III OZ 425/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Rady Miejskiej w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 951/21 o odrzuceniu skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 października 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 951/21 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie statutu sołectwa postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 16 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 951/21, odrzucił skargę kasacyjną Rady Miejskiej w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 października 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 951/21, w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], w przedmiocie statutu sołectwa. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 29 grudnia 2021 r. skargę kasacyjną od ww. wyroku wniosła osobiście Rada Miejska w [...]. Skarga kasacyjna została podpisana przez reprezentującego Radę Miejską w [...] burmistrza. Z tego względu, ponieważ skarga kasacyjna została sporządzona przez osobę, niebędącą, jak wymaga tego przepis art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), radcą prawnym lub adwokatem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił ją jako niedopuszczalną, na podstawie art. 178 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Rada Miejska w [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 175 P.p.s.a. poprzez uznanie, że niewłaściwy podmiot sporządził skargę kasacyjną oraz niezastosowanie art. 173 §2 P.p.s.a. poprzez brak uznania, że skargę kasacyjną jako uprawniona wniosła strona – Organ. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że postanowieniem Trybunału konstytucyjnego z dnia 19 września 2019 r. nadano dalszy bieg skardze konstytucyjnej w zakresie badania niezgodności m.in. "b) art. 175 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji, art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 32 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji." Podnoszoną kwestią jest zasadność przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzaniu i wnoszeniu skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, pomimo iż jest to zwykły środek zaskarżenia (Ts 165/18 - Postanowienie Trybunału Konstytucyjnego; OTK-B 2020/30 - postanowienie z dnia 19 września 2019 r. TEZA aktualna). Tym samym zdaniem autora zażalenia zasadnym jest podważanie niniejszym zażaleniem rozstrzygnięcia Sądu I instancji w oparciu o przepisy rozpatrywane pod kątem ich zgodności z Konstytucją. Podniesiono również, że radca prawny działająca w postępowaniach dotyczących uchwał w sprawach statutów sołectw Gminy [...] przygotowywała skargi kasacyjne w 14 sprawach w brzmieniu zbieżnym z brzmieniem skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Wszystkie te skargi zostały sporządzone przez radcę prawnego, przy czym w niniejszej sprawie tylko wniesienie skargi zostało dokonane przez stronę co czyni zadość wymogom art. 173 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) – dalej: P.p.s.a., od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 1 P.p.s.a.). Stosownie do art. 175 § 1 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3 (§ 1). Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 2). Przepisu § 1 nie stosuje się także wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej (§ 2a). Skarga kasacyjna może być sporządzona przez: 1) doradcę podatkowego - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami; 2) rzecznika patentowego - w sprawach własności przemysłowej (§ 3). Zgodnie zaś z art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została podpisana przez Burmistrza [...]. Natomiast w petitum skargi kasacyjnej jako strona skarżąca wymieniona jest wyłącznie Rada Miejska w [...]. Nie ma więc żadnych dowodów na to, poza twierdzeniami autorki zażalenia, że skarga kasacyjna została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Poza sporem jest bowiem okoliczność, że Burmistrz [...] nie jest żadną z osób lub podmiotów wymienionych w § 2 – 3 art. 175 P.p.s.a. Tym samym Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną. Na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia nie ma wpływu ani podnoszona w zażaleniu okoliczność sporządzenia skarg kasacyjnych przez profesjonalnego pełnomocnika w pozostałych 14 sprawach dotyczących uchwał w sprawie statutów sołectw Gminy [...], ani też kwestia zawiśnięcia przed Trybunałem Konstytucyjnym skargi konstytucyjnej w zakresie badania zgodności art. 175 § 1 P.p.s.a. z Konstytucją RP. Wskazane wyżej postępowanie prowadzone jest przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygn. akt SK 87/19 i do dnia wydania niniejszego postanowienia nie zostało zakończone, poprzez wydanie orzeczenia kończącego to postępowanie w sposób merytoryczny. Tym samym stwierdzić należy, iż nie istnieje aktualnie w obrocie prawnym orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, którego mocą stwierdzona zostałaby niekonstytucyjność przepisów prawa dotyczących przymusu adwokacko-radcowskiego w zakresie sporządzania skargi kasacyjnej do NSA. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć zatem trzeba, iż wymienionym na wstępie przepisom prawa, przysługuje domniemanie konstytucyjności. Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.