IV SAB/Wr 186/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Radom, Asesor WSA Marta Pająkiewicz - Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Związku N. Oddziału w O. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół im. J. K. w J. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 6 sierpnia 2021 r. I. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do załatwienia wniosku z dnia 6 sierpnia 2021 r.; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Zespołu Szkół im. J. K. w J. na rzecz strony skarżącej- Związku N. Oddziału w O. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Związek Nauczycielstwa Polskiego Oddział w O. (dalej jako strona skarżąca lub wnioskodawca) wnioskiem z dnia 6 sierpnia 2021 r., doręczonym w dniu 10 sierpnia 2021 r., zwrócił się do Dyrektora Zespołu Szkół im. [...] w J.(dalej jako organ, podmiot zobowiązany lub Dyrektor) o udostępnienie informacji publicznej w postaci: 1) listy kandydatów przyjętych w 2020 r. do Branżowej Szkoły II stopnia w J., o której mowa w art. 158 ust. 3 ustawy z 14.12.2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2019 r. poz. 1148 ze zm.), 2) przydziałów godzin zajęć sporządzonych na wrzesień 2020 r. dla nauczycieli zatrudnionych w Zespole Szkół im. [...] w J., którzy mieli w 2020 r. świadczyć pracę na rzecz Branżowej Szkoły II stopnia w J. Wnioskodawca jednocześnie wskazał, iż wnosi o udostępnienie powyższych informacji poprzez ich przesłanie pocztą elektroniczną na podany adres email: [...] . Organ pismem z dnia 28 sierpnia 2021 r., w tym samym dniu przesłanym pocztą elektroniczną na adres [...], udzielił odpowiedzi, w której wskazał odnośnie: "Ad 1. Lista osób przyjętych do Branżowej Szkoły II stopnia (BS II) w Zespole Szkół im. [...] w J. nie jest możliwa do udostepnienia z racji braku takowej listy z przyjętymi osobami. Ad. 2 Informuje się, że wobec braku wystarczającej liczby kandydatów, którzy również nie spełniali wymaganych kryteriów do BS II (żaden ze złożonych wniosków nie był kompletny z uwagi na fakt braku dokumentu o kwalifikacji z egzaminu zawodowego), a także wszyscy kandydaci wykazali we wnioskach różne zawody (cukiernik, kucharz, a także wiele innych), które nie dawały podstawy do otworzenia oddziału o profilu mechanicznym w zawodzie technik mechatronik oraz technik mechanik, przydziały na wrzesień 2020 dla nauczycieli nie były możliwe. Nadmienia się, że kształcenie w Branżowej Szkole II stopnia możliwe jest tylko w zawodach, dla których przewidziano kształcenie w tym typie szkoły. Są to zawody nauczane na poziomie technika, które posiadają kwalifikację wspólną z kwalifikacją wyodrębnioną w zawodzie nauczanym w branżowej szkole I stopnia, zatem kwalifikacji w zawodzie mechanicznym". Pismem z dnia 8 września 2021 r., które wpłynęło do organu w dniu 9 września 2021 r., strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność organu, zarzucając mu naruszenie 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej jako ustawa dostępowa lub w skrócie u.d.i.p.) i domagając się: 1) zobowiązania organu do załatwienia wniosku z dnia 6 sierpnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, 2) stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podano, iż pomimo upływu 14-dniowego terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Dyrektor nie udostępnił wnioskowanej informacji, ani nie wydał decyzji odmawiającej dostępu do informacji publicznej, ani też decyzji o umorzeniu postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej wobec faktu udzielenia odpowiedzi na udostępnienie informacji publicznej w terminie oraz w sposób wskazany przez wnioskodawcę czyli przesłanie pocztą elektroniczną na adres [...] oraz brak informacji zwrotnej o niedoręczeniu wiadomości elektronicznej, W piśmie procesowym z dnia 15 marca 2022 r. strona skarżąca wskazała, że z załączonego przez organ wydruku ze skrzynki pocztowej jednoznacznie wynika, iż odpowiedź nie została przesłana na adres [...], a na adres [...]. Zamiana kropki występującej po skrócie [...] na dwukropek skutkowało tym, iż organ nie udzielił stronie skarżącej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej u.p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem była bezczynność organu. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 u.p.p.s.a. kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 u.p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Dodatkowo trzeba podkreślić, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych, o czym stanowi art. 134 § 1 u.p.p.s.a. Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność zawsze zaś będzie stan faktyczny istniejący w dacie orzekania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2331/13 – dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i pozostałe orzeczenia powołane w treści uzasadnienia niniejszego wyroku). W przedmiotowym postępowaniu zaskarżeniu podlegała bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W myśl art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2232) oraz partie polityczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi, które nie zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) obowiązek ich udostępnienia w trybie wnioskowym bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Mając powyższe regulacje na uwadze należy podkreślić, że w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest do ustalenia czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona skarżąca, miały charakter informacji publicznej, oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż Starosta – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – był zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. Wątpliwości stron nie budził również fakt, że oczekiwane przez wnioskodawcę informacje miały właśnie taki charakter, gdyż kwestie dotyczące szkolnictwa ponadpodstawowego i przyznawanych oświatowych subwencji mieszczą się w zadaniach publicznych organu wykonawczego powiatowego samorządu terytorialnego. Przedmiotem sporu w toczącym się postępowaniu nie była również ocena czy doszło do prawidłowego zrealizowania, określonych w art. 14 u.d.i.p., wymagań co do sposobu i formy udostępnienia informacji publicznej, jak też terminu realizacji tego zobowiązania. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż Dyrektor – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. – był zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. Wątpliwości stron nie budził również fakt, że oczekiwane przez wnioskodawcę informacje miały właśnie taki charakter, gdyż kwestie dotyczące szkolnictwa ponadpodstawowego mieszczą się w zadaniach publicznych jednostki pomocniczej powiatowego samorządu terytorialnego. Przedmiotem sporu w toczącym się postępowaniu była natomiast kwestia czy doszło do prawidłowego zrealizowania, określonych w art. 14 u.d.i.p., wymagań co do sposobu i formy udostępnienia informacji publicznej, a zwłaszcza terminu realizacji tego zobowiązania. W istocie strona skarżąca nie kwestionuje treści odpowiedzi udzielonej przez Dyrektora w piśmie z dnia 24 sierpnia 2021 r., lecz jedynie podnosi, że nie otrzymała tego pisma z uwagi na wadliwie wysłanie tej przesyłki na adres [...], zamiast na prawidłowo wskazany przez nią we wniosku z dnia 6 sierpnia 2021 r. adres [...] . Zgodzić się należy z tym zarzutem strony skarżącej, gdyż niewątpliwie organ popełnić błąd w wysyłce korespondencji mailowej, skoro w miejsce kropki po skrócie [...] wstawił nieprawidłowo dwukropek. Dołączony do odpowiedzi na skargę wydruk ze skrzynki mailowej na portalu onet.pl nie można w tej sytuacji uznać za dowód prawidłowego doręczenia przesyłki mailowej z dnia 24 sierpnia 2021 r. W konsekwencji należało przyjąć, iż do dnia wniesienia skargi Dyrektor nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku informacyjnego, a tym samym w sprawie doszło do bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek strony skarżącej z dnia 6 sierpnia 2021 r. W niniejszej sprawie nie ulega jednak wątpliwości, że bezprzedmiotowym stało się zobowiązywanie organu do załatwienia wniosku z dnia 6 sierpnia 2021 r. (art. 149 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.), skoro udzielona na ten wniosek odpowiedź z dnia 24 sierpnia 2021 r. w pełni wyczerpuje żądanie informacyjne i ostatecznie doszła do wiadomości wnioskodawcy wraz z doręczeniem mu odpowiedzi na skargę w dniu 8 marca 2022 r. Zobowiązywanie organu w takich warunkach do ponownego doręczenia żądanej informacji publicznej, z którą strona skarżąca mogła się zapoznać przed dniem wyrokowania w niniejszej sprawie, byłoby więc niecelowe. Tym samym postępowanie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a., należało umorzyć w części dotyczącej wyznaczenia organowi terminu do załatwienia wniosku z dnia 6 sierpnia 2021 r. (pkt I sentencji wyroku). Poddając analizie uchybienie terminom udostępnienia informacji publicznej należało przede wszystkim wziąć pod uwagę, że organ nie zlekceważył wniosku strony skarżącej, ponieważ usiłował ustosunkować się względem niego w ustawowym terminie. Faktyczna zwłoka organu nie nosiła bowiem znamion świadomego i celowego naruszenia obowiązującego porządku prawnego, nawet jeśli termin na udostępnienie informacji publicznej został przekroczony. Stąd też należało uznać, że Dyrektor niewątpliwie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 6 sierpnia 2021 r., która jednak nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a u.p.p.s.a. – orzeczono w pkt II sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt III sentencji wyroku, obejmujące zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej poniesionych przez nią kosztów postępowania sądowego w postaci wpisu od skargi (100 zł), podjęte zostało na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 u.p.p.s.a.