II OZ 400/22

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2022-07-12

Skład orzekający: Małgorzata Miron

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia o wymierzeniu kary pieniężnej, oparty na ogólnych twierdzeniach o trudnej sytuacji rynkowej i finansowej spółki, bez przedstawienia konkretnych dowodów (np. bilansu zysków i strat), uzasadnia uwzględnienie wniosku na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca spółka nie wykazała, że wykonanie zaskarżonego postanowienia o wymierzeniu kary pieniężnej spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ogólnikowe twierdzenia o trudnej sytuacji rynkowej i finansowej, bez poparcia ich konkretnymi dowodami (takimi jak bilans zysków i strat), nie są wystarczające do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wymierzeniu kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania tego postanowienia, uznając, że spółka nie wykazała przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie tego przepisu i argumentując, że brak wstrzymania narazi ją na znaczną szkodę majątkową i trudne do odwrócenia skutki, powołując się na trudną sytuację rynkową branży piwowarskiej, inflację i wzrost kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 256/22 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2022 r. nr 8/2022 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 dalej: P.p.s.a.), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi [...] Spółki Akcyjnej w siedzibą w [...] na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2022 r. nr 8/2022 znak: WOP.7722.0472.2021.BK.DB w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wniosek o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżąca spółka nie wskazała zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Pełnomocnik strony ogólnie wskazał, iż zapłata kary pozbawi skarżącą środków pieniężnych niezbędnych dla prowadzenia działalności gospodarczej i podniósł kwestię zakłócenia płynności finansowej oraz odniósł się do trwającej od dwóch lat pandemii Covid – 19 i inflacji. Na poparcie swoich twierdzeń nie przedstawił jednak żadnych dowodów. Nie wskazał również żadnych danych obrazujących sytuację finansową i majątkową spółki, które potwierdzałyby, iż nałożona kara pieniężna zagrozi bytowi spółki. Powyższe spowodowało, iż Sąd nie był w stanie ocenić, czy orzeczona kara pieniężna zagraża znacznymi szkodami i wystąpieniem trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił także, że obowiązek przedstawienia okoliczności, które uzasadniają zastosowanie środka ochrony tymczasowej spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy, który musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do wykazania tychże okoliczności nie wystarczy jednak samo twierdzenie strony. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca spółka, zaskarżając je w całości oraz domagając się jego zmiany poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu oraz o zasadzenie na rzecz spółki kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, w sytuacji, gdy zdaniem skarżącej zaistniały przesłanki wymienione w powołanym przepisie, warunkujące wstrzymanie wykonania rzeczonego postanowienia, albowiem brak jego wstrzymania narazi spółkę na znaczną szkodę majątkową, jak również spowoduje trudne do odwrócenia skutki W uzasadnieniu zażalenia spółka ponownie podniosła kwestię sytuacji rynkowej branży piwowarskiej wpływającej na sytuację spółki [...] S.A. z siedzibą w [...] spowodowaną m.in. pandemią, inflacją oraz podwyżką akcyzy. Żaląca się wskazała, iż podczas pandemii ucierpiała konsumpcja w lokalach gastronomicznych, które były zamykane na wiele miesięcy, znacząco ograniczono możliwość kontaktów międzyludzkich, zakazywano organizacji imprez i wydarzeń masowych, co miało zmienić zwyczaje zakupowe konsumentów tj. zmniejszyć ruch w małych sklepach będących filarem sprzedaży piwa (2/3 rynku). Doszło natomiast do przesunięcia konsumpcji z piwa na wino i mocne alkohole, co wygenerowało wyższe straty. Dalej skarżąca wskazała, iż rosnąca inflacja tj. wzrost kosztów opakowań (aluminium – wzrost o 70%), wzrost kosztów zakupu surowców do produkcji piwa (słód jęczmienny - wzrost o 30%) oraz wzrost kosztów energii elektrycznej i paliwa gazowego (energia elektryczna - wzrost 200% oraz gaz – wzrost o 60%) spowodowały wzrost cen piwa, natomiast nowoczesne kanały dystrybucji w obawie przed spadkiem sprzedaży nie uwzględniały podwyżek cen. Ponadto żalącą się spółka podniosła także kwestię wzrostu akcyzy systematycznie od 2020 r., czego efektem jest najniższa konsumpcja piwa w 2021 r., licząc od roku 2010. Spółka zwróciła także uwagę na fakt, iż czynnie zabiegała o zwiększenie udziału eksportu w koszyku sprzedaży produktów ze względu na dużą konkurencyjność rynku piwa w Polsce oraz wyższe marże osiągane przy sprzedaży piwa na eksport. Efektem tych działań było nawiązanie współpracy z jedną z trzech największych sieci handlowych Rosji, z która współpraca na podstawie umowy miała się rozpocząć w grudniu 2021 r. Niemniej konflikt zbrojny Rosji z Ukrainą uniemożliwił realizację ww. umowy handlowej. Żaląca się wniosła również na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. o dopuszczenie dowodu z dołączonych do zażalenia faktur za energię elektryczną za rok 2021 w kwocie 87 900,76 zł, za rok 2022 w kwocie 176 177, 78 zł, z faktur za paliwo gazowe za rok 2021 w kwocie 211 471,78, oraz za rok 2022 w kwocie 542 567,80 zł, jak i z zestawienia cen aluminium na potwierdzenie faktu, iż zapłata kary pieniężnej w kwocie 125 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego w świetle przedstawionych wyżej argumentów spowoduje zagrożenie bytu spółki oraz trudne do odwrócenia skutki, co miałoby uzasadniać wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika więc, iż warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Sąd orzeka bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy. Analizując pod tym względem argumentację skarżącej Spółki, uznać należy, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku strony. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Należy jednak podkreślić, iż konieczne jest przy tym przytoczenie spójnej argumentacji, popartej faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ogólnikowe wywody strony, dotyczące sytuacji finansowej niepozwalającej na uiszczenie kary pieniężnej spowodowanej trudną sytuacji rynkową branży piwowarskiej nie stanowią wystarczającej podstawy pozwalającej uznać, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje po stronie Spółki powstanie trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody. Strona przywołując okoliczność poniesienia strat finansowych, winna poprzeć swoje twierdzenia stosownymi informacjami dotyczącymi m.in. bilansu zysków i strat Spółki z ostatniego roku obrotowego, w tym w szczególności wysokości przychodów i dochodów jakie uzyskuje, a także kwot potrzebnych na zabezpieczenie wynagrodzeń dla pracowników oraz realizację zobowiązań wobec kontrahentów. Tymczasem w przedmiotowej sprawie żaląca się nie przedłożyła ww. dokumentów, a jedynie faktury za energię elektryczną i paliwo gazowe oraz zestawienie wzrostu cen za aluminium. Brak powyższych danych uniemożliwia ocenę, w jaki sposób konieczność uiszczenia kary pieniężnej wpłynie na sytuację skarżącej jako przedsiębiorcy, w szczególności, w jaki sposób – uwzględniając sytuację finansową skarżącej – spowoduje niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody, czy też trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa nadto, że instytucja wstrzymania wykonania aktu jest w istocie tymczasowa, ponieważ jej skutki nie wykraczają poza okres postępowania sądowoadministracyjnego, którego celem jest ustalenie prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Samo wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest niezależne od jego prawidłowości lub nieprawidłowości, których w chwili wydawania postanowienia dotyczącego wstrzymania wykonania decyzji nie sposób przesądzić. Kwestia zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem będzie przedmiotem analizy na etapie merytorycznego rozpoznania skargi, w związku z czym na obecnym etapie postępowania rozważania w tym zakresie uznać należy za przedwczesne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło