I OZ 252/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2304/21 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2021 r., nr KO C/3602/Go/20 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu udzielonej bonifikaty postanawia: oddalić zażalenie. M.M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2021 r. Decyzją tą organ utrzymał w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] z dnia 24 czerwca 2020 r. orzekającą uznaniu, że M.M. (dalej "skarżąca") zbyła nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m² przed upływem 5 lat od dnia przekształcenia, odmówił odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty od opłaty za przekształcenie, orzekł o zobowiązaniu skarżącej do zwrotu kwoty [...] zł tytułem zwrotu kwoty równej udzielonej jej bonifikaty, po jej waloryzacji, od opłaty z tytułu przekształcenia przysługującego jej udziału w prawie użytkowania wieczystego w prawo własności ww. nieruchomości. Organ orzekł również o sposobie i terminie wniesienia ww. kwoty (pkt 4). W treści skargi do Sądu zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, z uwagi na możliwość doprowadzenia do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącej. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że postępowanie w sprawie zwrotu bonifikaty toczyło się przez prawie 10 lat, zaś przed wydaniem w sprawie decyzji nie została poinformowana o zakończeniu postępowania i zamiarze wydania rozstrzygnięcia. Wskazała ponadto, że kwota równa udzielonej bonifikacie została spożytkowana na zakup innej nieruchomości zatem ewentualny jej zwrot musiałby nastąpić z innego źródła – zaciągnięcie przez skarżącą znacznych zobowiązań finansowych. Nadto zasądzona kwota, w trakcie długotrwale prowadzonego postępowania została istotnie zwiększona poprzez jej zwaloryzowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 stycznia 2022 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca nie przedstawiła argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania kwestionowanych aktów, a przedstawione twierdzenia okazały się ogólnikowe, pozbawione szerszego uzasadnienia oraz niepoparte stosownymi dokumentami, tym samym nie mogły stanowić podstawy do wydania przez sąd administracyjny orzeczenia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wywiodła zażalenie, w którym domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "P.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 powołanego przepisu, jednak wyłącznie wtedy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić przy tym należy, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczy wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi więc wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sąd musi dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy jeszcze raz podkreślić – jest wyjątkiem od zasady wynikającej z art. 61 § 1 P.p.s.a. Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 P.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Zaznaczyć należy, że rozstrzygając wniosek o wstrzymanie, Sąd nie bada legalności zaskarżonego aktu, bowiem prowadziłoby to do tzw. przedsądu. Bada jedynie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może prowadzić w okolicznościach danej sprawy, wskazanych przede wszystkim przez skarżącą we wniosku, do zagrożenia w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę – majątkową, a także niemajątkową – która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Podkreślić także należy, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe, niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Każdy bowiem akt prawny wywołuje określone skutki prawne, nie wszystkie jednak podlegają ochronie tymczasowej. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej został poparty ogólną – na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji – argumentacją odnoszącą się do sytuacji majątkowej skarżącej zmierzającej do wykazania, że nie jest ona w stanie uiścić należności wynikającej z zaskarżonych decyzji, w związku z czym zwrot bonifikaty spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Podnieść jednak należy, że twierdzenia skarżącej nie zostały poparte jakąkolwiek dokumentacją, która obrazowałaby jej stan majątkowy jak chociażby wyciąg z rachunku bankowego wskazujący na wysokość zgromadzonych środków. Dokumenty takie pozwoliłyby Sądowi na dokonanie rzetelnej oceny czy uiszczenie należności stanowiłoby dla skarżącej szkodę, której rozmiary należałoby określić jako znaczne, oraz czy zaciągnięcie ewentualnego kredytu lub pożyczki na poczet spłaty należności wynikającej z decyzji powodowałoby, że uiszczenie należności, a następnie jej ewentualny zwrot z uwagi na koszty kredytu lub pożyczki nosił znamiona trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody. W konsekwencji powyższego w realiach rozpoznawanej sprawy brak jest możliwości jednoznacznego ustalenia, że zachodzą przesłanki przyznania skarżącej ochrony tymczasowej. Odnosząc się natomiast do argumentów zażalenia wskazać należy, że są one de facto powtórzeniem argumentacji zawartej we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Podkreślić trzeba, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych uiszczenie należności pieniężnych samo przez się nie powoduje trudnych do odwrócenia skutków, gdyż efekt wykonania decyzji nakładającej zobowiązanie, czy karę pieniężną, może zostać zniwelowany przez zwrot uiszczonej kwoty pieniężnej (zob. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt II OZ 42/21). Tym samym brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji ze względu na wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.