III SAB/Łd 42/22
WyrokWSA w Łodzi2022-06-09
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Monika Krzyżaniak, Paweł Dańczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ od złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy do wydania decyzji upłynął ponad rok, a organ nie podjął w tym czasie żadnych merytorycznych czynności. Przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę brak uzasadnienia w stopniu skomplikowania sprawy i konieczności prowadzenia postępowania dowodowego. W związku z tym sąd zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego sumę pieniężną jako zadośćuczynienie za doznane niedogodności.Stan faktyczny
Skarżący A.T. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Łódzkiego w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, złożonego 25 stycznia 2021 r. Skarżący zarzucił organowi opieszałość i nieefektywność działań, wskazując, że mimo upływu ponad roku od złożenia wniosku, organ dopiero 18 stycznia 2022 r. umożliwił uzupełnienie braków formalnych. Wojewoda argumentował, że opóźnienia wynikają ze zwiększonej liczby spraw i ograniczeń kadrowych związanych z pandemią COVID-19, a także z konieczności uzyskania opinii od innych służb. Po wniesieniu skargi przez A.T., Wojewoda wydał decyzję o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy.Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wojewody Łódzkiego do rozpatrzenia wniosku A. T. z 21 stycznia 2021 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy; 2. stwierdza, że Wojewoda Łódzki dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 3. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącego A. T. sumę pieniężną w wysokości 500 zł; 5. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącego A. T. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), po rozpoznaniu 9 czerwca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. T. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Łódzkiego postępowania w przedmiocie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy 1. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wojewody Łódzkiego do rozpatrzenia wniosku A. T. z 21stycznia 2021 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy; 2. stwierdza, że Wojewoda Łódzki dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 3. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącego A. T. sumę pieniężną w wysokości 500 (pięćset) złotych; 5. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącego A. T. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
A.T., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekle prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zarzucając naruszenie art. 12 § 1 w związku z art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a), poprzez podejmowanie czynności w dużych odstępach czasu i prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób opieszały, powierzchowny i nieefektywny.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 25 stycznia 2021 r. A.T. złożył do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskodawca jako przesłankę pobytu wskazał wykonywanie pracy w przedsiębiorstwie A Sp. z o.o. Sp. k., [...] W., na stanowisku rzeźnik-wędliniarz.
18 stycznia 2022 r. A.T. stawił się osobiście w siedzibie organu celem uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. W tym samym dniu strona odebrała w siedzibie pisemne zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Organ w treści zawiadomienia, na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. w związku z treścią art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2354), wyznaczył cudzoziemcowi przewidywany termin zakończenia sprawy wypadający na 18 kwietnia 2022 r.
18 stycznia 2021 r. Wojewoda [...] zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Komendanta Nadwiślańskiego Oddziału Straży Granicznej o udzielnie informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Następnie 27 stycznia 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do Wojewody [...] ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
28 stycznia 2022 r. A.T., za pośrednictwem pełnomocnika procesowego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na skargę na przewlekle prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że od złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia pobytowego upłynął ponad rok, a organ dopiero w styczniu 2022 r. umożliwił stronie uzupełnienie braków formalnych - złożenie odcisków palców. Jednocześnie nie wystąpił wcześniej z zapytaniem do odpowiednich organów (Policji, Straży Granicznej), co spowodowało kolejne wydłużenie oczekiwania na decyzję niewynikające z winy skarżącego. Niepodjęcie przez organ jakiejkolwiek czynności w zakresie prowadzonej sprawy przez okres ponad roku uchybia dyspozycji wskazanej w art. 35 § 3 k.p.a. W ocenie strony postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy znacząco przekracza normy regulujące czas trwania postępowania, zaś znaczna zwłoka w rozpoznaniu sprawy nie znajduje żadnego uzasadnienia.
W ocenie strony przewlekłość w załatwieniu sprawy uprawnia do ubiegania się o przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości 500 zł i będzie stanowić formę rekompensaty z uwagi na fakt, że przez cały czas skarżący pozostaje w niepewności co do swojej przyszłości, a nadto towarzyszy mu poczucie bezsilności. Skarżący jest obywatelem U., a brak karty pobytu uniemożliwia mu odwiedzenie najbliżej rodziny oraz szybki powrót do Polski celem wykonywania pracy.
Wskazując na powyższe, strona skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie; stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości 500 zł oraz przyznanie od organu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., a w razie nieuwzględnienia powyższego zarzutu o oddalenie skargi.
Zdaniem organu w okolicznościach sprawy skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia, co powinno prowadzić do odrzucenia skargi. Ponaglenie wpłynęło bowiem do organu po wniesieniu skargi.
Odnosząc się do zarzutów skargi, Wojewoda [...] zauważył, że w związku ze stanem epidemii COVID-19, a co za tym idzie wprowadzeniem od marca 2020 r. w Punkcie Obsługi Klienta w S. zasad przyjmowania wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę głównie drogą pocztową oraz ograniczeniem obsady kadrowej pracującej w siedzibie urzędu, czas procedowania postępowań uległ znacznemu wydłużeniu. Na powyższe wpływ miała przede wszystkim ilość wniosków, które trafiały do Punku Obsługi Klienta przez kilkanaście miesięcy. Organ jednocześnie zaznaczył, że pomimo niewspółmiernego zwiększenia ilości pracy, obsada kadrowa pozostała niezmieniona, w rezultacie czego wszystkie czynności wykonują dwie osoby. Przy dwuosobowej kadrze pracowniczej prowadzonych jest w Punkcie Obsługi Klienta w S. 1700 wniosków, które wpłynęły pocztą tylko w 2020 r., natomiast na dzień 17 maja 2021 r. - 846 wniosków. W tym stanie rzeczy czas oczekiwania na wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku od momentu jego wpłynięcia uległ wydłużeniu.
Organ zwrócił również uwagę na treść art. 35 § 5 k.p.a. i zaznaczył, że zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, przed wydaniem decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wojewoda zasięga opinii, czy wjazd i pobyt terytorium na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowią zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony na bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Odnosząc się do wskazanego w treści skargi roszczenia cudzoziemca w przedmiocie wypłacenia stronie kwoty pieniężnej, Wojewoda [...] odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych i podkreślił, że skarżący posiada dostęp do rynku pracy na podstawie zezwolenia typu A na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej ważnego od 15 grudnia 2019 r. do 14 grudnia 2022 r. Cudzoziemiec w toku prowadzonego przez Wojewodę [...] postępowania może bez przeszkód świadczyć pracę.
Wobec powyższego, w ocenie Wojewody [...], w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa, w tym do przewlekłości postępowania, w związku z czym zarzuty skargi są bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a, a w przypadku informacji publicznej, także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia.
Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Wstępnie należało się odnieść do wniosku organu o odrzucenie skargi z uwagi na niewyczerpanie przysługujących stronie środków zaskarżenia. Sąd nie podzielił tego stanowiska. Zważyć należy, że zgodnie z art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W rozpoznawanej sprawie środkiem zaskarżenia, o jakim mowa w ww. przepisie jest ponaglenie. Organ oparł swoją argumentację w zakresie odrzucenia skargi na tym, że wpłynęła ona przed ponagleniem, bowiem to dotarło do organu 3 lutego 2022 r. za pośrednictwem operatora pocztowego, podczas gdy sama skarga wpłynęła za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 28 stycznia 2022 r. W rezultacie ponaglenie wpłynęło do organu po wniesieniu skargi, co miałoby wypełniać przesłankę do jej odrzucenia, o której mowa w art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. Rzecz w tym, że wspomniany przepis art. 52 p.p.s.a. stanowi o obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi, abstrahując od chronologii fizycznego wpływu takiego środka i skargi do organu. Chodzi przy tym nie o datę doręczenia wspomnianych pism organowi, lecz ich wniesienia (nadania). Tym samym jako równoznaczne ze spełnieniem warunku wyczerpania środków zaskarżenia należy uznać skuteczne wniesienie takiego środka do organu przed wniesieniem skargi. Z akt sprawy wynika, że ponaglenie w niniejszej sprawie zostało nadane 27 stycznia 2022 r. listem poleconym w placówce Poczty Polskiej. Biorąc pod uwagę treść art. 83 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym "Oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu", Sąd stanął na stanowisku, że ponaglenie w sprawie wniesiono skutecznie 27 stycznia 2022 r. Skargę wniesiono natomiast dzień później, tj. 28 stycznia 2022 r., wobec czego strona skarżąca wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia, dlatego nie ma podstaw do odrzucenia skargi.
Przechodząc do meritum sprawy, skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.
W świetle przepisu art. 37 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje się, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.), natomiast o przewlekłości można mówić wówczas, gdy postępowanie administracyjne prowadzone jest dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.).
W niniejszej sprawie, jak wynika z przedstawionych Sądowi akt, wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z 21 stycznia 2021 r. wpłynął do Wojewody [...] w dniu 25 stycznia 2021 r. Następną czynnością było zawiadomienie skarżącego, kiedy ten stawił się osobiście w siedzibie organu, o wszczęciu postępowania w dniu 18 stycznia 2022 r. wraz z informacją o przewidywanym terminie załatwienia sprawy wyznaczonym na 18 kwietnia 2022 r. Ponadto odebrano od niego odciski palców.
Skarżący wniósł następnie 27 stycznia 2022 r. ponaglenie, a dzień później skargę na przewlekłość postępowania. W rezultacie powyższego organ wydał decyzję z [...] 2022 r. nr [...], udzielając cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do 31 stycznia 2024 r.
Zważywszy na poczynione wyżej ustalenia faktyczne, Sąd doszedł do przekonania, że Wojewoda [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ stopień skomplikowania sprawy oraz zgromadzony materiał dowodowy pozwalały na wydanie rozstrzygnięcia w zakreślonym przepisami terminie. Mimo to, organ tego nie uczynił, nie informując strony o powodach zaistniałej zwłoki oraz ewentualnym nowym terminie wydania stosownego rozstrzygnięcia. Ostatnie uczynił dopiero po prawie roku od przyjęcia wniosku, gdy sam skarżący pojawił się w siedzibie organu. Co więcej, z uwagi na upływ maksymalnych ustawowych terminów załatwienia sprawy, organ w istocie pozostawał w sprawie bezczynny. W rezultacie od złożenia wniosku do czasu zakończenia postępowania wydaniem decyzji z [...]2022 r. upłynął ponad rok, w czasie którego organ nie podjął de facto żadnych merytorycznych czynność zmierzających do jej załatwienia. Stan ten przerwało dopiero zwrócenie się przez Wojewodę [...] do właściwych służb o udzielenie informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa, co nastąpiło jednak dopiero po bezpośrednim kontakcie organu ze skarżącym w dniu 18 stycznia 2022 r.
W ocenie Sądu stwierdzona w sprawie przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ustawodawca nie zdefiniował wprawdzie, kiedy taka sytuacja zachodzi, jednak Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym prawo takiej kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości zostało pozostawione uznaniu składu orzekającego. Uznanie to cechuje brak sztywnych ram wartościowania i opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego (por. np. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., I OSK 2424/16, CBOSA). Taka kwalifikacja będzie więc zasadna wtedy, gdy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są oczywiste i nie dają się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Za taką oceną może przemawiać m.in. zbyt długi czas prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w stopniu jej skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 2234/15, CBOSA i cyt. tam orzecznictwo).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał, że przewlekłość organu była znacząca, mimo że nie było uzasadnione to stopniem skomplikowania sprawy, o czym świadczy zresztą okoliczność załatwienia sprawy niedługo po wniesieniu przez skarżącego skargi, bez przeprowadzania jakichkolwiek czynności mających na celu uzupełnienie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o dotychczasową zawartość akt postępowania. Jakkolwiek Sąd miał na uwadze, że na trudność w terminowym rozstrzygnięciu sprawy w przeważającej mierze wpłynął znaczący wzrost liczby spraw dotyczących legalizacji pobytu załatwianych przez organ oraz niewielka obsada kadrowa, to jednak nawet uwzględniając tę przyczynę, skala stwierdzonego uchybienia, wobec braku konieczności prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, jest na tyle znacząca, że w ocenie składu orzekającego zasługiwała na przyjętą w wyroku kwalifikację. W tych warunkach faktycznych obiektywnie można zatem stwierdzić zaistnienie przewlekłości o rażącym charakterze.
Odnosząc się do żądania zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie NSA, iż w sytuacji, kiedy bezczynność (przewlekłość) przybiera formę kwalifikowaną, tj. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie stronie sumy pieniężnej jest wskazane i powinno być regułą, a odstąpienie od zastosowanie tego środka powinno być przez sąd usprawiedliwione (wyrok NSA z 11 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 360/18). Z tego względu Sąd orzekł o przyznaniu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w żądanej wysokości. Należy bowiem podkreślić, że suma pieniężna, której wymierzenie oparte zostało na uznaniu sędziowskim, ma charakter swoistego zadośćuczynienia za dolegliwości i niedogodności, jakich strona doznała na skutek opieszałego i przewlekłego sposobu rozpoznawania jej sprawy przez organ (por. np. wyrok NSA z 1 sierpnia 2018 r., II OSK 916/18, CBOSA). Jest to instytucja właściwa prawu administracyjnemu, zbliżona konstrukcyjnie bardziej do instytucji nawiązki w postępowaniu karnym (art. 46 § 2 k.k.), niż odszkodowania w prawie cywilnym. Wymaga to podkreślenia, ponieważ sąd administracyjny nie jest powołany do orzekania o odszkodowaniu oraz zadośćuczynieniu w rozumieniu prawa cywilnego. Kwestie te rozpoznają sądy powszechne. Sąd administracyjny nie ma zresztą narzędzi procesowych służących do ustalenia odszkodowania zgodnie z regułami obowiązującymi w prawie cywilnym (zob. art. 106 § 3 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, z uwagi na znaczenie sprawy dla skarżącego, a także okres trwania postępowania, kwota 500 zł jest adekwatna w ustalonym stanie faktycznym, a przy tym brak jest obiektywnych podstaw do tego, aby przyznać ją w wyższym wymiarze, szczególnie wobec faktu, iż skarżący nawet szacunkowo nie określił skali doznanego uszczerbku w sferze materialnej, a ponadto docelowo uzyskał oczekiwane rozstrzygnięcie.
Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, że podjęte orzeczenie nie przesądza o zamknięciu skarżącemu możliwości dochodzenia dalszych roszczeń. Stwierdzenie przewlekłości otwiera mu bowiem drogę do dochodzenia w procesie cywilnym ewentualnego odszkodowania i zadośćuczynienia (art. 4171 § 3 k.c. w zw. z art. 448 k.c.). Wówczas będzie on zobligowany udowodnić w kontradyktoryjnym procesie fakt poniesienia szkody i jej wysokość, związek przyczynowy między szkodą a zwłoką organu oraz doznanie ewentualnej krzywdy (art. 6 k.c.), zaś Skarb Państwa będzie miał zapewnione pełne prawo do obrony swych racji.
Z powyższych względów, orzeczono w sprawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a oraz § 2 p.p.s.a. Ponadto, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi m.in., że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż skuteczne cofnięcie skargi przez skarżącego lub śmierć strony, wobec wydania przez organ decyzji z dnia [...] 2022r., żądanie zobowiązania Wojewody [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy stało się bezprzedmiotowe, dlatego Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składają się wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa.
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło