VII SA/Wa 1477/22

WyrokWSA w Warszawie2024-03-07

Skład orzekający: Iwona Szymanowicz – Nowak, Renata Nawrot, Anna Pośpiech – Kłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy instalacja odnawialnego źródła energii o mocy przekraczającej 500 kW (w tym farma fotowoltaiczna o mocy 1 MW) podlega wymogom dotyczącym zasady kontynuacji zabudowy (dobrego sąsiedztwa) i dostępu do drogi publicznej przy ustalaniu warunków zabudowy, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?
Ratio decidendi
Instalacje odnawialnego źródła energii, niezależnie od ich mocy, są wyłączone z wymogów dotyczących zasady kontynuacji zabudowy (dobrego sąsiedztwa) i dostępu do drogi publicznej przy ustalaniu warunków zabudowy, na mocy art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W związku z tym, farma fotowoltaiczna o mocy 1 MW nie podlega tym ograniczeniom.
Stan faktyczny
Skarżący A. T. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW. Skarżący zarzucił pominięcie właścicieli gruntów i brak przeprowadzenia mediacji. Organy administracji uznały, że inwestycja nie wymaga oceny oddziaływania na środowisko i że wyłączenie z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ma zastosowanie do instalacji OZE niezależnie od mocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Sędziowie: sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), asesor WSA Anna Pośpiech – Kłak, , Protokolant: ref. Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w O. z dnia 16 maja 2022 r. znak: SKO/4110/10,11/2022 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy na rzecz S. Sp. z o.o. dotyczącej budowy farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie sprawy: Wójt Gminy [...] (dalej organ I instancji) na wniosek S. Sp. z o.o. z/s w S., ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na części działek o nr [...] położonych w miejscowości T., gm. [...]. Decyzja Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2021 r. [...], została wydana na podstawie art. 59 ust. 1, art. 60 i 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r., poz. 741 z późn. zm., dalej u.p.z.p.) w związku z art. 4 ust.2 pkt 2 tejże ustawy, art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej k.p.a.) oraz przepisów szczególnych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawiono, m.in: 1) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, w szczególności w zakresie: warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, w tym charakterystyki inwestycji, ochrony środowiska i zdrowia ludzi, ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, ochrony interesów osób trzecich, ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie na podstawie odrębnych przepisów, 2) linie rozgraniczające teren inwestycji. Ponadto w decyzji wskazano, że decyzja została wydana na podstawie art. 61 u.p.z.p., teren objęty planowanym zamierzeniem inwestycyjnym oznaczony nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Nadto żaden z przepisów odrębnych nie sprzeciwia się realizacji inwestycji objętej ustaleniami niniejszej decyzji. Organ wskazał również, że zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 200928/WE dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, wymaga się uznania w toku postępowania administracyjnego udzielenia zgody na lokalizację inwestycji w odnawialne źródła energii. Lokalizacja nie jest sprzeczna z założeniami ładu przestrzennego gminy [...], szczegółowe rozwiązania projektowe nie naruszają interesów osób trzecich. Również, przedmiotowa inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę po przedstawieniu materiałów wynikających z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. T. i A. T. wskazując, że Wójt Gminy [...] popełnił błąd polegający na całkowitym pominięciu właścicieli gruntów nie przeprowadzając mediacji (z nimi w roli strony). Powołując się na art. 128 k.p.a. skarżący wskazali, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, a osoba je wnosząca może wyrazić swoje niezadowolenie z powodu wydania decyzji przez organ administracyjny. Nadto, zdaniem skarżących przepisy prawa nie wymagają formułowania precyzyjnych zarzutów, co do treści decyzji. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. (dalej Kolegium, organ odwoławczy), decyzją z 16 maja 2022 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 141 § 1, art. 144 k.p.a. i wz. z art. 52 ust. 1 i ust. 2, art. 54, art. 60 i art. 61 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 z późn. zm.; obecnie: (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 503), jak również art. 59 i art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2373 z późn. zm.) w związku rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588 ze zm., dalej "rozporządzenie") postanowiło - utrzymać zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, Kolegium wyjaśniło, iż w świetle art. 52 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje na wniosek inwestora, wskazując jednocześnie warunki jakie powinien spełniać wniosek. Jednocześnie organ odwoławczy podał, że co do zasady wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1-6 u.p.z.p. Z zebranego materiału dowodowego wynika, jak wskazało Kolegium, że spółka S. z o.o. z/s w S. w dniu 28 października 2021 r. wystąpiła do Wójta Gminy [...] z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na części działek o nr [...] w położonych w miejscowości T. , gm. [...]. Zamierzenie inwestycyjne obejmuje budowę paneli fotowoltaicznych w ilości do 2500 szt. wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą o łącznej powierzchni zabudowy do 0,99 ha. Powyższy wniosek, co do zasady, spełnia wymogi określone w art. 52 ust. 2 u.p.z.p. Organ odwoławczy wskazał, iż analiza warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu istotnych z punktu widzenia ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz ochrony interesów osób trzecich (art. 54 pkt 2 lit b i d u.p.z.p.) winna być dokonywana z uwzględnieniem art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (u.o.o.ś.). Powyższe oznacza, że organ administracji publicznej przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy obowiązany jest ustalić czy planowana inwestycja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a w konsekwencji wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 59 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś., w przypadku planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest obligatoryjne. Natomiast w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się wówczas, gdy obowiązek taki stwierdzi, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś.), uwzględniając łącznie uwarunkowania określone przez ustawodawcę w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś., po uprzednim zasięgnięciu opinii organów, o których mowa w art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. Zgodnie § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839) do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się zabudowę przemysłową, w tym zabudowę systemami fotowoltaicznymi, lub magazynową, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż: 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a. Do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ww. ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1 (§ 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia). W przedmiotowej sprawie zamierzeniem Inwestora jest budowa farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą o łącznej powierzchni zabudowy do 0,99 ha. Zatem, co do zasady, planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Inwestycja nie jest zlokalizowana na obszarze objętym ochroną przyrody, zgodnie z ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Jak wynika z charakterystyki inwestycji, stanowiącej załącznik do dokumentacji sprawy, inwestycja objęta wnioskiem nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie ani zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Podkreślić przy tym należy jak podało Kolegium, iż organ dokonując wykładni i zastosowania normy art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji oraz w zmienionej treści wprowadzonej z dniem 29 sierpnia 2019 r., w którym wyłączenia rozszerzono o instalacje odnawialnego źródła energii - winien mieć na uwadze nie tylko regulacje art. 61 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.z.p., lecz również wszystkie pozostałe przepisy tejże ustawy normujących kwestie lokalizacji mikroinstalacji oraz urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej odpowiednio 100 kW oraz obecnie (od dnia 30 października 2021 r.) 500 kW. Organ odwoławczy zaznaczył, że organowi I instancji uszło uwadze, iż zgodnie z treścią art. 10 ust. 2a u.p.z.p. (w brzmieniu obowiązującym) jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie, z wyłączeniem: wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne; urządzeń innych niż wolnostojące. Kolegium wskazało, że z przywołanych przepisów wynika więc, że ustawodawca dokonał rozróżnienia urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy (obecnie) do 500 kW i ponad 500 kW, wprowadzając odrębne unormowanie dotyczące urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW, z zastrzeżeniem wyłączenia z art. 10 ust. 2a u.p.z.p. Skoro zatem z woli ustawodawcy lokalizowanie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW, za wyjątkiem tych o maksymalnej mocy do 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki, wymaga uprzedniego określenia obszarów przeznaczonych na ten cel w studium, to oznacza, że tego rodzaju inwestycje mają istotne znaczenie dla kształtowania lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, a zwłaszcza ładu przestrzennego w gminie. Organ przypomniał, iż w świetle § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zabudowa systemami fotowoltaicznymi zaliczana jest do zabudowy przemysłowej. Powyższe oznacza, że norma art. 61 ust. 3 u.p.z.p. zwalniająca od wymogów ustawowych zawartych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.z.p. znajduje zastosowanie wyłącznie do urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej nie większej niż 500 kW oraz, w przypadku lokalizacji inwestycji na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, Vlz i nieużytki, nie większej niż 1000 kW. Z kolei pozostałe inwestycje, w ramach których planuje się rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej odpowiednio 500 kW oraz 1000 kW, stosownie do treści art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., winny być realizowane przede wszystkim na podstawie ustaleń planu miejscowego. W przedmiotowej sprawie planowana inwestycja zakłada budowę farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 1 MW (1000 kW), części działek o nr [...] w położonych w miejscowości T. , gm. [...]. Z uproszczonego wypisu z rejestru gruntów z dnia 16 maja 2022 r. wynika, że teren działki nr [...] stanowią grunty orne klasy IVa o pow. 1,57 ha i klasy V o pow. 0,47 ha. Natomiast teren działki nr [...] stanowią grunty orne klasy IVa o pow. 0,27 ha i klasy V o pow. 0,05 ha. Zdaniem Kolegium organ I instancji słusznie zastosował się do obowiązujących przepisów art. 61 i art. 10 ust. 2a u.p.z.p. Odnosząc się do zarzutów Strony skarżącej, Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z treścią art. 63 ust. 2 u.p.z.p., decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Tym samym decyzja stanowiąca o możliwości zagospodarowania terenu, nie stanowi aktu naruszającego prawa do korzystania z rzeczy podmiotów uprawnionych wobec nieruchomości znajdujących się w kręgu oddziaływań inwestycji (nieruchomości sąsiednich). Nie jest ona rozstrzygnięciem, które ma moc ograniczenia cudzych praw do nieruchomości. Ograniczenie to może (ale nie musi) nastąpić dopiero w fazie realizacyjnej, w związku z wydaniem pozwolenia na budowę. Innymi słowy decyzja o warunkach zabudowy stanowi jedynie podstawę do ubiegania się o pozwolenie na budowę, rozstrzyga wyłącznie o dopuszczalności realizacji określonego rodzaju inwestycji na danym terenie. Końcowo organ odwoławczy wskazał - odnosząc się natomiast do kwestii przeprowadzenia mediacji, że zgodnie z art. 96a § 1 k.p.a. w toku postępowania może być przeprowadzona mediacja, jeżeli pozwala na to charakter sprawy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. T. zaskarżając decyzję Kolegium wniosła o jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2021 r., rozstrzygnięcie wyroku co do istoty sprawy ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów. Zaskarżonej decyzji zarzucono: - błędne przyjęcie poprzez brak należytego rozstrzygnięcia na wniesiony zarzut w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy [...] polegający na całkowitym, pominięciu właścicieli gruntów nie przeprowadzając z nimi mediacji, co powoduje, że skarżący wystarczy, że wskazują swoje niezadowolenie nie zgadzają się na budowanie fermy fotowoltaicznej na części ich gruntów. Uzasadniając skargę skarżąca wskazała, że coraz więcej właścicieli gruntów jest zainteresowanych dzierżawieniem ziemi pod solary, ale tych co mają odmienne zdanie i nie chcą wydzierżawiać swoich gruntów to nie znaczy, że trzeba im je zabierać i budować na ich gruntach i to w przypadku, kiedy oni nie chcą wydzierżawiać swoich gruntów. Ostatecznie skarżący (W. T. i A. T) nie chcą wydzierżawiać swoich gruntów na cele jakie przedstawił inwestor bo nie mają ziemi by ją wydzierżawiać i to na czas 29 lat wobec czego zdaniem skarżących skarga jest zasadna i powinna być uwzględniona. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 4292) oraz art. 3 p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Z kolei na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje jedynie wówczas, gdy dokonywana przez sąd kontrola jego legalności wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postepowania administracyjnego bądź kwalifikowane naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że skarga jest bezzasadna. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu dającym podstawy do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja ustalająca na wniosek S. Sp. z o.o. z siedzibą w S. - warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na części działek nr ewid. [...] położonych w miejscowości T. , gmina [...]. Na wstępie wskazać należy, że kontrola legalności podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć odnosić się zatem musi do przepisów obowiązujących w dacie ich wydania, a więc przepisów u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688), tj. przed 24 września 2023 r., a także do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm., dalej "rozporządzenie"), w brzmieniu sprzed wejścia w życie rozporządzenia z dnia 10 sierpnia 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2023 r., poz. 1724 ), tj. sprzed 13 września 2023 r. Powołane przepisy stanowią materialnoprawną podstawę dla wydania decyzji o warunkach zabudowy. Podstawowym instrumentem zagospodarowania przestrzeni powinny być miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, a dopiero w przypadku ich braku zastosowanie znajduje wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Jak wynika z ustaleń organów dla terenu objętego planowaną inwestycją nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie zaś z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia wymaga zatem uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy. Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi; 6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 273 i 1846 oraz z 2023 r. poz. 595), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu. W rozpoznawanej sprawie – co zasadnie wskazały organy – ustalenie warunków zabudowy zgodnie z wnioskiem inwestora nie było jednak zależne od spełnienia wszystkich warunków wymienionych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Stosownie bowiem do ust. 3 ww. artykułu (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2016 r. poz. 925), przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1436 ze zm., dalej jako "u.o.z.e."). Brzmienie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nadanym ww. ustawą zmieniającą nie pozostawia wątpliwości, albowiem treść tej regulacji przesądza wprost, że ust. 1 pkt 1 i 2 art. 61 nie stosuje się m. in. do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. Jednocześnie z powyższego przepisu nie sposób wywieść, aby ustawodawca różnicował instalacje w zależności od ich mocy. Takiego rozróżnienia nie sposób wywieść również z treści art. 10 ust. 2a u.p.z.p. oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. Zatem lokalizacja farmy fotowoltaicznej, niezależnie od jej mocy (a więc również farmy objętej wnioskiem Inwestora w niniejszej sprawie, której moc przekraczać ma 500 kW), zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wymaga w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy oceny przesłanki zasady kontynuacji (dobrego sąsiedztwa – art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) oraz dostępu do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.). Farma fotowoltaiczna stanowi instalację odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 lit. "a" u.o.z.e. W myśl bowiem tego przepisu instalacją odnawialnego źródła energii jest instalacja stanowiąca wyodrębniony zespół urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, a także połączony z tym zespołem magazyn energii elektrycznej lub magazyn biogazu rolniczego. Stosownie zaś do art. 2 pkt 22 u.o.z.e., odnawialne źródła energii to odnawialne, niekopalne źródła energii obejmujące energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną, energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego oraz z biopłynów. Podkreślenia wymaga, iż powyższe stanowisko jest aktualnie dominujące w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2706/22; z dnia 29 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 1276/21, z dnia 12 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1482/21, z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2130/22, z dnia 22 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2249/22, z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2619/22, z dnia 1 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 159/23, z dnia 2 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 202/23 - opubl. w CBOSA). Prawidłowo zatem stwierdził organ odwoławczy, że norma art. 61 ust. 3 u.p.z.p. zwalniająca od wymogów ustawowych zawartych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.z.p. znajduje zastosowanie wyłącznie do urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej nie większej niż 500 kW oraz w przypadku lokalizacji inwestycji na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki nie większej niż 1000kW. W przedmiotowej sprawie inwestycja zaplanowana przez Inwestora – zakłada budowę farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 1 MW (1000kW) na części działek o nr ewid. [...], położnych w miejscowości T., gmina [...]. Teren działki nr [...] stanowią grunty orna klasy IVa o pow. 1,57 ha i klasy V o pow. 0,47 ha. Z kolei teren działki nr [...] stanowią grunty orne klasy IVa o pow. 0,27 ha i klasy V o pow. 0,05 ha. Stanowisko organów, iż w niniejszej sprawie warunki te są spełnione, uznać natomiast należy za prawidłowe. Bezsporne jest również spełnienie warunku z pkt 4, albowiem teren planowanej inwestycji położony jest w obszarze użytków rolnych klasy IV i V, a zatem nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntu na cele nierolnicze, jednocześnie nie budzi wątpliwości, że teren planowanej inwestycji nie znajduje się w żadnym z obszarów wymienionych w pkt 6 analizowanego przepisu. Zdaniem Sądu, prawidłowa jest również pozytywna ocena organów odnosząca się do przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Zaznaczenia wymaga, że decyzja o warunkach zabudowy podejmowana jest na wniosek inwestora i jako taka determinowana jest treścią wniosku. Organ planistyczny nie jest uprawniony do ingerencji w treść wniosku w tym zakresie. Rolą organu jest wyłącznie ocena dopuszczalności realizacji danej inwestycji - w kształcie określonym we wniosku, w tym w granicach terenu inwestycji określonych przez wnioskodawcę - pod kątem ładu przestrzennego i zgodności z przepisami odrębnymi. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że w świetle art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., właściwy organ nie może odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi, co oznacza, że decyzja o warunkach zabudowy jest decyzją związaną. Tak więc, jeżeli wniosek o ustalenie dotyczy inwestycji, której lokalizacja pozostaje w zgodzie z przepisami u.p.z.p. oraz z unormowaniami przewidzianymi w przepisach szczególnych, jak również czyni zadość warunkom formalnym, organ właściwy w sprawie winien wydać decyzję pozytywną (zob. T. Bąkowski, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Zakamycze 2004, s. 220-222). W kontrolowanej sprawie Inwestor przedłożył wszystkie wymagane dokumenty wraz z prawidłowym wnioskiem. Decyzja organu I instancji uwzględnia również załącznik graficzny. Wydana decyzja nie rodzi praw do terenu i nie narusza prawa własności. Skoro ustalona przez organ planistyczny łączna powierzchnia zabudowy projektowanej farmy fotowoltaicznej, obejmująca również obiekty infrastruktury towarzyszącej, jest mniejsza niż 1 ha, zasadnie organy uznały, że inwestycja ta nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Również nie było przeszkodą dla uwzględnienia wniosku Inwestora o ustalenie warunków zabudowy - argument skarżącej dotyczący jej niezadowolenia na budowę farmy fotowoltaicznej czy wskazywanie, że nie chce wydzierżawić swoich gruntów. Podstawy do uwzględnienia skargi nie może stanowić również zarzut dotyczący braku przeprowadzenia mediacji w ramach postępowania administracyjnego, na co skarżąca zwracała uwagę w odwołaniu. Przepisy stwarzają możliwość przeprowadzenia mediacji, ale nie nakładają takiego obowiązku. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały prawidłowo uzasadnione, ponadto Kolegium odniosło się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Reasumując stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia rozpoznawanej skargi, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie są obarczone wadami, które w świetle art. 145 p.p.s.a. dawałyby podstawę do wyeliminowania tych rozstrzygnięć z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło