I SA/Łd 575/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Sędzia WSA Bożena Kasprzak, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2022 r. w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 13 czerwca 2022 r. nr 1001-ICK.800.6.2022.3.KEJ w przedmiocie odmowy dokonania zmiany zakresu blokady rachunków bankowych oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem 13 czerwca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 10 maja 2022 r. w sprawie odmowy dokonania zmiany zakresu blokady rachunków bankowych T Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wskazanych numerach poprzez zwolnienie środków ponad kwotę 50.000 zł. Żądaniem z 21 lutego 2022 r. wydanym w trybie art. 119zv § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, z późn. zm.) - dalej: Ordynacja podatkowa, w związku z § 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 sierpnia 2020 r. w sprawie upoważnienia innych organów Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania zadań Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z zakresu przeciwdziałania wykorzystaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1488) - dalej: rozporządzenia Ministra Finansów, Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi dokonał blokady na okres 72 godzin rachunków bankowych o numerach:[...],[...] ,[...] ,[...] ,[...] , [...],[...] ,[...] , [...], [...], [...],[...] ,[...] , prowadzonych na rzecz podmiotu kwalifikowanego, tj. T sp. z o.o., z siedzibą [...] W., ul. [...] 31/68, NIP [...]. Z posiadanych przez organ informacji wynikało, że Strona mogła wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada była konieczna, aby temu przeciwdziałać. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi ustalił bowiem, że istnieje uzasadnione ryzyko, iż podmiot kwalifikowany T Sp. z o.o. mógł ująć w swoich rozliczeniach podatkowych za okres od stycznia 2021 r. do grudnia 2021 r. faktury VAT wystawione przez podmioty D Sp. z o.o. (NIP:[...]) i K Sp. z o.o. (NIP:[...]), niedokumentujące rzeczywistych transakcji gospodarczych. Powyższe znalazło również odzwierciedlenie w postanowieniu Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 24 lutego 2022 roku nr 368000-CAW.4020.1.2.2022.11, w którym organ przedłużył termin blokady ww. rachunków bankowych do kwoty 1.858.055 zł, na czas oznaczony nie dłuższy niż trzy miesiące, tj. do dnia 24 maja 2022r. Przedłużenie blokady nastąpiło z uwagi na fakt, iż zachodziła uzasadniona obawa, że Strona nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania w podatku VAT przekraczającego równowartość 10.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez a Bank A w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano wskazane postanowienie. Pismem z 22 marca 2022 r. strona złożyła zażalenie na postanowienie wydane przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi w przedmiocie przedłużenia terminu blokady jej rachunków bankowych, zaskarżając je w całości i wnosząc: na podstawie art. 226 § 1 w zw. z art. 238 Ordynacji podatkowej, o uwzględnienie zażalenia i wydanie nowego postanowienia przez organ I instancji, którym uchyli zaskarżone postanowienie oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania, w przypadku braku uwzględnienia pierwszego wniosku, a także z ostrożności procesowej o uchylenie zaskarżonego postanowienia i ustanowienie blokady do kwoty 50.000 zł (zmniejszenie jej), co umożliwi spółce kontynuowanie działalności gospodarczej. Postanowieniem z 6 kwietnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie uznając, że w sprawie zaistniały przesłanki ustanowienia a następnie przedłużenia blokady rachunków bankowych Spółki. Pismem z 6 kwietnia 2022 roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi przesłał do Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi akta sprawy wraz ze złożonym zażaleniem celem rozpatrzenia zawartego w zażaleniu wniosku o uchylenie zaskarżonego postanowienia Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi i ustanowienie blokady do kwoty 50.000 zł. Przy piśmie z 8 kwietnia 2022 r. pełnomocnik Spółki przedłożył organowi zdjęcia z placu budowy, dokumentujące postęp prac budowlanych. Pismo i zdjęcia miały stanowić wniosek dowodowy strony, jednak nie został on sprecyzowany. Odnosząc się do złożonego wniosku, organ I instancji uznał, że pismo wraz ze zdjęciami nie ujawniały jakichkolwiek nowych dowodów w sprawie. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wskazując na przesłanki uzasadniające podejrzenie wykorzystywania sektora finansowego do popełniania wyłudzeń skarbowych nie kwestionował bowiem transakcji sprzedaży Spółki, a transakcje zakupu zawarte z podmiotami, które nie prowadzą faktycznie działalności gospodarczej. W ocenie Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, przedłożone przez Spółkę zdjęcia wskazujące na stan zaawansowania robót, nie wnosiły również niczego do oceny sytuacji majątkowej Spółki. Prace budowlane są prowadzone bowiem na cudzym gruncie, a z formalnego punktu widzenia wszystko to, co trwale znajduje się na powierzchni gruntu, stanowi własność tego, do kogo ten grunt należy. W związku z powyższym, według organu I instancji, prowadzenie prac budowlanych na cudzym gruncie nie wpływa na sytuację majątkową Spółki. Na podstawie art. 155 §1 O.p. organ wezwał Spółkę do uzupełnienia ww. wniosku, poprzez przekazanie, popartych stosownym materiałem dowodowym, informacji dotyczących aktualnej kondycji finansowej Spółki T, które uzasadniałyby uchylenie lub ograniczenie zakresu blokady jej rachunków bankowych, przedłużonej do dnia 24 maja 2022 roku postanowieniem znak 368000-CAW.4020.1.2.2022.11. Z uwagi na nieprzedłożenie żadnej dokumentacji na powyższe wezwanie, organ I instancji rozpatrzył złożony przez Stronę wniosek na podstawie zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego i postanowieniem z 10 maja 2022 roku, na podstawie art. 119zw § 5 pkt 1 O.p. odmówił zmiany zakresu blokady rachunków bankowych poprzez zwolnienie środków ponad kwotę 50.000,00 zł. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Spółki postanowieniem z 13 czerwca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ podał, że podmiot kwalifikowany występując z wnioskiem o zmianę zakresu blokady jego rachunków bankowych winien jednocześnie wskazać i udokumentować okoliczności faktyczne uzasadniające zmianę zakresu blokady tych rachunków. W szczególności chodzi tu o okoliczności odnoszące się do sytuacji majątkowej i finansowej podmiotu, która ma wpływ na ocenę jego wypłacalności. Powyższe jest w ocenie Dyrektora niezbędne, by organ mógł uznać, że obecnie nie zachodzi już uzasadniona obawa, iż podmiot kwalifikowany nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego, oszacowanego w postanowieniu Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 24 lutego 2022 roku, wydanym w przedmiocie przedłużenia terminu tej blokady na kwotę 1.858.055 zł. Tymczasem w niniejszej sprawie, mimo wystosowanego wezwania, Spółka nie przedłożyła żadnych dokumentów wskazujących na zmianę jej kondycji finansowej mogących mieć wpływ na zmianę oceny sytuacji majątkowej oraz kondycji finansowej Spółki w odniesieniu do stanu przedstawionego w postanowieniu Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 24 lutego 2022 roku. Organ podkreślił, że zarówno w toku prowadzonego postępowania w sprawie krótkiej i długiej blokady oraz w sprawie złożonego wniosku o zmianę zakresu blokady, Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi ustalił, że Spółka nie złożyła sprawozdania finansowego za 2021 rok ani zeznania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2021 rok. Ponadto również do złożonego przez Spółkę zażalenia nie dołączono żadnych dokumentów wskazujących na zmianę kondycji finansowej podmiotu kwalifikowanego mogących mieć wpływ na zmianę oceny w zakresie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. Organ podkreślił ponadto, że instytucja blokady środków na rachunkach bankowych dokonywana przez organy podatkowe łączy się co prawda z utrudnieniami związanymi z czasowym ograniczeniem możliwości korzystania przez podmiot kwalifikowany ze środków zgromadzonych na zablokowanych rachunkach, jednakże u jej podstaw leży uniemożliwienie szybkiego transferu środków pieniężnych w przypadku zaistnienia podejrzenia wykorzystywania instytucji finansowych do wyłudzeń podatkowych oraz uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego przekraczającego równowartość 10.000 euro. Zaistnienie powyższych przesłanek, wymienionych w art. 119zv § 1 i art. 119zw § 1 O.p, zostało przez organ I instancji należycie wykazane i uzasadnione zarówno na etapie krótkiej i długiej blokady, co znalazło odzwierciedlenie w postanowieniu z 24 lutego 2022 roku. Natomiast, zastosowanie wyrażonej w art. 119zw § 5 pkt 1 O.p. możliwości zmiany - w rozpatrywanej sprawie zmniejszenia - przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi zakresu blokady winno być poparte zgromadzonymi dowodami wskazującymi, że nie zaistniała przesłanka dotycząca obawy niewykonania mogącego powstać zobowiązania podatkowego z uwagi na zmianę sytuacji majątkowej podmiotu. Dyrektor podzielił ocenę wyrażoną w postanowieniu organu I instancji, że obecna sytuacja finansowa i majątkowa Spółki nie wskazuje na możliwość płynnego uregulowania przez nią zobowiązań podatkowych w szacowanej kwocie (1.858.055 zł). Strona nie posiada majątku trwałego, pozwalającego na zapłatę zobowiązań podatkowych, tym samym głównym składnikiem jej majątku, z którego mogłoby nastąpić pokrycie tych zobowiązań są środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Spółka posiada kapitał zakładowy w wysokości 50.000 zł, nie posiada nieruchomości, a jedyny majątek stanowią pojazdy o wartości 54.600 zł, za 2021r. nie zostało złożone sprawozdanie finansowe oraz zeznanie podatkowe CIT, rozbieżności między sprawozdaniem finansowym za 2020 r. a zeznaniem w podatku dochodowym od osób prawnych wiążą się również z wykazanymi kwotami podatku. Ze sprawozdania wynika kwota 93.236,82 zł, podczas gdy kwota podatku zadeklarowana w zeznaniu to tylko 1296 zł. Ponadto organ podkreślił, że w toku postępowania nie ujawniono jakichkolwiek magazynów z towarami ,produktami lub wyrobami spółki, których wartość mogłaby pokryć przewidywane uszczuplenia finansowe, mogące powstać po wyeliminowaniu potencjalnych nieprawidłowości. Ponadto strona nie dysponuje gotówką, a Prezes Spółki utrudniał prowadzenie czynności procesowych, ukrywając dokumenty oraz informacje w zakresie faktycznego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej przez T Sp. z o.o. W skardze do sądu administracyjnego Spółka wniosła o uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. art. 119zw § 5 pkt 1 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2019, poz. 1292 ze zm.) w zw. z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, co polegało na bezzasadnej odmowie zmiany zakresu blokady rachunków bankowych Spółki - poprzez uchylenie ich ponad kwotę 50.000,00 zł, pomimo zajścia okoliczności uzasadniających taką zmianę zakresu blokady, która to ocena była konsekwencją apriorycznego pominięcia tych (wskazujących na zasadność zmiany) okoliczności przez organ podatkowy, wskutek sprzecznej z zasadami ustawy podatkowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanej w sposób pobieżny i jednostronny, ukierunkowany na wykazanie rzekomego braku zajścia okoliczności uzasadniających zmianę zakresu blokady rachunku we wskazanym trybie, a więc poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o zastosowaniu nieproporcjonalnego w sprawie środka w postaci blokady rachunków bankowych do kwot wskazanych w pierwotnym postanowieniu oraz przyjęcie, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy zachodzi uzasadniona obawa, że: - podmiot kwalifikowany (spółka) nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego, a także że: - skarżąca może wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada rachunków spółki jest konieczna, aby temu przeciwdziałać, pomimo, że Spółka prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą i posiada majątek w szczególności opiewający - zgodnie ze stanowiskiem Spółki - na kilkaset tysięcy złotych wierzytelności w stosunku do Fundacji A realizującej inwestycję finansowaną z Funduszu Sprawiedliwości Ministerstwa Sprawiedliwości, co sprawia, ze bezpodstawne jest twierdzenie, iż brak jest majątku, który pozwoli na pokrycie ew. zobowiązania podatkowego, o którym mowa w postanowieniu zaś dokonana blokada jest rażąco nieproporcjonalna i uniemożliwia Spółce prowadzenie dalszej działalności; b) art. 217 § 2 w zw. z art. 119zw § 2 pkt 4 oraz art. 210 § 4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie postanowienia bez należytego uzasadnienia prawnego i faktycznego, z uzasadnieniem polegającym na powtórzeniu uzasadnienia rozstrzygnięcia pierwszej instancji z pominięciem odniesienia się do argumentacji Strony. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Podstawą do przedłużenia blokady rachunków bankowych spółki skarżącej stało się postanowienie Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego z 24 lutego 2022 r., utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 6 kwietnia 2022 r. Blokada rachunków bankowych spółki skarżącej do kwoty 1.858.055 zł została zastosowana wobec istnienia uzasadnionej obawy niewykonania istniejącego lub mającego powstać zobowiązania w podatku VAT przekraczającego 10.000 euro. Organy ustaliły, że spółka skarżąca nie posiada majątku wystarczającego na pokrycie istniejących i przyszłych zobowiązań, zaś głównym składnikiem majątku były środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych spółki skarżącej. Materiał dowodowy zebrany w wyniku analizy ryzyka przeprowadzonej na podstawie art. 119zn § 1 O.p., jak również w toku postępowania przed organem II instancji wykazał, że spółka skarżąca mogła uczestniczyć w wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych oraz mogła uczestniczyć w mechanizmie oszustwa w podatku VAT. Wykazano, że spółka skarżąca wykazała nabycie na kwotę 8.078.500 zł od spółek D i K opłacone nie przelewami bankowymi, lecz gotówką, co w połączeniu z faktem braku rachunków bankowych spółki K wzbudziło obawy organów co do rzetelności powyższych nabyć. Wymienione spółki, jak ustaliły organy, nie dokonywały wielomilionowych rozliczeń z kontrahentami za pomocą rachunków bankowych, składały jedynie szczątkowe zeznania podatkowe, zaś spółka D została wykreślona z rejestru podatników VAT 15 grudnia 2021r. Kolejnym argumentem uzasadniającym zastosowanie długiej blokady było stwierdzone w toku kontroli podatkowej za luty i marzec 2020r. posługiwanie się fakturami niedokumentującymi rzeczywistych transakcji i brak dostępu do dokumentacji księgowej spółki. Mając na uwadze powyższe dane organy oszacowały podatek VAT wynikający z transakcji ze spółkami D i K na kwotę 1.858.055 zł. Ustaliły, że jedynym majątkiem spółki poza środkami na rachunkach bankowych są pojazdy o łącznej wartości 54.600 zł, zaś znaczna część środków z rachunków spółki skarżącej została wytransferowana na rachunki osób fizycznych związanych ze spółką i wypłacona w gotówce. Ustalenia powyższe wynikające z ostatecznego postanowienia stanowiły podstawę do zastosowania długiej blokady rachunków bankowych spółki skarżącej. Sąd I instancji wyraża pogląd, że powyższe ustalenia wynikające z ostatecznego aktu organu II instancji miały charakter wiążący dla organów rozpatrujących żądanie spółki skarżącej zmiany zakresu (ograniczenia do kwoty 50.000 zł) blokady rachunków bankowych spółki skarżącej. Logiczną konsekwencją powyższych ustaleń jest stwierdzenie, że zmiana zakresu blokady może nastąpić w przypadku istotnej zmiany środków finansowych i ogólnie stanu majątku spółki skarżącej. Z całą pewnością za taką zmianę nie można uznać materiału fotograficznego załączonego do wniosku dowodowego z dnia 8 kwietnia 2022r. Obrazuje on niewielki stan zaawansowania nieznanej inwestycji budowlanej oraz maszyny znajdujące się na terenie owej budowy. Całkowicie zrozumiałe jest zatem stanowisko organu I instancji wzywającego stronę w trybie art. 155 § 1 O.p. do przekazania popartego realnym materiałem dowodowym informacji dotyczących aktualnej kondycji finansowej spółki skarżącej, które uzasadniałyby ograniczenie blokady rachunków bankowych. Jednak do chwili zakończenia postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie tego rodzaju informacje nie zostały przedłożone. Trafnie zatem stwierdził organ I instancji, że strona nie ujawniła żadnych nowych dowodów w sprawie i nie wniosła niczego do oceny sytuacji majątkowej spółki. Z kolei okoliczności przytoczone w zażaleniu (i skardze) dotyczące statusu spółki skarżącej jako głównego wykonawcy inwestycji polegającej na budowie Specjalistycznego Centrum Wsparcia na podstawie umowy z Fundacją B. i zatrudniania przez spółkę 20 pracowników są gołosłowne, a co jeszcze bardziej istotne, nie wpływają w żaden sposób na zmianę oceny kondycji finansowej spółki skarżącej. Z kolei faktury sprzedaży i zakupu, rejestry VAT deklaracje JPK_V7M (III-XII 2021), protokoły odbioru/wykonania usług, umowy cesji wierzytelności spółki skarżącej złożone 11 maja 2022r. zostały zasadnie ocenione przez organ odwoławczy. Trafna jest w ocenie sądu konstatacja organu, że dokumenty te nie zawierają informacji wskazujących na brak ryzyka nieuregulowania przez spółkę mogącego powstać zobowiązania, wobec czego nie mogą stanowić podstawy do zmiany stanowiska organu. Uzupełniająco należy wskazać, że nie dowodząc istotnej zmiany (polepszenia) kondycji finansowej spółki skarżącej nie stanowią one również podstawy do ograniczenia zakresu blokady w rozumieniu art. 119zw § 5 punkt 1 O.p. W tej sytuacji jedynie na marginesie podnieść wypada, że organ odwoławczy szczegółowo ustalił stan faktyczny, stwierdzając między innymi brak możliwości ustalenia rzeczywistego miejsca prowadzenia działalności spółki, brak złożenia sprawozdania finansowego i zeznania CIT za rok 2021, brak posiadania nieruchomości oraz wartość posiadanych samochodów w łącznej kwocie 54.600 zł, znaczne i niewyjaśnione różnice między sprawozdaniem finansowym i zeznaniem CIT za rok 2020, brak magazynów, towarów i realnego majątku spółki. W związku z tym za nieuzasadnione należy uznać stanowisko strony skarżącej wywodzącej w skardze, że organ ten pominął złożone dokumenty dotyczące roku 2021. Odnosząc się do treści skargi podnieść należy, że zarzuty i argumentacja dotycząca zastosowania i przedłużenia blokady rachunków bankowych pozostaje poza polem rozważań sądu w rozpoznawanej sprawie, której przedmiotem jest postanowienie o odmowie ograniczenia zakresu blokady rachunków bankowych. Z kolei wierzytelności od Fundacji A. "na kilkaset tysięcy złotych", na które powołuje się spółka skarżąca są nie tylko spóźnione procesowo, lecz przede wszystkim nie poparte żadnymi dowodami poza gołosłownymi twierdzeniami strony skarżącej. Jednocześnie zaś w świetle znacznej wysokości mogącego powstać zobowiązania w podatku VAT, wynikającego z ustaleń poczynionych przez organy, zarzut naruszenia zasady proporcjonalności jawi się jako bezskuteczny. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi po myśli art. 151 ppsa należało orzec jak w sentencji. dch