III OSK 2324/22

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-06-13

Skład orzekający: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, sędzia NSA Piotr Korzeniowski, sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, wysyłając upomnienie dotyczące należności, dostarcza stronie informacji o wydanej decyzji w sposób umożliwiający złożenie wniosku o wznowienie postępowania?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że samo upomnienie wysłane przez organ egzekucyjny nie dostarcza stronie informacji o wydanej decyzji w sposób umożliwiający złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Strona musi uzyskać wiedzę o nazwie organu, który wydał decyzję, oraz o sposobie rozstrzygnięcia sprawy, co nie wynika jednoznacznie z samego upomnienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją, jednak organ pierwszej instancji odmówił, uznając, że wniosek został złożony po terminie, ponieważ skarżąca dowiedziała się o decyzji z upomnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów, uznając naruszenie art. 80 k.p.a. przez przekroczenie swobodnej oceny dowodów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Piotr Korzeniowski sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 694/22 w sprawie ze skargi A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 1 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 31 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca) uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 1 lutego 2022 r. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z 26 listopada 2021 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca pismem z 19 listopada 2021 r. wniosła do Prezydenta m. st. Warszawy o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją z 20 kwietnia 2021 r. Postanowieniem z 26 listopada 2021 r. organ I instancji odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta m. st. Warszawy z 20 kwietnia 2021 r. W ocenie organu I instancji, skarżąca dowiedziała się o decyzji z upomnienia z 26 sierpnia 2021 r., które otrzymała 13 września 2021 r. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony dopiero 19 listopada 2021 r., a więc z uchybieniem terminu z art. 148 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.). Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z 26 listopada 2021 r. Postanowieniem z 1 lutego 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Skarżąca wniosła skargę na postanowienie z 1 lutego 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Uwzględniając skargę wskazanym na wstępie wyrokiem, Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 80 k.p.a. Organy przekroczyły bowiem swobodną ocenę dowodów przez uznanie, że skarżąca dowiedziała się o ostatecznej decyzji Prezydenta m.st. Warszawy w dniu 13 września 2021 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ. Organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), tj. "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)" w związku art. 80 k.p.a. oraz w związku z art. 145 § 1 pkt 4 a także art. 148 § 1 i 2 k.p.a., przez "nieuzasadnione zarzucenie Kolegium przepisu" art. 80 k.p.a., polegające na przekroczeniu swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji doszło do niezasadnego zarzucenia organowi odwoławczemu naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 148 § 1 i 2 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Organ oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie, a ponadto zostały częściowo błędnie sformułowane. Dotyczy to zarzutu podnoszącego naruszenie "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)", który to przepis zarówno w ramach podstaw kasacyjnych, jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, został powołany bez wskazania właściwego aktu prawnego. Z kolei pozostałe zarzuty kasacyjne dotyczą w istocie oceny, w jakiej dacie skarżąca dowiedziała się o decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 20 kwietnia 2021 r. i w konsekwencji, w jakiej dacie upłynął termin do złożenia przez skarżącą wniosku o wznowienie postępowania. W ocenie organu, na skutek odebrania upomnienia z 26 sierpnia 2021 r. skarżąca miała wystarczająco dużo danych, żeby złożyć w terminie wniosek o wznowienie postępowania. Stanowisko to nie jest jednak prawidłowe, o czym trafnie orzekł Sąd I instancji. Przez "dowiedzenie się o decyzji" należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia, ale w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych, czego dowodem są liczne orzeczenia cytowane zarówno w skardze kasacyjnej przez organ, jak i przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Z punktu widzenia tej konkretnej sprawy, istotne znaczenie ma, że dowiedzenie się o decyzji ma umożliwiać złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Stąd też strona musi uzyskać takie dane jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast oczywiście konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Z akt sprawy wynika, że skarżąca otrzymała upomnienie z 26 sierpnia 2021 r., jednak z tego dokumentu nie wynika jaki organ wydał decyzję, a jedynie jaki organ wystosował upomnienie. Nie można z góry zakładać, że organ egzekucyjny, jest tym samym organem, który wydał decyzję nakładającą określony obowiązek. Ponadto, Sąd I instancji prawidłowo także zwrócił uwagę, że z treści upomnienia nie wynikało jednoznacznie jakiego okresu dotyczy należność wynikająca z upomnienia, a także wątpliwości budziła sama wysokość tej należności. Oznacza to, że z upomnienia z dnia 26 sierpnia 2021 r. skarżąca mogła dowiedzieć się o wydaniu rozstrzygnięcia, ale nie w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie postępowania. W związku z tym skarżąca pismem z 16 września 2021 r. zwróciła się do Prezydenta m.st. Warszawy z prośbą o wyjaśnienie jakiej decyzji dotyczy upomnienie z 26 sierpnia 2021 r. W odpowiedzi organ poinformował skarżącą o istotnych kwestiach dotyczących decyzji wskazanej w upomnieniu, a w szczególności wskazał nazwę organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Dopiero z tego pisma skarżąca uzyskała informację o wydaniu rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie postępowania i dopiero od daty otrzymania tego pisma rozpoczął bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest zatem prawidłowe i nie zostało skutecznie podważone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, że zarzuty kasacyjne podnoszące naruszenie art. 80 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a także z art. 148 § 1 i 2 k.p.a., nie zasługiwały na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiada prawu. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło