IV SAB/Po 66/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia odrzucić skargę. Z. S. pismem z dnia [...] listopada 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego wniósł o przekazanie sprawy według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ze względu na dyspozycję art. 13 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Organ wskazywał również, że zaprzecza jakoby pozostawał w bezczynności, albowiem nie wpłynął do niego wniosek skarżącego o wydanie zaświadczenia w sprawie [...] Dodatkowo zdaniem Dyrektora przedmiot skargi nie mieści się w żadnej z kategorii bezczynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych, albowiem skarżący wydaje się być niezadowolony jedynie z działalności administracji zakładu karnego. Organ podał, że sprawy dotyczące próśb i skarg osadzonych załatwiane są w trybie przepisów Kodeksu karnego wykonawczego i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Gd 156/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził swą niewłaściwość (pkt 1) i przekazał sprawę według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (pkt 2). Postanowienie uprawomocniło się w dniu 18 stycznia 2022 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. przekazano akta sprawy do WSA w Poznaniu. Zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. wezwano skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni dowodu wniesienia do Dyrektora Zakładu Karnego wniosku z dnia [...] grudnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wydania zaświadczenia w sprawie [...] pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."). Do dnia [...] czerwca 2022 r. skarżący nie wykonał wezwania w przedstawionym wyżej zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2002 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") – do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W rozpoznawanej sprawie skarżący zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. (k. 32 akt sąd.) został prawidłowo wezwany do przedłożenia dowodu wniesienia do Dyrektora Zakładu Karnego wniosku z dnia [...] grudnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wydania zaświadczenia w sprawie [...] Zakreślono 7-dniowy termin wykonania zobowiązania oraz rygor odrzucenia skargi w przypadku niewykonania zobowiązania. Skarżący odebrał powyższe wezwanie w dniu [...] maja 2022 r. (k. 36 akt sąd.), zatem termin do wykonania wezwania upływał w dniu [...] maja 2022r. Do dnia [...] czerwca 2022 r. skarżący nie nadesłał informacji w tym zakresie. Stosownie do art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępniane informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jak wynika z przytoczonych przepisów warunkiem udostępnienia informacji jest złożenie przez osobę zainteresowaną wniosku o udzielenie konkretnej informacji publicznej. Wniosek taki nie wymaga specjalnej formy, ani też wykazania przez wnioskodawcę interesu w uzyskaniu określonych wiadomości. Dopóki jednak wniosek nie zostanie złożony nie można zarzucić organowi zobowiązanemu do udostępnienia informacji publicznej jakichkolwiek nieprawidłowości dotyczących udostępnienia, a przede wszystkim zarzucić, że jest bezczynny w rozpoznaniu wniosku. Należy bowiem wyjaśnić, że z bezczynnością organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy w ustawowo określonym terminie właściwy organ nie zareagował na wniosek o udostępnienie informacji publicznej albo wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania stosownym aktem administracyjnym lub nie podjął wymaganej czynności. Na gruncie spraw z zakresu informacji publicznej bezczynność zachodzi w szczególności wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznych, pomimo dysponowania żądaną informacją publiczną, nie udostępnia jej zgodnie z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, bądź też w tym terminie nie wydaje na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (co jest uzasadnione np. wobec stwierdzenia, że żądana informacja objęta jest ograniczeniem opisanym w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). W razie odmowy udostępnienia informacji publicznej, do wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, w formie odpowiadającej decyzji administracyjnej, obowiązane są na mocy art. 17 ust. 1 u.d.i.p. poza organami administracji publicznej również inne podmioty wymienione w art. 4 u.d.i.p. Z powyższego wynika, że składając wniosek o udzielenie informacji publicznej wnioskodawca nakłada na podmiot zobowiązany określone obowiązki np. co do terminu rozpoznania wniosku, czy formy udzielenia informacji publicznej, z uchybieniem których może wiązać się ewentualna bezczynność podmiotu zobowiązanego. Innymi słowy dopóki organ, czy inny podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie otrzyma stosownego wniosku w ogóle nie może pozostawać w bezczynności (zob. post. WSA w Łodzi z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II SAB/Łd 69/19, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl dalej: "CBOSA"). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Dyrektor Zakładu Karnego podał, że skarżący nie złożył wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Sąd celem wyjaśnienia tej kwestii zwrócił się do Z. S. o nadesłanie dowodu jego złożenia do organu. Jak już wskazano powyżej, wezwanie to pozostało bez odpowiedzi ze strony wnioskodawcy, a siedmiodniowy termin do jej udzielenia upływał w dniu [...] maja 2022 r. (poniedziałek). Tym samym nie można zarzucić organowi bezczynności w sytuacji, w której twierdzi on, że wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne do dnia wniesienia skargi nie otrzymał. Nadto, skarżący również nie wykazał, mimo wezwania Sądu, w jakiej dacie złożył wniosek w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Wezwanie do przełożenia dowodu wniesienia wniosku zawierało także rygor odrzucenia skargi w przypadku jego niewykonania. W tym stanie rzeczy, skoro wnioskodawca powyższego obowiązku nie wykonał, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skargę odrzucił. Zdaniem Sądu, mimo ustaleń poczynionych powyżej w sprawie należy zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestię. Po pierwsze wskazać należy, że stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Jednakże, pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem takiego pisma jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, który pismo to składa. Wobec tego pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej i nie powinno być udostępniane w trybie u.d.i.p. Podobnie nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana i wykorzystywana w prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny (zob. wyrok NSA z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1359/18, a także postanowienie WSA w Łodzi z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II SAB/Łd 69/19, dostępne CBOSA). W niniejszej sprawie nie został wykazany fakt wniesienia wniosku i Sąd nie może skontrolować zarzutu bezczynności organu. Jednakże stwierdzić należy, że jeśli złożony wniosek Z. S. o wydanie zaświadczenia w sprawie [...] dotyczy skarżącego, to nie odnosi się do informacji publicznej w rozumieniu ustawy, a indywidualnej sprawy skarżącego, zatem taki wniosek nie podlega udostępnieniu zgodnie z wymogami u.i.d.p. W wypadku wniosku o takiej treści słuszność przyznać należy twierdzeniom organu, że odpowiedzi udzielane są w trybie przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2021 r., poz. 53 ze zm., dalej w skrócie: "k.k.w.") i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r., poz. 647). Tym samym sprawa dotycząca bezczynności Dyrektora Zakładu Karnego polegająca na nieudzieleniu skarżącemu odpowiedzi na składany wniosek nie podlega rozpoznaniu w trybie postępowania administracyjnego i Sąd był zobowiązany odrzucić skargę również z tego powodu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Powołane przez skarżącego w skardze okoliczności, winny być zatem skierowane do właściwych w tym zakresie organów. Organem właściwym - zgodnie z art. 32 k.k.w. - w pierwszej kolejności jest sędzia penitencjarny. Ponadto, zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza lub pracownika Służby Więziennej, załatwiają w zależności od treści skargi i zarzutów w niej podniesionych odpowiednio: kierownik danej jednostki organizacyjnej, dyrektor okręgowy Służby Więziennej, Dyrektor Generalny Służby Więziennej i Minister Sprawiedliwości. Organy te nie są jednak organami administracji publicznej, lecz organami postępowania wykonawczego, a rozpoznawana przez nie sprawa nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Pomimo, że sprawa osoby osadzonej załatwiana jest w formie decyzji, nie jest to jednak decyzja administracyjna, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., stąd nie podlega kontroli sądu administracyjnego, lecz sądu penitencjarnego (art. 34 § 2 k.k.w.), którym jest sąd okręgowy (art. 3 § 2 k.k.w.). Mając na uwadze przedstawione okoliczności Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. skargę odrzucił, jak orzeczono w postanowieniu. Stosownie do art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę postanowieniem na posiedzeniu niejawnym.