II SA/Ke 777/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 19.03.2019 r. do Miejskiego Urzędu Pracy wpłynęło pismo A. B. o następującej treści: "Składam warunkowy wniosek o wyrejestrowanie mnie z ewidencji osób poszukujących pracy z dniem 20.03.2019 r. Wniosek jest warunkowy z tego powodu, że moja ostatnia rejestracja może być wielką przeszkodą dla organu w honorowaniu wyroku WSA, którym to wyrokiem WSA uchylił wcześniejszą decyzję organu o wyrejestrowanie mnie z ewidencji". Następnie w dniu 27.03.2019 r. A. B. złożył oświadczenie o treści: "...wniosek z dnia 19.03.2019 r. podtrzymuję dot. wyrejestrowania warunkowego z ew. os. posz. pracy z dn. 20.03.2019 r.". Mając na uwadze powyższe decyzją z dnia 30.04.2019 r. organ I instancji rozstrzygnął o utracie przez A. B. statusu osoby poszukującej pracy z datą wskazaną przez zainteresowanego, tj. z dniem 20.03.2019 r. W złożonym odwołaniu A. B. wskazał, że złożył wniosek warunkowy, a organ I instancji nie wspomniał nic o tym warunku. Decyzją z dnia 10.06.2019 r. Wojewoda utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie. Wyrokiem z dnia 14.11.2019 r. o sygn. akt II SA/Ke 488/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody, uchylił to rozstrzygnięcie oraz ww. decyzję z dnia 30.04.2019 r. – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ nie może domyślać się jaka jest treść wniosku i samodzielnie interpretować jego treści, zwłaszcza w sytuacji, gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do rzeczywistej woli wnioskodawcy. W rezultacie sposób procedowania w sprawie uznano za nieprawidłowy, naruszający w istotny sposób podstawowe zasady postępowania administracyjnego określone w art. 8 § 1 i art. 9, a także art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Organ I instancji, ponownie rozpatrując sprawę, wezwał A. B. do złożenia wyjaśnień, o których mowa w uzasadnieniu ww. wyroku. Zainteresowany zgłosił się w dniu 27.02.2020 r., wyjaśniając na piśmie, że wniosek z dnia 19.03.2019 r. miał charakter warunkowy z tego względu, że przypuszczał, iż organ I instancji będzie chciał wyeliminować z obrotu prawnego jedną z jego rejestracji. Jednocześnie A. B. wskazał w piśmie, że chce posiadać status osoby poszukującej pracy na dzień 20.03.2019 r. Nadto organ I instancji dokonał szczegółowych ustaleń w celu wyjaśnienia okoliczności, od których zależał wniosek warunkowy A. B. z dnia 19.03.2019 r. Decyzją z dnia 16.03.2020 r., wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta, umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie dotyczącej utraty przez A. B. statusu osoby poszukującej pracy z dniem 20.03.2019 r. W odwołaniu od powyższej decyzji A. B. podniósł, że z jej uzasadnienia powinno jasno i precyzyjnie wynikać, dlaczego organ wydał takie a nie inne rozstrzygnięcie. Wobec braku spełnienia tego wymogu zakwestionowane rozstrzygnięcie powinno zostać uchylone. Wojewoda, utrzymując w mocy ww. decyzję – na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – wskazał że organ I instancji, ponownie rozpatrując niniejszą sprawę w kontekście złożonego wniosku warunkowego z dnia 19.03.2019 r., w sposób wyczerpujący przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu stwierdzenia zaistnienia przesłanek do jego uwzględnienia. Ponadto w toku postępowania zainteresowany oświadczył, że jego wolą jest posiadanie statusu osoby poszukującej pracy na dzień 20.03.2019 r. Wojewoda podkreślił, że organ I instancji stwierdził ponad wszelką wątpliwość, iż na dzień rejestracji, tj. 18.02.2019 r. – ponieważ A. B. nie posiadał statusu osoby bezrobotnej (został wyrejestrowany z ewidencji osób poszukujących pracy z dniem 28.03.2018 r.) – nie było koniecznym przeprowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie wyeliminowania z obrotu prawnego jakiejkolwiek decyzji w przedmiocie uznania A. B. za osobę poszukującą pracy, jak przypuszczał zainteresowany, pisząc o tym w złożonym wniosku z dnia 19.03.2019 r. Co się zaś tyczy ww. wyroku o sygn. akt II SA/Ke 51/18, to orzeczenie to nie rzutuje na kwestię wyrejestrowania zainteresowanego z ewidencji osób poszukujących pracy z dniem 20.03.2020 r. W odniesieniu do treści odwołania w zakresie podania przez organ I instancji daty 13.05.2019 r. jako terminu złożenia odwołania przez A. B. od decyzji z dnia 19.02.2019 r. organ odwoławczy wyjaśnił, że z akt sprawy bezsprzecznie wynika, iż data 13.05.2019 r. nie jest datą złożenia ww. odwołania przez zainteresowanego. Dzień 13.05.2019 r. to data złożenia przez A. B. odwołania, ale od decyzji organu z dnia 30.04.2019 r., o czym jest mowa w trzecim akapicie licząc od góry na pierwszej stronie zaskarżonej decyzji. Prawidłowa data, którą organ I instancji powinien wskazać w trzecim wierszu, licząc od góry zaskarżonej decyzji, to dzień 1.03.2019 r. Oczywistość ww. błędu pisarskiego bezspornie wynika z porównania treści decyzji z dnia 16.03.2020 r. ze złożonymi odwołaniami. Natomiast wskazanie błędnej daty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – w odniesieniu do okoliczności, które już zostały rozstrzygnięte inną decyzją i obecnie stanowią wyłącznie przytoczenie faktów, które zostały dokonane, a ich potwierdzenie znajduje się w aktach sprawy – nie stanowi podstaw do uchylenia bądź zmiany przedmiotowej decyzji. Postanowieniem z dnia 19.06.2021 r. Prezydent Miasta z urzędu sprostował w ww. decyzji własnej z dnia 16.03.2020 r. oczywistą omyłkę pisarską poprzez zastąpienie na stronie pierwszej tej decyzji, w akapicie pierwszym, wierszu trzecim licząc od góry, widniejącej daty 13.05.2019 r. datą 1.03.2019 r. Skargę na ww. decyzję Wojewody wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. B., nie przywołując w niej żadnej argumentacji ani zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego. Przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej stanowiła decyzja Wojewody w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie dotyczącej utraty przez A. B. statusu osoby poszukującej pracy z dniem 20.03.2019 r. Jak wynika z akt administracyjnych w dniu 19.03.2019 r. do Miejskiego Urzędu Pracy wpłynęło pismo A. B. o treści: "Składam warunkowy wniosek o wyrejestrowanie mnie z ewidencji osób poszukujących pracy z dniem 20.03.2019 r. Wniosek jest warunkowy z tego powodu, że moja ostatnia rejestracja może być wielką przeszkodą dla organu w honorowaniu wyroku WSA, którym to wyrokiem WSA uchylił wcześniejszą decyzję organu o wyrejestrowaniu mnie z ewidencji. Ja rozumiem, że mogło być niewłaściwe rejestrowanie mnie na podstawie dwóch wniosków o zarejestrowanie. Ja rozumiem, że organ może mieć potrzebę uchylenia jednej decyzji. Niech więc tą decyzją będzie ostatnia decyzja, a ta którą uchylił WSA niech zostanie w obrocie prawnym" (k. 17). Następnie w dniu 27.03.2019 r. A. B. złożył oświadczenie o treści "(...) wniosek z dnia 19.03.2019 r. podtrzymuję dot. wyrejestrowania warunkowego z ew. posz. pracy z dn. 20.03.2019 r." (k. 16) W tym miejscu, w odniesieniu do złożonego przez skarżącego wniosku, należy przytoczyć art. 33 ust. 4a pkt 4 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2019 r. 1482 ze zm.), dalej "u.p.z.", zgodnie z którym starosta pozbawia osobę zarejestrowaną statusu poszukującego pracy, jeśli poszukujący pracy złożył wniosek o rezygnację z pomocy określonej w ustawie świadczonej przez powiatowy urząd pracy; pozbawienie statusu poszukującego pracy następuje od dnia złożenia wniosku. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach – wyrokiem z dnia 14.11.2019 r. o sygn. akt II SA/Ke 488/19 – wydanej uprzednio decyzji Wojewody z dnia 10.06.2019r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji o utracie przez A. B. statusu osoby poszukującej pracy z datą wskazaną przez zainteresowanego, tj. z dniem 20.03.2019 r. W konsekwencji, zagadnieniem o zasadniczym znaczeniu dla rozpoznania niniejszej sprawy jest kwestia związania Sądu przytoczonym wyżej wyrokiem. Stosownie bowiem do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z tego też względu orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania, w jakim zostało wydane, obejmując zarazem przyszłe (ewentualne) postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 22.03.1999 r. o sygn. akt IV SA 527/97). Jest to szczególnie istotne przy orzeczeniach kasatoryjnych, gdzie w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego zawarte są wskazania co do dalszego postępowania organów administracji publicznej, jak również ocena prawna ich dotychczasowych działań. Ze względu na powyższe, zarówno organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, związani są oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w powołanym wyroku z dnia z dnia 14.11.2019 r. o sygn. akt II SA/Ke 488/19. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że "aby przyjąć, że dana osoba składa wniosek o rezygnację z pomocy określonej w ustawie świadczonej przez powiatowy urząd pracy – w trybie przytoczonego wyżej art. 33 ust. 4a pkt 4 u.p.z. – w sytuacji gdy treść złożonego w tym przedmiocie pisma może budzić wątpliwości, należy przede wszystkim w sposób jednoznaczny ustalić wolę strony złożenia takiego właśnie wniosku". Dalej Sąd zaakcentował, że "skarżący konsekwentnie podnosił – zarówno w pierwotnym wniosku, w kolejnym oświadczeniu z dnia 27.03.2019 r., jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że jego wniosek ma charakter warunkowy, odwołując się przy tym do wcześniejszego wyroku WSA w Kielcach uchylającego, jak podawał, decyzję o wyrejestrowaniu go z ewidencji" – co, w ocenie Sądu, powinno spowodować konieczność doprecyzowania rzeczywistej treści żądania skarżącego. W rezultacie Sąd stwierdził, że organ winien był wyjaśnić rzeczywistą treść żądania strony, wyjaśnić o jaki warunek chodzi i czy jest on spełniony, albowiem tylko wówczas można było skutecznie uznać, że wolą skarżącego było pozbawienie go statusu osoby poszukującej pracy. Istotnym było zdaniem Sądu ustalenie, do czego dokładnie odnosiło się postępowanie, którego dotyczył powołany we wniosku wyrok z dnia 11.04.2018 r. o sygn. akt II SA/Ke 51/18 oraz czy i jak się zakończyło, a w konsekwencji, czy wynik tego postępowania (w szczególności wcześniejsze przyznanie statusu osoby poszukującej pracy) może mieć znaczenie dla ustalenia rzeczywistej woli skarżącego co do pozbawienia go statusu osoby poszukującej pracy. Przenosząc przywołane powyżej wskazania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że zalecenia WSA w Kielcach zostały wykonane w całości w toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego – stosownie do wymogów art. 153 p.p.s.a. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych, organ I instancji pismem z dnia 21.02.2020 r. (k. 23.1) wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień, o których mowa w ww. wyroku, uzyskując pisemne oświadczenie A. B. o następującej treści: "Wnoszę o uznanie, że moją wolą jest posiadanie statusu osoby poszukującej pracy od dnia 15.03.2017 r. Dotyczy to mojego wniosku z dnia 19.03.2019 r. Wyjaśniam, że mój wniosek był warunkowy, albowiem przypuszczałem że organ będzie chciał lub nie chciał wyeliminować z obrotu prawnego jedną z moich rejestracji (...) Chcę posiadać status osoby poszukującej pracy na dzień 20.03.2019 r." (k. 24.1). Z oświadczenia tego jednoznacznie wynika zatem, jaka była wola skarżącego, tj. że z całą pewnością nie chciał być pozbawiony statusu osoby poszukującej pracy na dzień istotny w sprawie – 20.03.2019 r. Ponadto organ I instancji ustalił, że wyrok WSA z dnia 11.04.2018 r. o sygn. akt II SA/Ke 51/18 (do którego odwoływał się skarżący w złożonym wniosku z dnia 19.03.2019 r. i na który wskazano w uzasadnieniu wyroku z dnia 14.11.2019 r. o sygn. akt II SA/Ke 488/19) był wynikiem postępowania w sprawie pozbawienia A. B. statusu osoby poszukującej pracy z dniem 22.09.2017 r. Na mocy tego wyroku została uchylona decyzja Wojewody z dnia 22.11.2017 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ ten, na mocy decyzji z dnia 22.03.2019 r. umorzył postępowanie w sprawie utraty statusu osoby poszukującej pracy z dniem 22.09.2017 r., ponieważ zainteresowany w dniu 14.08.2018r. w Miejskim Urzędzie Pracy sporządził oświadczenie, w treści którego wskazał, że nie podtrzymuje wniosku z dnia 22.09.2017 r. o wyrejestrowanie z ewidencji. Decyzją organu I instancji z dnia 15.02.2018 r. (przed wydaniem wyroku o sygn. akt. II SA/Ke 51/18) A. B. ponownie został uznany za osobę poszukującą pracy. Na skutek wyroku o sygn. akt. II SA/Ke 51/18 z obrotu prawnego zostały wyeliminowane decyzje w przedmiocie pozbawienia skarżącego statusu poszukującego pracy z dniem 22.09.2017 r. A. B. nie podtrzymał swojego wniosku o wyrejestrowanie, zatem na dzień 15.02.2018 r., tj. na dzień jego ponownej rejestracji jako osoby poszukującej pracy, status osoby poszukującej pracy już posiadał. Wobec powyższego, koniecznym stało się przeprowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia 15.02.2018 r. orzekającej o przyznaniu statusu osoby poszukującej pracy. W rezultacie decyzją z dnia 18.06.2019 r. Wojewoda uchylił decyzję wydaną z upoważnienia Wojewody z dnia 9.04.2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 15.02.2018 r. w sprawie uznania A. B. za osobę poszukującą pracy z dniem 15.02.2018 r. i umorzył postępowanie w tym zakresie. Decyzją z dnia 18.07.2019 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy powyższą decyzję. W dniu 28.03.2018 r. A. B. złożył wniosek o pozbawienie statusu osoby poszukującej pracy i na tej podstawie organ I instancji w dniu 19.04.2018 r. wydał decyzję o utracie przez zainteresowanego statusu osoby poszukującej pracy z dniem złożenia wniosku, tj. 28.03.2018 r. – utrzymaną w mocy przez Wojewodę prawomocną decyzją z dnia 29.05.2018 r., znak: PSZ.IV.8640.55.2018 (WSA w Kielcach oddalił skargę na tę decyzję). Skarżący ponownie uzyskał status osoby poszukującej pracy od dnia 18.02.2019 r. Z powyższego wynika, że na ten właśnie dzień, tj. 18.02.2019 r. (dzień rejestracji) A. B. nie posiadał statusu osoby poszukującej pracy (gdyż został wyrejestrowany z ewidencji osób poszukujących pracy z dniem 28.03.2018r.) – wobec czego brak było podstaw do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wyeliminowania z obrotu prawnego jakiejkolwiek decyzji w przedmiocie uznania skarżącego za osobę poszukującą pracy, jak skarżący pierwotnie przypuszczał, pisząc o tym w złożonym wniosku z dnia 19.03.2019 r. Przede wszystkim zaś w piśmie z dnia 27.02.2020 r. (k. 24.1) skarżący jednoznacznie wyjaśnił, że jego wolą jest posiadanie statusu osoby poszukującej pracy na dzień 20.03.2019 r. W rezultacie zasadnie stwierdzono, że postępowanie w przedmiocie utraty statusu osoby poszukującej pracy przez skarżącego z dniem 20.03.2019 r. jest bezprzedmiotowe, prawidłowo umarzając to postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.