II SA/Wa 2266/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Protokolant referent stażysta Monika Duma-Szymczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2019 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z [...] października 2018 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1, art. 157 § 1 i 2 i art. 158 § 1 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), zwanej dalej K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy poprzedzającą decyzję z [...] sierpnia 2018 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lipca 2015 r. nr [...] o cofnięciu T. S. pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich. Komendant Główny Policji, odmawiając stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, wskazał, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] był organem właściwym miejscowo i rzeczowo do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia T. S. pozwolenia na broń (art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.), a w prawie materialnym istniała podstawa prawa (art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - Dz. U. z 2012 r. poz. 576 z późn. zm.), którą wskazano w komparycji decyzji, jako podstawę cofnięcia pozwolenia na broń, wynikającą ze skazania za przestępstwo umyślne (art. 156 § 2 K.p.a., pierwsza część zdania). Odnosząc się do pozostałych przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 K.p.a. podał, że w obrocie prawnym nie ma innej decyzji ostatecznej rozstrzygającej sprawę (art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.), skierowano ją do strony postępowania (art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.), nie była niewykonalna w dniu jej wydania (art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.), jej wykonanie nie wywołało czynu zagrożonego karą (art. 156 § 1 pkt 6 K.p.a.), nie zawiera wady prawnej, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a,. tj. powodującej nieważność z mocy prawa. Organ nadzoru stwierdził, że zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji miał możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej i cofnięcia pozwolenia na broń osobie, stanowiącej zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego w tym skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo gdyż strona skarżąca figurowała, jako osoba skazana w Krajowym Rejestrze Karnym za popełnione przestępstwa poza granicami kraju, a więc istniały przesłanki do cofnięcia jej uprawień. Ponadto organ odwołał się do art. 23 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym, zgodnie z którym informacja o osobie, o której mowa w art. 20 ust. 1-1e, oraz informacja o podmiocie zbiorowym, o której mowa w art. 20 ust. 2, bez względu na sposób jej udzielenia, stanowi zaświadczenie w rozumieniu przepisów działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Zwrócił uwagę, że postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] stycznia 2016 r. sygn. akt [...] (prawomocnym od [...] lutego 2016 r.) stwierdzono zatarcie skazania zapadłego wobec skarżącego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] sierpnia 2011 r. sygn. akt [...]. Organ wskazał, że w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] stycznia 2016 r. wskazano, że do wniosku o zatarcie skazania T. S. dołączył zaświadczenie o niekaralności wystawione przez Centralny Rejestr Karny państwa [...], z którego wynika, że na dzień [...] grudnia 2015 r. w nim nie figuruje. Zaznaczył, że do [...] maja 2018 r. do Sądu Rejonowego w [...] nie wpłynęła informacja z Sądu [...] w tej sprawie. Podał równocześnie, że z korespondencji prowadzonej przez Biuro Informacyjne Centralnego Rejestru Karnego wynika, że strona [...] pismem z [...] lutego 2015 r. poinformowała, iż zatarcie skazania ww. nastąpi po upływie 10 lat od dnia, w którym może ubiegać się ponownie o prawo jazdy, tj. od [...] września 2014 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. S. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z [...] października 2018 r. i poprzedzającej ją decyzji z [...] sierpnia 2018 r., a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 14a ustawy o KRK, poprzez pominięcie, że pomimo zatarcia skazania ze skutkiem prawnym na [...] lipca 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał [...] lipca 2015 r. decyzję o cofnięciu mu pozwolenia na broń palną myśliwską, z uwagi na fakt skazania prawomocnym wyrokiem Sądu w [...]z [...] sierpnia 2011 r. sygn. akt [...] za popełnienie przestępstwa polegającego na kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości. Skarżący zaznaczył, że informacja z KRK jest zaświadczeniem w rozumieniu działu VII K.p.a., a to oznacza, iż jest ono czynnością faktyczną i stanowi oświadczenie wiedzy organu administracji publicznej. Z tego wynika zatem, że Komendant Wojewódzki Policji w [...], wydając [...] lipca 2015 r. decyzję, nie był tym zaświadczeniem związany, lecz powinien samodzielnie dokonać oceny zarówno stanu faktycznego, jak i prawnego. Skoro informacja z KRK została sporządzona przed 1 lipca 2015 r., czyli przed wejściem w życie art. 14a ustawy o KRK, to ujawnione skazanie w KRK po 1 lipca 2015 r. było bezzasadne, bowiem zgodnie z regulacją określoną w K.k. oraz art. 14a ustawy o KRK skazanie to powinno ulec zatarciu z mocy prawa przed wydaniem decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. W ocenie skarżącego, przepis art. 14a ustawy o KRK ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Zatarcie skazania z końcem 2014 r. i wejściem w życie art. 14a ustawy o KRK wywołało skutek w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego wyroku skazującego, na który powołał się Komendant Wojewódzki Policji w [...] jeszcze przed wydaniem decyzji z [...] lipca 2015 r. Podkreślił, że zatracie skazania oznacza, że skazanej osobie przysługuje status osoby niekaranej i przyjmuje się, iż skazanie nie miało miejsca. Uznanie skazania za niebyłe przywraca skazanemu status niekaranego, dla zatarcia skazania nie ma znaczenia, kiedy usunięto informację o skazaniu z rejestru skazanych. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm. – dalej P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Sąd, kierując się tymi przesłankami przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy i biorąc pod uwagę podniesione w skardze zarzuty, doszedł do przekonania, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że postępowanie nadzorcze jest nadzwyczajnym trybem postępowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, organ administracyjny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której orzeka wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, nie jest zaś władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. Przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie, czy decyzja administracyjna poddana kontroli w trybie nadzorczym jest dotknięta jedną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a. oraz czy nie występują przesłanki negatywne, wymienione w art. 156 § 2 K.p.a. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 K.p.a., organ orzekający w tym zakresie jest obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny na dzień wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji. Podstawę materialnoprawną, ocenianej w trybie art. 156 § 1 K.p.a. decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lipca 2015 r., stanowił przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 576 z późn. zm.). Stosownie do powołanego art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 powołanej ustawy. Według zaś przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6a tej ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Z racji brzmienia tego przepisu organ, rozstrzygając w tej materii winien bazować na danych zawartych w Krajowym Rejestrze Karnym, w którym gromadzone są dane osób skazanych za popełnienie przestępstwa w kraju, jak i w krajach Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz. U. z 2012 r. poz. 654), w Rejestrze gromadzi się dane o osobach prawomocnie skazanych za przestępstwa lub przestępstwa skarbowe, jak też będących obywatelami polskimi prawomocnie skazanymi przez sądy państw obcych. Rejestr jest prowadzony w systemie teleinformatycznym (art. 4a powołanej ustawy). Dane osobowe oraz dane o podmiotach zbiorowych zgromadzone w Rejestrze nie mogą być z niego usunięte, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 5 tej ustawy). W niniejszej sprawie skarżący w dacie wydania ocenianej decyzji figurował w Krajowym Rejestrze Karnym jako osoba skazana prawomocnym od [...] września 2011 r. wyrokiem Sądu [...] za popełnienie przestępstwa polegającego na kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości, za co wymierzono mu karę [...] pozbawienia wolności, grzywnę w wysokości [...] oraz zawieszono wykonanie kary na okres próby w wymiarze 2 lat. Istnienie informacji, iż osoba, starająca się o posiadanie broni, figuruje w powyższym Rejestrze, jako skazana za przestępstwo umyślne, nakłada na organ Policji obowiązek odmowy wydania (cofnięcia) pozwolenia na broń palną i decyzja w takim przypadku nie jest decyzją uznaniową organu, ale wynikającą z obligatoryjnego ustawowego obowiązku odmowy wydania pozwolenia. Konstrukcja art. 15 ust. 1 pkt 6a ustawy o broni i amunicji nie pozostawia tu żadnych wątpliwości. Organ jest zobligowany wydać decyzję o odmowie wydania pozwolenia na broń. Każda z osób, która została skazana za umyślne przestępstwo, choćby popełnione poza granicami kraju i skazana prawomocnym wyrokiem karnym sądu państwa członkowskiego Unii Europejskiej, niejako automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Ważne jest bowiem to, że osoba która dopuściła się przestępstwa umyślnego, potwierdzonego prawomocnym wyrokiem sądowym, nie daje gwarancji przestrzegania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Popełnienie bowiem wskazanych czynów (ich dokonanie) świadczy, że dana osoba nie daje rękojmi zachowania postawy, jaką dochowywać – w ocenie ustawodawcy - powinien posiadacz broni. Broń oraz amunicja ze względu na potencjalnie możliwe wywołanie nimi zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego, musi podlegać reglamentacji, zaś dostęp do nich mogą mieć tylko osoby opanowane, praworządne, zrównoważone, dojrzałe. Z tego też względu przepisy dopuszczające jednostki do posiadania broni i amunicji muszą być wykładane możliwie rygorystycznie. Ma to szczególne znaczenie wobec art. 38 Konstytucji RP, w myśl którego Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę życia. Ścisła, daleko idąca reglamentacja i kontrola dostępu do broni jest właśnie elementem tej ochrony, tym samym restrykcyjne rozumienie przepisów o dostępie do broni i amunicji wypływa z samej ustawy zasadniczej. W niniejszej sprawie prawidłowo oceniono, że zagraniczny (wydany w [...] – państwie członkowskim Unii Europejskiej) prawomocny wyrok z [...] sierpnia 2011 r. sygn. akt [...], skazujący skarżącego za umyślne przestępstwo, polegające na kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości stanowił negatywną przesłankę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską w celu łowieckim na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Zastosowanie tego przepisu wynikało z faktu, że strona skarżąca niewątpliwie figurowała w Krajowym Rejestrze Karnym, jako osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo. Konsekwencją wyroków skazujących jest wpływ tych orzeczeń na możliwość korzystania z praw obywatelskich. Ograniczenie tych praw przewiduje m.in. art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ww. ustawy, tym bardziej jeżeli zważy się, że prawo do posiadania broni, w świetle Konstytucji, nie należy do kategorii wolności i praw osobistych, lecz jest pewnego rodzaju przywilejem danym osobom, których organy Policji obdarzyły zaufaniem, że osoby te będą szczególnie przestrzegały porządku prawnego. Także w sferze dowodowej z obowiązujących przepisów prawa wynikało, że dla celów innych niż postępowanie karne, a do takich postępowań zalicza się postępowanie o udzielenie pozwolenia na broń, organ Policji, jako uprawniony na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym do uzyskania informacji o osobach w związku z art. 14a ust. 1 i art. 1 ust. 2 pkt 4 tej ustawy, nie mógł z rejestru uzyskać informacji innej niż wskazującej, że skarżący został prawomocnie skazany w [...] za przestępstwo umyślne. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 14a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, informacja o osobie sporządzona na podstawie danych zgromadzonych w Rejestrze dla celów innych niż postępowanie karne nie zawiera danych o obywatelach polskich prawomocnie skazanych przez sądy państw obcych, jeżeli od daty uprawomocnienia się orzeczenia upłynęło 6 miesięcy od zakończenia okresu próby albo w razie skazania na karę pozbawienia wolności, zatarcie skazania następuje z upływem 10 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania. Skoro w niniejszej sprawie skarżący został skazany na [...] pozbawienia wolności to możliwość uniknięcia wykazania informacji o skazaniu z KRK dla skarżącego mogła nastąpić dopiero po 10 latach od daty uprawomocnienia się wyroku Sądu w [...], tj. od [...] września 2011 r. Przy czym, w zakresie pierwszego przypadku wymienionego w art. 14a KRK, miał zastosowanie art. 14 ust. 8 tej ustawy, zgodnie z którym dane osób, będących obywatelami polskimi prawomocnie skazanymi przez sądy państw obcych, usuwa się z Rejestru po otrzymaniu zawiadomienia o zatarciu skazania przesłanego przez właściwy organ państwa obcego, które wydało wyrok. Z powyższego wynika, że polskiemu ustawodawstwu znane są dwie instytucje prawne związane ze skutkami orzeczeń wydanych przez sąd obcego państwa, w tym członkowskiego UE. Mianowicie, instytucja "zatarcia skazania", która obowiązuje na potrzeby innych postępowań karnych oraz instytucja "informacji o osobie sporządzona dla celów innych niż postępowanie karne". Jednak w okolicznościach tej sprawy, zastosowanie obu tych instytucji w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie mogło prowadzić do wydania innego rozstrzygnięcia niż zawarte w ocenianej decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. Wymaga podkreślenia, że organy Policji nie są w żaden sposób uprawnione do kwestionowania informacji ujawnionych w Krajowym Rejestrze Karnym. Nie mają one zresztą żadnych instrumentów do podważania prawidłowości takiej informacji, zwłaszcza w ramach postępowania o wydanie pozwolenia na broń ani nie są kompetentne do oceny prawno-porównawczej instytucji prawa karnego państw członkowskich UE. Organy Policji są związane treścią informacji z Krajowego Rejestru Karnego. W ocenie Sądu, organ nadzoru trafnie stwierdził, iż decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lipca 2015 r. nie jest dotknięta którąkolwiek z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji nie stanowią również okoliczności, podnoszone przez skarżącego i wynikające z załączonych przez niego dokumentów. Przy badaniu przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. obowiązkiem organu było sprawdzenie, jakie były ustalenia faktyczne organu wydającego weryfikowaną decyzję, czy znajdowały oparcie w zgromadzonym przez ten organ materiale dowodowym, oraz czy wypełniały one przesłanki zastosowanego przepisu prawnego, a jeżeli nie, to czy uchybienie to w sposób rażący odbiegało od prawidłowego stosowania tego przepisu. Rzeczą organu nadzoru jest zatem podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o ten sam materiał dowodowy, który był podstawą do wydania decyzji ostatecznej w trybie zwykłym oraz w oparciu o przepisy prawne obowiązujące w dacie wydania tej decyzji. Zdaniem Sądu, należy podzielić stanowisko Komendanta Głównego Policji, iż brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lipca 2015 r. w trybie art. 156 § 1 K.p.a. zgodnie z wnioskiem skarżącego. Decyzja ta bowiem nie zawiera wad kwalifikowanych wymienionych w ww. przepisie. Zaznaczyć należy, że celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może być ponowne rozpoznanie sprawy tak jak w postępowaniu zwykłym. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty. Stąd, zakres tego postępowania jest ograniczony do badania przesłanek nieważnościowych, a więc do weryfikacji samej decyzji w oparciu o podstawy wymienione w art. 156 § 1 K.p.a., z wyłączeniem możliwości ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, której ta decyzja dotyczy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.