IV SO/Wr 26/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w Wydziale IV w dniu 3 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. J. T. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Zespołu Szkół im. [...]w G. za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Dyrektorowi Zespołu Szkół im. [...] w G. grzywnę w kwocie 200 (słownie: dwieście) złotych, II. zasądzić od Dyrektora Zespołu Szkół im. [...] w G. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 10 czerwca 2022 r. J. J. T. (dalej: wnioskodawca, skarżący) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie Dyrektorowi Zespołu Szkół im. [...]w G. (dalej: organ) grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia 29 kwietnia 2022 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Uzasadniając żądanie wnioskodawca wskazał, że dnia 9 kwietnia 2022 r. zwrócił się do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. W związku z brakiem odpowiedzi w dniu 29 kwietnia 2022 r. skierował za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Z ustaleń, które poczynił skarżący w dniu 10 czerwca 2022 r. wynika, że do tut. Sądu nie wpłynęła do tego dnia ww. skarga wraz z aktami sprawy. Wobec powyższego wnioskodawca wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 500 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego. W odpowiedzi na powyższy wniosek, w piśmie z dnia 7 lipca 2022 r. (złożonym na wezwanie Sądu z 20 czerwca 2022 r.) organ wskazał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej odczytał dopiero 7 lipca 2022 r. i podjął wszelkie działania niezbędne do udzielenia odpowiedzi na zapytania kierowane do tego organu. Wnioskodawca otrzymał informację w powyższym zakresie. Podkreślono, że wniosek strony był pierwszy zapytaniem skierowanym na pocztę e-PUAP, a bezczynność organu nie była zamierzona i wynikała z błędnie ustawionych parametrów skrzynki e-PUAP. Źle skonfigurowana poczta uniemożliwiała pobieranie otrzymanych powiadomień. Wobec braku przekazania skargi przez organ do tut. Sądu, wezwano wnioskodawcę do nadesłania Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia (dalej UPP) skargi z dnia 29 kwietnia 2022 r. na skrzynkę organu w ramach platformy e-PUAP. Wnioskodawca w zakreślonym terminie nadesłał UPP, z którego wynikało, że skarga została złożona w organie w dniu 29 kwietnia 2022 r. Do dnia dzisiejszego nie odnotowano wpływu tej skargi w tut. Sądzie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarga jednak dotyczy bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a w myśl art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902) – w skrócie: u.d.i.p. – przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p. stanowi zatem lex specialis w stosunku do przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10). Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym, grzywna pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy administracji. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 i postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12). Wskazać należy, że powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi administracji grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W okolicznościach faktycznych sprawy nie ulega wątpliwości, że organ nie wywiązał się z ustawowego obowiązku przekazania do sądu administracyjnego skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz z aktami sprawy. Stwierdzone zaniechanie organu w zakresie realizacji obowiązków związanych z przekazaniem skargi niewątpliwie narusza art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Mając na uwadze upływ czasu jaki minął od daty złożenia przez stronę skargi na bezczynność organu, a nadto także fakt, że do dnia wydania postanowienia w sprawie, wspomniana skarga nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Sąd uznał, że wymierzenie organowi grzywny w danych okolicznościach stanowi konieczny środek dyscyplinująco-represyjny, ukierunkowany na przymuszenie organu do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy. W tych okolicznościach Sąd uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 200 zł. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze zarówno treść wniosku oraz charakter sprawy będący przedmiotem skargi jak również okoliczność, że do dnia wydania niniejszego postanowienia organ nie wypełnił swojego obowiązku ustawowego w zakresie przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę. Wymierzenie grzywny było również uzasadnione z uwagi na niedochowanie przez organ należytej staranności w prowadzeniu skrzynki ePUAP. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną. Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów. Tym samym ryzyko nieodebrania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie stronę skarżącą (zob. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt III OZ 1131/21, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, zawarte w punkcie II sentencji postanowienia, wynika z art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.