III OZ 772/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1290/22 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 czerwca 2022 r., nr SKO-OS/41.9/812/2021/17632/AK w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 7 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił przedmiotową skargę oraz zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy. W uzasadnieniu wskazał, że pismem z 10 lipca 2022 r. Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 30 czerwca 2022 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Zarządzeniami Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z 7 września 2022 r. strona skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 3 dodatkowych odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem celem doręczenia uczestnikom postępowania, do nadesłania dokumentów wykazujących reprezentację osoby podpisanej pod skargą oraz do uiszczenia kwoty 200 zł tytułem wpisu sądowego od przedmiotowej skargi - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało odebrane przez stronę skarżącą w dniu 26 września 2022 r. Przy piśmie opatrzonym datą 10 lutego 2020 r. (data nadania pisma w placówce operatora pocztowego - 3 października 2022 r.) strona skarżąca przedłożyła dokumenty wykazujące reprezentację osoby podpisanej pod skargą oraz dowód uiszczenia wpisu sądowego. Przy piśmie tym nie nadesłano jednak 3 odpisów skargi. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), odrzucił przedmiotową skargę, której braków strona skarżąca nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, nadto na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zwrócił stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło skarżące Stowarzyszenie. Jego zdaniem wezwanie Sądu pomijało część stron postępowania, dlatego też Stowarzyszenie czekało na prawidłowe wezwanie ze wskazaniem właściwej ilości stron postępowania. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. W myśl art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli braki skargi nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie, skarga podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Celem tego przepisu jest zdyscyplinowanie strony składającej skargę do podporządkowania się sprawności postępowania sądowego. Natomiast brak odpisu skargi jest jej brakiem formalnym (por. uchwała NSA z 4 września 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, ONSAiWSA z 2014 r., nr 3, poz. 39). W uchwale z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że niedołączenie przez wnoszącego pismo wymaganej liczby jego odpisów, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez Sąd. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono w szczególności, że ustawodawca nie przewidział prawnych możliwości uzupełniania braków formalnych żadnych pism procesowych przez sąd, ani nie dokonał rozróżnienia na braki "istotne" i "nieistotne", a jedynie wskazał na braki, które uniemożliwiają nadanie pismu prawidłowego biegu, co przemawia za przyjęciem ścisłej wykładni omawianych przepisów. Rolą Sądu nie jest zastępowanie strony w dokonywaniu czynności procesowych, leżących w jej interesie i stanowiących jej ustawowy obowiązek. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 30 czerwca 2022 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, załączając do niej jeden odpis tego pisma. Z uwagi na fakt, że w sprawie poza Stowarzyszeniem oraz organem występują jeszcze czterej uczestnicy postępowania, to prawidłowo Zastępca Przewodniczącego Wydziału II wezwał Stowarzyszenie m.in. do nadesłania 3 dodatkowych odpisów skargi. W sprawie bezspornym jest, że Stowarzyszenie nie uzupełniło ww. braków skargi, tj. nie nadesłało dodatkowych odpisów skargi w zakreślonym terminie. W takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Za niezrozumiałe należy uznać zawarte w zażaleniu uzasadnienie strony skarżącej, z którego wynika, że Stowarzyszenie świadomie nie wykonało przedmiotowego wezwania sądowego. W sytuacji, w której miało ono wątpliwości co do sposobu wykonania wezwania sadowego, to powinno skontaktować się z Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Gliwicach, aby te wątpliwości wyjaśnić, lub też po prostu wykonać wezwanie, mając na względzie ustawowy rygor niewykonania wezwania w terminie w postaci odrzucenia skargi, o czym zostało pouczone w wezwaniu. Tymczasem Stowarzyszenie postanowiło nie wykonywać wezwania sądowego, bowiem uznało, że jest ono błędne. Takie zachowanie Stowarzyszenia należy ocenić jako nieprawidłowe, zaś jego skutkiem procesowym jest odrzucenie skargi. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.