III SAB/Gl 103/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Wójta Gminy O. w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę. M.P. (dalej: strona, skarżący) wniósł skargę do tut. Sądu na bezczynność Wójta Gminy O. (dalej: organ) w zakresie nierozpatrzenia jego wniosku z 13 stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wyjaśnił, że wnioskiem z 13 stycznia 2022 r. przesłanym za pośrednictwem ePUAP wniósł o udostępnienie informacji w zakresie: 1. Wskazania czy organ utrzymuje i opłaca z publicznych środków telefon/telefony komórkowe. Jeśli tak, to prosi o skan ostatniej faktury (usługa telefonia komórkowa). 2. Wskazania nazwy, modelu użytkowanych aparatów telefonów wraz ze skanem faktury zakupu. Pismem z 21 stycznia 2022 r. - doręczonym 4 lutego 2022 r. organ wezwał skarżącego do złożenia podpisu pod przedmiotowym wnioskiem, do 4 lutego 2022 r. W zakreślonym terminie wypełnił obowiązki nałożone wezwaniem, przesyłając 10 lutego 2022 r. wniosek wraz z plikiem zawierającym podpis profilem zaufanym, jednakże nie otrzymał w terminie odpowiedzi na wniosek. Wskutek bezczynności, skarżący zarzucił organowi naruszenie: - art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (dalej jako u.d.i.p.) w zakresie, w jakim daje on prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej poprzez nieudostępnienie zawnioskowanych informacji pomimo istniejącego ustawowego obowiązku; - art. 13 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim zobowiązuje on do udostępnienia informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od złożenia wniosku, a w przypadku gdy informacja nie może być udostępniona w tym terminie zobowiązuje on organ do udostępnienia informacji w wyznaczonym terminie nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od złożenia wniosku. Wobec powyższego skarżący wniósł o: - zobowiązanie organu do załatwienia wniosku poprzez udostępnienie informacji albo wydanie decyzji administracyjnej w sprawie; - stwierdzenie, że doszło do bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; - zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych oraz zasądzenia określonej sumy pieniężnej. W uzasadnieniu skargi przedstawił cel ustawy i odformalizowany tryb postępowania oraz podkreślił brak jakichkolwiek przyczyn usprawiedliwiających bezczynność organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że 21 stycznia 2022 r. wysłano skarżącemu, za pośrednictwem platformy ePUAP, wezwanie do uzupełnienia wniosku z 13 stycznia 2022 r., w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Skarżący nie odebrał korespondencji otrzymanej według urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD) 21 stycznia 2022 r. W tej sytuacji organ stwierdził, że termin do uzupełnienia wniosku upłynął 4 lutego 2022 r., w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD (tj. 21.01.2022 r.), zgodnie z art. 46 § 6 k.p.a. skarżący 10 lutego 2022 r. za pośrednictwem platformy ePUAP przesłał do organu uzupełnienie wniosku. Odpowiedź na wniosek udzielono skarżącemu 22 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z 25 stycznia 1995 r., sygn. akt W 14/94, (Dz.U. nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mocą art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U z 2019 r., poz. 2325; dalej P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie. Natomiast w świetle regulacji art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując procedowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Wyjaśnienia wymaga także, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem więc celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że przedmiotowa skarga nie jest zasadna. Jednym z trybów udzielenia informacji publicznej jest udzielenie jej na wniosek – art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z 6 września 2001 r. (t.j. Dz. U. z 2020, poz. 1764 ze zm., dalej "u.d.i.p."). Wniosek ten musi być oświadczeniem woli konkretnego podmiotu domagającego się udzielenia informacji i dlatego musi być podpisany przez wnioskodawcę lub osobę uprawnioną do jego reprezentowania. Natomiast wniosek złożony przez skarżącego 13 stycznia 2022 r. nie zawierał wymaganego podpisu, pozwalającego na jednoznaczne określenie jego autora. Natomiast bez wskazania konkretnego autora, jego danych osobowych i jego podpisu wniosek nie istnieje w sensie prawnym i w razie nieuzupełnienia tego braku, pomimo wezwania organu, można pozostawić go bez rozpoznania. Prawdą jest, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje tryb postępowania odformalizowany, np. w porównaniu do procedury przewidzianej w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: Kpa). Jednakże nie znaczy to, że skoro ustawa nie formuje żadnych wymogów wobec wniosku to może być on niepodpisany i bez konkretnego oznaczenia podmiotu wnioskującego. Jest to baza, podstawa zasad prawnych, gdyż niepodpisane oświadczenie woli nie wywiera żadnego skutku prawnego. Organ wezwał skarżącego drogą elektroniczną do uzupełnienia wniosku 21 lutego 2022 r., o czym świadczy UDP. W tym miejscu wyjaśnić przyjdzie, że wystawienie dowodu otrzymania reguluje art. 41 ustawy o doręczeniach elektronicznych z 18 listopada 2022 r. (t.j.: Dz.U. z 2022 r. poz. 569), który w ust. 1 stanowi, że: Dowód otrzymania jest wystawiany po: odebraniu korespondencji przekazanej na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego(pkt 1); upływie 14 dni od dnia wpłynięcia korespondencji przesłanej przez podmiot publiczny na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego, jeżeli adresat nie odebrał go przed upływem tego terminu (pkt 3). Z kolei ust. 2 tego przepisu stanowi, że: Przez odebranie dokumentu elektronicznego rozumie się każde działanie adresata posiadającego adres do doręczeń elektronicznych, powodujące, że adresat dysponuje dokumentem, który wpłynął na ten adres, i może zapoznać się z treścią odebranego dokumentu. W ust. 3, wskazano, że: Przez wpłynięcie dokumentu elektronicznego na adres do doręczeń elektronicznych rozumie się zaistnienie warunków technicznych umożliwiających adresatowi odebranie doręczanego dokumentu. Kwestię doręczenia korespondencji reguluje art. 42 ustawy, który stanowi w ust. 1, że: W przypadku doręczania korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego korespondencja jest doręczona we wskazanej w dowodzie otrzymania chwili: odebrania korespondencji - w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 (pkt 1); wpłynięcia korespondencji - w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2 (pkt 2). W ust. 2 wskazano, że: W przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 3, korespondencję uznaje się za doręczoną w dniu następującym po upływie 14 dni od wskazanego w dowodzie otrzymania dnia wpłynięcia korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego. Mając na uwadze przytoczone przepisy prawa zasadnie organ uznał, że wezwanie do uzupełnienia wniosku z 13 stycznia 2022 r., zostało skarżącemu doręczone, stosownie do treści art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o doręczeniach elektronicznych - 21 stycznia 2022 r. Termin do uzupełnienia wniosku upłynął skarżącemu, stosownie do treści art. 42 ust. 2 tej ustawy – 4 lutego 2022 r. Pozostawienie więc wniosku skarżącego bez rozpoznania było uzasadnione, a to wyklucza uznanie, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę w całości z mocy art. 151 p.p.s.a.