III OSK 3563/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-07-11

Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Przemysław Szustakiewicz, Grzegorz Jankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy, która zobowiązuje organ wykonawczy do podjęcia ściśle skonkretyzowanych działań (np. wykup nieruchomości, rezygnacja ze sprzedaży działek) w celu utworzenia parku, może być uznana za uchwałę kierunkową w rozumieniu art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym, określająca kierunki działania wójta/burmistrza, może mieć jedynie charakter programowy (intencyjny), zawierając wytyczne lub zalecenia. Nie może natomiast nakazywać organowi wykonawczemu stosowania konkretnych rozwiązań ani narzucać sposobu załatwienia konkretnej sprawy. W sytuacji, gdy uchwała zawiera wiążące nakazy podjęcia określonych działań, organ wykonawczy wykroczył poza zakres upoważnienia ustawowego.
Stan faktyczny
Gmina Miejska K. zaskarżyła uchwałę Rady Miasta K. dotyczącą utworzenia parku. Wojewoda M. stwierdził nieważność tej uchwały, uznając ją za wykraczającą poza uprawnienia rady gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę gminy. Gmina wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Gminy Miejskiej K. Zasądzono od Gminy Miejskiej K. na rzecz Wojewody M. kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędziowie Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miejskiej K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 1579/19 w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej K. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody M. z dnia [...] 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta K. z dnia [...] 2019 r. Nr [...] w sprawie ustalenia kierunków działania dla Prezydenta Miasta K. w zakresie utworzenia parku przy ul. F. 1/ oddala skargę kasacyjną, 2/ zasądza od Gminy Miejskiej K. na rzecz Wojewody M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1579/19 oddalił skargę Gminy Miejskiej K. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody M. z dnia [...] 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta K. z dnia [...] 2019 r., nr [...] w sprawie ustalenia kierunków działania dla Prezydenta Miasta K. w zakresie utworzenia parku przy ul. F. Uznając stanowisko Wojewody za prawidłowe, Sąd I instancji wyjaśnił, że rzeczona uchwała, będąca uchwałą kierunkową, o której mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019 r., poz. 506 ze zm.) dalej "u.s.g." nie nosi jej znamion. Określa ona bowiem skonkretyzowane działania Prezydenta, zawierając wypowiedź dyrektywalną o charakterze indywidualnym i konkretnym, narzucając sposób załatwienia konkretnej sprawy podczas, gdy powinna ona mieć wyłącznie charakter programowy (intencyjny). Gmina Miejska K. wywiodła od powyższego wyroku, skargę kasacyjną, zarzucając mu naruszenie: 1/ przepisów postępowania, mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a., art. 148 p.p.s.a. poprzez ustalenie na podstawie zebranego materiału, że uchwała Rady Miasta K. z dnia [...] 2019 r., nr [...] jest sprzeczna z prawem, skutkiem czego została uznana za nieważną jako akt prawa miejscowego, nieważność ta uznana została w szerszym zakresie niż istniały ku temu podstawy jakie wskazano w zaskarżonym wyroku; 2/ przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 2 pkt 2 u.s.g. w zakresie w jakim stanowi o wyłącznej właściwości rady gminy do ustalania kierunków działania wójta, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Rada Miasta K. wykroczyła poza zakres tego przepisu poprzez przyjęcie uchwały z dnia [...] 2019 r., nr [...] w sprawie ustalenia kierunków działania dla Prezydenta Miasta K. w zakresie utworzenia parku przy ul. F. Mając na uwadze powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Krakowie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda M. uznając jej zarzuty za bezzasadne wniósł o jej oddalenie, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zarządzeniem z 20 października 2021 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej, w związku z art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020, poz. 1842), zwróciła się do stron postępowania o udzielenie informacji czy wyrażają zgodę na rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym. Wobec braku zgody Wojewody M. zarządzeniem z 12 kwietnia 2022 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej NSA na podstawie art. 15 zzs4 ust. 1 i 3 ww. ustawy z 2 marca 2020 r. skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym z uwagi na to, że przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku nie jest możliwe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) dalej "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw. Oceniając zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 18 ust. 2 pkt 2 u.s.g. wyjaśnić należy, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa i doktryny podejmowana na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 2 u.s.g. tzw. uchwała kierunkowa stanowi upoważnienie do wydawania aktów kierunkowych, wskazujących jedynie cele, priorytety działania wójta/burmistrza, ale nie przesądzających w jaki sposób i w jakich formach ma to działanie być przez wójta/burmistrza podejmowane. Stanowione na podstawie tego upoważnienia uchwały mogą mieć zatem jedynie charakter wewnętrzny zawierając wytyczne lub zalecenia dla organu wykonawczego. Mogą określać ogólnie strategie działania wójta/burmistrza, wskazywać hierarchię priorytetów w zakresie realizacji celów i zadań mieszczących się w zadaniach gminy nie mogą natomiast nakazywać organowi wykonawczemu stosowania konkretnych rozwiązań ani narzucać sposobu załatwienia konkretnej sprawy (por. wyrok NSA z 19 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3514/15). W konsekwencji uchwała rady, podejmowana w powyższym zakresie, winna mieć wyłącznie charakter programowy (intencyjny). Winna zawierać wyłącznie wytyczne, zalecenia lub wskazówki dla organu wykonawczego i wówczas do podjęcia takich aktów nie jest wymagane oparcie o inny przepis szczególny, jak chociażby w przypadku aktów prawa miejscowego (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 925/11). Tymczasem w niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, uchwała Rady Miasta K. z dnia [...] 2019 r., nr [...] zobowiązuje Prezydenta Miasta do podjęcia ściśle skonkretyzowanych działań mających na celu utworzenie parku, w tym np. polegających na wykupie nieruchomości, czy rezygnacji ze sprzedaży działek będących we władaniu Gminy Miejskiej K. Zawierając tym samym wiążące nakazy podjęcia określonych działań. W tym stanie rzeczy należy uznać, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut niewłaściwego zastosowania art. 18 ust. 2 pkt 2 u.s.g. jest merytorycznie niezasadny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji zasadnie uznał za prawidłowe stanowisko organu nadzoru, że Rada Miasta K. nakazując organowi wykonawczemu w tzw. uchwale kierunkowej utworzenia parku przy ul. F., wykroczyła poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 18 ust. 2 pkt 2 u.s.g. Powyższe przesądza o bezzasadności zarzutów naruszenia prawa procesowego. Skoro zatem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. i art. 209 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło