VI SA/Wa 2245/21
WyrokWSA w Warszawie2021-10-27
Skład orzekający: Joanna Wegner, Dorota Dziedzic-Chojnacka, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej prawidłowo unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego na podstawie wydruków ze strony internetowej, które nie posiadały daty pewnej w odniesieniu do ujawnienia cech wzoru przed datą jego zgłoszenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej oparł rozstrzygnięcie na wadliwym materiale dowodowym. Wydruki ze strony internetowej, nawet opatrzone aktem notarialnym, nie stanowiły dowodu daty pewnej ujawnienia cech wzoru przemysłowego przed datą jego zgłoszenia, a jedynie dowodziły oferowania produktów w określonym czasie. Brak było niezbitych dowodów na to, że produkty oferowane przed datą pierwszeństwa wzoru wyglądały identycznie lub bardzo podobnie do przedstawionych na wydrukach, co jest niezbędne do stwierdzenia braku indywidualnego charakteru wzoru.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej o unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Zbiornik cieczowy opryskiwacza". Wnioskodawcy domagali się unieważnienia, podnosząc brak indywidualnego charakteru wzoru i powszechne stosowanie podobnych rozwiązań przed datą zgłoszenia. Jako dowód przedstawiono wydruki ze strony internetowej uprawnionego, opatrzone aktem notarialnym, wskazujące daty ofertowania produktów sprzed daty pierwszeństwa wzoru. Organ unieważnił prawo, uznając brak indywidualnego charakteru. WSA w Warszawie oddalił skargę, ale NSA uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędy w ocenie dowodów przez Sąd I instancji i organ.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2021 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej K. Sp. z o.o. z siedzibą w B. kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej ("UP RP" lub "organ") z [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.
Skarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.
W dniu 12 lipca 2016 r. do UP RP wpłynął wniosek M. B. i M. S. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą [...] s.c. M. B., M. S. (dalej jako: "uczestnicy" lub "wnioskodawcy") z żądaniem unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Zbiornik cieczowy opryskiwacza" nr [...], udzielonego na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako: "skarżąca" lub "uprawniony"). Jako podstawę swojego żądania wnioskodawcy wskazali przepisy art. 102, art. 104, art. 107 ust. 1 pkt 1 oraz art. 108 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., powoływanej dalej jako "Pwp"). Podnosząc brak indywidualnego charakteru, wnioskodawcy wskazali, że na wiele lat przed datą zgłoszenia spornego wzoru były produkowane i wprowadzane do obrotu opryskiwacze, których część składową stanowiły zbiorniki cieczowe zbieżne w zakresie ich widocznych cech z cechami poszczególnych odmian spornego wzoru. Różnice sprowadzają się do funkcji technicznych.
W piśmie z 26 października 2016 r. uprawniony wystąpił o oddalenie wniosku o unieważnienie spornego prawa.
Decyzją z [...] stycznia 2017 r. UP RP, działając na podstawie art. 102 i art. 104 Pwp oraz art. 98 kpc w zw. z art. 256 ust. 2 Pwp, unieważnił prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego oraz przyznał solidarnie uczestnikom od skarżącej 2600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ opisał każdą z dziewięciu odmian spornego rozwiązania. Następnie UP RP stwierdził, że o zasadności zarzutu z art. 104 Pwp, tj. braku indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, przesądzają wydruki ze strony internetowej uprawnionego, przedłożone na rozprawie w dniu [...] stycznia 2017 r. Według organu, z uwagi na zbieżność kształtu korpusu zbiornika i podstawy stabilizującej, jako elementów determinujących postać porównywanych rozwiązań, odmiany 1-2 spornego wzoru oraz postać zbiornika widniejącego w ofercie sprzedaży opryskiwacza o nazwie handlowej [...] wywołują to samo ogólne wrażenie, odmiany 3-5 spornego wzoru oraz postać zbiornika widniejącego w ofercie sprzedaży opryskiwacza o nazwie handlowej [...] wywołują to samo ogólne wrażenie, odmiany 6-9 spornego wzoru oraz postać zbiornika widniejącego w ofercie sprzedaży opryskiwacza o nazwie handlowej [...] wywołują to samo ogólne wrażenie.
Zdaniem organu, nie mają natomiast istotnego znaczenia dla oceny porównawczej różnice dotyczące kolorystyki, bowiem cecha ta nie została zastrzeżona przez zgłaszającego jako cecha istotna. Różnice w zakresie kolorystyki wzoru spornego (pomarańczowy płaszcz, czarna podstawa we wzorze spornym) względem zbiorników opryskiwaczy [...] i [...] (płaszcz zbiornika w kolorze czerwonym, podstawa w kolorze czarnym) nie są znaczące, a wręcz mogą zmniejszać dystans między tymi rozwiązaniami. W ocenie organu, wszystkie przeciwstawienia zostały ujawnione publicznie na stronie internetowej uprawnionego przed datą 2 czerwca 2010 r., według której oznacza się pierwszeństwo spornego wzoru przemysłowego. Ustosunkowując się do stanowiska uprawnionego, że daty wskazane na wydrukach strony internetowej nie odzwierciedlają rzeczywistej daty wprowadzenia do obrotu produktu o postaciach tam ujętych, a mają jedynie charakter marketingowy, organ nie dał wiary tym twierdzeniom, bowiem nie zostały one poparte żadnymi dowodami. Uznając za zasadny zarzut niespełnienia przez sporny wzór przesłanki indywidualnego charakteru wymaganej art. 104 Pwp, UP RP nie badał pozostałych zarzutów podniesionych we wniosku o unieważnienie.
Skarżąca złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ("WSA w Warszawie"), zarzucając organowi błędy w rozpatrzeniu materiału dowodowego, co doprowadziło organ do błędnego ustalenia stanu faktycznego, oraz naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 102 i 104 Pwp i niezastosowanie art. 103 ust. 3 pkt 2 Pwp.
Zdaniem skarżącej, przedstawiony w toku postępowania akt notarialny nie stanowi dowodu, że produkty o określonych wzorach zostały publicznie udostępnione w wymienionych w nim datach. Z wydruków nie wynika, że we wskazanych datach fotografie produktów były umieszczone na stronie internetowej spółki oraz że opryskiwacze te były wówczas wyposażone w zbiorniki cieczowe o takim samym wyglądzie. W tym zakresie brak jest jakiegokolwiek dowodu. Ponadto skarżąca wprowadza do obrotu różne postaci opryskiwaczy pod tymi samymi nazwami handlowymi od 1991 r.; fakt, że w 2016 r. na stronie internetowej wskazywała, iż dane produkty posiada w ofercie od sierpnia 2009 r. lub od kwietnia 2010 r. nie przesądza, aby ta konkretna postać produktu była w obrocie handlowym (była publicznie udostępniona) w tych datach.
Skarżąca podniosła, że uregulowana w art. 103 ust. 3 pkt 2 Pwp instytucja "period of grace" wyłącza możliwość unieważnienia wzoru również na podstawie art. 104 Pwp, co wynika także z art. 6 ust. 2 lit. b dyrektywy nr 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów (Dz. Urz. UE. L 1998 Nr 289). W tej sytuacji nawet przy przyjęciu, że wnioskodawca udowodnił publiczne udostępnienie poszczególnych odmian wzoru w dniach 10 sierpnia 2009 r., jak i 30 kwietnia 2010 r., to w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowania art. 104 Pwp.
UP RP w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Uczestnicy także wnieśli o oddalenie skargi.
Wyrokiem z 30 listopada 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1630/17 WSA w Warszawie oddalił skargę uprawnionego na decyzję UP RP z [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.
W uzasadnieniu tego wyroku tutejszy Sąd zgodził się z organem, że przedmiotowy wzór przemysłowy nie cechuje się indywidualnym charakterem w rozumieniu art. 104 Pwp. Nastąpiło bowiem publiczne ujawnienie wzoru w Internecie, a ujawnienie to ma datę pewną (wcześniejszą niż data pierwszeństwa spornego wzoru). Ponadto, według WSA w Warszawie, nie ma podstaw do podważenia stanowiska organu, że informacje potwierdzone w formie aktu notarialnego i zawarte w bazie internetowej a dotyczące przeciwstawionych zbiorników, pochodzących z oferty internetowej uprawnionego sprzed daty zgłoszenia, wywołują to samo ogólne wrażenie, jak w zgłoszeniu.
W ocenie WSA w Warszawie, organ prawidłowo odstąpił od badania nowości spornego wzoru, ponieważ brak indywidualnego charakteru stanowi samodzielną przesłankę unieważnienia.
Uprawniony zaskarżył powyższy wyrok tutejszego Sądu w całości skargą kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny ("NSA") wyrokiem z 23 kwietnia 2021 r. sygn. II GSK 787/18 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tutejszemu Sądowi oraz zasądził od UP RP na rzecz skarżącej 1200 zł (tysiąc dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu tego wyroku NSA podniósł, że skarga kasacyjna złożona przez uprawnionego z prawa ochronnego do spornego wzoru oparta została na usprawiedliwionych podstawach i podlega uwzględnieniu.
NSA podkreślił, że w kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawie wnioskujący o unieważnienie prawa do wzoru spornego postawili zarzuty dotyczące funkcjonalności poszczególnych cech wzoru, braku jego indywidualnego charakteru oraz niewystarczające ujawnienie, podnosząc powszechne stosowanie "zbieżnych" wzorów przed datą zgłoszenia. Jako dowód na rzecz swoich twierdzeń wnioskodawcy przedstawili dokonane przed notariuszem wydruki ze strony internetowej uprawnionego z 14 lipca 2016 r., tj. dnia sporządzenia czynności, na których zaprezentowano różne modele wyposażonych w zbiorniki opryskiwaczy występujące pod różnymi nazwami z adnotacją, iż produkty te znajdują się w ofercie firmy od określonej daty, z których każda jest datą sprzed zgłoszenia spornego wzoru. Decyzja unieważniająca prawo ochronne na zbiornik cieczowy opryskiwacza oparta została wyłącznie na niespełnieniu przez sporny wzór przesłanki indywidualnego charakteru i konsekwentnie tylko w tym zakresie była kontrolowana przez WSA w Warszawie jej zgodność z prawem.
NSA wskazał, że u podstaw unieważnienia spornego wzoru legło stwierdzenie, iż wzór ten w kolejnych jego odmianach nie spełnia warunku indywidualnego charakteru (art. 104 Pwp) mierzonego ogólnym wrażeniem, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku – odmiennym od tego, które wywołuje wzór udostępniony przed datą pierwszeństwa. Dowodem na okoliczność braku indywidualnego charakteru stały się wydruki ze strony internetowej uprawnionego ze wzoru. Zarówno Sąd I instancji, jak wcześniej organ, uznały za dowiedzioną okoliczność, iż przed datą zgłoszenia wzoru spornego do ochrony we wszystkich jego odmianach, na stronie internetowej uprawnionej ujawnione zostały wzory wywołujące to samo ogólne wrażenie, a ujawnienie – jak stwierdził WSA w Warszawie w wyroku z 30 listopada 2017 r. - nosiło datę pewną.
Zdaniem NSA, analiza uzasadnienia wyroku, dokonana w konfrontacji z aktami administracyjnymi sprawy, nakazuje odrzucić zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rozumowanie. Przede wszystkim w żadnym wypadku nie można przyjąć, jak to uczynił Sąd I instancji, iż załączone do aktu notarialnego wydruki ze strony internetowej uprawnionego noszą w odniesieniu do ujawnienia odmian wzoru datę pewną, o której mowa w art. 81 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego. Natomiast niewątpliwie datą taką opatrzony jest akt notarialny z 14 lipca 2016 r. dokumentujący przebieg czynności kolejnych wydruków ze strony internetowej skarżącej, na których - w dacie wykonania tych czynności - widnieją aktualnie oferowane przez tę firmę opryskiwacze o różnych nazwach handlowych z adnotacją, od jakiej daty opryskiwacz o określonej nazwie znajduje się w ofercie.
W ocenie NSA, przekonanie Sądu I instancji, a wcześniej UP RP, oparte na informacjach ze sporządzonych wydruków, że przed datą pierwszeństwa doszło do ujawnienia wzoru w Internecie w takiej postaci, jaka została przedstawiona na wydruku, jest błędne. Wszakże sporządzone w lipcu 2016 roku wydruki ze strony internetowej uprawnionego z prawa ochronnego dowodzą jedynie oferowania przez niego w tej dacie opryskiwaczy wyposażonych w zbiorniki zbliżone do zastrzeżonych spornym prawem. Stanowią równocześnie informację, że opryskiwacze o tej nazwie znajdują się w ofercie uprawnionej od wskazanych dat bez żadnej pewności co do wyglądu wytworu w tamtym czasie.
Jak podniósł NSA w wyroku z 23 kwietnia 2021 r., przekonanie WSA w Warszawie, a wcześniej organu co do braku indywidualnego charakteru oparte zostało na zabiegu porównania wzoru spornego zgłoszonego w 2010 roku w jego kolejnych odmianach z przedstawionymi na wydrukach opryskiwaczami z 2016 roku, co musiało skutkować negatywną jego oceną. W ocenie NSA zawarte na wydrukach informacje, od kiedy konkretny produkt znajduje się w ofercie uprawnionego, sugerują jedynie, że w podanych datach skarżąca oferowała opryskiwacze o podanych nazwach handlowych, natomiast nie dowodzą bez żadnych wątpliwości, że oferowane przed datą pierwszeństwa produkty wyglądały tak samo lub bardzo podobnie do przedstawionych na wydrukach. Jak już wyżej podkreślono, unieważnienie prawa ochronnego nie może dokonać się w oparciu o przypuszczenia, lecz o niezbite dowody.
NSA podkreślił, że WSA w Warszawie, podobnie jak wcześniej UP RP, uznał wartość dowodową wydruków internetowych, stwierdzając, iż uprawniona ich nie kwestionowała. Tymczasem, zdaniem NSA, to nie podważanie treści dokonanych przed notariuszem wydruków ma znaczenie w sprawie, tego uprawniona zresztą nie czyniła, lecz kwestionowanie zabiegu przenoszenia ich treści na okres sprzed zgłoszenia, co było konsekwentnie przez uprawnionego akcentowane, a co uszło uwadze Sądu. NSA podniósł, że nie można nie dostrzec argumentacji uprawnionego ze wzoru, który w toku postępowania przed organem oraz przed Sądem podnosił marketingowy charakter informacji z wydruków oraz okoliczność, iż "produkt na przestrzeni lat ewoluował" (s. 4 uzasadnienia skargi), a poza tym wskazywał na brak dowodów na wcześniejsze niż data pierwszeństwa ujawnienia wzorów opryskiwaczy w takiej ich postaci jak na wydrukach internetowych (s. 5 uzasadnienia kasacji). Zdaniem NSA możliwość, iż objęty wzorem zbiornik opryskiwacza o określonej nazwie handlowej został przeprojektowany w mniejszym lub większym stopniu, wynika z faktu wieloletniej obecności produktu na rynku, a nie bez znaczenia jest tu zakres swobody twórczej, która jak podkreślał Sąd I instancji oraz UP RP, w odniesieniu do tego rodzaju produktu jest znaczna.
Za niezrozumiałe uznał NSA przyjęcie przez Sąd I instancji (a wcześniej przez UP RP) za pewnik, bez jakichkolwiek niewątpliwych dowodów towarzyszących informacjom z wydruków strony internetowej uprawnionego z prawa ochronnego, że opryskiwacze przedstawione na zdjęciach z informacji internetowej z 2016 r., wyposażone w zbiorniki takie same lub bardzo podobne do objętych spornym wzorem w jego kolejnych odmianach, znajdowały się na stronie internetowej uprawnionej przed datą zgłoszenia. Okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie z tego prostego powodu, że jak przedwcześnie i bezpodstawnie przyjął Sąd, a przed nim UP RP, ujawnienie wzoru miało mieć miejsce na stronie internetowej uprawnionego. Dowodów na powyższą okoliczność doszukać się w aktach administracyjnych nie można, a pamiętać należy, że ich przedstawienie należało do wnioskującego o unieważnienie prawa ochronnego.
NSA skonkludował, że Sąd I instancji zaaprobował wadliwe procesowo działanie organu, który oparł rozstrzygnięcie na materiale dowodowym ułomnym, tzn. pozbawionym decydującego znaczenia dla stwierdzenia braku przesłanki indywidualnego charakteru spornego wzoru. Nadto WSA w Warszawie, kierując się dokumentowanymi aktem notarialnym wydrukami ze strony internetowej uprawnionego, nieprawidłowo przyjął wcześniejsze niż data pierwszeństwa ujawnienie wzoru z datą pewną. Zdaniem NSA podobnym błędem obarczona jest zaskarżona decyzja UP RP, który uznał na podstawie dowodów w postaci wydruków internetowych, że ujawnienie miało miejsce przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo.
Co do ujawnienia wzoru przemysłowego poprzez stronę internetową, NSA stwierdził, iż powszechność korzystania z tego rodzaju informacji nakazuje uznać taką możliwość pod warunkiem, że ujawnienie wzoru jest niewątpliwe i czytelne we wszystkich jego istotnych zastrzeżonych cechach.
Za przedwczesne natomiast uznał NSA szczegółowe wypowiadanie się w kwestii zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. NSA wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie, Sąd I instancji będzie zobowiązany uczynić przedmiotem kontroli, czy w sprawie doszło do naruszenia przez Urząd Patentowy przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa w sposób omówiony wyżej oraz art. 89 ust. 1 Pwp w związku z art. 117 ust. 1 i art. 102 i 104 tej ustawy przez ich wadliwe zastosowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.: dalej "P.p.s.a."), wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Przyjmuje się, że wykładnia prawa wyrażona w orzeczeniu NSA jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Przez wykładnię prawa rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Obowiązek podporządkowania się wykładni prawa wyrażonej w wyroku NSA, ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko wyjątkowo, np. w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy.
Badając zatem ponownie sprawę według powyższego kryterium, stwierdzić należy, że skarga powinna być uwzględniona.
Sąd pragnie wskazać, że unieważnienie prawa ochronnego na wzór przemysłowy znajduje swoją podstawę w art. 89 Pwp w związku z art. 117 ust. 1 tej ustawy i stanowi wynik oceny zdolności rejestrowej wzoru. Zważywszy na określone w przepisach art. 102 – 104 i art. 107 Pwp warunki, jakim powinien odpowiadać wzór przemysłowy, unieważnienie wzoru może dokonać się wyłącznie po dowiedzeniu przez wnoszącego sprzeciw, że określony wnioskiem o unieważnienie wzór nie jest nowy, ewentualnie że pozbawiony jest indywidualnego charakteru. Co należy przy tym podkreślić, każda z przesłanek stanowi odrębną treściowo i samodzielną podstawę wykluczenia możliwości udzielenia prawa ochronnego w razie stwierdzenia jej braku. Dodać należy, że udzieleniu prawa ochronnego na wzór przemysłowy stoi również na przeszkodzie wykazanie, iż cechy wytworu objętego wzorem przemysłowym wynikają wyłącznie z jego funkcji technicznych.
Postępowanie w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na wzór przemysłowy jest postępowaniem spornym prowadzonym - w sprawach nieuregulowanych Pwp - w oparciu o przepisy kpa, stosowane odpowiednio zgodnie z dyspozycją art. 256 ust. 1 Pwp. Oznacza to między innymi, iż po pierwsze, UP RP działać może jedynie w granicach wniosku i wskazanej przez wnioskodawcę podstawy prawnej, a po drugie, że stosowane odpowiednio przepisy kpa w zakresie gromadzenia dowodów i ich oceny, a także wniosków końcowych zwalniają zasadniczo organ z inicjatywy dowodowej, zaś wynik sprawy administracyjnej zależy od końcowej oceny argumentów i kontrargumentów przedstawionych przez strony toczące spór o prawo ochronne. W prowadzonym na podstawie art. 89 w związku z art. 117 Pwp postępowaniu, w którym rozstrzygany jest dalszy byt prawny przyznanego określonemu podmiotowi prawa ochronnego, zasadnicze znaczenie należy przypisać dowodom przedstawionym przez wnoszącego o unieważnienie, które to dowody mają w sposób niewątpliwy uzasadniać wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji; dowody pośrednie, stwarzające wątpliwości co do zasadności wniosku lub stwarzające jedynie domniemania jego zasadności nie mogą samodzielnie uzasadniać wzruszenia prawa ochronnego.
W rozpoznawanej sprawie uczestnicy, wnioskujący o unieważnienie prawa do wzoru spornego postawili zarzuty dotyczące funkcjonalności poszczególnych cech wzoru, braku jego indywidualnego charakteru oraz niewystarczające ujawnienie, podnosząc powszechne stosowanie "zbieżnych" wzorów przed datą zgłoszenia. Jako dowód na rzecz swoich twierdzeń wnioskodawcy przedstawili dokonane przed notariuszem wydruki ze strony internetowej uprawnionego z 14 lipca 2016 r. tj. dnia sporządzenia czynności, na których zaprezentowano różne modele wyposażonych w zbiorniki opryskiwaczy występujące pod różnymi nazwami z adnotacją, iż produkty te znajdują się w ofercie firmy od określonej daty, z których każda jest datą sprzed zgłoszenia spornego wzoru.
Decyzja unieważniająca prawo ochronne na zbiornik cieczowy opryskiwacza oparta została wyłącznie na niespełnieniu przez sporny wzór przesłanki indywidualnego charakteru i konsekwentnie tylko w tym zakresie była kontrolowana przez tutejszy Sąd jej zgodność z prawem.
Stosownie do art. 102 ust. 1 Pwp wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.
U podstaw unieważnienia spornego wzoru legło stwierdzenie, iż wzór ten w kolejnych jego odmianach nie spełnia warunku indywidualnego charakteru (art. 104 Pwp) mierzonego ogólnym wrażeniem, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku – odmiennym od tego, które wywołuje wzór udostępniony przed datą pierwszeństwa. Jak już wyżej wspomniano, dowodem na okoliczność braku indywidualnego charakteru stały się wydruki ze strony internetowej uprawnionego ze wzoru. Organ uznał za dowiedzioną okoliczność, iż przed datą zgłoszenia wzoru spornego do ochrony we wszystkich jego odmianach, na stronie internetowej uprawnionej ujawnione zostały wzory wywołujące to samo ogólne wrażenie, a ujawnienie nosiło datę pewną.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, konfrontując powyższą tezę z aktami administracyjnymi sprawy, uznaje powyższe rozumowanie za niezasadne. Przede wszystkim w żadnym wypadku nie można przyjąć, że załączone do aktu notarialnego wydruki ze strony internetowej uprawnionego noszą w odniesieniu do ujawnienia odmian wzoru datę pewną, o której mowa w art. 81 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego. Natomiast niewątpliwie datą taką opatrzony jest akt notarialny z 14 lipca 2016 r. dokumentujący przebieg czynności kolejnych wydruków ze strony internetowej skarżącej, na których - w dacie wykonania tych czynności - widnieją aktualnie oferowane przez tę firmę opryskiwacze o różnych nazwach handlowych z adnotacją, od jakiej daty opryskiwacz o określonej nazwie znajduje się w ofercie.
Przekonanie UP RP oparte na informacjach ze sporządzonych wydruków, że przed datą pierwszeństwa doszło do ujawnienia wzoru w Internecie w takiej postaci, jaka została przedstawiona na wydruku, jest zatem błędne. Sporządzone w lipcu 2016 roku wydruki ze strony internetowej uprawnionego z prawa ochronnego dowodzą jedynie oferowania przez nią w tej dacie opryskiwaczy wyposażonych w zbiorniki zbliżone do zastrzeżonych spornym prawem. Stanowią równocześnie informację, że opryskiwacze o tej nazwie znajdują się w ofercie uprawnionej od wskazanych dat bez żadnej pewności co do wyglądu wytworu w tamtym czasie.
Jak wynika z akt sprawy, przekonanie organu co do braku indywidualnego charakteru wzoru oparte zostało na zabiegu porównania wzoru spornego zgłoszonego w 2010 roku w jego kolejnych odmianach z przedstawionymi na wydrukach opryskiwaczami z 2016 roku, co musiało skutkować negatywną jego oceną. W ocenie Sądu zawarte na wydrukach informacje, od kiedy konkretny produkt znajduje się w ofercie uprawnionego, sugerują jedynie, że w podanych datach skarżąca oferowała opryskiwacze o podanych nazwach handlowych, natomiast nie dowodzą bez żadnych wątpliwości, że oferowane przed datą pierwszeństwa produkty wyglądały tak samo lub bardzo podobnie do przedstawionych na wydrukach. Tymczasem unieważnienie prawa ochronnego nie może dokonać się w oparciu o przypuszczenia, lecz o niezbite dowody.
UP RP uznał wartość dowodową wydruków internetowych, stwierdzając, iż uprawniony ich nie kwestionował. Tymczasem to nie podważanie treści dokonanych przed notariuszem wydruków ma znaczenie w sprawie, tego uprawniony zresztą nie czynił, lecz kwestionowanie zabiegu przenoszenia ich treści na okres sprzed zgłoszenia, co było konsekwentnie przez skarżącą akcentowane, a co uszło uwadze organu. Nie można nie dostrzec argumentacji uprawnionego, który w toku postępowania przed organem, a także sądem administracyjnym podnosił marketingowy charakter informacji z wydruków oraz okoliczność, iż "produkt na przestrzeni lat ewoluował", a poza tym wskazywał na brak dowodów na wcześniejsze niż data pierwszeństwa ujawnienia wzorów opryskiwaczy w takiej ich postaci jak na wydrukach internetowych. Możliwość, iż objęty wzorem zbiornik opryskiwacza o określonej nazwie handlowej został przeprojektowany w mniejszym lub większym stopniu, wynika z faktu wieloletniej obecności produktu na rynku, a nie bez znaczenia jest tu zakres swobody twórczej, która - jak podkreślał sam UP RP - w odniesieniu do tego rodzaju produktu jest znaczna.
Za niezrozumiałe należy uznać przyjęcie przez organ za pewnik, bez jakichkolwiek niewątpliwych dowodów towarzyszących informacjom z wydruków strony internetowej uprawnionego z prawa ochronnego, że opryskiwacze przedstawione na zdjęciach z informacji internetowej z 2016 r., wyposażone w zbiorniki takie same lub bardzo podobne do objętych spornym wzorem w jego kolejnych odmianach, znajdowały się na stronie internetowej skarżącej przed datą zgłoszenia. Okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie z tego powodu, że jak przedwcześnie i bezpodstawnie przyjął UP RP, ujawnienie wzoru miało mieć miejsce na stronie internetowej uprawnionego. Dowodów na powyższą okoliczność doszukać się w aktach administracyjnych nie można, a pamiętać należy, że ich przedstawienie należało do wnioskujących o unieważnienie prawa ochronnego.
Z przedstawionych powodów Sąd uznał za uzasadnione zarzuty naruszenia prawa procesowego. Sprzeczne z art. 80, a także z art. 107 § 3 kpa w związku z art. 89 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 1 i art. 102 i 104 Pwp było działanie organu, który oparł rozstrzygnięcie na materiale dowodowym ułomnym, tzn. pozbawionym decydującego znaczenia dla stwierdzenia braku przesłanki indywidualnego charakteru spornego wzoru. Nadto UP RP, kierując się dokumentowanymi aktem notarialnym wydrukami ze strony internetowej uprawnionego, nieprawidłowo przyjął wcześniejsze niż data pierwszeństwa ujawnienie wzoru z datą pewną.
Sąd podziela także pogląd odnośnie ujawnienia wzoru przemysłowego poprzez stronę internetową, że powszechność korzystania z tego rodzaju informacji nakazuje uznać taką możliwość pod warunkiem, że ujawnienie wzoru jest niewątpliwe i czytelne we wszystkich jego istotnych zastrzeżonych cechach.
Wobec wskazanych powyżej naruszeń prawa procesowego za przedwczesne uznał Sąd szczegółowe wypowiadanie się w kwestii zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Dopiero po ponownym prawidłowym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w tym postępowania dowodowego, UP RP dokona właściwej subsumpcji prawidłowo ustalonego stanu faktycznego pod stosowne przepisy prawa materialnego, w tym Pwp.
Rozpoznając sprawę ponownie, UP RP winien zastosować się do powyższych wskazań, zawartych w uzasadnieniu wyroku. Organ winien ponownie przeanalizować w kontekście powyższego uzasadnienia prawidłowość zastosowania przesłanek z art. 102 i 104 Pwp. Swoje ustalenia UP RP winien opisać w uzasadnieniu decyzji, która musi spełniać wymagania z art. 107 § 3 kpa w związku z określoną w art. 11 kpa zasadą przekonywania oraz wynikającą z art. 8 kpa zasadą zaufania do władzy publicznej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Orzekając o kosztach, w oparciu o art. 200 P.p.s.a., Sąd wziął pod uwagę wysokość wpisu od skargi (1000 zł), opłaty od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wysokość kosztów zastępstwa procesowego (1200 zł), które ustalił w oparciu o przepis § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło