III SA/Kr 1082/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 września 2022 r. sprawy ze skargi J. D. na pismo Prezydenta Miasta Krakowa - Zarządu Dróg Miasta Krakowa z dnia 31 maja 2022 r. nr SR.820.4392.2022 w przedmiocie opłaty dodatkowej za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania postanawia skargę odrzucić. Skarżący pismem z dnia 1 lipca 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na stanowisko Zarządu Dróg Miasta Krakowa wyrażone w piśmie z dnia 31 maja 2022 r. nr SR.820.4392.2022 w przedmiocie opłaty dodatkowej za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania. Skarżący zakwestionował brak przekazania przez Zarząd Dróg Miasta Krakowa Prezydentowi Miasta Krakowa jego wniosku "reklamacyjno odwołaczego" z dnia 4 maja 2022 r. dotyczącego nałożonej w dniu [...] 2022 r. opłaty dodatkowej oraz wniósł o "anulowanie" wystawionego mandatu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakwie zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności zobowiązany jest do zbadania z urzędu dopuszczalności skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej p.p.s.a. W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie skarżący złożył skargę na pismo Zarządu Dróg Miasta Krakowa z dnia 31 maja 2022 r. nr SR.820.4392.2022 w przedmiocie opłaty dodatkowej za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania. Podstawę prawną wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej stanowi art. 13 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13f ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2021, poz. 1376 ze zm.) – dalej u.d.p. W myśl art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Przepis art. 13f ust. 1 u.d.p. przewiduje, że za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową. Z kolei art. 13f ust. 2 u.d.p. wskazuje, iż rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1 oraz sposób jej pobierania. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 10% minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Sposób pobierania opłaty dodatkowej oraz postępowanie reklamacyjne reguluje § 4 uchwały nr LXXXIX/2177/17 Rady Miasta Krakowa z dnia 22 listopada 2017 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego z 2021 r., poz. 3515). Zgodnie z tym przepisem obowiązek uiszczenia opłaty za postój w OPP (obszar płatnego parkowania) powstaje z mocy prawa. W przypadku stwierdzenia nieuiszczenia należnej opłaty za postój w OPP wystawiane jest zawiadomienie o obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej, które w sposób zwyczajowo przyjęty umieszcza się na przedniej szybie pojazdu samochodowego pod wycieraczką. Za nieuiszczenie opłaty za postój pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 150,00 PLN. Opłatę dodatkową należy wnieść w terminie do 7 dni od daty wystawienia zawiadomienia o obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej. Opłatę dodatkową wnosi się w formie gotówki, przelewu bądź wpłaty na wskazane w zawiadomieniu konto. Opłata dodatkowa nieuiszczona w terminie, o którym mowa ust. 3, podlega egzekucji w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Osoba zobowiązana do zapłaty opłaty dodatkowej może skutecznie zwolnić się z tego obowiązku wykazując w trakcie postępowania reklamacyjnego fakt uiszczenia opłaty w czasie postoju. W przypadku wniesienia opłaty w formie środków pieniężnych umieszczonych w parkometrze, warunkiem zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest przedłożenie, w terminie do 7 dni od powstania obowiązku, oryginału właściwego wydruku z urządzenia służącego do poboru opłat. Wnoszący reklamację zwolniony jest z obowiązku przedłożenia oryginału wydruku w przypadku, gdy opłata była uiszczona w urządzeniu, w którym do otrzymania wydruku niezbędne jest wprowadzenie numeru rejestracyjnego pojazdu. Pisemną reklamację od nałożonej opłaty dodatkowej za postój w obszarze płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty można wnieść w terminie do 7 dni od dnia wystawienia zawiadomienia o obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej. O wyniku rozpatrzenia reklamacji osoba kwestionująca nałożenie opłaty powiadamiana jest pisemnie. W przypadku uznania reklamacji zawiadomienie o obowiązku wniesienia opłaty nie rodzi skutków prawnych. Nieuwzględnienie reklamacji skutkuje natomiast obowiązkiem jej uiszczenia. Zgodnie z § 6 wykonywanie uchwały powierza się Prezydentowi Miasta Krakowa. W okolicznościach przedmiotowej sprawy stanowisko Zarządu Dróg Miasta Krakowa z dnia 31 maja 2021 r. ma charakter jedynie pisma informującego, nie jest ono bowiem decyzją administracyjną, ani żadnym aktem wymienionym w art. 3 § 2, § 2a czy § 3 p.p.s.a. Tym samym nie podlega ono kontroli sądowoadministracyjnej. Podobnie poza kontrolą sądu administracyjnego pozostaje też wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu parkowania pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania. Obowiązek uiszczania zarówno opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie tych opłat wynika bezpośrednio z przepisu prawa. Obowiązujące przepisy u.d.p. nie przewidują specjalnego i indywidualnego postępowania, w ramach którego dokonywano by wymiaru opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Innymi słowy, brak jest regulacji prawnej nadającej obowiązkowi zapłaty opłaty dodatkowej indywidualny charakter w drodze wydania decyzji lub postanowienia przez właściwe organy władzy publicznej. Uznanie, że obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisów prawa, a w razie jej nieuiszczenia podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prowadzi do wniosku, iż stanowisko dotyczące nieuwzględnienia reklamacji bądź wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skoro bowiem niewykonanie tego obowiązku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do jego przymusowego wykonania, to w tym wypadku swoista konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne, a ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 postanowień wydanych postępowaniu egzekucyjnym (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 61). Możliwość obrony swych interesów przez zobowiązanego powstaje zatem dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się natomiast do podnoszonego przez skarżącego braku przekazania przez Zarząd Dróg Miasta Krakowa(w skrócie - ZDMK) Prezydentowi Miasta Krakowa wniosku "reklamacyjno odwoławczego" z dnia 4 maja 2022 r. wyjaśnić należy, że jak wynika ze statutu stanowiącego załącznik do uchwały Nr CVIII/2809/18 Rady Miasta Krakowa z dnia 29 sierpnia 2018 r. Dyrektor ZDMK jest upoważniony do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, w tym do wydawania decyzji administracyjnych i postanowień w sprawach, o których mowa w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - na podstawie upoważnienia Prezydenta Miasta Krakowa. Wobec powyższego to Dyrektor ZDMK upoważniony przez Prezydenta Miasta Krakowa był uprawiony do udzielenia odpowiedzi z dnia 4 maja 2022 r., co też uczynił w piśmie z dnia 31 maja 2022 r. Inaczej mówiąc, odpowiedzi udzielił Prezydent Miasta Krakowa, w imieniu którego działał Dyrektor ZDMK. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.