II SAB/Lu 82/22

WyrokWSA w Lublinie2022-10-04

Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Bogusław Wiśniewski, Brygida Myszyńska-Guziur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Port Lotniczy Lublin S.A. jako spółka z udziałem jednostek samorządu terytorialnego jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w zakresie umów zlecenia i umów o dzieło zawartych w określonych latach, a jeśli tak, to czy jego brak reakcji na wniosek stanowi bezczynność?
Ratio decidendi
Port Lotniczy Lublin S.A., jako osoba prawna wykonująca zadania publiczne, w której jednostki samorządu terytorialnego posiadają pozycję dominującą, jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. Brak reakcji na wniosek o udostępnienie informacji o umowach zlecenia i o dzieło stanowi bezczynność, jednakże w tym konkretnym przypadku nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a spółka nie zasługuje na wymierzenie grzywny.
Stan faktyczny
Fundacja złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej umów zlecenia i umów o dzieło zawartych przez Port Lotniczy Lublin S.A. w latach 2019 i 2021. Po braku odpowiedzi ze strony spółki, Fundacja wniosła skargę na bezczynność. Spółka argumentowała, że wniosek był nieprecyzyjny i że udzieliła odpowiedzi, choć z pewnymi omyłkami formalnymi.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zobowiązał Port Lotniczy Lublin S.A. do rozpoznania wniosku Fundacji w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, orzekł o niewymierzeniu grzywny i zasądził od spółki na rzecz Fundacji zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 października 2022 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w L. na bezczynność Portu Lotniczego Lublin Spółki Akcyjnej z siedzibą w Lublinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Port Lotniczy Lublin Spółkę Akcyjną z siedzibą w Lublinie do rozpoznania wniosku Fundacji [...] w L. z dnia 22 lutego 2022 r., o udzielenie informacji w zakresie umów zlecenia i umów o dzieło zawartych przez spółkę w 2019 i 2021 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność Portu Lotniczego Lublin Spółki Akcyjnej z siedzibą w Lublinie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. orzeka o niewymierzeniu organowi grzywny; IV. zasądza od Portu Lotniczego Lublin Spółki Akcyjnej z siedzibą w Lublinie na rzecz Fundacji [...] w L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Fundacja [...] w L. (dalej jako "strona", "Fundacja", skarżąca") w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarzuciła bezczynność Portu Lotniczego Lublin S.A. z siedzibą w Lublinie w rozpatrzeniu wniosku z dnia 21 lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Fundacja wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa oraz wymierzenie grzywny. Strona wskazała, że w dniu 22 lutego 2022 r. wysłała listem poleconym do Portu Lotniczego Lublin (dalej również jako "PLL", "podmiot zobowiązany", "Spółka) wniosek o udostępnienie umów zlecenia i umów o dzieło zawartych przez Spółkę w 2019 r. i 2021 r. Od tego czasu Fundacja nie otrzymała żadnej odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę podmiot zobowiązany wniósł o oddalenie skargi. Spółka wyjaśniła, że dniu 21 lutego 2022 r. zostały jej doręczone 3 wnioski o udostępnienie informacji publicznej o różnym przedmiocie żądania. Jeden z nich dotyczył treści umów zawartych na promocję lotniska w roku 2017, drugi wynajmowanych pomieszczeń, zaś trzeci - będący przedmiotem niniejszej skargi - obejmował swą treścią żądanie informacji "w zakresie umów zlecenie i umów o dzieło zawartych przez spółkę w 2019 i 2021 roku." Żaden z wniosków nie zawierał żadnego oznaczenia indywidualizującego, jak na przykład numeru identyfikacyjnego. Spółka podała także, że faktem jest, iż w treści odpowiedzi z dnia 8 marca 2022 r. na wniosek będący przedmiotem niniejszej skargi po pierwsze nie wskazano wprost, iż stanowi on odpowiedź na ten konkretny wniosek, jak również omyłkowo wskazano, iż został on doręczony za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej (email). Zdaniem PLL nie może być jednak żadnych wątpliwości, że stanowi on odpowiedź na przedmiotowy wniosek skoro w dniu 21 lutego 2022 r. skarżąca przesłała 3 wnioski, zaś Spółka skierowała do niej 3 odrębne odpowiedzi i w każdej z nich odniosła się do wniosku datowanego na dzień 21 lutego 2022 r. W treści maila z dnia 8 marca 2022 roku, godz. 15:39 Spółka wyraźnie wskazała, iż "W załączeniu przesyłamy odpowiedź na Państwa wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 21.02.2022r.", zaś pozostałe dwie odpowiedzi, tj. z dnia 8 marca 2022 r. oraz 18 marca 2022 r. wskazują, iż dotyczą one pozostałych dwóch wniosków z tego samego dnia, tj. 21 lutego 2022 r. W ocenie Spółki żądanie o treści zawartej we wniosku będącym przedmiotem niniejszej skargi nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Lakoniczne i nieprecyzyjne sformułowanie nie pozwala na potraktowania go jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Podmiot zobowiązany przy tak sformułowanym wniosku nie mógł i nie miał obowiązku odczytać intencji skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W przedmiotowej sprawie skarżąca domagała się informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują. Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Zatem w sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganej ustawą o dostępie do informacji publicznej, a także gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na zasadach przewidzianych ww. ustawą (zob. np. wyroki NSA z: 27.10.2020 r., I OSK 2266/19; 3.03.2020 r., I OSK 3513/18, dostępne w CBOSA). W sytuacji gdy organ, do którego skierowano wniosek uznaje, że żądana informacja nie jest informacją publiczna, skarga na bezczynność organu jest sposobem na zweryfikowanie poglądu co do charakteru tej informacji (por. np. wyrok NSA z 11.09.2012 r., I OSK 916/12). Wskazać należy, że katalog podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznych określony został w art. 4 u.d.i.p. i obejmuje on władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. W myśl ust. 1 pkt 5 tego przepisu obowiązek ten ciąży w szczególności (m.in.) na osobach prawnych, w których Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego posiadają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1076 ze zm.), a także na podmiotach reprezentujących inne niż państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne. Zgodnie z art. 4 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, pozycję taką ma podmiot, który posiada kontrolę nad przedsiębiorcą, wyrażającą się m.in. w dysponowaniu bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników, czy też w uprawnieniu do powoływania lub odwoływania większości członków zarządu lub rady nadzorczej. Jak wynika z danych dostępnych na stronie internetowej Portu Lotniczego Lublin. S.A. (https://bip.airport.lublin.pl/index.php?id=126) wyłącznymi akcjonariuszami Spółki są jednostki samorządu terytorialnego: Województwo Lubelskie., Gmina Lublin, Gmina Miejska Świdnik i Powiat Świdnik. Nadto z odpisu z KRS nr 0000092480 wynika, że przedmiotem działalności przedsiębiorstwa spółki jest transport lotniczy, łącznie z pozostałą działalnością wspomagającą transport lotniczy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest natomiast przekonanie, że funkcjonowanie podmiotów, które zajmują się wykonywaniem transportu publicznego, jest równoznaczne z realizacją zadań publicznych. W wyroku z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt I OSK 952/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uznanie wykonywania publicznego transportu zbiorowego za zadanie publiczne, wynika z ustaw ustrojowych dotyczących jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713) zadania własne gminy obejmują m.in. sprawy lokalnego transportu zbiorowego. Podobnie transport zbiorowy stanowi zadanie ponadgminne w myśl art. 4 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy. W świetle zaś art. 14 ust. 1 pkt 10 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 512 ze zm.) transport zbiorowy mieści się w zakresie zadań publicznych o charakterze wojewódzkim. W związku z powyższym nie budzi wątpliwości, że Port Lotniczy Lublin S.A. w Lublinie – będąc osobą prawną realizującą zadania publiczne, w której pozycję dominującą, w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, posiadają jednostki samorządu terytorialnego – należy do podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., zobowiązanych do udostępniania informacji publicznych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznych, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy, co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Jak słusznie wyjaśnia Naczelny Sąd Administracyjny, brak jest definicji legalnej pojęcia informacji publicznej. "Niewątpliwie jednak sprawy publiczne są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem trafnie akcentuje się w doktrynie i orzecznictwie. Status informacji publicznej uzyskuje przy tym taka informacja, która związana jest z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej (państwa). Wskazuje się zatem, że informacją publiczną są informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych, w tym gospodarowania mieniem publicznym, utrwalone na nośniku w formie pisemnej, dźwiękowej, wizualnej lub audiowizualnej, eksponując powiązania informacji publicznej z dynamiczną działalnością państwa, jako organizatora życia społeczno-gospodarczego z jednoczesnym wskazaniem, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społeczne" (wyrok NSA z 28 września 2021 r., sygn. akt III OSK 1060/21, LEX nr 3240618). Z uwagi na fakt, że wyłącznymi udziałowcami Spółki są jednostki samorządu terytorialnego, nie można uznać, że majątek Spółki ze względu na sposób jego powstania i wielkość udziałów nie zachował charakteru majątku publicznego, a sposób jego wykorzystania ma być wyłączony spod kontroli społecznej. W związku z powyższym uznać należy, że zawierane przez Spółkę umowy cywilnoprawne mają charakter informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że umowy cywilnoprawne zawierane przez podmioty wykonujące zadania publiczne, dotyczące spraw publicznych oraz wydatkowania środków publicznych, objęte są zakresem u.d.i.p. (por. przykładowo: wyrok NSA z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2850/17; wyrok NSA z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I OSK 634/16; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Ol 69/19; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Sz 22/17, wyrok WSA w Lublinie z 29 lipca 2020 r., sygn. akt II SAB/Lu 52/20 – dostępne w CBOSA). Nie przesądza się, że każda umowa cywilnoprawna podlega ujawnieniu, lecz tylko taka umowa, która ze względu na swój charakter powinna zostać ujawniona. Chodzi tu o takie umowy cywilnoprawne, na podstawie których osoby je zawierające otrzymają wynagrodzenie ze środków publicznych lub będą czerpać korzyści z rozporządzania majątkiem publicznym lub będą realizować zadania publiczne (np. wyrok WSA w Gliwicach z 10 grudnia 2019 r. sygn. akt III SAB/Gl 289/19). W związku z powyższym, obowiązkiem Spółki było udostępnienie skarżącej żądanej informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie udzielenie wyjaśnień, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., bądź też wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Przesłanki wydania takiej decyzji określa przede wszystkim art. 5 u.d.i.p., w którym ustawodawca wskazał ograniczenia w prawie dostępu do informacji publicznej, wymieniając wśród nich prywatność osoby fizycznej bądź tajemnicę przedsiębiorcy. Dostęp do informacji może być ograniczony ze względu na ochronę prywatności osób fizycznych zatrudnionych na stanowiskach pomocniczych, to jest takich, które nie zajmują stanowisk i nie pełnią funkcji związanych z dysponowaniem majątkiem publicznym. W odniesieniu do takich osób, zastosowanie ma art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Ograniczenie z art. 5 ust.2 u.d.i.p. nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Podnieść ponadto należy, że funkcja publiczna to funkcja związana z uprawnieniami i obowiązkami w zakresie realizacji zadań o znaczeniu publicznym (tak WSA w Poznaniu w wyroku z 10.11.2015 r., IV SA/Po 134/15). Sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Wskazanie, czy mamy do czynienia z funkcją publiczną powinno zatem odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne. Chodzi zatem o podmioty, którym przysługuje co najmniej wąski zakres kompetencji decyzyjnej w ramach instytucji publicznej. Przez pojęcie osoby pełniącej funkcję publiczną należy więc rozumieć osoby pełniące takie stanowiska i funkcje, których sprawowanie jest równoznaczne z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuację prawną innych osób lub łączy się co najmniej z przygotowywaniem szeroko rozumianych decyzji dotyczących innych podmiotów (zob. wyrok NSA z 8.07.2015 r., I OSK 1530/14 i powołany tam wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20.03.2006 r., K 17/05). Sąd zwraca również uwagę, że pomimo iż u.d.i.p. wprost nie reguluje kwestii precyzowania wniosków, nie można uznać, że wzywanie wnioskującego o udzielenie informacji publicznej nie jest dopuszczalne. Skoro bowiem na podmiocie zobowiązanym ciąży obowiązek udzielenia odpowiedzi na wniosek – udzielenia konkretnej informacji, wniosek musi być sprecyzowany. Jeżeli podmiot zobowiązany nie jest w stanie, bez narażenia się na zarzut bezczynności, udzielić prawidłowej odpowiedzi w zakresie żądanej informacji, zasadne jest zobowiązanie wnioskodawcy do sprecyzowania wniosku. Wezwanie to powinno zawierać jednak również termin do udzielenia odpowiedzi i pouczenie o postępowaniu w razie braku zachowania terminu. W związku z powyższym Spółka mając wątpliwości co do sformułowania wniosku i chcąc uniknąć narażenia się na zarzut bezczynności uprawniona była do wezwania wnioskodawcy o doprecyzowanie wniosku. W świetle powyższych rozważań Spółka miała obowiązek rozpoznania wniosku Fundacji z 21 lutego 2022 r. w zakresie umów zlecenia i umów o dzieło zawartych przez Spółkę w 2019 r. i 2021 r. przy zastosowaniu form działania określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Skoro Spółka tego nie uczyniła, dopuściła się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącej. Konstatacja ta uzasadnia treść punktu I sentencji wyroku. Oceniając, czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa trzeba mieć na względzie całokształt okoliczności sprawy. Podmiot zobowiązany nie pozostawał bierny w sprawie, zareagował na wniosek strony. Postawy Spółki nie sposób ocenić jako celowo lekceważącej i nacechowanej złą wolą w zadośćuczynieniu żądaniu skarżącej. Stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa zastrzeżone jest dla wyjątkowych sytuacji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 kwietnia 2020 r., sygn. II OSK 1415/19 wskazał, że "za rażące naruszenie prawi należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Za wyczerpujące powyższe pojęcie należy uznać stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób jednoznaczny. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa." Bezczynność podmiotu zobowiązanego w niniejszej sprawie nie odpowiada powyższemu opisowi, bowiem wynikała z błędnej interpretacji przepisów. Z tych względów Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). Odstępując z kolei w pkt III sentencji wyroku od przewidzianej przepisem art. 149 § 2 p.p.s.a. możliwości wymierzenia grzywny Sąd stwierdził, że regulacja ta stanowi dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu (podmiotu) w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 642/15). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie okoliczności takie nie wystąpiły. O kosztach postępowania, obejmujących uiszczony wpis od skargi, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt IV wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło