I GZ 356/22

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2022-10-12

Skład orzekający: sędzia NSA Piotr Pietrasz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony przez stronę skarżącą w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, powinien zostać odrzucony, jeśli został wysłany na adres organu egzekucyjnego zamiast bezpośrednio do sądu, a sąd pierwszej instancji odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu?
Ratio decidendi
Zażalenie skarżącego zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie odrzucił skargę. Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ustalił, że skarżący wysłał wniosek o przyznanie prawa pomocy na adres organu egzekucyjnego, podczas gdy dowody z akt sprawy (koperta) wskazują, że pismo zostało nadane na adres sądu. Konieczne jest wyjaśnienie, na jaki adres faktycznie wysłano korespondencję, aby ustalić, czy wniosek o przyznanie prawa pomocy został wniesiony w terminie, co mogłoby wstrzymać bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego.
Stan faktyczny
Skarżący Z. O. złożył skargę na postanowienie organu egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał go do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący w odpowiedzi wysłał wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, uznając, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony po terminie, ponieważ wysłano go na adres organu egzekucyjnego, a nie bezpośrednio do sądu. Skarżący wniósł zażalenie, twierdząc, że wysłał pismo bezpośrednio na adres sądu i domagając się rozpoznania wniosku o zwolnienie z kosztów przed odrzuceniem skargi.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 czerwca 2022 r.; sygn. akt I SA/Gl 488/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Z. O. na postanowienie P. P. S.A. C. O. F. w K. z dnia 22 lutego 2022 r.; nr COF.OUR.6375.22020.2021 ŁD.SA.ZZ 06425382 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 7 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 488/22 odrzucił skargę Z. O. na postanowienie A. S.A. C.O.F. w K. z dnia 22 lutego 2022 r. nr COF.OUR.6375.22020.2021 ŁD.SA.ZZ 06425382 w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 kwietnia 2022 r. skarżącego wezwano do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, zakreślając termin siedmiodniowy pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencja obejmująca odpis ww. wezwania została skarżącemu doręczona w dniu 6 maja 2022 r., co wynika z dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gliwicach (dalej także: "organ egzekucyjny") pismem z dnia 23 maja 2022 r. (data wpływu do tut. Sądu: 26 maja 2022 r.) przekazał zgodnie z właściwością pismo skarżącego datowane na dzień 10 maja 2022 r., w którym zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z treści rzeczonego pisma wynika, że zostało ono nadesłane w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie. Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem działając na mocy art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę. W ocenie Sądu I instancji nie uiszczono należnej opłaty od skargi, wezwanie skarżącego do usunięcia przedmiotowego braku fiskalnego uznać należy za zasadne. W odpowiedzi skarżący nadesłał wniosek o przyznanie prawa pomocy. Uczynił to jednak nie na adres tut. Sądu, lecz organu egzekucyjnego. Zdaniem Sądu skarżący powinien był nadać korespondencję zawierającą wniosek o przyznanie prawa pomocy na adres tut. Sądu. Tylko w takim przypadku możliwe byłoby zastosowanie art. 83 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Należy stwierdzić, że ustawa nie konstruuje pośredniego trybu uzupełnienia braków składanych w sądzie pism ani też przekazywania wniosków o przyznanie prawa pomocy, zatem taki sposób reakcji na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie jest prawidłowy. Ponieważ jednak pismo wniesiono de facto do organu egzekucyjnego, dopiero na moment wpływu korespondencji do tut. Sądu – po przekazaniu przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach – a zatem na dzień 26 maja 2022 r. możliwe jest ewentualne uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w kontekście wykonalności wezwania do uiszczenia wpisu. Tymczasem termin siedmiodniowy do uczynienia zadość wezwaniu upłynął z dniem 13 maja 2022 r., w związku z jego doręczeniem w dniu 6 maja 2022 r. Ponieważ wymagana opłata nie została sfinalizowana, a pismo skarżącego wpłynęło już po terminie przewidzianym na wykonanie wezwania, należy stwierdzić, że skarga jest obarczona brakiem fiskalnym uniemożliwiającym nadanie jej dalszego biegu, a wykonalność wezwania z dnia 26 kwietnia 2022 r. nie uległa wstrzymaniu w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Z. O. zaskarżając go w całości. Wniósł o jego uchylenie i nadanie sprawie biegu zgodnie z regułami prawa procesowego oraz o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania zażaleniowego. Zdaniem skarżącego Sąd I instancji przed wydaniem zaskarżonego postanowienia winien prawomocnie rozpoznać wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. Skarżący wysłał pismo z dnia 10 maja 2022 r. na adres WSA w Gliwicach bez żadnych pośredników. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Jak wynika z akt sprawy, wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł zostało doręczone skarżącemu w dniu 6 maja 2022 r. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego upływał zatem z dniem 13 maja 2022 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gliwicach (dalej także: "organ egzekucyjny") pismem z dnia 23 maja 2022 r. (data wpływu do tut. Sądu: 26 maja 2022 r.) przekazał zgodnie z właściwością pismo skarżącego datowane na dzień 10 maja 2022 r., w którym zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy (k. 30) wraz z kopertę (k.31). Należy zauważyć, że jak wynika z koperty znajdującej się w aktach sprawy (k. 31) pismo skarżącego zostało nadane w dniu 11 maja 2022 r. na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice. W zażaleniu skarżący również podkreślił, że pismo z dnia 10 maja 2022 r. wysłał na adres WSA w Gliwicach bez żadnych pośredników. Zatem niezrozumiałe jest wskazywanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący wysłał wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 10 maja 2022 r. na adres organu egzekucyjnego. Biorąc pod uwagę powyższe, wymaga wyjaśnienia na jaki adres została wysłana przedmiotowa korespondencja przez skarżącego, czy korespondencja ta znajdowała się w kopercie (k. 31) która została przekazana przy piśmie przekazującym Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gliwicach z dnia 23 maja 2002 r. Ustalenia te pomogą stwierdzić, czy pismo skarżącego z dnia 10 maja 2022 r. zawierające wniosek o przyznanie prawa pomocy zostało wniesione w terminie 7 dniowym przewidzianym na wykonanie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wobec czego Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło