II SA/Rz 250/22
WyrokWSA w Rzeszowie2022-06-02
Skład orzekający: Jacek Boratyn, Jarosław Szaro, Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę na podstawie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów podlega sukcesji na spółkę kapitałową powstałą w wyniku przekształcenia działalności gospodarczej osoby fizycznej?Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na podstawie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów nie podlega sukcesji na spółkę kapitałową powstałą w wyniku przekształcenia działalności gospodarczej osoby fizycznej. Odpowiedzialność za zobowiązania osoby fizycznej pozostaje po stronie tej osoby, a nie spółki. Ponadto, sąd uznał, że niezgodność danych w zgłoszeniu SENT, polegająca na podaniu błędnego odbiorcy i miejsca dostarczenia towaru, nie stanowiła "oczywistej omyłki" w rozumieniu art. 24 ust. 1a ustawy o SENT, co uniemożliwiło zastosowanie łagodniejszej kary. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.Stan faktyczny
Organ I instancji nałożył na J. S. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (ustawa o SENT), polegające na zgłoszeniu niezgodnych danych dotyczących odbiorcy towaru i miejsca dostarczenia. W trakcie postępowania działalność gospodarcza J. S. została przekształcona w spółkę z o.o. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, uznając, że odpowiedzialność za karę nie przeszła na spółkę. J. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o stronie postępowania, błędną wykładnię przepisów materialnych dotyczących kary i odstąpienia od jej wymierzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 22 grudnia 2021 r., nr 1801-IOC.48.28.2019 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oddala skargę.
Sygn.. akt II SA/Rz 250/22
U z a s a d n i e n i e
Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno- Skarbowego w Przemyślu decyzją z dnia 10 maja 2019 r. znak sprawy 408000-COC2.48.20.2018.4.AD nałożył na Pana J. S. prowadzącego do 30.09.2018 r. działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowa W.W. J. S. , [...] W. [...] karę pieniężną w wysokość 10000 złotych za naruszenie obowiązku wynikającego z art. 5 ust.2 i ust.4 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów w brzemieniu obowiązującym w dniu naruszenia ( dalej ustawa o SENT ), dotyczącego zgłoszenia przewozu nr [...].
Organ I instancji ustalił, że 30 czerwca 2018 roku funkcjonariusze Urzędu Celno- Skarbowego przeprowadzili kontrolę samochodu ciężarowego marki [...] o nr. rejestracyjnym [...] przewożącego według powołanego powyżej zgłoszenia SENT 10000 l oleju napędowego o kodzie CN2710.
W trakcie kontroli dokumentów przedstawionych przez kierowcę w postaci dowodu rejestracyjnego pojazdu, prawa jazdy, wypisu licencji na wykonywanie przewozu drogowego, dokumentu przewozowego nr [...] oraz dowodu wydania ustalili, że będąca zarówno wysylającym jak i przewoźnikiem firma skarżącego w zgłoszeniu SENT jako podmiot odbierający wskazała firmę Ł. J. T.-B. NIP [...] w B. [...], miejsce dostarczenia towaru B., zaś z listu przewozowego wynikało, że odbiorcą towaru była firma T. S., E. i D. R., a miejscem dostarczenia towaru miał być S..
Już w trakcie kontroli, według zapewnień skarżącego Pan J. S. niezgodność ta została sprostowana i do rejestru SENT wpisano prawidłowe miejsce dostarczenia przewożonego towaru, a wiec ul. S. [...] , [...] S.
Organ I instancji uznał, że powyższy stan faktyczny narusza przepisy ustawy o SENT. Wskazał, że w myśl art. 3 ust.2 pkt 1 lit a – k w brzmieniu obowiązującym w dniu zdarzenia przewóz towarów objętych pozycjami m.in. CN 2710 jeżeli masa brutto przesyłki przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów podlega monitorowaniu.
W myśl art. 5 ust.1 ustawy o SENT podmiot wysyłający jest zobowiązany przed rozpoczęciem dostawy wysłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. Zgłoszenie to powinno w myśl art. 5 ust.2 ustawy o SENT zawierać planowana datę rozpoczęcia przewozu, dane podmiotu wysyłającego oraz dane podmiotu odbierającego obejmujące imię i nazwisko oraz nazwę oraz adres zamieszkania lub siedzibę. W myśl art. 5 ust.4 pkt 1 ustawy o SENT przewoźnik zobowiązany jest przed rozpoczęciem przewozu uzupełnić zgłoszenie m.in. o dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju. Obydwa te obowiązki ciążyły na firmie skarżącego albowiem był on zarówno wysyłającym jak i przewoźnikiem towaru.
Organ dalej ustalił, że w trakcie toczącego się postępowania firma skarżącego uległa przekształceniu w spółkę z o.o. W. z siedzibą w W. i została wpisana do KRS. Analizując przepisy dotyczące przekształcenia firmy przedsiębiorcy będącego osoba fizyczna wykonującego we własnym imieniu działalność gospodarczą w spółkę kapitałową w trybie przewidzianym przez przepis art. 551 § 5 ksh organ uznał, że w takim przypadku kara nakładana w trybie niniejszych przepisów nie podlega sukcesji wobec spółki, tylko adresatem kary powinien być przedsiębiorca – osoba fizyczna.
Dalej organ I instancji wskazał, że przepis art. 24 ust.1 pkt 2 ustawy o SENT stanowi, że w przypadku, gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik: zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru
odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
W ocenie organu fakt zgłoszenia danych niezgodnych ze stanem faktycznym w postaci danych odbiorcy i miejsca dostarczenia towaru nie budzi wątpliwości.
Organ przyjął także, że w sprawie nie zachodzą podstawy do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 24 ust.3 tej ustawy. Stanowi on z kolei , że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-1b, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.
Organ w tym zakresie wskazał, że nie jest uprawniony do miarkowania wysokości kary określonej w tym przepisie, a jedynie może odstąpić od jej orzekania jeżeli ukarany wykaże, że ważny jego interes za tym przemawia lub też przemawia za tym interes społeczny. Organ rozważań swoich dokonał z urzędu przyjmując, że przy nakładaniu kary każdorazowo musi rozważyć czy nie zachodzą podstawy do odstąpienia od jej orzekania. Rozważając okoliczności sprawy wskazał, że podatnik nie wykazał żadnej ważnej przyczyny dla której należało by odstąpić od wymierzenia mu kary, zaś podawane okoliczności dotyczące zmiany danych w rejestrze zgłoszeń rozpatrzył przez pryzmat zaistniałych okoliczności, wskazując ,że nie nastąpiło to samoistnie na skutek działań skarżącego ale dopiero w wyniku ujawnienia nieprawidłowości w trakcie kontroli. Z tych względów w ocenie organy ważny interes podatnika nie zaistniał. Organ wskazał też, że interes publiczny nie sprzeciwia się nałożeniu kary. Wręcz przeciwnie zgodne z tym interesem jest karanie podmiotów naruszających przepisy stawy o SENT.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł J. S., który zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia , a to:
a) art. 133 ordynacji podatkowej w związku z art. 26 ust.5 ustawy o SENT poprzez uznanie za stronę postepowania J. S., w sytuacji, gdy prowadzona przez niego działalność została przekształcona w spółkę prawa handlowego, wobec czego skarżący nie posiada statusu strony,
Stawiając ten zarzut wniósł o uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Z ostrożności procesowej zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego, a to:
a) 24 ust.2 w zw. z art. 5 ust.2 oraz art. 5 ust.4 ustawy o SENT poprzez uznanie, że oczywista omyłka pracownika wypełniającego zgłoszenie o SENT jest wystarczającą przesłanką do nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę co pozostaje sprzeczne z celami wprowadzenia oraz nowelizacji ustawy o SENT,
b) art. 26 ust.1 ustawy o SENT poprzez nałożenie kary na przedsiębiorcę za niedochowanie należytej staranności w dokonywaniu zgłoszenia podczas, gdy wykryty w czasie kontroli oczywisty błąd nie stanowi żadnego zagrożenia dla interesów Skarbu Państwa,
c) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 24 §1a ustawy o SENT poprzez jego niezastosowanie podczas, gdy odnośnie towaru przewożonego ze składu podatkowego wszelkie należności zostaly zapłacone,
2) naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 208 ordynacji podatkowej w związku z art. 26 ust.5 ustawy o SENT poprzez nieumorzenie postepowania w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej.
Stawiając powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postepowania lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie decyzją z dnia 22 grudnia 2021 roku utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. ( znak sprawy 1801- IOC-48.28.2019 ).
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji za prawidłowe i na ich podatnie rozważył argumenty przedstawione w odwołaniu.
Wskazał, że do przekształcenia działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczna w spółkę kapitałową w postaci spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zastosowanie będzie miał przepis art. 93a §1 i 2 o.p. Powołując się na te przepisy wyprowadził wniosek, że w takiej sytuacji jak w niniejszej sprawie spółka kapitałowa przejmuje jedynie prawa przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, nie przejmuje przy tym jego obowiązków. W takiej sytuacji osoba przeciwko, której toczy się postepowanie o ukaranie pozostanie J. S..
Organ Ii instancji nie znalazł również podstaw do przyjęcia, że w sprawie zaistniała sytuacja opisana w art. 24 ust.1a ustawy o SENT. Przepis ten przewiduje, że w przypadku gdy towar był przewożony ze składu podatkowego w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i podatek akcyzowy oraz należny podatek od towarów i usług zostały wpłacone przez podmiot wysyłający a ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu i dotyczą zgłoszonych przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, odpowiednio, na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 2000 zł.
Obniża on zatem wysokość kary orzekanej wobec osoby naruszającej przepisy ustawy o SENT ale w sytuacji, gdy nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu i dotyczą danych innych niż dotyczące towaru.
Organ analizując przesłanki warunkujące zastosowanie względniejszej dla ukaranego kary przyjął, że w sprawie nie ma zastosowania przesłanka oczywistego błędu. W jego ocenie błąd oczywisty to taki, jaki może zostać wykryty bez konfrontacji zapisów z żadnymi innymi dokumentami. Błąd widoczny od razu, "na pierwszy rzut oka". W ocenie organu odwoławczego taki błąd jednak nie zaistniał.
Organ ten nie uznał również, że zostały spełnione przesłanki z art. 24 ust.3 ustawy o SENT z uwzględnieniem regulacji art. 26 ust.3 tej ustawy. Organ w tym zakresie argumentował, że okoliczności sprawy nie wskazują aby zostały wyczerpane okoliczności ważnego interesu podmiotu wysyłającego i zarazem przewoźnika, a także przesłanki interesu społecznego. W jego ocenie zaistniała sytuacja wręcz przeciwna, czyli cele dla których ustawa została wprowadzona wymagają, aby osoba nie realizująca obowiązków z ustawy ponosiła przewidzianą w niej odpowiedzialność.
W tym zakresie organ przeanalizował zarówno okoliczności, w których doszło do wpisania nieprawidłowych danych w zgłoszeniu i uzupełnieniu zgłoszenia, a także sytuację wysyłającego/przewoźnika, a w szczególności wpływ na sytuację materialną, zdolność do prowadzenia działalności gospodarczej po ukaraniu karą w wymierzonej wysokości.
Analizując interes publiczny jako przemawiający za ukaraniem wskazał, że fakt iż należności publicznoprawne związane z przewożonym towarem zostały zapłacone nie przemawia za odstąpieniem od wymiaru kary. Delikt administracyjny przewidziany w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT ma charakter formalny i ukaranie nie jest uzależnione od narażenia Skarbu Państwa na uszczuplenie podatkowe. Ukaranie odbywa się niezależnie od odpowiedzialności za uszczuplenie podatkowe, co odbywa się w trybie przepisów kks. Kwestie niektórych wzajemnych interakcji pomiędzy tymi postępowaniami reguluje przepis art. 30 ustawy o SENT. Przewidziane w nim sytuacje nie wyczerpują jednak stanu faktycznego występującego w sprawie niniejszej. Jak bowiem podkreślił organ II instancji w niniejszej sprawie nie doszło do ujawnienia nieprawidłowości w trakcie postępowań wymienionych w art. 30 ust.1 ustawy o SENT, a w czasie przewozu towarów.
Od decyzji organu II instancji J. S. złożył skargę do sądu administracyjnego.
W skardze zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to:
b) art. 133 ordynacji podatkowej w związku z art. 26 ust.5 ustawy o SENT poprzez uznanie za stronę postepowania J. S. w sytuacji, gdy prowadzona przez niego działalność została przekształcona z dniem 1 października 2018 r. w spółkę prawa handlowego, wobec czego skarżący nie posiada statusu strony,
Z ostrożności procesowej zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego a to:
a) 24 ust.2 w zw. z art. 5 ust.2 oraz art. 5 ust.4 ustawy o SENT poprzez uznanie, że oczywista omyłka pracownika wypełniającego zgłoszenie o SENT jest wystarczającą przesłanką do nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę co pozostaje sprzeczne z celami wprowadzenia oraz nowelizacji ustawy o SENT,
b) art. 26 ust.1 ustawy o SENT poprzez nałożenie kary na przedsiębiorcę za niedochowanie należytej staranności w dokonywaniu zgłoszenia podczas, gdy wykryty w czasie kontroli oczywisty błąd nie stanowił żadnego zagrożenia dla interesów Skarbu Państwa,
c) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 24 § 3 ustawy o SENT poprzez jego błędną wykładnię poprzez pominiecie w ocenie ważnego interesu społecznego, zasad proporcjonalności oraz zaufania obywateli do organów państwa , co w konsekwencji skutkowało nieodstąpieniem od wymiaru kary
d) art. 12 ustawy prawo przedsiębiorców poprzez jego niezastosowanie i nałożenie na skarżącego kary będącej nieproporcjonalną do wagi naruszenia,
e) art. 31 ust.3 Konstytucji poprzez pominięcie zasady proporcjonalności i nałożenie na skarżącego kary w wysokości niewspółmiernej do naruszenia w sytuacji, gdy wynikało ono z oczywistej pomyłki i nie stanowiło realnego zagrożenia dla interesów Państwa
2) naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 208 ordynacji podatkowej w związku z art. 26 ust.5 ustawy o SENT poprzez nieumorzenie postepowania w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej.
Ponadto zarzucił naruszenie art. 24 § 1a ustawy o SENT poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy ujawnione nieprawidłowości uznać należy za oczywistą omyłkę , towar przewożony był ze składu podatkowego, wszelkie należności publicznoprawne zostały opłacone.
Stawiając powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasadzenie kosztów postepowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona. Organ nie naruszył prawa. Postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z prawem procesowym, zaś rozstrzygnięcie opiera się na prawidłowo zastosowanym prawie materialnym.
W pierwszej kolejności sąd musi odnieść się do zarzutu braku zdolności skarżącego do ukarania go orzeczoną karą, w szczególności z uwagi na przekształcenie formy jego działalności gospodarczej z działalności prowadzonej osobiście na jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.
Kwestia ta została uregulowana w przepisach art. 5841 do 584 14 ksh.. Przepis art. 5842 § 1 ksh stanowi, że spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształcanego, zaś przepis art. 584 14 ksh przewiduje, że osoba fizyczna, o której mowa w art. 551 § 5, odpowiada solidarnie ze spółką przekształconą za zobowiązania przedsiębiorcy przekształcanego związane z prowadzoną działalnością gospodarczą powstałe przed dniem przekształcenia, przez okres trzech lat, licząc od dnia przekształcenia.
Przepisy te jednak nie będą miały wprost zastosowania w sprawie niniejszej z uwagi na to, że do orzekania kar na podstawie ustawy o SENT w związku z brzmieniem art. 26 ust.5 tej ustawy zastosowanie mają przepisy ordynacji podatkowej i na ich podstawie musza zostać określone zasady orzekania kary wobec podmiotu, który w trakcie postepowania został przekształcony.
W tym zakresie organ słusznie powołał się na przepisy art. 93a ordynacji podatkowej. W przepisach zawartych w tej jednostce redakcyjnej ustawy zawarto bowiem zasady przejęcia sukcesji praw i obowiązków osoby przekształcanej przez nowopowstałą spółkę. W przepisach tych nie zawarto zasad przenoszenia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe osoby fizycznej na powstałą spółkę i związku z tym brak jest także zasad, na podstawie których na taka spółkę należałoby przenieść odpowiedzialność za karę orzekaną na podstawie ustawy o SENT. W takim bowiem przypadku spółka wstępuje tylko w prawa dotychczasowego przedsiębiorcy prowadzącego działalność w formie działalności prowadzonej osobiście. Wszelkie zobowiązania ciążące na takiej osobie nie podlegają sukcesji podatkowej. Dalej pozostają zobowiązaniami osoby fizycznej. Jest to zabieg poniekąd zrozumiały. Ponieważ zobowiązania ciążące na osobie fizycznej nie przechodzą na stworzoną osobę prawną , to również w trwającym postepowaniu to osoba fizyczna musi być jego stroną i to wobec niej jedynie może zapaść orzeczenie o ukaraniu.
W tym zakresie organy nie naruszyły prawa słusznie uznając skarżącego za podmiot podlegający ukaranie .
Nie naruszyły również organy przepisów dotyczących odstąpienia od wymiaru kary, czy też orzeczenia jej w mniejszej wysokości .
Analizując stan faktyczny zaistniały w sprawie niniejszej w aspekcie przesłanek przepisu art. 24 ust.1a ustawy o SENT sąd doszedł do przekonania, że przesłanki te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Orzeczenie kary do 2000 złotych przewidziane w tym przepisie może mieć miejsce w sytuacji, gdy towar był przewozony ze składu podatkowego, podatek akcyzowy i podatek od towarów i usług został zapłacony ( te przesłanki zostały zrealizowane ), zaś nieprawidłowość była wynikiem oczywistej omyłki i dotyczyła zgłoszonych przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu.
W ocenie sądu ta druga przesłanka nie zaistniała. Jakkolwiek nieprawidłowość w podaniu danych dotyczyła innych danych niż dotyczące towarów, jednak nie zaistniała w przedmiotowej sprawie oczywista omyłka.
Przez tego rodzaju omyłkę należy rozumieć taką rozbieżność pomiędzy zapisem dokonanym w rejestrze zgłoszeń a rzeczywistością, która jest widoczna na pierwszy rzut oka, bez prowadzenia żadnych dodatkowych działań czy też ustaleń. Do wykrycia takiej omyłki nie jest potrzebne prowadzenie żadnych dowodów. Już samo zapoznanie się z zapisem jest wystarczające do ustalenia, że zaistniała taka omyłka a ponadto wiadome jest jaki powinien być prawidłowy zapis. Tylko tego rodzaju omyłka może nosić miano omyłki oczywistej. Jeżeli do jej stwierdzenia konieczne jest prowadzenie dowodów, porównywanie zapisów z innymi dokumentami, to wówczas taka omyłka nie nosi znamienia oczywistej.
Taka też rozbieżność ( inna niż oczywista ) zaistniała w sprawie niniejszej. Do ustalenia prawidłowej wersji zapisu w rejestrze potrzebne było porównywanie dokumentów, a więc zgłoszenia do rejestru i dokumentów przewozowych, a ponadto oświadczenie wysyłającego i przewoźnika ( czyli skarżącego ) co do tego który zapis w dokumentach jest prawdziwy, gdzie znajduje się rzeczywiste miejsce przeznaczenia towaru. Czy prawdziwe są zapisy z dokumentów przewozowych czy ze zgłoszenia do rejestru. Taka omyłka, nosi cechy omyłki merytorycznej. Nie jest omyłką oczywistą. Nie może zostać wykryta tylko poprzez zapoznanie się z rejestrem zgłoszeń.
Nie zmienia tego zbliżona nazwa firm które figurowały w rozbieżnych dokumentach. Jakkolwiek w obu przypadkach zawierały one różnie pisaną nazwę T., to jednak nazwy właścicieli tych firm i ich miejsc zamieszkania, czy też dostawy przewożonego towaru były odmienne.
Zapis nie ograniczał się do tej tylko podobnej nazwy ale obejmował wszystkie dane identyfikujące podmiot. Podobnie zgłoszenie przez przewoźnika miejsca dostawy towaru obejmowało dwa kompletnie różne adresy.
W tych okolicznościach sąd uznał, że dokonana rozbieżność nie ma charakteru oczywistości.
Pomimo zatem spełnienia pierwszej grupy przesłanek z art. 24 ust.1a ustawy o SENT przepis ten zastosowania mieć nie może , gdyż zaistniała rozbieżność nie ma charakteru oczywistej omyłki.
Wobec takiego stwierdzenia sądu należy wskazać, że również argumentacja skarżącego co do nie zastosowania przepisy art. 24 ust.3 ustawy o SENT nie zasługiwała na akceptację. Powoływał się on bowiem na fakt dokonania oczywistej omyłki, co miało skutkować nieprawidłowym zastosowaniem zasady proporcjonalności przy wymierzeniu mu kary za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o SENT.
W tym zakresie należy wskazać, że przepis ten pozwala na odstąpienie od wymierzenia kary z uwagi na ważny interes wysyłającego lub przewoźnika lub ważny interes publiczny.
W tym zakresie organy bardzo szczegółowy przeanalizowały zaistnienie tych dwóch " interesów" wskazując, że nie każdy interes ukaranego może przemawiać za odstąpieniem od ukarania ale musi to być interes ważny czyli taki, który oceniany z punktu widzenia racjonalność, skuteczności , celowości czy sprawiedliwości uzasadnia odstąpienie od ukarania pomimo realizacji znamion deliktu administracyjnego przez wysyłającego lub przewoźnika.
Musza to być takie okoliczności, które są akceptowane społecznie, czyli ukaranie w sytuacji ich zaistnienia musiało by być uznane za nieakceptowalne i nie realizujące zasad demokratycznego państwa prawa.
W przedmiotowej sprawie okoliczności wskazujące na taki interes prywatny skarżącego nie występują. Okoliczności stanowiące podstawę do ukarania czyli błędne wypełnienie danych odbierającego towar są okolicznościami typowymi, nie mającymi jakichś szczególnych elementów, które wskazywały by, że przy przyjęciu powyżej wskazanych zasad oceny należałoby uznać, że w tym konkretnym przypadku od orzeczenia kary należało by odstąpić. Błąd stanowiący podstawę ukarania nie jest błahy. Dotyczy on danych, których gromadzenie należy do istoty objętej zakresem regulacji ustawy. Ustawa dotyczy monitorowania przewozu szczególnych towarów. Chodzi w niej o to, aby państwo posiadało dane od kogo do kogo jakie towary są przewożone. Podanie zatem nieprawdziwych danych odbiorcy towarów godzi w samą istotę tej ustawy. W wyniku takich zapisów nie są zrealizowane jej cele bowiem brak jest prawdziwej informacji dokąd towar objęty monitorowanie dotarł. Błąd w zgłoszeniu z uwagi na rodzaj danych co do których się odnosił nie jest błędem błahym.
Oceny tej nie zmienia fakt zmiany zapisów w rejestrze powoływany w skardze. Słusznie bowiem w tym, zakresie organy wskazały, że nastąpiło to dopiero po ujawnieniu rozbieżności w trakcie kontroli dokonanej na drodze. Nie wynikło to zatem z działania skarżącego, a było pochodną przeprowadzonej kontroli.
Powyżej przedstawione okoliczności związane z samym czynem będącym podstawą ukarania, czyli rodzajem nieprawidłowych danych oraz okolicznościami ujawnienia nie wskazują aby ważny interes podatnika przemawiał za odstąpieniem od wymierzenia kary.
Podobnie należy ocenić te okoliczności , które mogłyby powodować powstanie takiego interesu z uwzględnieniem skutków jakie ukaranie mogłoby przynieść ukaranemu przedsiębiorcy. Gdyby bowiem mogło ono prowadzić do jego upadłości, czy też powodować poważne problemy z płynnością finansową prowadzącego działalność gospodarczą podmiotu , a skutku takiego nie można by w inny sposób uniknąć, to wówczas rozważenie ważnego interesu prywatnego podmiotu ukaranego byłoby zasadne i oceniając go z użyciem wyżej wskazanych kryteriów możny by stwierdzić ,ze interes taki zaistniał.
Organy przeanalizowały jednak tę kwestie i wskazały, że sytuacja majątkowa firmy skarżącego jest dobra i ukaranie nie powoduje zdarzeń prowadzących do zagrożenia jej egzystencji.
Nie wykazał także skarżący, aby odstąpienie od ukarania pozostawało w zgodzie z interesem publicznym. Aby prawidłowa realizacja tego interesu wymagała odstąpienia od ukaranie. Brak jest podstaw do przyjęcia, ze w wyniku ukarania skarżącego interes publiczny dozna uszczerbku. Wręcz przeciwnie. Przedmiotowa sprawa jako typowa, prowadzona wobec przedsiębiorcy nierealizującego wymogów ustawy o SENT nie zawiera żadnych tego typu elementów. Zasady reakcji na naruszenia obowiązków zawartych w ustawie wymagają, aby przewidziana przez przepis art. 24 ust.1 pkt 2 ustawy o SENT kara pieniężna została zastosowana. Interes publiczny wymaga aby prawo w zakresie monitorowania przewozu towarów "wrażliwych " było egzekwowane.
Ponieważ żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie została wyczerpana organ nie naruszył prawa nie stosując zawartej w nim możliwości odstąpienia od wymiaru kary.
Nałożeniu tej kary nie sprzeciwia się także fakt, że wykazane naruszenie nie powodowało uszczuplenia należności publicznoprawnej. Kary za naruszenie omawianej ustawy są bowiem niezależne od kar orzekanych za delikty karne przewidziane w kodeksie karnym skarbowym. Nawet brak takiej odpowiedzialności nie stoi na przeszkodzie orzeczenia kary w sytuacji, gdy podczas kontroli na drodze ujawniono naruszenie ustawy. Odpowiedzialność za narażenie należności publicznoprawnych na uszczuplenie stanowi odrębny reżim prawny i jego zastosowanie co do zasady nie ma związku z odpowiedzialnością jakiej podlega skarżący.
Nie są zasadne zarzuty dotyczące nieproporcjonalności kary. Ustawodawca tworząc przepisy dotyczące monitorowania przewozów wziął pod uwagę z jednej strony konieczność monitorowania rynku przewozów towarów wrażliwych i związanych z tym nieprawidłowości a z drugiej strony konieczność stworzenia odpowiednich sankcji ( zdecydował o sankcjach administracyjnych ), których dolegliwość byłaby tego rodzaju, że w sposób rzeczywisty powstrzymywała by przedsiębiorców od naruszania tych przepisów i zgłaszania nieprawdziwych danych. Tylko kara odpowiednio dolegliwa taki cel może spełnić. Wziął przy tym pod uwagę, jak się wydaje, że przewoź towarów jest zajęciem dochodowym i wykonujące go podmioty dysponują odpowiednimi środkami finansowymi. Wysokość kar musi także uwzględniać stan majątkowy podmiotów, do których mogą być one skierowane. W tych okolicznościach w ocenie sądu kary nie wydają się nie spełniać wymogu proporcjonalności.
Jednocześnie ustawodawca przewidział kary łagodniejsze, czy też możliwość odstąpienia od ich wymierzenia. Cały system tych kar nie jest nieproporcjonalnie dolegliwy do rodzajów możliwych naruszeń.
Stąd też sąd również tych zarzutów nie podzielił.
Z tych względów skarga została oddalona w myśl art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło