II SA/Po 970/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-06-07
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz, Paweł Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo postąpił, nakładając obowiązek zabezpieczenia otworu okiennego i umarzając jednocześnie obowiązek odtworzenia otworów drzwiowych w ścianie nośnej, biorąc pod uwagę zgody współwłaścicieli i orzeczenia sądów cywilnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo postąpiły, nakładając obowiązek zabezpieczenia otworu okiennego zgodnie z przepisami technicznymi, ponieważ inwestor uzyskał zgodę współwłaściciela na wykonanie tych prac. Jednocześnie, sąd uznał za zasadne umorzenie obowiązku odtworzenia otworów drzwiowych w ścianie nośnej, gdyż likwidacja komina, która spowodowała poszerzenie otworu, nastąpiła za zgodą skarżącego, co potwierdziły orzeczenia sądów cywilnych. Sąd podkreślił, że postępowanie miało na celu legalizację samowolnie wykonanych robót budowlanych, a nie przywrócenie stanu sprzed lat.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wykonanych robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...] oraz w częściach wspólnych budynku wielorodzinnego. Skarżący, J. H., kwestionował m.in. powiększenie otworu okiennego, wykonanie kominka, wyburzenie komina, zmianę układu otworów w ścianie nośnej, przebudowę stropu oraz instalacji. Organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie legalizacyjne, nakładając na inwestora, M. T., obowiązek zabezpieczenia otworu okiennego i odtworzenia otworów drzwiowych w ścianie nośnej. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej PINB) decyzją nr [...] z dnia 22 lipca 2021, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 dalej k.p.a.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 dalej pr. bud.) w związku z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471)
I. Nałożył na inwestora, tj. Pana M. T. – w związku z przebudową lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] w P. - obowiązki:
- zabezpieczenia otworu okiennego (okno balkonowe; o wymiarach ok. [...] x[...] m, zgodnie z § 291 i § 298 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 dalej r.w.t.),
-odtworzenia otworów drzwiowych w ścianie nośnej do stanu, który przedstawiony został na załączniku graficznym do niniejszej decyzji.
II. Określił termin wykonania wyżej wymienionych obowiązków na dwa miesiące, od dnia w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
Opisując stan faktyczny sprawy organ wskazał, że pismem z dnia 27 września 2012 r. M. T. zwrócił się do PINB z wnioskiem o zalegalizowanie samowolnie przeprowadzonej przebudowy lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w budynku jednorodzinnym położonym przy ul. [...] W związku z powyższym, pracownicy PINB w dniu [...] października 2012 r. przeprowadzili czynności kontrolne na ww. nieruchomości. W trakcie oględzin ustalono, że w lokalu mieszkalnym nr [...] wykonano roboty budowlane polegające na zmianie układu ścian działowych, powiększeniu otworu okiennego do wymiarów [...]x[...] cm. W otworze osadzono okno balkonowe, z którego możliwe jest wyjście na dach werandy, przy czym nie wykonano zabezpieczeń przed upadkiem z wysokości. Ponadto w lokalu wykonano kominek opalany drewnem. Obecny w trakcie czynności kontrolnych M. T. oświadczył, że był inwestorem wymienionych robót, a wykonał je w okresie od maja do grudnia 2011 r. M. T. oświadczył także, że na wykonane roboty nie uzyskał pozwolenia na budowę i nie dokonał zgłoszenia zamiaru ich wykonania do organu administracji architektoniczno-budowlanej. M. T. przedłożył do wglądu opinię kominiarską nr [...] z dnia 12 kwietnia 2012 r. sporządzoną przez uprawnionego mistrza kominiarskiego K. K. - w celu ustalenia prawidłowości podłączenia do przewodów kominowych. Stwierdzono, że podłączenia zostały wykonane prawidłowo i działają sprawnie. W opisie pokontrolnym przewodów kominowych wpisano: odprowadzenia spalin od kominka zostało wykonane prawidłowo przewodem ze stali żaroodpornej w izolacji termicznej w przejściach drewnianego stropu dodatkowo zabezpieczono materiałem trudnopalnym (karty akt [...])
W piśmie z dnia 19 listopada 2012 r. swoje stanowisko w sprawie przedstawił J. H. (dalej też jako skarżący), który zwrócił uwagę m.in. że okno balkonowe o wymiarach 1,2x1.4 m nad dachem werandy zmieniono na drzwi balkonowe o wymiarach [...]x[...] m. Dach werandy powstał w latach 50 ubiegłego wieku i nie jest stropodachem, nie ma barierek ochronnych i nigdy nie był przeznaczony na pobyt ludzi. Obecnie przez drzwi można wchodzić na dach (...) ponadto zmianie uległa elewacja budynku, w budynku istniało [...] kominów wyprowadzonych na dach. Komin od strony szczytowej został rozebrany. Na piętrze zainstalowano kominek, którego komin stalowy przechodzi przez strop i częściowo znajduje się na stronie strychu należnego do mieszkania na parterze. Wyburzono [...] ściany i powstał duży pokój z aneksem kuchennym Położono nową podłogę, ale bez izolacji akustycznej (karta akt [...]).
Następnie postanowieniem nr [...] z dnia 26 lutego 2013 r. nałożono na inwestora robót - M. T. – obowiązek dostarczenia: inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych z wyróżnieniem graficznym stanu istniejącego przed przebudową, z uwzględnieniem robót w zakresie przebudowy lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...], oceny technicznej wykonanych robót w aspekcie zgodności zobowiązującymi przepisami, w szczególności w zakresie wentylacji pomieszczeń, izolacji akustycznej wymienionej podłogi piętra, zabezpieczenia okna balkonowego barierami, w przypadku konieczności wykonania dodatkowych robót budowlanych lub przeróbek, odpowiednich rozwiązań konstrukcyjno-materiałowych w formie rysunkowej lub opisowej (karty akt [...] ).
Przy piśmie z dnia 12 marca 2013 r. M. T. przedłożył szkic układu funkcjonalnego lokalu nr [...] przed przebudową. Wynika z niego, że wzdłuż lokalu biegł korytarz (7.30x1.50 m), na jego końcu znajdowała się skrytka (1.4 1x1.10 m). Po lewej stronie korytarza od wejścia do lokalu znajdował się pokój (2.44 x 3,46m), za nim łazienka (1,95x3,32 m), dalej kuchnia (3.30x3,32 m). Po prawej stronie korytarza od wejścia znajdowały się trzy pokoje (3,95x5,00 m, 3,73x5.00 m. 3.73x5.00 m) (karta akt [...]).
Inwestor przy piśmie z dnia 13 stycznia 2014 r. przedłożył Opinię techniczną sporządzoną przez Pana B. S. w dniu [...] grudnia 2013 r., w której stwierdzono, że gazowy grzejnik wody przepływowej w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] zamontowany został zgodnie z przepisami prawa budowlanego i instrukcją montażu producenta (karty akt [...]).
W dniu 9 kwietnia 2014 r. do akt postępowania złożono Inwentaryzację mieszkania opracowaną przez Panią E. G. (uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej nr [...]). Panią M. W. i Pana J. M. (uprawnienia budowlane kierownika budowy i robót w specjalności konstrukcyjno-budowlanej nr [...]). Zgodnie z powyższym opracowaniem, w zakresie stropu w lokalu pozostawiono dotychczas istniejący układ konstrukcyjny z belek drewnianych w rozstawie co 80 cm. Przestrzenie między belkami wypełnione polepą (żwir/trzcina), na stropie pozostawiono deskowanie ażurowe o grubości 20 mm + parkiet. Taki układ stropu wraz z podłogą pozostawiono w koniarzu nr [...] i w pokoju nr [...]. W pozostałej części podłogi mieszkania na deskowaniu ażurowym ułożono płytę OSB nie przepuszczającą wodę grubości 2 razy 18 mm (w sumie 36 mm grubości) na zakładkę. W pokoju dziennym nr [...], na konstrukcji stropu ułożono płytę OSB grubości 2x18 mm (na zakładkę), na tej warstwie ułożono parkiet. W pomieszczeniach WC (pomieszczenie nr [...]), pralni (pomieszczenie nr [...]), łazience (pomieszczenie nr [...]), zastosowano płytę OSB nie przepuszczającą wody, dodatkowo zabezpieczono farbą wodoodporną. Z opracowania wynika, że przebudowano także ściany nośne, przy czym w wykonanych otworach zastosowano nadproża strunobetonowe. Ponadto powiększono otwór okienny. Zawarto również ocenę techniczną wykonanych robót budowlanych zgodnie z którą, nadproża zastosowane w otworze okiennym i dwóch otworach w ścianie nośnej są wystarczające do przeniesienia istniejącego obciążenia. Nie wskazano żadnych nieprawidłowości związanych z wykonaną przebudową lokalu nr [...]. Zgodnie z załączoną inwentaryzacją, lokal nr [...] po przebudowie składa się z korytarza ([...] m2), WC ([...] m2), pralni ([...] m2), pokoju dziennego ([...] m2), garderoby ([...] m2), sypialni ([...] m2), łazienki ([...] m2), pokoju ([...] m2). Po lewej stronie korytarza od wejścia znajdują się pokój, łazienka, sypialnia. Na wprost korytarza pralnia i garderoba. Po prawej stronie korytarza od wejścia znajduje się pokój dzienny (karty akt [...]). '
Do protokołu spisanego w dniu 17 czerwca 2014 r. J. H. dołączył pismo ze swoim stanowiskiem w sprawie. Zgodnie z jego treścią w ramach przebudowy lokalu nr [...] wyburzono [...] ściany łączące pokoje oraz łazienkę z kuchnią, przebudowano podłogę w mieszkaniu, w ścianach nośnych, w których są przewody kominowe wykuto wnęki i wbudowano głośniki. Uszkodzono przewód kominowy, który należy odbudować. W miejsce okna wstawiono podwójne drzwi balkonowe, które prowadzą na dach werandy. Skarżący zwrócił również uwagę na złą akustykę lokalu nr [...]. Opis wykonanych robót Pan J. H. zamieścił również w piśmie z dnia 1 października 2016 r., zgodnie z którym, w ścianie nośnej w poziomie lokalu nr [...] wykuto dwie wnęki na głośniki, co spowodowało rozszczelnienie przewodu kominowego. W ścianie zewnętrznej od strony ogrodu powiększono otwór okienny, usunięto fragment ściany nośnej z kominem, wyburzono część ścian działowych, przebudowano strop (karty akt [...]-[...]). Ponadto, zakres wykonanych robót J. H. wymienił również w piśmie z dnia 10 stycznia 2017 r. (karla akt [...]) i z dnia 9 lipca 201 8 r. (karta akt [...]).
Pismem z dnia 15 września 2014 r. skarżący zwrócił się o sprawdzenie izolacyjności akustycznej w lokalu nr [...] głównie w odniesieniu do stropu i umieszczonych we wnękach głośników, ponieważ poziom hałasu w budynku przy ul. [...] jest wyższy niż dopuszczony. Stanowisko to podtrzymał w kolejno składanych pismach w sprawie. Twierdził też, że zgodnie z jego wiedzą po rozbiórce ścian działowych okazało się, że poziomy podłóg w obecnym salonie są różne, w związku z tym do legarów przymocowano deski w celu wyrównania poziomu. Następnie na całej powierzchni ułożono płyty OSB., a na nich parkiet (karta akt [...]).
Inwestor w piśmie z dnia 27 stycznia 2015 r. wyjaśnił (na wezwanie organu), że konstrukcja stropów w trakcie remontu nie została naruszona; uzupełniono tylko warstwy wykończeniowe, w kwestii przemarzania ściany zewnętrznej wyjaśniono, że mur jest ocieplony sześciocentymetrową warstwa słomy Przez cały czas eksploatacji budynku nie stwierdzono przemarzania ścian i zraszania wody.
W zakresie rozszczelnienia przewodu kominowego wyjaśniono, że stan taki nie istnieje w budynku, a powołując się na złożoną już wcześniej kserokopię protokołu nr [...] z dnia 14 lutego 2012 r. z okresowej kontroli przewodów kominowych przeprowadzonej w budynku przy ul. [...] w [...] przez mistrza kominiarskiego Pana K. K.. Odprowadzenie spalin od kominka zostało wykonane prawidłowo przewodem ze stali żaroodpornej m izolacji termicznej, w przejściach drewnianego stropu dodatkowo zabezpieczono materiałem trudnopalnym.
Odnośnie użytkowania dachu werandy wyjaśniono, że nie pełni on funkcji tarasu (karty akt [...]),
Przy kolejnym piśmie z dnia 7 maja 2015 r. inwestor przedłożył przekrój stropu przed i po wykonaniu robót. Opracowanie zostało sporządzone przez Pana M. M. (upr. [...]) i obejmowało strop pod pomieszczeniem znajdującym się na pierwszym piętrze budynku o wymiarach 10.30x4.93 m. Określono warstwy składające się na strop przed remontem (parkiet dębowy, deskowanie, mieszanina żwiru ze słomą, deskowanie, pustka, deskowanie, tynk wapienny na trzcinie) i po remoncie (parkiet dębowy, płyta OSB3, płyta OSB3, mieszanina żwiru ze słomą, deskowanie, pustka, deskowanie, tynk wapienny na trzcinie). Zgodnie z powyższym opracowaniem, zmiany nastąpiły powyżej belek stropowych W części obliczeniowej zawarto sprawdzenie nośności stropu po remoncie, przy czym na ich podstawie nie wskazano żadnych nieprawidłowości. Pan M. M. zawarł zapis mówiący, że dane do opinii uzyskano od inwestora (karty akt [...]).
Pismem z dnia 9 czerwca 2015 r. skarżący zwrócił się o wykonanie ekspertyzy stropu po przebudowie ponieważ wyjaśnienia i dokumenty inwestora nie oddają stanu rzeczywistego - podłoga nie leży na belce stropowej. Płyty 2xOSB są skręcone, do nich przyklejony jest parkiet. Stanowi to monolit i podczas chodzenia ulega ugięciu i działa jak membrana (karta akt [...] ).
Do protokołu spisanego w siedzibie organu w dniu 29 września 2015 r. Pan J. H. podał, że zgodnie z jego wiedzą dach werandy budynku przy ul. [...] jest użytkowany jako taras. Ponadto na elewacji budynku przy oknie balkonowym w poziomie pierwszego piętra wyprowadzono wiązkę przewodów elektrycznych. Dodatkowo Pan J. H. poinformował o zaciekach, które pojawiły się w maju 2015 r. w lokalu na parterze budynku w łazience i kuchni (karty akt [...]). Zacieki zgłoszono również 6 października 2015 r.
W związku z powyższym w dniu 6 października 2015 r. pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne na nieruchomości przy ul. [...] w obrębie lokalu na parterze budynku. W trakcie oględzin ustalono, że w pomieszczeniach łazienki i kuchni na suficie oraz w górnej części ścian zlokalizowane są liczne zacieki, widać mocne zawilgocenie ściany. Ustalono, że powyżej zawilgocenia w mieszkaniu nr [...] znajduje się sypialnia, w której wykonano prysznic. Pan J. H. wskazał, że w pewnych momentach - najprawdopodobniej podczas korzystania z prysznica w lokalu nr [...] - z zacieków na suficie i ścianie leci woda. Ponadto, Pan J. H. wskazał, że okno balkonowe w poziomie pierwszego piętra budynku nie zostało zabezpieczone, a na elewacji znajduje się wiązka przewodów elektrycznych (karty akt [...]).
W piśmie z dnia 30 listopada 2015 r. skarżący zwrócił m.in. uwagę, że opracowanie dotyczące stropu nie odzwierciedla stanu rzeczywistego - w rzeczywistości podłoga opiera się na dodatkowej konstrukcji nie pokazanej na rysunku (karta akt [...]). Stanowisko to podtrzymał w kolejnych pismach.
W dniu 23 grudnia 2015 r. organ wyjaśnił skarżącemu, że dostarczone opracowanie zostało sporządzone przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane oraz wykazującą się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa co oznacza, że osoba ta posiada stosowne uprawnienia do sporządzania takich opracowań. W tej sytuacji kwestionowanie stanowiska zawartego w tym opracowaniu może nastąpić tylko na podstawie innego opracowania, sporządzonego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, która ewentualnie wykaże inny stan niż wykazany przez mgr inż. M. M. (karta akt [...]).
Pismem z dnia 7 stycznia 2016 r. Pan M. T. działając poprzez pełnomocnika - Pana J. W. wyjaśnił, że przyczyną zawilgocenia było pęknięcie murowanego brodzika. Pan M. T. wskazał, że brodzik ten zostanie przez niego wymieniony, a do pisma dołączono zdjęcia uszkodzonej kabiny prysznicowej (karty akt [...]). W dalszych wyjaśnieniach (pismo z dnia 14 marca 2016 r.) inwestor przedłożył Opinię techniczną rzeczoznawcy budowlanego. Ocena przyczyn zawilgocenia stropu, która sporządzona została w dniu 11 marca 2016 r. w [...] przez Pana K. J. (upr. bud. nr [...], wpisanego do Centralnego Rejestru Rzeczoznawców Budowlanych nr [...], wykazujący się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod nr [...]). W opracowaniu wyjaśniono, że skoro w miejscu brodzika powstały zawilgocenia stropu międzypiętrowego, a dalej zawilgocenia fragmentów ścian mieszkania znajdującego się niżej, to odrzucając nieweryfikowalne przyczyny zewnętrzne, najbardziej prawdopodobnym powodem zawilgoceń mogła być nieszczelność odpływu wody z brodzika Sposobem naprawy zawilgoceń stropu czy fragmentów ścian jest ich osuszenie. Elementy konstrukcji stropu są suche, a na ich powierzchni nie stwierdzono żadnych negatywnych skutków wcześniejszego zawilgocenia, np. wykwitów pleśni, zagrzybienia, ubytków korozyjnych. Wobec tego można uznać iż proces schnięcia nastąpił i zakończył się. Badany strop może być wykorzystywany zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, w pomieszczeniu łazienki może być zamontowany brodzik z podłączeniem go do odpływu kanalizacji sanitarnej. Dołączono dokumentację fotograficzną obrazującą pęknięty brodzik i jego demontaż (karty akt [...]).
W dniu 11 marca 2016 r. Pan M. T. przedłożył także uzupełnienie opracowania obejmującego przekrój przez strop przed i po wykonaniu robót budowlanych. Opinia o nośności międzypiętrowego stropu drewnianego po remoncie - wymianie poszycia podłogi została opracowana przez Pana M. M.. Opinia ta stanowi uzupełnienie opracowania przedłożonego przez Pana M. T. przy piśmie z dnia 7 maja 2015 r. Opracowanie to rozszerzono o dokumentację fotograficzną z odkrywek stropu, a także adnotację, że dane do opinii uzyskano z pomiarów w obiekcie (karty akt [...]).
Skarżący w toku postępowania konsekwentnie kwestionował przedkładane przez inwestora opinie rzeczoznawców i opracowania.
Pismem z dnia 24 czerwca 2016 r. M. T. odnosząc się do kwestii zawilgocenia wyjaśnił, że opinia rzeczoznawcy sporządzona została na podstawie oględzin, w wyniku których stwierdzono, że elementy stropu są suche. Wobec tego, że wysychanie stropu i ścian nastąpiło po zdemontowaniu brodzika, a nowe zacieki nie pojawiają się, uznanie uszkodzenia brodzika jako przyczyny zawilgocenia jest uzasadnione. Dalej zakwestionowano również konieczność oceny zawilgocenia mieszkania na parterze, z uwagi na to, że rzeczoznawca nie stwierdził zawilgoceń w warstwach stropu, a przyczyna zawilgocenia została usunięta. Zwrócono uwagę, że w zaistniałej sytuacji dokonywanie odkrywek będzie skutkowało jedynie obciążeniem inwestora kosztami przywrócenia stanu pierwotnego w lokalu na parterze budynku. Dlatego też, skoro nie występuje obecnie zawilgocenie, a brodzik jest odłączony to nie ma podstaw do prowadzenia dalszych badań technicznych i przedstawiania jakichkolwiek procedur naprawczych (karty akt [...]).
Pismem z dnia 12 lipca 2016 r. skarżący zwrócił się o wydanie nakazu usunięcia blaszanego komina, do którego podłączony jest kominek w lokalu na piętrze budynku, a także odbudowy istniejącego wcześniej komina murowanego (karta akt [...]). Do ww. pisma dołączono rysunki obrazujące w jego ocenie konstrukcję stropu po wykonaniu robot budowlanych przez Pana M. T.. Wynika z nich, że do belek stropowych przytwierdzona została nowa konstrukcja do wyrównania poziomu podłogi, na której ułożono górne warstwy tj. płyty OSB. Ponadto, do pisma dołączono rzut mieszkania w stanie przed przebudową, na którym zaznaczono przegrody, które uległy rozbiórce tj.: fragment ściany zewnętrznej przy oknie nad werandą, fragment ściany nośnej przy obecnie istniejącym kominku (według wskazania rozebrany fragment zawierał komin), fragment ściany nośnej przy otworze drzwiowym na końcu korytarza, dwie ściany działowe po prawej stronie od wejścia do lokalu i jedna ściana działowa po lewej stronie od wejścia do lokalu (karty akt [...]).
W piśmie z dnia 16 września 2016 r. Pan M. T. wniósł o zakończenie postępowania, ponieważ, w jego ocenie poruszone zagadnienia zostały wyjaśnione wyczerpująco. W kwestii rozbiórki komina wyjaśniono, że miała ona miejsce za zgodą Pana J. H., co opisane zostało w wyroku Sądu Rejonowego P. w P. Wydział I Cywilny. W kwestii dostarczenia opinii technicznych dotyczących akustyki stropu Pan M. T. zwrócił uwagę, że budynek postawiony dziesiątki lat temu, może nie spełniać wymogów aktualnie obowiązujących przepisów technicznych i to niezależnie od dokonanego remontu, który znacząco poprawił jego stan- także akustyczny. Podkreślono, że opracowanie dotyczące zalania mieszkania zostało już przez inwestora dostarczone (karty akt [...]).
W piśmie z dnia 13 września 2016 r. Pan J. H. zwrócił uwagę, że rozbiórka komina jest ingerencją w struktury domu, a powinna być poprzedzona zgodą właściciela budynku i pozwoleniem na budowę z załączonym projektem architektonicznym (karta akt [...]).
W dniu 19 września 2016 r. M. T. przedłożył Opinię techniczną, dotyczącą: stanu elementów stropu międzykondygnacyjnego po wcześniejszym zalaniu w budynku przy ul. [...] opracowaną przez Pana J. T. (posiadającego odpowiednie uprawnienia) w oparciu o przeprowadzone oględziny w lokalu na piętrze w miejscu istniejącego wcześniej brodzika i w lokalu na parterze w pomieszczeniach kuchni i łazienki stwierdzono, że, w miejscu pod brodzikiem, widać ślady kontaktu z wodą. Stan techniczny głównych belek stropowych jest dobry i zadowalający. Konstrukcja nośna nie została naruszona i w tym samym miejscu u może być ponownie posadowiony brodzik pod prysznicem. Zaleca się zastosowanie odpowiedniej hydroizolacji. Z kolei w mieszkaniu na parterze w kuchni i łazience stwierdzono ślady po wcześniejszym zalaniu. W odkrywkach zauważono, że drewno w miejscu zalania jest częściowo sczerniałe na powierzchni co świadczy o dość długim kontakcie drewna z wodą. Stan techniczny głównych belek stropowych w odkrytym miejscu zalania oraz desek poszycia jest dobry i zadowalający. Obecnie stwierdza się całkowite wysuszenie zarówno elementów nośnych stropu (dwie belki nośne), desek poszycia stropu oraz tynku, zarówno od strony mieszkania nr [...] jak i nr [...]. (...) Zaleca się przed przystąpieniem do prac wykończeniowych naniesienie na odsłonięte elementy drewniane (...) preparatu grzybobójczego, a następnie pokrycie zaprawą gipsową wykonanej wcześniej odkrywki (karty akt [...]).
Pismami z dnia 16 grudnia 2016 r. i 3 stycznia 2017 r. Pan J. H. poinformował, że w lokalu nr [...] odtworzony został prysznic, co spowodowało ponowne wystąpienie zacieków na suficie i ścianach w lokalu nr [...] (karty akt [...]).
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny skierował do PINB pismo z dnia 23 stycznia 2017 r. adresowane do Pana J. H., będące odpowiedzią w sprawie zgłoszonych uciążliwości akustycznych będących wynikiem przeprowadzonych prac budowlanych w lokalu sąsiednim. Jak wyjaśniono, podjęcie działań w tej sprawie wykracza poza kompetencje Państwowej Inspekcji Sanitarnej, przy czym istnieje możliwość zlecenia przeprowadzenia odpłatnych pomiarów natężenia dźwięku przez Laboratorium Badania Środowiska Pracy i Powietrza Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w P. (karta akt [...]).
Pismem z dnia 10 marca 2017 r. wezwano inwestora do przesłania w terminie 14 dni dokumentów potwierdzających zgodę współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie robót budowlanych w zakresie części wspólnych budynku przy ul. [...] w [...] (karta akt [...]).
Pismem z dnia 29 marca 2017 r. będącym odpowiedzią na powyższe wezwanie M. T. działając przez pełnomocnika powołał się na wyrok z dnia 24 marca 2017 r. Sądu Okręgowego w [...] Wydział II Cywilny Odwoławczy. Wyjaśniono, że w świetle ww. wyroku sąd oddalił żądania Pana J. H. w zakresie lokalu mieszkalnego, co rozwiązuje kwestię udzielenia jego zgody na wykonanie robót (karty akt [...]).
W dniu 11 lipca 2017 r. Pan J. H. przedłożył kserokopię wyroku z dnia [...] marca 2017 r. sygn. akt II Ca [...], którym Sąd Okręgowy w [...] Wydział II Cywilny Odwoławczy zmienił zaskarżony przez Pana J. H. wyrok Sądu Rejonowego P. w P. z dnia [...] maja 2016 r. sygn. akt I C [...] w taki sposób, że oddalił m.in. żądanie skarżącego co do przywrócenia przez pozwanego przewodu kominowego. Kserokopię ww. wyroku przedłożył także M. T. i wyjaśnił przy tym, że w świetle ustaleń poczynionych przez Sąd należy uznać, że Pan J. H. udzielił zgody na prace w lokalu mieszkalnym inwestorów, które były z nim w pełni konsultowane. Mając dodatkowo na względzie przedstawioną ekspertyzę w zakresie izolacyjności stropu, wniesiono o dokonanie legalizacji przedmiotowych prac.
Następnie skarżący wniósł kolejne pisma, w których opisywał zakres prac wykonanych przez sąsiada w tym wnosząc uwagi co do akustyki (pisma z dnia 24 sierpnia 2017 r., 27 listopada 2017 r., 2 października 2017 r.)
W dniu 6 października 2017 r. pracownicy PINB przeprowadzili uzupełniające czynności kontrolne, podczas których ustalono, że w ścianie nośnej pomiędzy pokojem z aneksem kuchennym, a sypialnią, łazienką i toaletą znajdują się kominek i wnęki, w których osadzone są kolumny głośnikowe. Zgodnie z oświadczeniem Pana M. T., wnęki powstały w miejscu przewodów kominowych, a kominek został wykonany w miejscu wcześniej istniejącego otworu drzwiowego (karty akt [...]).
W piśmie z dnia 20 lutego 2018 r. Pan M. T. zaznaczył, że zgodnie z orzeczeniem Sądu Okręgowego w P. Wydział II Cywilny Odwoławczy Pan J. H. nie wykazał w żaden sposób naruszenia przepisów budowlanych w zakresie m.in remontu podłogi w mieszkaniu nr [...]. Ponadto wskazał, że całość niezbędnej dokumentacji w sprawie została już przez niego przedłożona. W związku z tym podniósł, że obowiązek przedłożenia kolejnych opracowań powinien być przez organ nałożony w formie postanowienia, na które służy zażalenie (karty akt [...]).
Przy piśmie z dnia 12 marca 2020 r. skarżący przedłożył kserokopię pierwszej strony wyroku Sądu Rejonowego P. w P. Wydział VIII Karny sygn. akt VIII W [...] z dnia [...] listopada 2018 r., którym uznano Pana M. T. za winnego w sprawie zakłócania spoczynku nocnego Panu J. H. i w dniu [...] marca 2018 r. w godzinach 00.05-01.30. a także kserokopię pierwszej strony wyroku Sądu Rejonowego P. w P. Wydział VIII Karny sygn. akt VIII W [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., którym uznano Pana M. T. za winnego w sprawie zakłócenia spoczynku nocnego Panu J. H. w dniu [...] kwietnia 201 7 r. około godziny 00.50 (karty akt [...]).
Dnia 24 sierpnia 2020 r. ponownie przeprowadzono czynności kontrolne w lokalu nr [...]. Porównano układ funkcjonalny lokalu z Inwentaryzacją mieszkania sporządzoną przez Panią E. G., przedłożoną wcześniej do akt. Stwierdzono, że powiększeniu uległa łazienka. Obecnie znajduje się ona w miejscu sprzed przebudowy lokalu przeprowadzonej w 2011 r. Zgodnie z oświadczeniem Pana M. T. przebudowa łazienki rozpoczęła się w lutym 2020 r., a w dniu kontroli trwały już prace wykończeniowe. Wykonano dodatkową ścianę działową oraz przebudowano instalacje wodną i kanalizacyjną. Rozebrano także ścianę działową pomiędzy garderobą, a sypialnią - według oświadczenia Pana M. T. miało to miejsce na początku 2020r. M. T. oświadczył, że gazowy przepływowy podgrzewacz wody był zainstalowany w lokalu nr [...] już w momencie jego zakupu w 2011 r. a także, że nie dokonywał jego wymiany lub przebudowy instalacji gazowej. W części mieszkania, w której mieszczą się pokój z aneksem kuchennym, w roku 2011 zdjął istniejący wtedy parkiet, na pozostałą konstrukcje stropu ułożył płytę OSB, na które ponownie ułożono stary parkiet, przy czym uzupełniono ubytki. Płyty OSB zostały ułożone w miejsce usuniętych wcześniej desek stanowiących podkład pod parkiet. Konieczność ułożenia płyt OSB wynikała z nierówności pomiędzy poziomami pod podłóg po rozebraniu ścian działowych. Pan Ułożenie OSB w miejsce istniejącego wcześniej deskowania wykonał także w sypialni. Z kolei w pokoju znajdującym się po lewej stronie od wejścia do lokalu, a także w korytarzu nie wykonywał robót związanych z podłogą lub stropem. Dodatkowo poinformował, że w związku z prowadzeniem robót w łazience w roku 2020, pokrył powierzchnię jej podłogi folią w płynie, stanowiącą zabezpieczenie przeciwwilgociowe. W trakcie oględzin potwierdzono także, że wnęki w ścianie na głośniki zostały zamurowane. Z kolei drzwi balkonowe prowadzące na dach werandy, zabezpieczone były łańcuchem (karty akt [...]).
W dniu kontroli do akt sprawy skarżący przedłożył pismo z dnia 17 sierpnia 2020 r., w którym wskazał, że Inwestor nie okazał projektu budowlanego na przebudowę lokalu nr [...], oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także decyzji o warunkach zabudowy. W piśmie wniesiono o wydanie decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1,2 Prawa budowlanego ze względu na brak wymaganego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Opisano ponownie roboty, które wykonano w trakcie przebudowy lokalu nr [...] wraz z uwagami. Swoje zastrzeżenia do wykonanych robót skarżący wskazał też w pismach z dnia 12 października 2020 i 08 grudnia 2020 r.
W toku postępowania zwrócono się do WUiA o udostępnienie dokumentacji zawierającej inwentaryzację budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Przy piśmie z dnia 15 stycznia 2021 r. WUiA udostępnił dokumentację o sygnaturze archiwalnej [...]. Znajduje się w niej inwentaryzacja budynku z [...] stycznia 1973 r. Zgodnie z tym opracowaniem, lokal na piętrze składał się po lewej stronie od wejścia z: hallu ([...] m2), łazienki ([...] m2), pokoju ([...] m2). Na prawo od wejścia znajdowały się dwa pokoje ([...] m2 i [...] m2). Na wprost wejścia znajdowały się z kolei: korytarz [...] m2) i skrytka ([...] m2). Z prawej strony korytarza, wzdłuż dwóch pokoi biegnie ściana konstrukcyjna o grubości 45 cm. Z rysunku na podstawie skali odczytano, że-w ścianie tej istniały dwa otwory drzwiowe o szerokości ok. 1,00 m prowadzące z korytarza do dwóch pokoi. Otwór drzwiowy do pokoju o powierzchni [...] m2 znajdował się w odległości ok. [...] m licząc od strony wejścia do lokalu. Odległość pomiędzy otworami drzwiowymi wykonanymi w ścianie nośnej wynosiła ok. 5,50 m. Odległość otworu drzwiowego od ściany ograniczającej lokal (od strony skrytki) wynosiła ok. 1.25 m. W opisie konstrukcji budynku wskazano, że mur wykonano z cegły pełnej na zaprawie cementowo-wapiennej, a w odniesieniu do stropów określono je jako masywne (karta akt [...]).
Wezwaniem z dnia 12 marca 2021 r. zwrócono się do Pana J. H. o wyrażenie zgody na przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego robót w zakresie części wspólnych tj. powiększenia otworów w ścianie nośnej budynku (karta akt [...]). Wezwano również do uzupełnienia dokumentacji inwestora.
W piśmie z dnia 19 marca 2021 r. Pan J. H. wniósł o wydanie decyzji o nakazie przywrócenia do stanu poprzedniego. Stanowisko to podtrzymał w dalszych pismach podkreślając, ze inwestor nie miał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W piśmie z dnia 24 marca 2021 r. inwestor udzielił stosownych wyjaśnień i uzupełnił dokumentację. Wyjaśniono, że roboty budowlane wykonano za zgodą współwłaściciela.
Po przytoczeniu stanu faktycznego sprawy, przechodząc do zważań prawnych PINB wskazał, że zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (sprawy dotyczące ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Wymieniona wyżej ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw- weszła w życie dnia 19 września 2020 r. natomiast postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczęto dnia [...] października 2012 r. Oznacza to, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy dotychczasowe.
PINB wskazał, że w omawianym przypadku wykonano roboty budowlane nie będące budową, które wypełniają z kolei definicję przebudowy zawartą w art. 3 pkt 7a pr. bud. Zgodnie z art. 28 ust. 1 pr. bud. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zastrzeżenie to dotyczy obiektów budowlanych i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W omawianym przypadku w lokalu mieszkalnym w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej wykonano roboty polegające na: przebudowie stropu, powiększeniu otworu okiennego (obecnie stanowiącego okno balkonowe o wymiarach ok. [...]x[...] m). wykonaniu kominka, wyburzeniu komina, zmianie układu otworów w ścianie nośnej, zmianie układu ścian działowych, przebudowie wewnętrznych instalacji wodnej, kanalizacyjnej i elektrycznej. Wykonano również w ścianie nośnej wnęki na głośniki, ale zostały one zlikwidowane. W części wykonane roboty dotyczyły elementów zewnętrznych i konstrukcyjnych budynku - powiększenie otworu okiennego, zmiana układu otworów w ścianie nośnej, przebudowa stropu, wyburzenie komina. Z uwagi na powyższe, wykonana inwestycja nie była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
PINB, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, doszedł do przekonania, że w celu doprowadzenia do zgodności z prawem inwestycji polegającej na przebudowie lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...], nie zachodzi konieczność doprowadzenia lokalu do stanu poprzedniego, o czym mowa w przepisie art. 51 ust. 1 pkt. 1 pr. bud. Doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem może w tym przypadku odbyć się poprzez nałożenie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych z określeniem terminu ich wykonania. Warunkiem niezbędnym do zalegalizowania robót budowanych wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia jest posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla potrzeb postępowania naprawczego. PINB stwierdził, że kwestię posiadania przez Inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozpatrywać w zakresie robót, których wykonanie powinno zostać poprzedzone uzyskaniem decyzji pozwolenia na budowę lub dokonaniem zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Mowa zatem o robotach, które w omawianym budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej swoim zasięgiem objęły części konstrukcyjne i elementy zewnętrzne, czyli: powiększenie otworu okiennego, zmiana układu otworów w ścianie nośnej, przebudowa stropu, wyburzenie komina. Są to części wspólne budynku, a zatem roboty te można wykonać za zgodą wszystkich współwłaścicieli tj. M. T. i J. H.. PINB zwrócił uwagę, że z ustaleń poczynionych przez Sąd Okręgowy w P. Wydział II Cywilny Odwoławczy opisanych w przytoczonym wyżej wyroku z dnia [...] marca 2017 r. wynika, że Pan J. H. wyraził zgodę na powiększenie otworu okiennego i wyburzenie komina, a także przeprowadzenie nowego przewodu kominowego do kominka. W powiększonym otworze okiennym osadzono okno balkonowe, które umożliwia wyjście na dach werandy. W związku z tym w celu doprowadzenia do zgodności z przepisami, w sentencji decyzji nałożono obowiązek zabezpieczenia otworu zgodnie z §291 i §298 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 poz. 1065 dalej r.w.t.).
Dalej organ wskazał, że częścią wspólną budynku jest również ściana konstrukcyjna w lokalu nr [...]. Z uwagi na brak zgody J. H. na legalizację w zakresie powiększenia otworów w ścianie nośnej budynku w sentencji zawarto obowiązek odtworzenia istniejących wcześniej otworów drzwiowych o szerokości ok. 1.00 m. zgodnie z załącznikiem graficznym do decyzji, który utworzono w oparciu o inwentaryzację budynku z [...] stycznia 1973 r. Otwory drzwiowe o których mowa zaznaczono na załączniku kolorem czerwonym.
Rozpatrując z kolei roboty wykonane w obrębie stropu tj. zdjęcie deskowania podłogi, wyrównanie poziomu poprzez przymocowanie drewnianych elementów do istniejących legarów, pozostawienie istniejącej warstwy izolacyjnej w postaci polepy (zasypki stanowiącej przeważnie mieszaninę, gliny słomy i innych materiałów-). ułożenie w miejsce starego deskowania płyt OSB, a na nich ułożenie istniejącego wcześniej parkietu, należy rozważyć jaki charakter miały te roboty. Zgodnie z definicją remontu zawartą w art. 3 pkt 8 pr. bud., jest to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Stosownie do art. 3 pkt 7a pr. bud. przebudową jest wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego z wyjątkiem charakterystycznych parametrów jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. W ocenie PINB, w związku z tym, że wykonanie robót doprowadziło do ingerencji w istniejącą konstrukcję stropu - przymocowanie dodatkowej wyrównującej konstrukcji do legarów, to należy uznać, że roboty te miały charakter przebudowy. W takim przypadku, ewentualny brak zgody współwłaściciela na legalizację robót, musiałby skutkować nałożeniem obowiązku przywrócenia stropu do stanu poprzedniego. Biorąc pod uwagę okoliczność, że dodatkowe elementy drewniane przymocowano do istniejącej konstrukcji stropu jedynie w celu wyrównania poziomu podłogi, stare deskowanie wymieniono na dopuszczone do stosowania w budownictwie płyty OSB, a pozostałe elementy stropu takie jak legary, izolacja w postaci polepy, czy parkiet pozostały bez zmian, to wydanie takiej decyzji nie znajduje w niniejszym przypadku uzasadnienia. Mogłoby to doprowadzić do sytuacji, w której nakaz przywrócenia do stanu poprzedniego sprowadzałby się do osiągnięcia stanu już istniejącego.
Zdaniem organu pierwszej instancji nośność stropu pomiędzy parterem omawianego budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie budzi wątpliwości, co wykazały dowody przedłożone przez inwestora - Pana M. T.. W zakresie zgłaszanej przez Pana J. H. niewystarczającej izolacyjności akustycznej tej przegrody organ wyjaśnił, że przytaczane wytyczne określone w Polskich Normach nie są obligatoryjne. Norma to ustalona, ogólnie przyjęta zasada, reguła, wzór. Nie stanowi ona zatem źródła powszechnie obowiązującego prawa. Wynika to bezpośrednio z ustawy o normalizacji z 12 września 2002 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1483) gdzie w art. 5. w punktach 3 i 4 stwierdza się, że: 3. Stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne 4. Polskie Normy mogą być powoływane w przepisach prawnych po ich opublikowaniu w języku polskim. Organ zauważył, że podane w Polskiej Normie PN-B-02151-3:2015 Akustyka budowlana - ochrona przed hałasem w budynkach cz. 3: wymagania dotyczące izolacyjności akustycznej przegród w budynkach i elementów budowlanych wytyczne dotyczące budynków mieszkalnych jednorodzinnych stanowią jedynie zalecenia. Wynika to wprost z treści tej normy, gdzie zaleca się, aby podczas projektowania budynków jednorodzinnych przyjmować podane w tablicy B-1 wartości wymaganej izolacyjności akustycznej przegród wewnętrznych.
PINB zwrócił uwagę, że na komfort akustyczny oprócz konstrukcji budynku, mają wpływ także zmienne czynniki, takie jak sposób, w jaki osoby przebywające w tym budynku z niego korzystają. Niewątpliwie taki czynnik nie jest bez znaczenia w omawianym przypadku. Właściciel lokalu nr [...] m.in. wyrokiem Sądu Rejonowego P. w P. Wydział VIII Karny z dnia [...] listopada 2018 r. sygn.. akt VIII W [...] uznany został za winnego zakłócenia spoczynku nocnego w dniu [...] marca 2018 r, poprzez głośne odtwarzanie muzyki (karta akt [...]). O głośnym odtwarzaniu muzyki w lokalu nr [...] informował również bezpośrednio Pan J. H.- np. w piśmie z dnia 12 października 2020 r. (karla akt [...]).
W kwestii przebudowanych instalacji elektrycznej, wodnej i kanalizacyjnej PINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. d. pr. bud. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu wewnątrz i na zewnątrz użytkowanego budynku instalacji, z wyłączeniem instalacji gazowych. Przebudowa ścian działowych w omawianym budynku mieszkalnym jednorodzinnym również zwolniona jest z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonania zgłoszenia, co wynika z art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. a.
Z kolei w sprawie kominka PINB wyjaśnił, że zgodnie z § 132 ust. 3 r.w.t., kominki opalane drewnem z otwartym paleniskiem lub zamkniętym z wkładem kominkowym mogą być instalowane wyłącznie w budynkach jednorodzinnych, mieszkalnych w zabudowie zagrodowej i rekreacji indywidualnej oraz niskich budynkach wielorodzinnych, przy czym określono wymagania, co do pomieszczeń i wykonanej instalacji, które jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w niniejszym przypadku zostały spełnione.
Odwołania od opisanej decyzji złożyli inwestor i skarżący.
J. H. decyzji I instancji zarzucił naruszenie przepisów postępowania- art. 6,7, 14 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. oraz materialnego art. 4, 51 i 28 pr. bud oraz art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W odwołaniu podkreślono, ze inwestor nie dysponował nieruchomością na cele budowlane i działał bez zgody współwłaściciela dokonując robót takich jak wyjście z mieszkania na balkon, przebudowania strychu i piwnicy. W 2011 r. roboty budowlane wykonano samowolnie z wadami technicznymi bez dokumentacji budowlanej. Po przebudowie istnieje zagrożenie pożarowe (pożar stropu), brak ochrony przed hałasem (interwencje Policji, wyroki Sądu Karnego za wykroczenia nałożone na M. T.), brak bezpieczeństwa użytkowania. Podkreślono, że samowolnie zmieniono układ mieszkania, a przebudowa stropu doprowadziła do zalewania mieszkania skarżącego. Brak odpowiedniej izolacji podłogi nie chroni skarżącego przed hałasem. Przed przebudową izolacyjność akustyczna stropu była dobra. Nie była wzywana Policja do wykroczeń spowodowanych zakłóceniem spokoju przez lokatora mieszkania nr [...]. Drzwi przebudowane przez inwestora również nie spełniają norm akustycznych. Skarżący wskazał też, że w zebranym materiale brak jest aprobaty Straży Pożarnej dotyczącej montażu kominka i komina. W styczniu 2012 r. miał miejsce pożar stropu spowodowany wadliwą budową komina. Nadal zdaniem Skarżącego niespełnione są normy p.poż. Ponadto rozebrano mur konstrukcyjny budynku o szerokości 45 cm wraz z 2 kanałami kominowymi o wysokości około 12 m wysokości. Brak komina nie spełnia wymagań wentylacji izb mieszkania na parterze, gdzie pojawia się dym. Zdaniem Skarżącego w decyzji nr [...] nie wymieniono wszystkich wykonanych robót: zmian elewacji, bezpieczeństwo konstrukcji przebudowanego stropu, przebudowa stropu łazienki, ochrona akustyczna, wybudowanie WC, bezpieczeństwo pożarowe, wyburzenie komina murowanego, przebudowa drzwi wejściowych do mieszkania nr [...] z klatki schodowej, przewody wiszące na murach zewnętrznych budynku, przebudowane ściany nośne zwiększające otwory drzwiowe.
M. T. decyzję I instancji zaskarżył w części tj. co do obowiązku odtworzenia otworów drzwiowych w ścianie nośnej do stanu, który przedstawiony został na załączniku graficznym do decyzji (pkt. 1 kropka 2.). Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji (w części) i umorzenie postępowania lub ewentualnie przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 i 80 k.p.a, poprzez brak rozpatrzenia całości materiału dowodowego w sprawie i pominięcie dowodów wskazujących na wykonanie otworu nr [...], od strony drzwi wejściowych, jako elementu prac polegających na rozebraniu komina, co do których organ I instancji nie zgłasza uwag w zakresie ich wykonania zgodnie z przepisami oraz błędne uznanie, że inwestor nie posiadał zgody J. H.. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 pr. bud. poprzez jego zastosowanie i nałożenie na odwołującego obowiązków w zakresie przywrócenia stanu poprzedniego poprzez odtworzenie otworów drzwiowych pomimo braku podstaw prawnych (otwór nr [...]), nadto poprzez brak określenia wymiarów tego otworu drzwiowego- w zakresie otworu numer [...].
W odwołaniu wskazano odnośnie poszerzenia otworu przy wejściu do mieszkania (POZ.l na szkicu), iż przedmiotowe poszerzenie otworu drzwiowego jest wynikiem wyburzenia komina, który został zlikwidowany od poziomu podłogi w przedmiotowym mieszkaniu na piętrze (lokal numer [...]). Powstały otwór został poprawnie zabezpieczony, co potwierdza ekspertyza wykonana przez mgr inż. J. M. i złożona do akt sprawy (w załączeniu poglądowo została ponowne przedłożona jej treść). W związku z tym, w kontekście uznania prawidłowej i nie wymagającej przywrócenia do stanu poprzedniego rozbiórki komina, pozostawienie obecnego otworu będącego efektem tej rozbiórki jest uzasadnione.
Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) decyzją z dnia 26 października 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w części nakazującej odtworzenie otworu drzwiowego, który został zmieniony w związku z likwidacją komina i w tej części umorzył postępowanie organu I instancji, w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że sprawa administracyjna dotyczy przebudowy lokalu, a nałożone obowiązki należy rozpatrywać wspólnie, jako całokształt działań zmierzających do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. PINB ustalił, że inwestor wykonał roboty budowlane wykonane w obrębie lokalu nr [...] tj. wymiana podłóg, powiększenie otworu okiennego (zamontowano okno balkonowe o wym. [...] m x [...] m), wykonanie kominka, wyburzenie komina, zmiana układu otworów w ścianie nośnej, zmiana układu ścian działowych, przebudowa wewnętrznych instalacji wodnej, kanalizacyjnej i elektrycznej, wykonanie wnęk na głośniki (w toku postępowania zlikwidowane). W trakcie postępowania zlikwidowany został też prysznic istniejący w pokoju. Opis wykonanych robót budowlanych zawiera też uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w P. Wydział II Cywilny Odwoławczy z dnia [...].03.2017 r. (sygn. akt II Ca [...]) oraz przedłożona przez inwestora inwentaryzacja.
WWINB powołał się na wyrok Sądu Okręgowego, zgodnie z którym: przebudowa lokalu nr [...] rozpoczęła się w okolicy maja 2011 r. i trwała kilka miesięcy, były to prace wykonane zaraz po remoncie piwnicy. Na przebudowę lokalu mieszkalnego pozwani (M. T. i I. W.- uw. Sądu) nie uzyskali pozwolenia na budowę ani nie dokonali zgłoszenia wykonania robót. W tym czasie relacje miedzy stronami były prawidłowe. Pozwani w ramach tych prac w swoim lokalu m.in. rozebrali część ścian działowych, zmienili układ pomieszczeń, wykonali szpachlowanie, postawili ścianką działową z suchej zabudowy, okno wychodzące nad werandą powoda wymienili na plastikowe, powiększone, wyremontowano podłogę- stare deski zastąpiono podwójną płytą OSB, na co położono parkiet. W ramach tej przebudowy pozwani wykonali wnęki na głośniki, przewody kominowe zostały rozszczelnione (później pozwani je naprawili - por. protokół kominiarski), głośniki te mają moc 80 W, wymiary 1,5 m wysokości i 15 cm szerokości, nie ma w tym zestawie głośnika basowego, na dole wnęki jest cegła, nie ma tam dodatkowych zabezpieczeń akustycznych. W grudniu 2011 r. pozwani wprowadzili się do ww. lokalu. Po zamieszkaniu pozwanych w lokalu na piętrze, powód stopniowo zaczął zgłaszać zastrzeżenia co do sposobu użytkowania tego lokalu po remoncie, w szczególności na fakt, że zmiana układu pomieszczeń powoduje, że powód wyraźniej słyszy jak pozwani poruszają się po lokalu (...) "
Zdaniem WWINB roboty budowlane polegające na powiększeniu otworu okiennego, zmiana układu otworów w ścianie nośnej, przebudowa stropu, wyburzenie komina nie były zwolnione w obowiązku wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę zatem prawidłowo PINB prowadził postępowanie administracyjne na podstawie przepisu art. 51 pr. bud. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą stosowania przepisów art. 51 ust. 1 przywołanej ustawy należy ustalić czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na wykonanie ww. robót. Wedle postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...].09.1995 r. (sygn. akt III Ns [...]/4) w przedmiocie zniesienia współwłasności, ustanowiono w budynku odrębną własność lokalu nr [...] i [...] wskazano co wyłączono do wyłącznego korzystania oraz zawarto zapis regulujący korzystanie z części wspólnych budynku, tj. uznano za niewyodrębnione części takie jak: mury, ściany nośne, dach, schody, piwnice, instalacje, klatki schodowe.
Roboty budowlane polegające na powiększeniu otworu okiennego, zmianie układu otworów w ścianie nośnej, przebudowie stropu, wyburzeniu komina, jako wykonane w częściach wspólnych wymagały zgody drugiego współwłaściciela. WWINB zauważył, że Sąd Okręgowy w P. Wydział II Cywilny Odwoławczy z dnia [...].03.2017 r. (sygn. akt II Ca [...]) orzekając w przedmiocie ochrony prawa własności wskazał - odnosząc się do poszczególnych punktów pozwu - że: działania polegające na likwidacja komina, wykonanie drzwi balkonowych w miejscu okna, przekraczały zakres zwykłego zarządu, jednak pozwani wykazali, ze powód wyraził na nie zgodę w formie ustnej. Sąd wskazał też, że nie każda ingerencja w ścianę nośną budynku stanowi niedopuszczalną ingerencję w strefę interesu współwłaściciela, tylko taka, która stanowi zagrożenie dla nośnej funkcji ściany (polem sporu był hałas generowany przez głośniki). W ww. wyroku Sąd wskazał również, że powód (Pan J. H.) wyraził też zgodę na poprowadzenie niezależnego komina do kominka w lokalu pozwanych.
Dalej WWINB stwierdził, iż z przedłożonego opracowania technicznego mgr inż. arch. E. G. i mgr inż. J. M. (wraz z uzupełnieniami) oraz z opracowania mgr inż. M. M. (wraz z uzupełnieniami) wynika, że roboty budowlane wykonane są prawidłowo, zostały też pozytywnie ocenione przez osoby posiadające uprawnienia budowlane. Wykonanie wyjścia poprzez okno balkonowe na dach werandy, bez balustrady narusza jednak przepisy § 291 i § 298 warunków technicznych, zatem uzasadniony jest obowiązek określony w decyzji.
Likwidacja otworów drzwiowych w ścianie nośnej nie była przedmiotem powództwa, zatem PINB w dniu 12 marca 2021 r. wezwał Pana J. H. do wskazania czy wyraża zgodę na roboty wykonane przez Pana M. T. w zakresie części wspólnych budynku, tj. powiększenia otworów w ścianie nośnej. Pan J. H. w piśmie z dnia 19 marca 2021 r. wskazał, że Pan M. T. nie miał zgody na wykonanie robót.
Odnosząc się do obowiązku odtworzenia otworów drzwiowych w ścianie nośnej do stanu poprzedniego, który przedstawiony został na załączniku graficznym do decyzji, WWINB podzielił stanowisko Pana M. T., że zgoda na likwidację komina, która to likwidacja spowodowała niejako naturalne poszerzenie istniejącego otworu drzwiowego, jest wystarczająca do uznania, że Pan J. H. zgodził się na ww. zmiany w obrębie tego otworu drzwiowego. Zatem obowiązek nakazujący odtworzyć w tym miejscu otwór drzwiowy, w ocenie WWINB należało uchylić i organ orzekł kasacyjno- reformacyjnie, uchylił w tej części decyzję i umorzył postępowanie.
Zdaniem WWINB nie budzi wątpliwości zakres robót co do drugiego otworu drzwiowego, dla wykonania robót wystarczające będzie porównanie stanu istniejącego i stanu z inwentaryzacji budowlanej sporządzonej przez mgr inż. arch. E. G..
Odnosząc się do uwag odwołania Pana J. H., WWINB zauważył, że organ może żądać od stron postępowania przedłożenia opracowań na podstawie 81c ust. 2 pr. bud., ale może też żądać ich przedstawienia na podstawie innych przepisów np. 81 c ust. 1 ww. ustawy, bądź na podstawie przepisów proceduralnych. W trakcie postępowania (od 2012 r.) przedkładane były opracowania techniczne, które jak każdy dowód w sprawie podlegały ocenie organu prowadzącego sprawę.
WWINB wskazał, że Polskie Normy nie należą do sytemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, co wynika wprost z art. 87 Konstytucji. Powołanie się na polską normę w przepisach prawnych nie zmienia jej dobrowolnego statusu, chyba, że ustawodawca chce to świadomie zmienić, jest to jednak możliwe tylko poprzez wyraźne wskazanie w przepisach ustawy.
Odnosząc się do robót wykonanych w obrębie stropu (zdjęcie deskowania podłogi, wyrównaniu poziomu poprzez przymocowanie drewnianych elementów do istniejących legarów, pozostawienie istniejącej warstwy izolacyjnej w postaci polepy, ułożenie w miejsce starego deskowania płyt OSB. a na nich istniejącego wcześniej parkietu), WWINB podzielił stanowisko PINB, że roboty te winny się ostać w istniejącym kształcie. Jakkolwiek wg WWINB roboty budowlane wykonane w obrębie stropu mogą być również zakwalifikowane jako zwolniony z reglamentacji remont.
Natomiast nośność stropu, potwierdzona opinią mgr inż. M. M. nie budzi wątpliwości. WWINB stwierdził, że rację ma PINB wskazując, że na komfort akustyczny oprócz konstrukcji budynku ma też wpływ sposób korzystania przez przebywające w nim osoby. Zwrócono uwagę na to, ze właściciel lokalu był karany za zakłócanie spoczynku nocnego np. głośnym odtwarzaniem muzyki.
Wykonane roboty związane z przebudową instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, wewnątrz budynku, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 27 pr. bud. zwolnione były z obowiązku uzyskania pozwolenia i zgłoszenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. H. podał, że zaskarża w całości decyzję WWINB z 26 października 2021 r. i zarzuca jej obrazę przepisów postępowania mające wpływ na wydane rozstrzygnięcie w sprawie, a w szczególności postępowania- art. 6,7, 14 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. oraz materialnego art. 4, 5 ust. 1 i 28 ust. 1, 50 ust. 1 pkt 4, 51 ust. 1 pkt 1 pr. bud. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej, z powodu rażącego naruszenia prawa w odniesieniu do art. 156 k,p.a ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W skardze ponownie wskazał, że PINB zignorował większość samowolnie przeprowadzonych robót przez M. T.. Jego zdaniem wstawienie drzwi balkonowych było związane z ingerencją w elewację, co do czego nie posiadał tytułu prawnego. Przebudowa stropu i podłogi była wykonana wadliwie. Doprowadziła do naruszenia norm ochrony przed hałasem określonych w § 321 i 324 r.w.t. ponieważ nie została odpowiednio wygłuszona i dźwięk migruje do mieszkania skarżącego. Inwestor nie przedstawił ekspertyzy potwierdzającej prawidłowo wykonaną podłogę w przebudowanym stropie. Skarżący podał, że stwierdzono wybudowanie WC lecz nie zweryfikowano wymagań dotyczących wentylacji. Wskazał również, że źle wybudowany kominek doprowadził do pożaru w 2012 r. Inwestor bezprawnie wyburzył komin murowany, przebudował drzwi. Na budynku wiszą niezabezpieczone przewody. Przede wszystkim jednak skarżący kwestionuje to aby inwestor miał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Inspektor Nadzoru Budowlanego (WWINB) z dnia 26 października 2021 r. nr [...] nakazujące M. T. zabezpieczenie otworu okiennego (okna balkonowego o wymiarach [...] x [...] m) zgodnie z § 291 i § 298 r.w.t. oraz umarzające nałożony decyzją organu I instancji obowiązek odtworzenia otworów drzwiowych w ścianie nośnej do stanu wskazanym na załączniku graficznym.
Rozpoczynając rozważania w niniejszej sprawie Sąd wskazuje, że sprawa jest zwieńczeniem trwającego od 10 lat konfliktu sąsiedzkiego. Bezspornym jest, że inwestor wykonał następujące roboty budowlane w obrębie lokalu nr [...] i częściach wspólnych budynku: wymianę podłóg, powiększenie otworu okiennego (zamontowano okno balkonowe o wym. [...] m x [...] m), wykonanie kominka, wyburzenie komina, zmiana układu otworów w ścianie nośnej, zmiana układu ścian działowych, przebudowa wewnętrznych instalacji wodnej, kanalizacyjnej i elektrycznej, wykonanie wnęk na głośniki (później je zlikwidowano). Z akt wynika, że M. T. i I. W. są właścicielami lokalu nr [...] wraz ze związanym z tym lokalem udziałem w nieruchomości wspólnej. Skarżący jest zaś właścicielem lokalu nr [...], znajdującego się w tym samym budynku przy ul. [...]. Skarżący od 2012 r. kwestionował szereg prac budowlanych wykonywanych przez M. T. w lokalu nr [...], jak i częściach wspólnych budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się przy ul. [...] w [...].
Sąd nie jest jednak arbitrem w sporze sąsiedzkim i oceniać może wyłącznie kwestię prawidłowości nałożonych zaskarżoną decyzją obowiązków. Skarżący dąży do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego- sprzed wprowadzenia się M. T.. Głównym zarzutem J. H. jest brak uzyskania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane- do którego Sąd odniesie się w pierwszej kolejności.
Rozpoczynając rozważania w sprawie wskazać trzeba, że zgodnie z art. 50 ust. 1 pr. bud. (w brzmieniu sprzed zmiany ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2020 poz. 471) w przypadkach innych niż określone w art. 48 lub art. 49b ust. 1 pr. bud., tj. w przypadkach prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też mimo wniesienia sprzeciwu, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: (1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub (2) w sposób mogący spowodować zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub (3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 Pb, lub (4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwolenia na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 51 ust. 7 pr. bud., że art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 51 ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo art. 49b zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pr. bud. Odpowiednie stosowanie wymienionych przepisów związane jest w tym przypadku ze zrealizowaniem robót budowlanych. W konsekwencji niezasadne jest wtedy m.in. wydawanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. W rozpoznawanej sprawie sporne roboty budowlane zostały już zrealizowane. Okoliczność ta nie była również kwestionowana przez żadną ze stron. Tym samym spełnione zostały przesłanki wymienione w art. 51 ust. 7 pr. bud.
Jak wynika z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 51 ust. 7 pr. bud., w przypadkach opisanych w art. 50 ust. 1 właściwy organ w drodze decyzji: (1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo (2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Należy przy tym od razu zaznaczyć, że wydanie nakazu rozbiórki bądź nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego dotyczy zasadniczo jedynie tych przypadków, gdy niemożliwe jest wykonanie innych czynności, które pozwoliłyby na zachowanie zgodności obiektu budowlanego z prawem. Wbrew więc zasadniczym żądaniom skarżącego, w sytuacji której możliwe jest zalegalizowanie robót budowlanych, brak jest podstaw do orzekania o przywróceniu do stanu poprzedniego.
Istotą postępowania, o którym mowa w art. 51 pr. bud. jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym wykonane roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami Prawa budowlanego. Jednym zaś z warunków wykonywania robót budowlanych zgodnie z prawem jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 4 pr. bud.).
Jak słusznie zwracały uwagę organy I i II instancji w toku stosowania procedury naprawczej z art. 50 i art. 51 pr. bud. badaniu podlega kwestia dysponowania nieruchomością na cele budowlane, podobnie jak organy badają kwestię zgodności wykonanych samowolnie robót z przepisami technicznymi. Dysponowanie nieruchomością wspólną na cele budowlane stanowi co do zasady czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, zatem podjęcie procesu inwestycyjnego nie może nastąpić bez zgody każdego ze współwłaścicieli. Inaczej mówiąc inwestor, składając oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w przypadku współwłasności, zobowiązany jest posiadać zgodę współwłaścicieli nieruchomości obejmującą konkretną inwestycję budowlaną (zob. wyrok NSA z dnia z dnia 13 września 2019 r. II OSK 2370/19, CBOSA). Jak się przyjmuje w orzecznictwie, zgoda współwłaścicieli nie musi być wyrażona w szczególnej formie. Może to być nawet zgoda ustna. Ważne jest, by była to zgoda jednoznaczna i jasna (tak np.: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 1077/20, CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie rolą organów było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i ustalenie, czy J. H. w dacie wykonania robót (2011 r.) przez M. T. udzielił mu zgody. Zadanie organów polegało więc na zebraniu i ocenie materiału dowodowego, a następnie ustalenie na jego podstawie czy taka zgoda została udzielona. Stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W świetle powyższego nie ma przeszkód aby w sprawie administracyjnej dopuścić jako dowód z dokumentu- uzasadnienia wyroku (z uwzględnieniem złożonych wyjaśnień stron i zeznań świadków) z postępowania przed sądem cywilnym. W szczególności, że kwestia wyrażenia przez skarżącego zgody na wykonanie przez inwestora robót budowlanych była przedmiotem rozważań w innych postępowaniach toczących się przed sądami powszechnymi. Organy w rozpoznawanej sprawie przeprowadziły dowód z dokumentu- wyroku Sądu Okręgowego P. Wydział II Cywilny Odwoławczy z dnia [...] marca 2017 r. sygn. akt II Ca [...] (k. [...] akt), który ustalił, że działania polegające na likwidacji komina, wykonania drzwi balkonowych w miejscu okna, przekraczały zakres zwykłego zarządu, jednak pozwani (M. T. i I. W.- dop. Sądu) wykazali, że powód wyraził na nie zgodę w formie ustnej. Mając na uwadze treść powyższego wyroku (uzasadnienia) za prawidłową uznać należało konstatację organów, co do wyrażenia zgody przez skarżącego na wykonanie spornych robót. Skarżący zaś skutecznie tego dowodu (w toku postępowania administracyjnego) nie podważył. Odnosząc się w tym miejscu do twierdzeń pełnomocnika skarżącego zaprezentowanych na rozprawie wskazać trzeba, że chybione były argumenty dotyczące art. 365 § 1 k.p.c., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W doktrynie i orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że związanie stron (oraz wyjątkowo innych osób), o którym mowa w art. 365 k.p.c., polega na związaniu tych osób dyspozycją zawartej w sentencji wyroku skonkretyzowanej, zindywidualizowanej i trwałej normy prawnej wywiedzionej przez sąd z norm generalnych i abstrakcyjnych zawartych w przepisach prawnych. Inne sądy, organy państwowe oraz organy administracji publicznej, rozstrzygające w sprawach innych niż karne, są związane prejudycjalnie, czyli nie mogą dokonać odmiennej oceny prawnej roszczenia niż zawarta w prejudykacie, ale także nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych (tak P. Telenga, Komentarz do art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego, LEX 2014 ze zm., teza 2). Sąd Najwyższy wielokrotnie wyrażał pogląd, że moc wiążąca orzeczenia odnosi się tylko do treści jego sentencji, a nie uzasadnienia. Nie mają zatem, co do zasady, mocy wiążącej ani poglądy prawne wyrażone w uzasadnieniu orzeczenia, ani motywy i ustalenia faktyczne zawarte w uzasadnieniu. Przedmiotem prawomocności materialnej jest bowiem ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Jednakże zawarte w uzasadnieniu orzeczenia motywy rozstrzygnięcia mogą mieć niekiedy znaczenie dla ustalenia zakresu mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia, czyli granic prawomocności materialnej orzeczenia w rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c. (zob. wyrok SN z dnia 13 stycznia 2000 r., II CKN 655/98, z dnia 23 maja 2002 r., IV CKN 1073/00, Legalis). O ile prezentowane są również stanowiska aprobujące szerszą wykładnię art 365 § 1 k.p.c. (tj.moc wiążąca orzeczenia sądowego rozciąga się – w pewny zakresie – także na jego uzasadnienie), z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy i wyroku, na które powołały się organy jest to nieistotne. W sprawie bowiem nie chodziło o moc wiążącą wyroku w powołanym wyżej znaczeniu, lecz- jak wyżej wskazano- o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w ramach prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania wyjaśniającego. Organy kierując się regułami wskazanymi art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. ustaliły na podstawie powołanego wyroku (uzasadnienia), że skarżący w momencie rozpoczęcia robót w 2011 r. wyrażał zgodę na ich przeprowadzenie przez inwestora. Z punktu widzenia postępowania administracyjnego przeprowadzony został więc dowód (art. 75 k.p.a.) a następnie jego ocena przez organy, co Sąd uznaje za nie tylko za dopuszczalne, ale i w pełni uzasadnione.
Zaaprobować więc należało stanowisko organów, że M. T. jako współwłaściciel nieruchomości, uzyskał zgodę J. H. w dacie rozpoczęcia robót i posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (co do części wspólnych nieruchomości). Dotyczyło to m.in. wykonania (wykucia) okna balkonowego, jak i zgody na likwidację komina (co wiązało się z poszerzeniem otworu drzwiowego).
Skarżący w toku postępowania domagał się zabezpieczenia okna balkonowego, stanowiącego wyjście na dach werandy. Ten cel zdaniem Sądu został osiągnięty. Nałożone przez organ obowiązki zabezpieczenia przed wypadnięciem uregulowane są w § 298 r.w.t. Inwestor tego obowiązku też nie kwestionował. W tej sytuacji wykonanie odpowiedniego zabezpieczenia okna balkonowego doprowadzi do jego zgodności z przepisami techniczno budowlanymi i w konsekwencji legalizacji. W tym aspekcie zarzut skargi (lit. a Zmiana elewacji budynku) pozostawał niezasadny.
J. H. kwestionował również sposób wykonania podłogi, która jego zdaniem rezonuje i powoduje naruszenie norm ochrony przed hałasem. W tej kwestii rację ma WWINB, że roboty w tym zakresie traktować należało jako remont, który nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę czy zgłoszenia. Ponadto w toku postępowania inwestor przedstawił m.in. "Inwentaryzację mieszkania" opracowaną przez E. C., M. W. i J. M. (posiadających odpowiednie uprawnienia budowlane i przynależność do Izb), z której wynika, że w trakcie remontu nie naruszono konstrukcji stropu i opisujące dokładnie jakie roboty w ramach lokalu nr [...] zostały wykonane. Wynika z niej również, że w stropach pozostawiono wypełnienie polepą (żwir/ trzcina) która tworzy warstwę akustyczną stropów. Pan M. T. przedłożył opracowanie sporządzone przez M. M. (upr. [...]) obejmujące przekrój stropu przed i po wykonaniu robót. W tym opracowaniu określono warstwy składające się na strop przed remontem (parkiet dębowy, deskowanie, mieszanina żwiru ze słomą, deskowanie, pustka, deskowanie, tynk wapienny na trzcinie) i po remoncie (parkiet dębowy, płyta OSB3. płyta OSB3, mieszanina żwiru ze słomą, deskowanie, pustka, deskowanie, tynk wapienny na trzcinie). Zgodnie z powyższym opracowaniem, zmiany nastąpiły powyżej belek stropowych W części obliczeniowej zawarto sprawdzenie nośności stropu po remoncie, przy czym na ich podstawie nie wskazano żadnych nieprawidłowości. O ile pierwotnie dane do opracowania uzyskano od inwestora, to później opracowanie uzupełniono o opinię o nośności międzypiętrowego stropu drewnianego po remoncie, która zawiera dokumentację fotograficzną z odkrywek stropu, a także adnotację, że dane do opinii uzyskano z pomiarów w obiekcie (karty akt [...]). Podkreślić trzeba, ze w toku postępowania skarżący nie zdołał podważyć ww. opinii. Organy i I II instancji także nie znalazły podstaw do kwestionowania robót przeprowadzonych w obrębie stropu i podłogi. Słusznie zwracały uwagę na subiektywne odczucia skarżącego co do dźwięku dochodzącego z lokalu nr [...]. Nie jest możliwe aby uzyskać pełną izolacyjność akustyczną, czego domaga się skarżący. J. H. powołał się na przekroczenie poziomu hałasu, lecz nie przedłożył żadnych wyników badań. Pismo złożone na rozprawie również ich nie zawiera. Interwencje policji związane z zakłócaniem ciszy nocnej przez sąsiada nie mogą stanowić dowodu nieprawidłowości w ułożeniu podłogi. Skarżący też nie może wymuszać na inwestorze ponoszenia kosztu wykonania kolejnych ekspertyz i badań tylko z tego względu, że nie jest w pełni zadowolony z izolacji akustycznej. Skarżący, poza subiektywnymi odczuciami, nie wykazał aby podłoga na 1 piętrze przed remontem taką izolacyjność osiągała. Zgromadzone w sprawie dowody wskazują na wniosek przeciwny - stan podłogi poprawił się, a ingerencji w strop nie dokonano. Trudno też oczekiwać pełnej (wg standardów skarżącego) izolacyjności akustycznej drzwi wejściowych do lokalu nr [...]. Wobec tego zarzuty w tym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie.
Związana z remontem podłogi kwestia zalewania lokalu skarżącego zdaniem Sądu została dostatecznie wyjaśniona przez organy. Zalanie spowodował wadliwy brodzik, który został już zdemontowany. Przedłożone przez M. T. opinie nie wykazały zawilgocenia w stropach, wymagające interwencji ze strony organów nadzoru budowlanego.
W kwestii wyburzenia komina Sąd podziela ustalenie WWINB, że skarżący na ingerencję w tym zakresie wyraził zgodę. Przebudowa komina wpłynęła zaś na poszerzenie otworu drzwiowego. Z uwagi na wyrażenie zgody przez skarżącego brak było podstaw do nakładania na inwestora obowiązku określonego w pkt II decyzji PINB. Zasadnie WWINB umorzył postępowanie w tym zakresie.
Odnosząc się do kominka, jaki inwestorzy posiadają w lokalu nr [...] wskazać trzeba, że zgodnie z § 132 ust. 3 r.w.t., kominki opalane drewnem z otwartym paleniskiem lub zamkniętym z wkładem kominkowym mogą być instalowane wyłącznie w budynkach jednorodzinnych, mieszkalnych w zabudowie zagrodowej i rekreacji indywidualnej oraz niskich budynkach wielorodzinnych, 1) o kubaturze wynikającej ze wskaźnika 4 m3/kW nominalnej mocy cieplnej kominka, lecz nie mniejszej niż 30 m3; 2) spełniających wymagania dotyczące wentylacji, o których mowa w § 150 ust. 9; 3) posiadających przewody kominowe określone w § 140 ust. 1 i 2 oraz § 145 ust. 1; 4) w których możliwy jest dopływ powietrza do paleniska kominka w ilości: a) co najmniej 10 m3/h na 1 kW nominalnej mocy cieplnej kominka - dla kominków o obudowie zamkniętej, b) zapewniającej nie mniejszą prędkość przepływu powietrza w otworze komory spalania niż 0,2 m/s - dla kominków o obudowie otwartej. Jak wskazały organy normy dotyczące kominka zostały przez inwestora spełnione. Kominek znajduje się w pomieszczeniu o wymiarach 4.70x10.20x2.70 m tj. w pomieszczeniu o kubaturze ok. 130 m3 (karty akt 508-511). Reminiscencje dotyczące pożaru w 2012 r. nie mogą powyższego podważyć. Inwestor przedłożył także opinie kominiarskie, które wskazują na odpowiednie i sprawne podłączenie przewodów kominowych (zob. k. 140-141 akt). Brak było też podstaw aby nakładać na inwestora obowiązek przedłożenia kolejnej ekspertyzy w tym zakresie.
Twierdzenia co do nieprawidłowej wentylacji pomieszczenia WC, stawiane dopiero na etapie skargi, uznać należało za gołosłowne. Skarżący nie wykazał też na jakiej podstawie wnioskuje, że niespełnione są wymagania odnośnie wentylacji, o których mowa w § 77 ust. 1 r.w.t. Istotna jest bowiem wentylacja w łazience (skoro pomieszczenie WC jest oddzielnie), zapewniająca odpowiednie usunięcie wilgoci z tego pomieszczenia. Z "Inwentaryzacji mieszkania" wynika, że w łazience zapewniono wentylację grawitacyjną. Przede wszystkim jednak skarżący nie wykazał wpływu braku ewentualnej wentylacji WC w mieszkaniu inwestora na swoją sytuację i swój interes prawny.
W skardze wskazano również na przewody elektryczne znajdujące się na elewacji budynku. Skarżący przedkładał na tę okoliczność jedno zdjęcie (k. [...]), powielane później w dalszych pismach, lecz nie wiadomo nawet z jakiej daty to zdjęcie pochodzi. Skarżący nie wykazał też, jaki wpływ kable znajdujące się na elewacji budynku mają na jego sytuację. Zdaniem Sądu brak było podstaw do interwencji organów w tym zakresie, bowiem sam fakt istnienia tych przewodów na elewacji nie stanowi naruszenia norm techniczno- budowlanych.
Reasumując stwierdzić należało, że skarżący nie zdołał podważyć ustaleń organów, a nałożone na inwestora obowiązki (w zakresie utrzymanym przez WWINB) należało zaaprobować. Wskazać skarżącemu trzeba, że inwestor oczywiście nie legitymuje się decyzjami o pozwoleniu na budowę czy warunkach zabudowy, ale to właśnie ich brak powodował konieczność prowadzenia postępowania legalizacyjnego. W toku trwającego prawie 10 lat postępowania wykazano, na jakie roboty inwestor potrzebował pozwolenia na budowę, a które z tego obowiązku były zwolnione. Nie każde roboty inwestora będą wymagały zgody skarżącego, ani nie jest uzasadnione- wobec braku aktualnego wyrażania zgody przez J. H. nakładania obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego z lat 70. Skarżący musi zaakceptować fakt, że zawsze sąsiedztwo drugiego lokatora (w szczególności na piętrze nieruchomości) powodować będzie pewne immisje. Rolą Sądu w niniejszym postępowaniu była wyłącznie ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Należy dodać, że pobocznie podniesiony we wniosku skargi zarzut nieważności (art. 156 k.p.a.), również nie zasługiwał na uwzględnienie.
Wobec braku zasadności skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 poz. 329).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło