III SA/Gl 183/22
WyrokWSA w Gliwicach2022-07-05
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Małgorzata Herman, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność faktyczna polegająca na odmowie wypłaty dotacji celowej, wynikająca z wypowiedzenia umowy o jej udzielenie, podlega kognicji sądu administracyjnego i czy jest uzasadniona w sytuacji, gdy umowa została rozwiązana z powodu odmowy poddania się kontroli?Ratio decidendi
Czynność faktyczna polegająca na odmowie wypłaty dotacji celowej, wynikająca z wypowiedzenia umowy o jej udzielenie, podlega kognicji sądu administracyjnego jako czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień wynikających z przepisów prawa. Jednakże, w sytuacji gdy umowa o udzielenie dotacji została wypowiedziana z powodu odmowy poddania się kontroli przez beneficjenta, odmowa wypłaty dotacji jest uzasadniona, a skarga podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Skarżący R.S. prowadzący klub dziecięcy zaskarżył czynność Prezydenta Miasta J. polegającą na odmowie wypłaty dotacji celowej za czerwiec-sierpień 2021 r. Skarżący argumentował, że spełnił warunki do otrzymania dotacji wynikające z ustawy i uchwały rady miejskiej. Prezydent Miasta odmówił wypłaty, wskazując na brak zawartej umowy, która została wcześniej wypowiedziana z powodu odmowy poddania się kontroli przez skarżącego. Skarżący podniósł, że warunek umowy nie wynika z przepisów prawa, a odmowa wypłaty jest bezzasadna.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2022 r. sprawy ze skargi R.S. na czynność Prezydenta Miasta J. z dnia 14 grudnia 2021 r. nr WZ-PS.3032.11.2021 w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji celowej za czerwiec-sierpień 2021 r. oddala skargę.
R. S. zaskarżył czynność Prezydenta J. polegającą na odmowie wypłaty dotacji celowej za miesiące od czerwca do sierpnia 2021 r. na dzieci objęte opieką w prowadzonym przez siebie [...] Klubie Dziecięcym "M.". Wyjaśnił przy tym, że Klub jest wpisany do Rejestru żłobków i klubów dziecięcych prowadzonego przez Prezydenta J., a zatem zgodnie z § 4 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w J. w sprawie wysokości, zasad ustalania i rozliczania dotacji celowej dla podmiotów prowadzących żłobki oraz kluby dziecięce na terenie Miasta J., powinien tę dotacje otrzymać, o co zawnioskował w sposób wskazany w uchwale. Otrzymał jednak odpowiedź odmowną ze wskazaniem, że nie posiada zawartej z Miastem umowy na dotację, a zatem świadczenie nie zostanie mu wypłacone.
Zdaniem Skarżącego warunek taki nie wynika ani z ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (t.j. w Dz.U. z 2022 r., poz. 1324), ani z powołanej tu uchwały Rady Miejskiej w J. Dotacja, o którą się stara ma charakter celowy, jedynym warunkiem jej przyznania jest objęcie opieką dzieci do lat 3, co wykazał we wniosku. Odmowa wypłaty dotacji jest zatem w ocenie Skarżącego bezzasadna.
Prezydent J. wniósł w pierwszej kolejności o odrzucenie skargi, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku – o jej oddalenie. Uznał, że czynność odmowy wypłaty dotacji nie jest aktem wymienionym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej w skrócie jako "p.p.s.a."). Nie jest to indywidualna sprawa z zakresu administracji publicznej, nie wydaje się tu decyzji ani postanowienia. Ponadto, odmowa wypłaty dotacji jest uzasadniona, ponieważ zawarta ze Skarżącym 4 stycznia 2021 r. umowa o udzielenie dotacji z budżetu Miasta na dofinansowanie kosztów opieki w Klubie "M." została wypowiedziana przez Miasto 29 kwietnia 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.
Sprawa podlega kognicji sądu administracyjnego, ale skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. do właściwości sądów administracyjnych należy orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa ... . Chodzi tu zatem o akty lub czynności, które nie są decyzją lub postanowieniem, bo te są wymienione w pkt od 1 do 3, a więc są czynnościami faktycznymi (materialno-technicznymi), skierowanymi do indywidualnego podmiotu, dotyczącymi jego praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Odmowa wypłacenia dotacji celowej jest taką czynnością faktyczną, dokonaną bez wydawania postanowienia lub decyzji, skierowaną do Skarżącego, dotyczącą prawa do dotacji przeznaczonej dla podmiotów prowadzących działalność polegającą na opiece nad dziećmi do lat 3, przewidzianego w art. 60 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3 oraz w postanowieniach uchwały nr [...] Rady Miejskiej w J., a zatem w przepisach prawa. Jest to czynność objęta kognicją sądu administracyjnego i z tego powodu skarga nie została odrzucona z zastosowaniem przepisu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jako nie należąca do właściwości sądu administracyjnego.
Orzeczenia sądów administracyjnych, na które powołał się organ, zapadły w innych stanach faktycznych i prawnych. Dotyczyły wypłaty zaniżonych dotacji przewidzianych w ustawie z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2203).
Skarga została złożona w terminie przewidzianym w art. 53 § 2 p.p.s.a., czyli w terminie nie przekraczającym 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o podjęciu czynności. Pismo informujące go o odmowie wypłaty dotacji zostało mu doręczone 17 grudnia 2021 r., a skarga do Sądu została wniesiona 14 stycznia 2022 r.
Skarga, jak to już zostało nadmienione, jest nieuzasadniona. Miasto nie naruszyło ani przepisu art. 60 ust. 1 – 2 w zw. z art. 36 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, ani postanowień uchwały Rady Miejskiej w J. nr [...].
Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi Podmioty, o których mowa w art. 8 ust. 1, prowadzące żłobek lub klub dziecięcy lub zatrudniające dziennych opiekunów oraz osoby, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, mogą otrzymać na dziecko objęte opieką w żłobku lub klubie dziecięcym, lub przez dziennego opiekuna dotację celową z budżetu gminy. Użyty w tym przepisie zwrot mogą otrzymać (...) dotację celową oznacza, że świadczenie to ma charakter uznaniowy, czyli że decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania dotacji należy do gminy. Przepis ten, wbrew temu, co twierdzi Skarżący, nie gwarantuje wymienionym w nim podmiotom otrzymania dotacji. Podobny zapis znajduje się w uchwale Rady Miejskiej w J. nr [...], podjętej na podstawie przepisu art. 60 ust. 2 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, w której postanowiono, że podmioty prowadzące na terenie J. kluby dziecięce mogą ubiegać się o przyznanie dotacji.
Przyznanie dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego oznacza zadysponowanie środkami publicznymi, w czym wymagana jest staranność i zabezpieczenie przed ich zmarnowaniem. Dla przykładu, temu służy umowa zawierana z podmiotami niezaliczanymi do sektora finansów publicznych, którym udzielane są dotacje celowe z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Przepis art. 221 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. w Dz.U. z 2021 r., poz. 305) wymaga w takim przypadku zawarcia umowy z beneficjentem, która powinna określać: szczegółowy opis zadania, w tym cel, na jaki dotacja została przyznana, i termin jego wykonania, wysokość dotacji udzielanej podmiotowi wykonującemu zadanie i tryb płatności, termin wykorzystania dotacji, tryb kontroli wykonywania zadania, termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji, termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji.
Umowa tego rodzaju została zawarta ze Skarżącym 4 stycznia 2021 r., jej oryginał znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Z umowy tej wynika, że jej przedmiotem jest udzielenie Skarżącemu dotacji celowej z budżetu Miasta J. na dofinansowanie kosztów opieki nad dziećmi w Klubie "M.". Umowa ta reguluje jednocześnie wysokość dotacji, okres jej obowiązywania, zasady przekazywania dotacji oraz jej rozliczania, kontrole realizacji zadania, rozwiązanie i odstąpienie od umowy.
Jak zatem widać udzielenie Skarżącemu dotacji nastąpiło na podstawie umowy zawartej z Miastem, do której Skarżący przystąpił, akceptując jej postanowienia. Jedno z nich polegało na tym, że Miasto mogło rozwiązać umowę w przypadku odmowy poddania się przez dotowanego kontroli. Taki przypadek miał miejsce i to stało się powodem skutecznego wypowiedzenia umowy przez Miasto. Umowa ta nie jest aktem administracyjnym, będącym wyrazem władczej pozycji organu administracyjnego, regulującego w sposób jednostronny uprawnienia lub obowiązki podmiotu, do którego jest skierowany. Jest wyrazem dobrowolnej woli umawiających się stron i jej ocena, w tym ocena zasadności jej wypowiedzenia, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Jest natomiast przesłanką podjęcia czynności faktycznej, jaką jest wypłata lub odmowa wypłaty dotacji celowej. Fakt rozwiązania umowy uzasadnia odmowę wypłacenia dotacji Skarżącemu.
Miasto J. nie naruszyło prawa. Można przyjąć, że na poziomie komunikacji między Miastem a Skarżącym było możliwe zachowanie wyższej staranności, ale nie oznacza to, że doszło do naruszenia prawa. Nie ma racji Skarżący, gdy twierdzi, że warunki otrzymania dotacji zostały przez niego spełnione, ponieważ podjął się opieki nad dziećmi do lat 3 i złożył stosowny wniosek o jej przyznanie, gdyż umowa, która była podstawą wypłaty dotacji Skarżącemu została rozwiązania.
Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło