IV SAB/Wr 609/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) Sędziowie Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w G. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół Rzemiosł Artystycznych im. [...] w J. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 12 marca 2022 r. I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Zespołu Szkół Rzemiosł Artystycznych im. [...] w J. do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 12 marca 2022 r; II. stwierdza, że Dyrektor Zespołu Szkół Rzemiosł Artystycznych im. [...] w J. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej z dnia 12 marca 2022 r., a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Zespołu Szkół Rzemiosł Artystycznych im. [...] w J. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stowarzyszenia [...] z siedzibą w G. zwróciło się do Dyrektora Zespołu Szkół Rzemiosł Artystycznych w J. wnioskiem z dnia 12 marca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej (platformy ePUAP) przez przesłanie: 1. informacji o wpłatach do Zespołu Szkół Rzemiosł Artystycznych dokonanych przez Radę Rodziców w latach 2020 – 2021 wraz z wyszczególnieniem kwot i celów wpłat, 2. wszystkich umów, faktur i rachunków za zakup rzeczy lub usług przez Szkołę za środki przekazane przez Radę Rodziców w latach 2020 – 2021 3. regulaminu Rady Rodziców Szkoły, 4. regulaminu Samorządu Uczniowskiego Szkoły, 5. regulaminu, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 10 Statutu Szkoły, 6. wszystkich umów lub innych dokumentów związanych z nabyciem przez Szkołę prac uczniów w latach 2020 – 2021, 7. kwoty pieniężnej, która zasiliła budżet Szkoły w związku ze sprzedażą prac uczniów w latach 2020 – 2021, 8. wszystkich umów związanych z prowadzeniem w latach 2020 – 2021 przez osobę fizyczną sklepiku na terenie Szkoły, o którym mowa w § 3 ust. 4 Statutu Szkoły, 9. regulaminu, o którym mowa w § 120 ust. 1 pkt 3 Statutu Skoły. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 kwietnia 2022 r. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół (otrzymanej przez Dyrektora Zespołu Szkół w dniu 4 maja 2022 r.), Stowarzyszenie wniosło o: 1. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku i udostępnienie żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, 2. stwierdzenie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądzenie od organu na rzecz Stowarzyszenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie zauważyło, że złożony wniosek nie spotkał się z reakcją Dyrektora Zespołu Szkół, który nie wykonał czynności koniecznych do udostępnienia całości informacji, będących przedmiotem wniosku. Ostateczny termin na realizację wniosku minął w dniu 26 marca 2022 r. Taka sytuacja powoduje stan bezczynności organu. Dyrektor Zespołu Szkół jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, a żądane informacje mają status informacji publicznej. Informacje o majątku Szkoły, sposobach dysponowania i rozporządzania, regulaminy obowiązujące na terenie Szkoły tym majątkiem z pewnością są informacją publiczną. W odpowiedzi na skargę z dnia 31 maja 2022 r. Dyrektor Zespołu Szkół wyjaśnił, że brak odpowiedzi na wniosek stron skarżącej w ustawowym terminie nie wynikał ze złej woli czy z zaniechania, a z przyczyn technicznych. Dotychczas przy każdym pojawieniu się nowej wiadomości na platformie ePUAP towarzyszył je e-mail z powiadomieniem o tym fakcie. Takie powiadomienie trafiało wówczas na adres mailowy Szkoły, do którego dostęp ma Dyrektor Szkoły i pracownica zatrudniona na stanowisku kadrowej. W przypadku wniosku Stowarzyszenia takie powiadomienie nie trafiło do skrzynki poczty elektronicznej. O wniosku dowiedziano się dopiero z otrzymanego odpisu skargi na bezczynność, złożonej do WSA i otrzymanej w dniu 4 maja 2022 r. Odpowiedź na wniosek została niezwłocznie udzielona w dniu 10 maja 2022 r. Do odpowiedzi na skargę załączono odpowiedź z dnia 10 maja 2022 r., w której poinformowano wnioskodawcę o przyczynach opóźnienia oraz: Ad. 1 W latach 2020 – 2021 Rada Rodziców Zespołu Szkół nie dokonywała żadnych wpłat do Zespołu Szkół, Ad. 2 Szkoła nie kupowała rzeczy ani usług za środki przekazane przez Radę Rodziców, w związku z czym Szkoła nie jest w posiadaniu umów, faktur ani rachunków, o które wnioskowało Stowarzyszenie, Ad. 3. Regulamin Rady Rodziców w załączeniu, Ad. 4 Regulamin Samorządu Uczniowskiego Szkoły w załączeniu, Ad. 5 Regulamin ten nie istnieje. Dolnośląski Kurator Oświaty zalecił nowelizację Statutu placówki i dostosowanie go do obowiązujących aktualnie przepisów prawa. Obecnie trwają prace związane z nowelizacją Statutu. Po zakończeniu działań wnioskodawca zostanie niezwłocznie poinformowany o ich efektach. Ad. 6 W latach 2020- 2021 Szkoła nie nabyła prac uczniów i nie posiada umów i innych dokumentów z tym związanych. 7. W latach 2020- 2021 Szkoła nie prowadziła sprzedaży prac uczniów i nie pozyskała żadnej kwoty z tego tytułu. 8. W latach 2020 – 2021 nie funkcjonował sklepi na terenie Szkoły, prowadzony przez osobę fizyczną. Paragraf 3 ust. 4 Statutu Szkoły jest przedmiotem prac związanych z nowelizacją Statutu. 9. Szkoła nie posiada regulaminu , o którym mowa w § 120 ust. 1 pkt 3 Statutu Szkoły. Zapis ten jest również przedmiotem prac związanych z nowelizacją Statutu. W piśmie procesowym z dnia 28 września 2022 r. Stowarzyszenie wniosło o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej oraz podtrzymało pozostałe wnioski. Stowarzyszenie bowiem w dniu 10 maja 2022 r. otrzymało żądaną informację publiczną w całości i nie wnosi w tym zakresie pretensji. Natomiast przyczyny bezczynności wskazane przez Szkołę nie mogą tej bezczynności usprawiedliwiać, gdyż fakt, iż organ nie odczytał wiadomości skierowanej przez ePUAP wynika wyłącznie z przyczyn leżących po stronie oeganu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Na wstępie wskazać należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w dacie wniesienia skargi, lecz ustała po wniesieniu skargi postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności po myśli art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W odmiennej sytuacji, tj. gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, wówczas skargę należy oddalić. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie udzielił żądanej informacji publicznej albo prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że Dyrektor Zespołu Szkół zobowiązany jest do udzielania informacji publicznej jako kierownik jednostki organizacyjnej wykonującej zadania publiczne z zakresu oświaty, która dysponuje majątkiem publicznym (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.), a żądana informacja stanowi informację publiczną. Żądana przez skarżącego informacja dotyczy danych o podmiocie zobowiązanym, zasadach jego funkcjonowania, wytworzonych dokumentach i jego majątku (art. 4 ust.1 pkt 2), pkt 3), pkt 4) i pkt 5) u.d.i.p.). W rozpatrywanej sprawie Sąd zobowiązany jest do oceny, czy w dniu wydania wyroku podmiot zobowiązany nadal pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego. Jak wynika z akt sprawy, organ pismem z dnia 10 maja 2022 r., doręczonym przez platformę elektroniczną ePUAP, udzielił skarżącemu odpowiedzi na postawione we wniosku pytania. W piśmie procesowym z dnia 28 września 2022 r. strona skarżąca poinformowała Sąd o otrzymaniu wnioskowanej informacji publicznej i nie wniosła w tym zakresie żadnych zastrzeżeń. Wobec udzielenia skarżącemu wyczerpującej odpowiedzi na wniosek w piśmie z dnia 10 maja 2022 r. zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia przez skarżącego skargi dnia 4 maja 2022 r., jednakże przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd. W związku z powyższym, postępowanie sądowoadministracyjne, w części obejmującej zobowiązanie do załatwienia sprawy, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a, podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). Umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia stronie skarżącej informacji publicznej, o którą zawnioskowała, nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności przez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, co wprost wynika z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Należy wziąć pod uwagę, że na wniosek z dnia 12 marca 2022 r. (sobota) podmiot zobowiązany odpowiedział skarżącemu pismem z dnia 10 maja 2022 r. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin udzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącego upływał więc w dniu 28 marca 2022 r. Po otrzymaniu skargi do WSA w dniu 4 maja 2022 r. organ niezwłocznie udzielił odpowiedzi pismem z dnia 10 maja 2022 r. Kompletności tej odpowiedzi skarżący nie kwestionował przed WSA. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż organ dopuścił się bezczynności w udzieleniu informacji, która nie miała charakter rażącego naruszenia prawa. Należy przy tym zauważyć, że ryzyko związane z problemami technicznymi związanymi z powiadamianiem o wpływie pisma przez ePUAP obciążają podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Nie ma znaczenia, czy jest to kwestia możliwości technicznych serwera czy też błąd ludzki. Obowiązkiem podmiotu zobowiązanego jest takie zorganizowanie odbioru wniosków wpływających przez ePUAP, które umożliwi terminowe udostępnianie informacji publicznej. Należy też zauważyć, że wniosek strony skarżącej wpłynął przez ePUAP w sobotę o godzinie 18.47, co mogło utrudnić zapoznanie się z tą korespondencją. O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. Opóźnienie w udzieleniu skarżącemu odpowiedzi na wniosek złożony na podstawie przepisów u.d.i.p. nie było znaczne i nie wynikało ze złej woli organu, który udzielił odpowiedzi niezwłocznie po otrzymaniu skargi do WSA. Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji wyroku. O należnych skarżącemu kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt III sentencji wyroku (wpis od skargi - 100 zł, koszty zastępstwa prawnego - 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł).