p.a. czy art. 15zzzzzn ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. to nie został on dochowany. Niezależnie od tego Sąd podkreśla, że przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, nieznajomość prawa, w tym również w zakresie obliczania terminów, "przeoczenie" wynikające ze słabej znajomości procedury, brak staranności strony w zapoznaniu się z treścią pouczenia zawartego w doręczonej decyzji, oczekiwanie na poradę profesjonalisty, tym bardziej gdy strona została pouczona o terminach i innych okolicznościach mających wpływ na jej sytuację prawną. Ciężar wykazania, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej spoczywa na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Uprawdopodobnienie jest środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, ale jego zadaniem jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości graniczącej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Nawet przy dochowaniu przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, jego argumentacja nie mogła zostać uwzględniona. Żaden przepis prawa nie wymaga aby pisma procesowe (a takim jest odwołanie) były składane w formie wydruku. Zupełnie wystarczające jest złożenie pisma sporządzonego odręcznie. Stąd awaria nośnika danych nie może być uznana za okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.