II SAB/Sz 124/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. R. S. (dalej: "skarżący", "strona", "wnioskodawca") pismem z dnia 3 sierpnia 2020 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w S. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w roku 2019, zarejestrowanych w repertorium C oraz Ca pod symbolem 028, wskazując przy tym możliwość wydania żądanych danych na płycie CD/DVD. Pismem z dnia 24 sierpnia 2020 r. wiceprezes Sądu Okręgowego w S. powiadomił wnioskodawcę, że żądana informacja zostanie przesłana do dnia 10 września 2020 r. Jednocześnie wyjaśnił, że powodem wydłużenia terminu jest konieczność dokonania anonimizacji 36 wyroków wraz z uzasadnieniami, co stanowi znaczne, dodatkowe obciążenie pracowników sekretariatu. Odpowiedź na wniosek ostatecznie została udzielona przez organ pismem z dnia 2 października 2020 r., doręczonym stronie dnia 8 października 2020 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k.20 akt administracyjnych), w którym wskazano, że na Portalu Orzeczeń Sądu Okręgowego w S. zostały opublikowane następujące orzeczenia wydane w roku 2019 w sprawach o symbolu 028: - wraz z uzasadnieniami: II Ca [...], II Ca [...], II Ca [...], II Ca [...], II Ca [...]; - bez uzasadnień: II Ca [...], II Ca [...], II Ca [...], II Ca [...], II Ca [...], II Ca [...], II Ca [...]. Wskazano przy tym, że wobec upublicznienia ww. orzeczeń nie podlegają one ponownemu udostępnieniu. Jednocześnie w załączeniu przesłano skarżącemu zanonimizowane orzeczenia nie opublikowane w Portalu Orzeczeń Sądu, wydane w sprawach: I C [...], I C [...], I C [...], I C [...], I C [...], I C [...], I C [...], I C [...], I C [...], I C [...], I C [...], I C [...] (wyrok bez uzasadnienia), I C [...], I C [...], I C [...], I C [...],1 C [...],1 C [...],1 C [...],1 C [...],1 C [...],1 C [...],1 C [...],1 C [...]. R. S. pismem z dnia 20 października 2020 r. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w S. Jednocześnie skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności wskazanego organu, nakazanie Prezesowi Sądu Okręgowego w S. udostępnienia informacji w sposób wskazany we wniosku, zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jak też zasądzenie od organu na jego rzecz kwoty [...]zł stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a., jak też zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów, w tym kosztów wysłanej korespondencji oraz rozmów telefonicznych z pełnomocnikiem. W uzasadnieniu skarżący podał, że organ pismem z dnia 2 października 2020 r. poinformował go, że żądane wyroki udostępnione są w BIP. Wedle strony, stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, żądana informacja powinna być udostępniona w sposób i w formie wskazanych w wniosku. Żaden przepis nie zwalnia organu z obowiązku udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem, a w przypadku opublikowania informacji w BIP po wpłynięciu wniosku nie wskazuje, aby informacja została udostępniona w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem lub w BIP. Zaznaczył, że w niniejszej sprawie orzeczenia wskazane w piśmie z dnia 2 października 2020 r. zostały opublikowane w BIP dopiero w dniu 28 sierpnia 2020 r, czyli ponad trzy tygodnie od wpływu wniosku. Wobec powyższego zdaniem strony organ nie udostępnił informacji zgodnie z wnioskiem. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w S. wniósł o jej oddalenie. Następnie opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał, że żądana informacja została udostępniona wnioskodawcy w dniu 2 października 2020 r., tj. w terminie określonym w art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz.1429 z późn. zm.), przy czym w odniesieniu do kilkunastu orzeczeń nastąpiło to w drodze ich publikacji w Internetowym Portalu Orzeczeń Sądu Okręgowego w S., dostępnym w Biuletynie Informacji Publicznej. Organ wyjaśnił, że niezwłocznie po wpłynięciu wniosku organ pismem z dnia 14 sierpnia 2020r. zwrócił się do Przewodniczących I Wydziału Cywilnego i II Wydziału Cywilnego Odwoławczego o podanie danych niezbędnych do ustalenia, czy żądana informacja jest prosta czy złożona. Wobec stwierdzenia, że nie zachodzi konieczność wykazania szczególnego interesu publicznego przez wnioskodawcę, podjęto czynności zmierzające do udostępnienia wnioskowanych orzeczeń (wyszukanie, anonimizacja, drukowanie itp.). Z uwagi na okres urlopowy i związane z nim trudności w przygotowania materiałów do udostępniania, informacja publiczna nie mogła być udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 powołanej ustawy. O powyższym powiadomiono wnioskodawcę pismem z dnia 24 sierpnia 2020 r., wskazując oprócz powodów opóźnienia również termin, w jakim nastąpi udostępnienie informacji czyli 10 września 2020 r. Ostatecznie, z uwagi na znaczny zakres czynności jakie należało wykonać w celu opracowania licznych orzeczeń sądowych, informacja ta została udostępniona wnioskodawcy w dniu 2 października 2020 r. Wnioskodawcę poinformowano jednocześnie o orzeczeniach (sygnaturach akt spraw), które zostały opublikowane w Internetowym Portalu Orzeczeń Sądu Okręgowego w S. w związku z czym nie podlegają one ponownemu udostępnieniu. Powołując się na stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2479/11 (publ. LEX nr 1264736) organ podniósł, że organ administracji publicznej w przypadku informacji udostępnionej w BIP nie ma obowiązku dokonywania wydruków z biuletynu i przesyłania ich żądającemu, który jest osadzony w zakładzie karnym. Osoba taka musi liczyć się z ograniczeniami swobód i wolności, które są nieodzownym elementem wykonywania kary w warunkach izolacyjnych. Kodeks karny wykonawczy nie pozbawia w sposób bezwzględny osadzonego w zakładzie karnym dostępu do Internetu. Zgodnie bowiem z art. 110a § 2 k.k.w., dyrektor zakładu karnego może zezwolić skazanemu na posiadanie w celi sprzętu audiowizualnego i komputerowego, jeżeli ich posiadanie nie narusza zasad porządku i bezpieczeństwa. W podsumowaniu Prezes podkreślił, że od momentu wpłynięcia wniosku do udostępnienia informacji podejmował działania zmierzające do realizacji przedmiotowego żądania, mieszczące się w ramach wyznaczonych przez przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, co wyklucza w jego ocenie zarzut bezczynności. Niezależnie od powyższego organ podniósł, że duża liczba wniosków składanych przez wnioskodawcę do Sądu Okręgowego w S. (a także innych sądów, o czym organowi wiadomo z urzędu, z racji rozpoznawania skarg wnioskodawcy oraz z treści jego pism, w których powoływał się na orzeczenia sądów administracyjnych wydawane w jego sprawach) wskazuje na to, że skarżący nadużywa prawa do informacji publicznej. Wykorzystuje tę instytucję do osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, zaś składane przez niego wnioski nie prowadzą do poprawy funkcjonowania Sądu Okręgowego w S. - wręcz przeciwnie, godzą w realizację jego zadań. W piśmie z dnia 29 marca 2021 r. profesjonalny pełnomocnik, przyznany skarżącemu na zasadzie prawa pomocy, podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w S. którą strona upatruje w braku udostępnienia informacji w sposób i formie określonych we wniosku, co stanowi naruszenie art. 14 ust. 1 u.d.i.p. Zdaniem pełnomocnika, organ powinien mieć przy tym na względzie, że skarżący przebywa w przymusowej izolacji, a zatem ma ograniczony dostęp do Internetu (o ile nie jest go całkowicie pozbawiony). Ponadto pełnomocnik wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że Sąd mając na uwadze treść art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. rozpoznał sprawę w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie skarżący zarzucił Prezesowi Sądu Okręgowego w S. bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej określonej we wniosku z dnia 3 sierpnia 2020 r. Sądowa kontrola bezczynności doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga, że procedurę dostępu do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej: "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Określenie na czym polega bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej wymaga odniesienia się do przepisów właśnie tej ustawy. W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Innymi słowy, bezczynność organu administracyjnego można najogólniej określić jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca unormował w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, zaś art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog takich spraw. Natomiast katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został określony w art. 4 u.d.i.p. Z dalszych przepisów u.d.i.p. wynika, że udostępnianie informacji publicznej odbywa się na wniosek i winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). W świetle powyższego wskazać należy, że w sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej stwierdzenie bezczynności wymaga w pierwszej kolejności potwierdzenia tego, że informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz że żądanie jej udzielenia zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia. Jak wynika z okoliczności stanu faktycznego, w dniu 7 sierpnia 2020 r. do Sądu Okręgowego w S. wpłynął wniosek strony skierowany do Prezesa tego Sądu, o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w roku 2019, zarejestrowanych w repertorium C oraz Ca pod symbolem 028, wskazano przy tym możliwość wydania żądanych danych na płycie CD/DVD. Bezspornie Prezes Sądu Okręgowego w S. należy do podmiotów, na których ciąży ustawowy obowiązek udostępniania informacji publicznych. Stosownie bowiem do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. W świetle art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z 27 lipca 2001 r. o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2072 ze zm.) organem sądu okręgowego jest prezes tego sądu. Prezes sądu okręgowego należy zatem do organów władzy publicznej, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy i z tego względu jest obowiązany do udostępniania informacji publicznych będących w jego posiadaniu (por. wyroki NSA z 8 lutego 2011 r. I OSK 1938/10, oraz z dnia 11 sierpnia 2011 r., I OSK 933/11, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie bezsporny pozostaje również publiczny charakter informacji objętych wnioskiem dotyczących kopii wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w roku 2019, zarejestrowanych w repertorium C oraz Ca pod symbolem 028. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że wyroki sądowe z uzasadnieniami, jako wydane w sprawie przez sąd, w ramach jego działalności orzeczniczej opartej na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, są danymi publicznymi, zatem podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 784/16, pub. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca nie przewidział żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, stąd jej udostępnienie realizowane jest w formie czynności materialno-technicznej. Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy, udostępnieniu na wniosek podlega każda informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium. Oznacza to tym samym, że informacje udostępnione we wspomnianych publikatorach nie podlegają udostępnieniu na wniosek. W przedmiotowej sprawie organ w ustawowym dwumiesięcznym terminie, określonym w art. 13 ust. 2 ww. ustawy, udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek, który wpłynął do organu w dniu 7 sierpnia 2020 r., informując go w piśmie z dnia 2 października 2020 r., że część wnioskowanych wyroków została opublikowana w Portalu Orzeczeń Sądu Okręgowego w S., z kolei wyroki nie udostępnione w powyższy sposób, wydane w 2019 r. w sprawach o symbolu 028, po uprzednim ich zanonimizowaniu zostały przesłane do wnioskodawcy. Zauważyć należy, że skarżący nie przeczy otrzymaniu informacji o które wystąpił, lecz bezczynność organu wiąże z faktem nie zrealizowania jego wniosku co do formy w jakiej oczekiwał udzielenia tej informacji. W tym miejscu zasadnym jest zwrócenie uwagi, że sam skarżący nie wskazał we wniosku w sposób jednoznaczny formy udostępnienia informacji podając, że "informacje mogą być zapisane na płycie CD/DVD". Ponadto Sąd wyjaśnia, że to Biuletyn Informacji Publicznej jest podstawowym źródłem zapoznania się z informacją publiczną i udostępnienie informacji w BIP wyłącza obowiązek ponownego jej udostępnienia na wniosek zainteresowanego, czy w innych przewidzianych w ustawie formach (np. wyłożenia, wywieszenia). Natomiast wniosek zainteresowanego może spowodować po stronie dysponenta informacji obowiązek jej udostępnienia wyłącznie wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, co nie pozwala zainteresowanemu zapoznać się z jej treścią inaczej, aniżeli wskutek złożenia wniosku do odpowiedniego organu o udzielenie informacji. W takiej sytuacji skarżący nie może oczekiwać, że orzeczenia sądu w formie opublikowanej w ogólnodostępnym Portalu Orzeczeń, dodatkowo będą mu przesłane w innej formie (kopii lub zapisu na płycie CD/DVD). Nie ma przy tym znaczenia podniesiona przez skarżącego okoliczność publikacji orzeczeń w Portalu Orzeczeń trzy tygodnie po złożeniu wniosku. Istotne jest to, że organ żądane we wniosku informacje udostępnił w drodze ich publikacji, o czym poinformował stronę w zakreślonym, ustawowym terminie wynikającym z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Powtórzenia wymaga, że skarżący nie kwestionuje faktu publikacji orzeczeń, jak również możliwości zapoznania się z nimi, mimo przebywania w przymusowej izolacji, o czym świadczy wskazane w skardze oświadczenie odnośnie terminu ich publikacji, a zatem za bezzasadny należy uznać argument pełnomocnika skarżącego zgłoszony w piśmie z dnia 29 marca 2021 r. o hipotetycznym, gdyż nie potwierdzonym przez skarżącego, ograniczonym dostępie do Internetu, a nawet jego braku. W rezultacie brak jest podstaw do skutecznego postawienia Prezesowi Sądu Okręgowemu w S. zarzutu bezczynności w udostępnieniu żądanej przez skarżącego informacji publicznej. Skoro na dzień wniesienia skargi Prezes Sądu Okręgowego w S. nie pozostawał w stanie bezczynności, to skargę, jako niezasadną, należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.