I FZ 284/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 października 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 943/22 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 14 czerwca 2022 r. o nr [...]; [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od II kw. 2015 r. do IV kw. 2016 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 6 października 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 943/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek J. C. (dalej jako "Skarżący") o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 14 czerwca 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od II kw. 2015 r. do IV kw. 2016 r. Jak wskazał WSA, zarządzeniem z dnia 24 sierpnia 2022 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2000 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie zostało uznane za doręczone Skarżącemu dnia 14 września 2022 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sądowych. Wpis od skargi nie został uiszczony do dnia 21 września 2022. Skarżący wniósł 23 września wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz uiścił wpis od skargi w kwocie 2000 zł. We wniosku Skarżący wskazał, że od 29 sierpnia 2022 r. do 16 września 2022 r. przebywał poza K., w podróży służbowej co uniemożliwiło mu odbiór wezwania w terminie i wyłączało jego winę. Postanowieniem z dnia 6 października 2022 WSA w Gdańsku, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd nie podzielił argumentacji Skarżącego. Zdaniem WSA, Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Zdaniem Sądu Skarżący nie dochował należytej staranności, celem wykonania czynności procesowej w terminie. Na to postanowienie Skarżący złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego 19 października 2022. Zarzucił on naruszenie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi i uznanie że Skarżący nie uprawdopodobnił, iż nie ponosi winy w niedochowaniu terminu do podjęcia czynności procesowej, podczas gdy okoliczności sprawy temu przeczą. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie warto wskazać, że stosownie do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest instytucja przywrócenia terminu. W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Odnosząc się do zarzutów zażalenia wskazanych w petitum, wskazać należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, bowiem w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można sądowi pierwszej instancji, który odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi, zarzucić naruszenia m.in. art. 86 § 1 p.p.s.a., skoro Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu nie uprawdopodobnił po swojej stronie braku winy w uchybieniu terminu. Powoływanie się przez Skarżącego na wyjazd służbowy jako okoliczność, uniemożliwiającą dochowania terminu czynności procesowej jest niezasadne. Jak słusznie wskazał WSA w Gdańsku, Skarżący nie uprawdopodobnił, iż nie mógł się wyręczyć inną osobą. Skarżący nie przedstawił też dowodów, które wskazywałyby że nie mógł on przewidzieć swojego wyjazdu służbowego. Za słuszny należy też uznać stwierdzenie, że Skarżący składając skargę do Sądu, powinien był spodziewać się korespondencji sądowej, powinien więc on zorganizować swoją pracę w sposób prawidłowy i terminowy aby móc wykonać obowiązki związane z postępowaniem sądowoadministracyjnym, jak np. upoważnić właściwą osobę do działania pod swoją nieobecność. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Takich działań nie można tutaj zaobserwować. Zarówno w zażaleniu jak i wniosku nie przedstawiono argumentów, które świadczyłyby o braku winy w nieterminowym wykonaniu wezwania do uiszczenia wpisu. Dodatkowo warto wskazać, że nie przedstawiono dokumentacji, które mogłoby potwierdzić nagły i niemożliwy do przewidzenia wyjazd Skarżącego, który uniemożliwiłby mu skuteczne dokonanie czynności procesowych. Podsumowując zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia. Skarżący nie uprawdopodobnił w swoim wniosku braku winy w niedochowaniu terminu. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że brak było przesłanki z art. 87 § 2 p.p.s.a. by wniosek o przywrócenie terminu Sąd pierwszej instancji mógł uwzględnić. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.